Karar Detayı

T.C. ANKARA 8. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: 2023/781 Esas - 2024/592
TÜRK MİLLETİ ADINA YARGILAMA YAPMAYA VE HÜKÜM VERMEYE YETKİLİ
T.C.
ANKARA
ASLİYE SEKİZİNCİ TİCARET MAHKEMESİ
K A R A R
ESAS NO : 2023/781 Esas
KARAR NO : 2024/592

DAVA : Alacak
DAVA TARİHİ : 18/08/2020
KARAR TARİHİ : 25/09/2024
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH : 17/10/2024
DAVA : Davacı vekili dava dilekçesinde; taraflar arasında ......çelik imalat ve montaj işleri, ......Penthouse çelik imalat ve montaj işleri, ......yeşil çatı çelik imalat ve montaj işleri sözleşmeleri düzenlendiğini, sözleşmeler kapsamında davacı tarafından davalı şirkete 3 adet 510.510,00 TL, 192.185,40 TL ve 86.490,00 TL bedelli teminat mektupları verildiğini, sözleşmelerde öngörülen yükümlülüklerin davacı firma tarafından ifası sürecinde davalı şirketin bir kısım eksikliklerin olduğunu ve giderilmesinin talep edildiğini, eksikliklerin geçici kabul tutanakları ile tespit edildiğini ve her bir geçici kabul tutanağının kabul heyeti ve proje müdürü tarafından da imzalandığını, her bir sözleşme için toplamda verilen 792.185,40 TL'lik kesin teminatın iadesini, geçici kabul tutanağında belirtilen eksik işler tamamlandığına dair işveren onayı şartına bağlandığını, eksikliklerin giderilmesini müteakip davalı şirketin davacı firmaya sözleşme bedellerini ödediğini, taraflar arasında düzenlenen sözleşmelerin kesin teminat başlıklı 11.3 maddesi ve 11.4 ve 11.5 maddelerinin ortak olup, kesin teminatın ne zaman serbest bırakılacağı, hangi hallerde paraya çevrileceği ve hangi hallerde alıkonabileceğinin düzenlendiğini, davacı firmanın üzerine düşen yükümlülüklerini yerine getirdiğini, teminatın iadesi koşullarının oluştuğunu ancak davalı tarafın teminat mektubunu iade etmeyerek nakde çevirmesinin sözleşme hükümlerine açıkça aykırılık teşkil ettiğini, davacı tarafça davalıya ihtarname keşide edildiğini, ödemenin yapılmadığını, arabulucuya başvurulduğunu, anlaşmama ile sonuçlandığını belirterek davanın kabulü ile teminat mektupları bedeli 792.185,40 TL'nin teminat mektuplarının nakde çevrilme tarihinden itibaren işleyecek en yüksek ticari faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesi isteğinde bulunmuştur.
CEVAP : Davalı vekili cevap dilekçesinde; 31/12/2016 tarihli tutanakta geçici kabul tutanağında belirtilen eksik işlerin tamamlandığına dair işveren onayının 3 sözleşme gereği nakit teminat ödemelerinin yapılması için koşul olarak tayin edildiğini ancak bu koşulun kesin teminatın iadesine ilişkin koşul olarak ileri sürülmesinin sözleşmeye aykırı olduğunu, taraflar arasında akdedilen her 3 sözleşmenin de 12.5 maddesi uyarınca davacının kesin teminat mektubu dışında nakit teminat yükümlülüğünün de bulunduğunu, dava dilekçesindeki iddianın aksine ilgili nakit teminat bedeli koşulunun yerine getirilmesine bağlı olarak davacının borçlu sıfatına sahip olduğunun Kocaeli 7. İcra Müdürlüğünün 2017/9738 esas sayılı dosyadan gönderilen 1. haciz ihbarnamesi gereği ilgili haciz dosyasına yatırılmak suretiyle serbest bırakıldığını, davacının davasına konu ettiği kesin teminat mektuplarının iadesi ve/veya davacıya ödenmesinin en önemli koşulunun ilgili maddede yazılı olduğu üzere kesin kabul işlemlerinin yapılmış olması olduğunu, her 3 sözleşme içinde kesin kabul işlemlerinin yapılamadığını, davacının 11.3 madde gereği tüm yükümlülüklerini yerine getirdiği iddialarının gerçeğe aykırı olduğunu, davacı tarafça iddialarını destekler kesin kabul ve SGK'den alınmış ilişiksizlik belgesi sunulamadığını, davacının davalıyla arasındaki ticari ilişki doğrultusunda alacağı olduğu kanaati ile davacı adına davalı müvekkiline 1.haciz ihbarnamesi gönderilen icra