mahkeme 2023/44 E. 2024/683 K.

T.C. ... 8. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: 2023/44 Esas - 2024/683

TÜRK MİLLETİ ADINA YARGILAMA YAPMAYA VE HÜKÜM VERMEYE YETKİLİ
T.C.
...
ASLİYE SEKİZİNCİ TİCARET MAHKEMESİ
GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO : 2023/44 Esas
KARAR NO : 2024/683

DAVA : İtirazın İptali (Eser Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ : 23/09/2019
KARAR TARİHİ : 25/10/2024
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH : 13/11/2024

Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Eser Sözleşmesinden Kaynaklanan) ve alacak davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde; Müvekkili ile davalı şirketler iş ortaklığı arasında davalıların yükleminde olan ... Kültür Merkezi İnşaatının mekanik tesisat işleri yapımı konusunda 05/01/2017 tarihli sözleşmenin imzalandığını, müvekkili tarafından sözleşme kapsamındaki işin sözleşmeye uygun olarak yapılıp teslim edildiğini, ancak davalılar tarafından yapılan hatalı hesaplamadan dolayı SGK priminden dolayı 24.321,96 TL ile işin geciktiğinden bahisle asıl işverene ödenen gecikme cezası adı altında yapılan 94.000,00 TL haksız kesintinin , yine mekanik uygulama projesi ve sözleşmede yer almayan sifonik yağmur suyu uygulama nedeniyle iş bedeli olarak 53.100,00 TL'nin vede sözleşmenin 8/1 maddesi gereğince avans ve geç ödemelerden doğan ticari temerrüt faizi alacağı için 100,00 TL'nin fazlaya ilişkin haklarını saklı tutarak, her bir talep edilen alacak kaleminin ödenmesi gereken tarihinden itibaren ticari temerrüt faiziyle birlikte davalılardan tahsiline karar verilmesini, yine sözleşme gereğince hakedişlerden kesilen ve iade edilmesi gereken nakdi teminat alacağı ile bakiye iş bedelinin tahsili amacıyla ... 8. İcra Müdürlüğü'nün 2019/9577 sayılı dosyasında başlatılan takibe yapılan itirazın iptaline, takibin devamına ve % 20 oranında davalı aleyhinde icra inkar tazminatına hükmedilmesine karar verilmesini istemiştir.
Davalı Akçelik vekili cevap dilekçesinde; öncelikle icra takibinle konu olan teminat tutarının iade şartlarının oluşmadığını, sözleşmenin 7.1.maddesi gereğince davacının sözleşme bedelinin % 10'u kadar teminat çeki vermesi gerektiği halde vermediğinden nakit olarak taşeron davacının hak edişlerinden kesildiğini ve bunun iade şartlarının oluşmadığını , yine gecikme cezaları ve SGK kesintilerinin tarafların imzaladıkları ve davacı taşeronun ihtirazi kayıt koymadığı kesin hak edişte bu kesintilerin yapıldığından daha sonra bunların talep edilemeyeceğini , ayrıca davacı taşeronun işinde gecikmesinden dolayı sözleşmenin 6.3. maddesinde belirtilen şekilde gecikme cezasının uygulandığını, yine SGK kesintilerinden davacının sorumlu olduğunu , yağmur suyu tesisatı kalemine ilişkin talebinin ise; bu kalem işin anahtar teslimi sözleşme kapsamında olduğu ve karşı tarafa ödendiğini belirterek, tüm taleplerinin ayrı ayrı reddine karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı Gürtur vekili cevap dilekçesinde; taraflar arasındaki sözleşme kapsamında davalının işi 20 gün gecikme ile teslim ettiğini, taraflar arasında 08/03/2019 tarihli kesin hesabın yapıldığını , kesin hesap raporuna göre 20 günlük gecikmenin olduğu nazara alınarak gecikme cezası uygulandığını ve bunun hak ediş alacağından kesildiğini, taraflarca durumun kabul edildiğini, herhangi bir ihtirazi kayıt ileri sürülmediğini, yine SGK prim kesintilerinden davacının sorumlu olduğunu, primlerin hatalı hesaplandığı iddiasının ve hatalı kesinti iddiasının yerinde olmadığını, sifonik yağmur suyu uygulamasının sözleşme kapsamında bir iş olduğunu ve sözleşme bedelinin ödenmesi ile bedelinde ödendiğini, hak edişlerde kesilen nakdi teminatların ise kesin hesap raporunda 110.545,29 TL olduğu ve bunun işin teminatı olarak, yani sözleşmenin 7.1.maddesi gereğince sözleşme bedelinin % 10'u kadar teminat çekinin verilmesi, verilmemesi halinde diğer kesintilerle birlikte nakdi olarak taşeron hak edişinde kesileceğinin kararlaştırıldığı ve bu kesintinin bu teminata ilişkin olarak tutulduğunu ve henüz iade şartlarını oluşmadığını belirterek, icra takibine konu bu alacak kalemi ve diğer alacaklar yönünden talebin yerinde olmadığını belirterek, davanın reddine ve takip konusu alacağın %20'si oranında icra inkar tazminatının davacıdan alınarak müvekkiline verilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