takip dosyalarının işbu dosya ile sınırlı olmadığını, Kocaeli 7. İcra Müdürlüğünün 2017/9738 sayılı takip dosyası dışında Kocaeli 8. İcra Müdürlüğünün 2017/3067, Kocaeli 8. İcra Müdürlüğünün 2013/13621 ve İstanbul Anadolu 15. İcra Müdürlüğünün 2018/7350 esas sayılı dosyalardan 1.haciz ihbarnamelerinin tebliğ edildiğini, işbu ihbarnamelerin de davacının taraflar arasında somut olayda olmadığı, bu bahisle de teminatların iade edilmesi, ödenmesi gerektiği iddialarının aksine, iddiaya mesnet alınan 11.5. maddesinin b bendinin bire bir karşılığı olarak davacı taşerona karşı vukuu bulduğunu ve taşerona ödenmediğini, bu sebeple davalı işverenin müvekkiline karşı yöneltilmiş hukuken mümkün taleplerin taraflar arasındaki somut olayda bulunmadığını, davaya konu 3 adet kesin teminat mektubunun nakde çevrilmesinin sözleşmeye ve hukuka uygun olduğunu belirterek haksız ve dayanaksız davanın reddine karar verilmesi isteğinde bulunmuştur.
GEREKÇE : Dava; taraflar arasında düzenlenen eser sözleşmesi kapsamında edimlerin yerine getirildiği, kesin teminat mektubunun iadesi koşullarının oluştuğu halde nakde çevrildiği iddiası ile nakde çevrilen teminat mektubu bedellerinin tahsili isteğine ilişkindir.
Davanın niteliği gereği arabuluculuğa başvurulması zorunlu bulunduğu, başvurunun yapıldığı, 13/07/2020 tarihinde tarafların katılımı ile anlaşmaya varılamadığına ilişkin son tutanağın düzenlendiği anlaşılmakla yargılama sürdürülmüştür.
Mahkememizin 2020/376 esasına kayıtla yapılan yargılama sonucu;
Taraflar arasında düzenlenen 3 adet sözleşmeye konu geçici kabulün yapılıp, geçici kabuldeki eksiklerin 28/09/2017 tarihinde giderildiği, nakit teminat kesintilerinin davacıya ödendiği, sözleşmenin 14.maddesinde teminat süresinin, geçici kabul tarihinden kesin kabul belgesi verilecek tarihe kadar süre olup bu sürenin 1 yıl olduğu, geçici kabulden itibaren 1 yılın geçtiği, Kocaeli 7. İcra Müdürlüğünün 2017/9738 sayılı dosyada alacaklının dava dışı ... ... Ltd. Şti., borçlunun davacı olup davalıya 1.haciz ihbarnamesi gönderildiği, haciz ihbarnamesine dayalı olarak icra müdürlüğü hesabına 05/01/2018 tarihinde 192.250,62 TL ödendiği, davalı defterlerindeki kayıtlar itibariyle cari hesap bakiye alacak ve %2'lik nakit teminat tutarı toplamının bu miktar olduğu, teminat mektup bedelleri dışında kaldığı, ..... .... .... sayılı dosyasında alacaklının dava dışı ...Vinç A.Ş. borçlunun davacı olduğu ve bu icra takip dosyalarında davalıya 1.haciz ihbarnamelerinin gönderildiği, icra takip dosyalarında alacaklı olan kişilerin davacının işçiler veya taraflar arasındaki sözleşme gereği alacaklı olan kişiler olmadığı, davacının sözleşmeden doğan borçlanmalarının söz konusu olmadığı, SGK'den 12/10/2017 tarih, 24/03/2022 tarihli borcun olmadığına ilişkin yazıların sunulduğu, geçici kabulden itibaren 1 yıllık sürenin dolduğu ve geçtiği, borç olmadığına ilişkin yazıların da sunulduğu, taraf defter kayıtları ve dosya kapsamı itibariyle başkaca bir borcun da olmadığı anlaşılmakla, teminat mektubu bedellerinin iadesi koşullarının oluştuğu kanaatine varılmakla davanın alacak miktarı için kabulü ile 792.185,40 TL'nin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, davanın niteliği itibariyle ihtarname ile temerrüde düşüleceği, dava tarihi öncesi itibariyle ihtarnamenin tebliğ edildiği ve temerrüdün oluştuğu hususu kanıtlanamadığından alacağa dava tarihinden itibaren avans faizi işletilmesine ilişkin 27/04/2022 tarih, 2022/241 sayılı karar verilmiş, karara karşı davalı vekili tarafından istinaf kanun yoluna başvurulmuş, Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 31. Hukuk Dairesinin 31/10/2023 tarih, 2022/686 Esas, 2023/1163 sayılı kararıyla mahkememiz kararı kaldırılmıştır.