Mahkemece yapılan yargılama neticesinde verilen ilk karar ile; davanın kısmen kabulüne, takip konusu alacağın eser sözleşmesinden kaynaklandığı ve likit olmadığı gerekçesiyle, tarafların tazminat isteminin reddine karar verilmiştir.
Kararın istinaf edilmesi üzerine, ... BAM 31 HD'ne ait 2021/915 Esas ve 2022/1234 Karar sayılı kararda ''............ Temerrüt faizi başlangıç tarihi yönünden; muaccel bir borcun borçlusu, alacaklının ihtarıyla temerrüde düşer. Borcun ifa edileceği gün, birlikte belirlenmiş (kesin vade bulunması) veya sözleşmede saklı tutulan bir hakka dayanarak taraflardan biri usulüne uygun bir bildirimde bulunmak suretiyle belirlemişse, bu günün geçmesiyle; borçlu temerrüde düşmüş olur (BK 101., TBK 117. madde). Somut olayda; davalı takipten önce, yukarıda açıklanan yasa hükümleri gereğince temerrüde düşürülmediği gibi, taraflar arasında kararlaştırılmış kesin vade de bulunmamaktadır. Bu durumda; işlemiş faiz talebi yönünden, yukarıdaki açıklamalara göre bir değerlendirme yapılmadan işlemiş faiz talebi yönünden kabulüne karar verilmesi usul ve yasaya aykırı olmuştur.
............... bilirkişi raporunun sifonik yağmur suyu sistemi hususunda denetime ve hüküm kurmaya elverişli olmadığı anlaşılmaktadır. Bu itibarla; öncelikle, bilirkişi raporunda dosya kapsamında bulunmadığı belirtilen ve iş sahibi belediye ile yükleniciler arasındaki sözleşme eki teknik şartname, uygulama projesi vb. belgelerin dosyaya kazandırılması, yargılama sırasında rapor düzenleyen bilirkişi heyetinden ek rapor alınmak veya gerekirse konusunda uzman yeni bir bilirkişi veya bilirkişi heyetinden yeni bir rapor alınmak suretiyle; sözleşme dışı iş olduğu iddia edilen sifonik sistem yağmur suyu imalatının getirtilen teknik şartname ve proje kapsamında olup olmadığının belirlenmesi, bu imalatın teknik şartname ve proje kapsamında bulunmadığının anlaşılması halinde, bu kez; taraflar arasındaki sözleşmenin 3.1.2 maddesindeki hüküm gereğince yapım tekniği açısından yapılması gerekli olan bir imalat olup olmadığının tespit edilmesi, yapım tekniği açısından yapılması zorunlu imalat olmadığının anlaşılması halinde, sözleşme dışı iş olarak kabul edilmesi ve bedelinin yapıldığı yıl serbest piyasa rayiçlerine göre belirlenerek projeye göre yapılması gereken imalat bedeli ile arasındaki farkın tespit edilmesi ve belirlenen bu fark miktarın hüküm altına alınması gerekirken, bu hususlarda inceleme ve değerlendirme yapılmaksızın eksik inceleme ile yazılı şekilde bu imalat talebinin reddine karar verilmesi doğru olmamıştır. '' gerekçesiyle hükmün kaldırılmasına dosyanın mahkemeye iadesine dair karar verilmiştir.
DELİLLER
-... 8. İcra Müdürlüğü'nün 2019/9577 esas sayılı dosyası
-Taraflar arasındaki sözleşme örneği,
-Hak ediş tutanak ve faturalar, mail içerikleri,
-Tarafların ticari defter ve kayıtları,
-Bozma sonrası alınan raporda özetle; Davaya konu işe ilişkin olarak sözleşme ekindeki projelerde projelerden anlaşıldığı kadarıyla '' sifonik sistem rezistanslı süzgeç ve uyumlu yağmur iniş borusu '' detayının yer aldığı, '' Sözleşmenin 3.1.2 maddesi ve eklerinde açıkça tanımlanmış olmasa dahi, işin yapım tekniği açısından gerekli, idare tarafından gelecek her türlü talebin karşılanması taşeron sorumluluğundadır.'' hükmü yer aldığı, bu nedenle hem projelerde yer alması hemde sözleşmede açıkça ifade edilmesi nedeniyle davacının talebi olan ve kök raporunda belirtilen sifonik sistem malzeme uygulama bedeli olarak 61.065,00 TL + KDV tutarının davacıya ödenemeyeceği sonucuna varıldığını belirtilmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE
Dava; eser sözleşmesine dayalı olarak alacak ve nakdi teminat kesintileri ile bakiye iş bedelinin tahsili amacıyla başlatılan takipte itirazın iptali istemine ve alacak talebine ilişkindir.
Mahkememizce İstinaf karar ilamı uyarınca bilirkişi heyetinden kaldırma kararına uygun olarak ek rapor alınmış, rapordaki belirleme dosya kapsamına uygun olmakla hükmün tesisinde esas alınmıştır.
Tüm dosya kapsamına göre;
Davacı ile davalı iş ortaklığı arasında imzalanan 05/01/2017 tarihli sözleşme uyarınca, sözleşme konusunun, ... Belediyesinin ... Kültür Merkezi inşaatındaki mekanik tesisat imalatının 2.350.000,00 TL anahtar teslimi bedelli olarak yapılması olduğu, işin tamamlanma tarihinin 30/10/2017 olarak öngörüldüğü, sözleşme birim fiyat tarifesinde temiz su, pis su, yağmur suyu tesisatlarının da iş kapsamında olduğu, gecikme cezasına ilişkin olarak 6.3. maddesinde; işin süresinde bitirilmemesi halinde geçen her takvim gün için işverenin hak edişinde sözleşme bedelinin %0,2(bindeikisi) 'si oranında gecikme cezasının kesileceği, yine 7.1. maddesinde; taşeronun, işbu sözleşmenin imzalanması ile sözleşme bedelinin % 10'u kadar teminat çekini işverene vereceği, bu teminat çekinin verilmemesi halinde diğer kesintilerle beraber nakit olarak taşeron hak edişinden kesileceği ayrıca taşeronun her ay yapacağı ara hak edişlerinden % 5 oranında nakit teminat kesileceği, 7.2. maddesinde taahhütlü sözleşme ve ihale dökümlerine uygun olarak yerine getirilmesinden ve varsa işe ait eksik ve kusurların giderilerek işverenin yaptığı geçici kabul tutanağının onaylanmasından ve taşeronun bu işten dolayı işverene herhangi bir borcunun olmadığı tespit edildikten sonra hak edişlerden nakit kesilmiş olan teminatın SSK'da borcu yoktur belgesini getirmesini müteakip taşerona iade edileceği , 7.3. maddesinde; taşeronun teminat çekinin kesin kabulden ve taşeronun işverene herhangi bir borcu kalmadığının tespitinden sonra 15 gün içinde iade edileceği , 8.1. maddesinde ise; taşeron alacağının ödeme şeklinin düzenlendiği görülmüştür.
Hükme esas alınan bilirkişi heyeti ek raporunda ifade edildiği üzere; Söz konusu işin asıl işvereni olan ... Belediyesinin 12/02/2018 tarihli geçici kabul tutanağında; sözleşmenin süre uzatım dahil bitim tarihinin 30/11/2017 olduğu ancak işin 11/01/2018 tarihinde bitirildiği, taraflar arasında yapılan 08/03/2019 tarihinde imzalanan kesin hesap raporunda ise; mekanik işlerin toplam bedelinin 2.352.015,00 TL ( 20 günlük 4.700,00 TL'den gecikme cezası olarak 94.000,00 TL ve SGK işçilik bedelinin 47.117,96 TL nin mahsubundan sonra ) % 18 KDV'si ile birlikte toplam 2.608.858,51 TL olan alacaktan , ödenen avans 2.498.313,22 TL ile taşerona ödenecek 110.545,29 TL nin olduğu belirlenmiş herhangi bir ihtirazi kaydın ise yer almadığı, söz konusu sözleşme kapsamında 7 adet hak edişin düzenlendiği, hak ediş bedellerinden % 5 nakdi teminat kesintisinin ve diğer kesintilerin yapıldığı ancak teminat çeki ile ilgili bir kesintinin bulunmadığı, toplam hak ediş bedelinin 2.350,000,00 TL (KDV hariç) % 5 nakit teminat kesintisi miktarının 105.867,50 TL, diğer kesintilerin 11.340,00 TL olduğu, sözleşme kapsamında geç ödemelerden kaynaklanan faiz alacağı talebinin yerinde olmadığı, ayrıca davacının talep ettiği sifonik yağmur suyu uygulama bedelinin sözleşme kapsamında yapılması gereken iş olduğu ve bedelinin ödendiğinden bu istemin de yerinde olmadığı, sözleşme kapsamında 7 adet toplam 2.350.000,00 TL KDV hariç hak ediş düzenlendiği, bunlardan % 5 nakit teminat kesintisi olarak 105.867,50 TL'nin kesildiği, kesin teminat çeki için ayrıca bir teminatın kesilmediği, yani sözleşme imza aşamasında verilmesi kararlaştırılan ancak davacı tarafından verilmeyen teminat çeki için hak edişlerde kesinti yapılmadığından bu miktarın kesin teminat olarak kabul edilemeyeceği, tarafların ticari defterlerine göre de davacının davalılar iş