Kaldırma kararında; "Taraflar arasındaki sözleşmelerin 11.5 maddesinin "c" bendinde davacı taşeronun teminatını geri alması için malzeme, işçilik, vergi, SGK primi vb. borcunun bulunmaması gerekmektedir.
Somut olayda davacı vekili tarafından dosyaya sunulan, üzerinde "...teminatın çözümü için verilen soğuk damgalı ilişkisizlik belgesi niteliğinde olmadığı..." ifadesi yer alan ve kim tarafından imzalandığı belli olmayan, soğuk damga veya barkod içermeyen "25/03/2022 tarihi itibariyle güncel" kaydı bulunan Beşiktaş Sosyal Güvenlik Merkezi'nin 12/10/2017 tarihli belgesine dayalı olarak karar verilmesi doğru görülmemiştir.
Yine taraflar arasındaki sözleşmelerin 2. maddesinde asıl iş sahibi olarak gösterilen ...Gayrimenkul Yatırım Danışmanlık İnşaat ve Ticaret A.Ş. ile davalı yüklenici arasındaki sözleşmeye ilişkin bilgi, belgeler getirtilmeden ve araştırma yapılmadan itibari kesin hesap tespiti yapılarak sonuca gidilmesi doğru görülmemiştir.
O halde Mahkemece yapılacak işlem; dava dışı asıl iş sahibi ...Gayrimenkul Yatırım Danışmanlık İnşaat ve Ticaret A.Ş.'den veya olmadığı takdirde davalıdan davalı ile asıl iş sahibi arasındaki sözleşme ve tüm eklerinin, hakedişlerin, geçici ve kesin kabul evraklarının getirtilmesinden sonra taraflar arasındaki sözleşmeler kapsamında usule uygun olarak SGK ilişiksiz belgesi sunulup sunulmadığının Beşiktaş Sosyal Güvenlik Merkezi'ne müzekkere yazılarak araştırılması ve tartışılması; asıl iş sahibinden gelecek belgelerle birlikte sözleşmelere göre kesin kabul şartlarının oluşup oluşmadığının işin esasına girilerek tartışılması ile ulaşılacak sonuca göre karar verilmesinden ibaret olacaktır.
Açıklanan nedenlerle; sair hususlar incelenmeksizin davalı vekilinin istinaf başvurusunun kabulüne, mahkeme kararının HMK'nın 353/1-a.6 maddesi gereğince kaldırılmasına, dosyanın Dairemiz kararına uygun şekilde sonuçlandırılması için kararı veren mahkemeye gönderilmesine karar verilmesi gerekmiştir. " denilmiştir.
Kaldırma kararı doğrultusunda dava dışı asıl iş sahibi ...Gayrimenkul Yatırım Danışmanlık ... Anonim Şirketi davalı ile arasındaki sözleşme ve tüm eklerinin, hakedişlerin, geçici ve kesin kabul evrakının celbi için yazı yazılmış, ancak yazıya yanıt verilmeden iade edilmiş, yeniden yazı yazılmış, yazının kabul edilmeme gerekçesinin bildirilmesi istenilmiş, yeniden kabul edilmeyip iade edilmesi üzerine bu defa kaldırma kararı doğrultusunda davalı tarafa dava dışı iş sahibi ...Gayrimenkul .. Anonim Şirketi ile aralarındaki sözleşme ve tüm eklerinin, hakedişlerin, geçici ve kesin kabul evrakının sunulması için süre verilmiş, davalı vekili 12/03/2024 tarihli dilekçe ve ekinde bir kısım belge örnekleri sunmuştur.
Davacı vekiline yeni tarihli ilişiksizlik belgesi olup olmadığı, varsa sunmak üzere süre verilmiş, davacı vekili 19/03/2024 tarihli dilekçe ve ekinde 15/03/2024 tarihli yazı örneğini sunmuştur.
Dosya kaldırma kararı öncesi raporu düzenleyen bilirkişi heyetine tevdi edilerek, kaldırma kararı doğrultusunda sunulan belgelerinde incelenip irdelenmek üzere rapor alınmış olup, bilirkişi heyeti 13/05/2024 tarihli ek raporlarında yapılan inceleme ve değerlendirmeler sonucunda davalı vekili tarafından sunulan belgelerin taraflar arasındaki sözleşme ve sözleşmeye ilişkin damga vergisi vs.ilişkin evrak olduğu, BAM kararında belirtilen davalı ile dava dışı iş sahibi arasındaki hakediş ve belgelerin sunulmadığı, tarafların ticari defterlerinin incelenmesinde davacının teminat mektuplarının nakde çevrilmesinden dolayı 792.185,40TL alacaklı olduğunu, işin tamamında eksiklikler bulunsa da davacının üstlendiği işle ilgili eksikliğin kalmadığı, buna karşın davalı tarafça kesin kabulün yapılmadığı, SSK tarafından asgari işçilik meblağını hesaplamak suretiyle soğuk damgalı SSK ilişiksizlik belgesi verilebileceği, ancak bu belgenin alınmamasından davacının bu aşamada sorumluluğunun bulunmadığını bildirmişlerdir.
Davalı vekiline kaldırma kararında bahsi geçen ve yapılan yazışmalara karşın ulaşılamayan, dava dışı asıl iş sahibi ile arasındaki sözleşme ve tüm ekleri, hakedişler, geçici ve kesin kabul evrakı sunmak üzere iki hafta kesin süre verilmiş ve sonrasında dosya mevcut bilirkişi heyetine tevdi edilerek ek rapor alınmış olup, bilirkişi heyeti 24/07/2024 tarihli ek raporunda; davalı vekili tarafından sunulan belgelerin 12/03/2024 tarihli 4 adet beyan dilekçesi ekinde sunulduğu, yeniden işbu belgelerin sunulduğu,.... .... .... Müdürlükleri dosyalarına ilişkin irdelemelerin yapıldığı ve daha önceki raporlarındaki görüşlerin aynen tekrar edildiği anlaşılmıştır.