ortaklığından %5 nakdi teminat kesintisi 105.867,50 TL ile 4.677,79 TL bakiye alacağının bulunduğunun kayıtlı olduğu, nakdi teminat kesintisi iadesi için gerekli olan geçici kabulün yapıldığı , davalılar iş ortaklığının asıl işverene sunduğu 19.03.2019 tarihli SGK ya borcun olmadığına dair belge ile SGK'ya borcun olmadığı da nazara alındığında bu miktarın iade şartlarının gerçekleştiği nazara alınarak davacının icra takibine konu ettiği ( %5 nakdi teminat kesintisi 105.867,50 TL ile 4.677,79 TL bakiye alacak olmak üzere ) 110.554,50 TL'lik asıl alacağa yapılan itirazın yerinde olmadığı gibi takipten önce nakdi teminatın iade şartlarının oluştuğu kanaatine varılmış, yalnızca bu alacak talepleri bakımından davanın kısmen kabulüne diğer talepler bakımından ise yukarıda açıklanan gerekçeleri ile reddine karar vermek gerekmiştir.
Somut olayda; davalı taraf takipten önce, temerrüde düşürülmediği gibi, taraflar arasında kararlaştırılmış kesin vade de bulunmayıp, bu nedenle takipte işlemiş faiz talebinin reddine karar vermek gerekmiş, takip konusu alacağın eser sözleşmesinde kaynaklandığı ve likit olmadığı nazara alınarak tarafların tazminat istemlerinin reddi ile aşağıdaki şekilde hükmün tesisi yoluna gidilmiştir.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-DAVANIN KISMEN KABULÜNE, ;
a-... 8 İcra Müdürlüğünün 2019/9577 esas sayılı dosyasında davalıların itirazının kısmen iptaline, 105.867,50 TL nakdi teminat kesintisi + 4.677,75 TL bakiye iş bedeli olmak üzere toplam 110.545,29 TL asıl alacak üzerinden itirazın iptaline,
-Asıl alacağa takip tarihinden itibaren 3095 sayılı yasanın 2/2 maddesi kapsamında değişen oranlarda avans faizi uygulanmasına,
-Fazlaya ilişkin talebin REDDİNE,
b-Tarafların İcra inkar tazminatı talebinin şartları oluşmadığından reddine,
2-Davacının Alacak taleplerine ilişkin olarak; gecikme cezası kesintisinin iadesi isteminin, SGK prim kesintisine ilişkin isteminin, sifonik yağmur suyu uygulamasına yönelik bedel isteminin ve avans ve geç ödeme nedeniyle ticari temerrüt faizi alacağı isteminin reddine,
3-Kabul edilen 110.545,29 TL üzerinden binde 68,31 oranında hesaplanan 7.551,35 TL karar ve ilam harcından 3.565,84 TL peşin harcın düşümü ile eksik kalan 3.985,51 TL harcın davalı taraftan tahsili ile hazineye irad kaydına,
4-Davacı tarafından yatırılan 44,40 TL başvuru harcı, 3.565,84 TL peşin harç olmak üzere toplam 3.610,24 TL harcın davalı taraftan alınarak davacıya verilmesine,
5-Davacının karşıladığı 384,00 TL tebligat gideri, 9.230,00 TL bilirkişi ücreti, 221,40 TL diğer giderler olmak üzere toplam 9.835,40 TL yargılama giderinin, kabul / talep oranına göre hesaplanan 4.415,80 TL sinin davalı taraftan alınarak davacıya verilmesine, geri kalan 5.419,60 TL yargılama giderinin davacı üzerinde bırakılmasına,
6-Davalı tarafça karşılanan, 2.285,11 TL yargılama giderinin, red / talep oranına göre hesaplanan 1.259,16 TL sinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine, geri kalan 1.025,95 TL yargılama giderinin davalı üzerinde bırakılmasına,
7-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden, hüküm tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca kabul edilen 110.545,29 TL üzerinden takdir edilen 17.900,00 TL vekalet ücretinin davalı taraftan alınarak davacıya verilmesine,
8-Davalı taraf kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden, hüküm tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca reddedilen 135.674,65 TL üzerinden takdir edilen 21.707,94 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalı tarafa verilmesine,
9-Karar kesinleştiğinde taraflardan alınan avansın harcanmayan kısmının re'sen yatırana iadesine,

Dair, taraf vekillerinin yüzüne karşı, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 hafta içerisinde ... Bölge Adliye Mahkemesinde İstinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okundu, usulen anlatıldı.25/10/2024

Katip 222557
¸e-imzalıdır.

Hakim 42656
¸e-imzalıdır.