Dosya kapsamından; taraflar arasında 04/05/2015 tarihli ......çelik imalat ve montaj işleri sözleşmesi, ....... .... .... çelik imalat ve montaj işleri sözleşmesi, ......yeşil çatı çelik imalat ve montaj işleri sözleşmesi adı altında 3 adet sözleşme düzenlendiği, her üç sözleşmede işverenin davalı şirket, taşeronun davacı şirket olduğu, sözleşme konularının 1.maddede belirtildiği ve çelik imalat ve montaj işlerinin (3.sözleşmede yeşil çatı çelik imalat ve montaj işlerinin) birim fiyat esasına göre taşeron tarafından yapılması ve işverene tesliminin kararlaştırıldığı, 1.sözleşme bedelinin 6.maddede KDV hariç 894.900,00 TL olarak, 2.sözleşme bedelinin KDV hariç 1.921.854,00 TL, 3.sözleşme bedelinin KDV hariç 5.105.100,00 TL olarak kararlaştırıldığı, işin süresinin 8.maddede yer tesliminin yapıldığı tarih itibariyle başlayıp 5 ay içerisinde (3.sözleşmede 8 ay) bitirileceğinin kararlaştırıldığı, sözleşmenin 11.maddesi kesin teminat başlıklı olup, sözleşme bedelinin %10'u tutarında kesin teminat verileceğinin 11.1 maddede belirtildiği, 11.3 maddede taahhüdün sözleşme ve şartname hükümlerine uygun biçimde yerine getirildiği, taşeronun bu işten dolayı iş verene herhangi bir borcunun olmadığı ya da iş kazası nedeniyle açılmış veya açılabilecek davalardan dolayı ortaya çıkabilecek borcunun bulunmadığı anlaşıldığında SGK'den kayıt tetkik raporu ve herhangi bir borcu olmadığına dair ilişiksiz belgesi getirmesi halinde teminat süresi sonunda ve kesin kabul işlemlerinin tamamlanmasının onaylanmasını müteakip serbest bırakılacağının kararlaştırıldığı, 12.maddede hak edişlerin tanzimi ve ödemelerin, 13. maddede geçici kabulün, 14.maddede teminat süresi ve kesin kabulün düzenlendiği, 14.1 maddesinde teminat süresinin işlerin geçici kabul belgesi düzenleme tarihinden itibaren iş veren tarafından sözleşme kapsamındaki işler için taşerona verilecek kesin kabul belgesi tarihine kadar olan süre olup bu sürenin 1 yıl olarak belirtildiği, toplam 39 maddeden ibaret olduğu, işin geçici kabulünün 31/12/2016 tarihinde yapıldığı, geçici kabulde eksikliğin tespit edilip kayıt altına alındığı, 28/09/2017 tarihli taraflarca ortak imzalanan tutanakla eksikliklerin giderildiğinin kayıt altına alındığı, 1.sözleşme kapsamında 89.490,00 TL bedelli, 2.sözleşme kapsamında 192.185,40 TL bedelli, 3.sözleşme kapsamında 510.510,00 TL bedelli teminat mektupları davacı tarafından davalıya verildiği, teminat mektuplarının 09/04/2018 tarihinde nakde çevrildiği, sözleşmenin 12.5 maddesine göre kesin teminat mektubu dışında taşeronun hak edişlerinden, işlerin tutarının %2'si oranında nakit teminat kesileceği, bu kesintilerin geçici kabulü müteakip SGK'den kayıt tetkik raporu ve herhangi bir borcu olmadığına dair ilişiksizlik belgesi getirilmesi halinde 30 gün içinde taşerona ödeneceği, belgenin SGK'den alınarak 16/10/2017 tarihinde davalı şirketin idari işler müdürüne teslim edildiği, SGK dosya kapanışı ve işlerin tamamlandığına dair evrakın davalı şirketin proje müdürü tarafından yapıldığı, geçici kabul eksikliklerinin giderilmesinden sonra nakit kesintilerinin davacı tarafa ödendiği anlaşılmıştır.
Davacı taraf; taraflar arasında düzenlenen 3 adet taşeron sözleşmesi kapsamında 3 adet kesin teminat mektubu verildiği, işlerin tamamlanıp iade koşulları oluştuğu halde nakde çevrildiğinden bahisle mektup bedellerinin tahsili isteğinde bulunmakta, davalı taraf, kesin kabul işlemlerinin yapılmadığı, tüm yükümlülüklerin yerine getirilmediği, SGK'den ilişiksizlik belgesi alınmadığı, davacının davalıyla arasındaki ticari ilişki doğrultusunda alacağı olduğu kanaati ile davacı adına davalıya birinci haciz ihbarnameleri gönderildiği, teminatın iade koşullarının oluşmadığı savunmasında bulunmaktadır.
Davada uyuşmazlık; taraflar arasında düzenlenen 3 adet taşeron sözleşmesi kapsamında verilen 3 adet teminat mektubu bedellerinin tahsili talebinin yerinde olup olmadığı hususlarında toplanmaktadır.
Mahkemece yapılan inceleme, kaldırma kararı içeriği, bu doğrultuda yapılan inceleme, alınan bilirkişi rapor içeriği ve tüm dosya kapsamına göre; taraflar arasında düzenlenen 3 adet sözleşmeye konu geçici kabulün yapılıp, geçici kabuldeki eksikliklerin 28/09/2017 tarihinde giderildiği, nakit teminat kesintilerinin davacıya ödendiği, sözleşmenin 14.maddesinde teminat süresinin geçici kabul tarihinden kesin kabul belgesi verilecek tarihe kadar süre olup, bu sürenin 1 yıl olduğu, Kocaeli 7. İcra Müdürlüğünün 2017/9738 sayılı alacaklının ... .. Limited Şirketi, borçlunun davacı olup, davalıya birinci haciz ihbarnamesi gönderildiği, yine........ .... esas sayılı dosyada, .... .... ... ya bildirilmedikçe ve asgari işçilik meblağı hesaplanmadıkça soğuk damgalı SGK ilişiksizlik belgesi verilmesinin mümkün olmadığı, taraflar arasındaki 3 adet sözleşmeye ilişkin işlerin eksikliklerinin de tamamlandığı, nakde çevrilen mektup bedeli 792.185,40TL olup, bu miktardan ikinci sözleşme kapsamında davalı tarafa borç olan 1.215,21TL'nin düşümü ile kalan 790.970,19‬TL üzerinden davanın kısmen kabulüne, dava tarihi öncesi itibariyle temerrüdün oluştuğunun belgelendirilmediği anlaşılmakla alacağa dava tarihinden itibaren avans faizi işletilmesine, fazlaya ilişkin istemin reddine ilişkin aşağıdaki şekilde karar verilmiştir.
HÜKÜM : Yukarıda açıklanan nedenlerle;
Davanın kısmen kabulü ile,
790.970,19TL'nin 18/08/2020 dava tarihinden itibaren işleyecek avans faiziyle birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
Fazlaya ilişkin istemin reddine,
Alınması gerekli 54.031,17TL harçtan mahkememiz veznesine peşin yatırılan 13.528,55TL’nin mahsubu ile kalan 40.502,62‬TL harcın davalıdan alınarak Hazine’ye gelir yazılmasına,
Arabuluculuk Kanununun 18/A(13). maddesi uyarınca karar tarihinde yürürlükte bulunan Arabuluculuk Ücret Tarifesi uyarınca Adalet Bakanlığı bütçesinden karşılanan 1.320,00TL arabuluculuk giderinin kabul ve ret oranları da nazara alınarak 1.317,89TL'sinin davalıdan, geri kalan 2,11‬TL'sinin davacıdan alınarak hazineye gelir kaydına,
Davacı tarafından yapılan aşağıda dökümü yazılı 30.316,9‬0TL yargılama giderinin kabul ve ret oranlarına göre takdiren % 99,84’i olan 30.268,39TL ile 54,40TL başvurma ve ‬13.528,55TL peşin harç toplamının davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
Davalı tarafından yapılan 150,00TL posta gideri ve 152,6‬0TL vekalet tasdik harcı toplamı 302,6‬0TL yargılama giderlerinin %0,16’sı olan 0,48TL’nin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
Davacı davada kendisini vekille temsil ettirmiş olup kabul edilen miktar üzerinden hesaplanan 116.735,83TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
Davalı davada kendisini vekille temsil ettirmiş olup, reddedilen miktar üzerinden A.A.Ü.T. 13/2.maddesi uyarınca 1.215,21TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine
Kullanılmayan gider avansının karar kesinleştiğinde ve talep halinde davacıya iadesine,
Tarafların işbu karara karşı tebliğ tarihinden itibaren 2 hafta içinde Ankara Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde İstinaf kanun yoluna başvurabileceklerinin belirtilmesine,
Dair oybirliği ile verilen karar taraf vekillerinin yüzüne karşı açıkça okunup usulen anlatıldı. 25/09/2024

Davacı
Yargılama Gideri Dökümü
Posta Gideri : 780,6‬‬0 TL
Dosya Kapağı Masrafı : 20,00 TL
Vekalet Harcı : 16,30 TL
Bilirkişi Ücreti : 29.500‬,00 TL
+--------------------
TOPLAM 30.316,9‬0 TL