mahkeme 2023/101 E. 2024/370 K.

T.C. ANKARA 8. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: 2023/101 Esas - 2024/370
TÜRK MİLLETİ ADINA GEREKÇELİ KARAR
T.C.
ANKARA
8. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
KARAR
ESAS NO : 2023/101 Esas
KARAR NO : 2024/370

...

DAVA : Tazminat (Ticari Nitelikteki Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ : 18/05/2022
KARAR TARİHİ : 21/05/2024
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH : 27/05/2024
Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Ticari Nitelikteki Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkilinin yurt dışından ithal ettiği elektrik ve elektronik ürünler, ses ve görüntüleme sistemlerinin satışı, pazarlaması, kurulumu ile uğraştığını, müvekkilinin müşterilerinin önemli bir bölümünün kamu kurum ve kuruluşları olduğunu, bu kapsamda, ... tarafından talep edilmesi üzerine, ... marka piksel led ekranın müvekkili tarafından ithal edilerek 3 Aralık 2019 tarihinde kurulduğunu, kurulum sonrası ekranın beğenildiğini ve müvekkil firmadan satın alınacağının beyan edildiğini, ancak ülkemizde yaşanan 2020 mart ayında başlayan pandemi ve kapanma süreçleri ile birlikte bu sürecin akamete uğradığını, davalı yetkilileri ile uzun süre boyunca müzakereler yürütüldüğünü, kurulduğu günden itibaren 4 aylık periyotlar ile periyodik ve koruyucu bakımlarının yapıldığını, söz konusu ürünün 2,5 yıla yakın bir süre ücretsiz olarak kullanıldıktan sonra müzakerelerin sonuçsuz kaldığını, müvekkili firmanın anılan ürünün bu kadar uzun süre davalı tarafından herhangi bir bedel ödenmeksizin kullanımı sonucu hem kullanım, hem bakım hem de yıpranma bedeli bakımından 3 kalem zararının bulunduğunu, bu nedenle taraflarının talebi üzerine ...sayılı dosyasında mevcut durumun tespitinin talep edildiğini ve dosyaya sunulan 26.04.2022 tarihli bilirkişi raporunun sonuç bölümünde, söz konusu görüntüleme sisteminin, davalı nezdinde 03.12.2019 tarihinde kurulduğu, sorunsuz çalışmakta olduğunun net bir şekilde tespit edildiğini, bu tespitin ardından taraflarınca davalıya yazı ile başvurularak, anılan ürünün satın alınmasına yönelik işlemlerin başlatılması, aksi durumda bu ürünün taraflarınca kaldırılması talep ediliyorsa kullanım, bakım ve amortisman bedelleri yönünden müvekkil firmanın uğramış olduğu zararların sebepsiz zenginleşme dolayısıyla hukuki vasıtalar ile talep edileceği hususununun ihbar ve ihtaren talep edildiğini, ancak davalı tarafından cevaben gönderilen 06.05.2022 tarihli cevabi yazı ile bu makul ve haklı taleplerinin reddedildiğini ve taraflarınca dava ikame edilmek durumunda kalındığını, davalının 2,5 yıl süre ile istifade etmesine rağmen ödemediği kullanım, bakım ve amortisman bedelleri yönünden kendi lehine ve müvekkili aleyhine zenginleşmiş olup, bu bedelleri sebepsiz zenginleşme hükümlerine göre avans faizi ile birlikte iade etmekle yükümlü olduğunu ileri sürerek, faiz ve fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla, belirsiz alacak davası olarak açtıkları davanın kabulü ile, dava konusu görüntüleme sisteminin davalı tarafından kullanımından doğan kullanım, bakım ve yıpranma bedellerinin bilirkişi marifeti ile tespitine, şimdilik her bir tutar için ayrı ayrı 1.000 TL olmak üzere toplam 3.000 TL tutarın, kurulum tarihi olan 03.12.2019 tarihinden tarihinden karar tarihine kadar işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan alınarak müvekkiline ödenmesine, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin karşı taraf üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep ve dava etmiş; belirsiz alacak davası olarak ikame edilen davada yargılama sırasında verilen 19.12.2023 tarihli talep artırım dilekçesi ile, değer artırım taleplerinin kabulü ile 1.000,00 TL bakım bedeli, 1.000,00 TL onarım bedeli ve 59.312,87 TL kullanım bedelinin 03.12.2019 tarihinden itibaren işleyecek avans faiziyle birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Davanın zamanaşımına uğradığını, müvekkil kurumun 233 sayılı KHK uyarınca iktisadi alanda faaliyet gösteren bir ... olduğunu, 6102 sayılı Türk Ticaret kanununun 5/A maddesi gereği, ticari olan davalarda dava açılmadan önce arabulucuya başvuru yapılması zorunlu tutulduğunu, söz konusu dava şartı yerine getirilmeden ikame edilen işbu davanın reddinin gerektiğini, esasa ilişkin olarak ise; taraflar arasında bir sözleşme olmadığından sözleşmeye bağlı alacak ilişkisinden bahsetmenin de mümkün olmadığını, davacı firmanın müvekkil Teşekküle davaya konu ürünün sergilenebilmesi için başvurması üzerine Teşekkül yetkililerince şifahen söz konusu ürünün sergilenmesi hususunda gerekli kolaylıkların sağlandığını, bahsi geçen ürünün ... binasına davacı yetkililerince kurulumunun yapıldığını ve davalı yetkililerince ürünün sergilenmeye başlanıldığını, bu sebeple davacının bu ilişkiden dolayı bir alacağının doğmadığını, müvekkili Teşekkül binası içerisinde kurulan dava konusu üründe müvekkilin faaliyet videolarının gösterildiği, dolayısıyla müvekkilin menfaat temin ettiği iddiasının hayatın olağan akışına aykırı olduğunu... binasına gelen sınırlı sayıdaki ziyaretçinin müvekkilin reklam kitlesi grubuna girmediğini, ayrıca müvekkilin tanıtım faaliyetlerinin halka açık alan olan garlar, tren durakları gibi yerlerde zaten yapıldığını, ayrıca kabul sayılmamakla, müvekkilin böyle bir sisteme ihtiyacı olması halinde davacının iddia ettiği gibi haksız ve sebepsiz olarak kullanmak yerine, kolayca uhdesinde bulunan sistemlerden tedarik yöntemini seçebilme imkanının zaten mevcut olduğunu, müvekkil Teşekkülce sipariş edilmemiş ve bir sözleşme kurulmamış davaya konu sistemden dolayı davacının herhangi bir hak veya talepte bulunmasının mümkün olmadığını, müvekkilinin sebepsiz zenginleştiği iddiasının gerçeği yansıtmadığını, dava konusu sistemin 15.06.2022 tarihinde davacı personelince, bulunduğu yerden sökülüp götürüldüğünü, müvekkil Teşekküle karşı haksız olarak açılan söz konusu davanın reddinin gerektiğini savunarak, davanın öncelikle usulden reddine; aksi halde esastan reddine; yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı tarafa tahmiline karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE: Dava, davacı şirket tarafından ithal edilerek davalının kullanımına tahsis edilen elektronik görüntüleme sisteminin davalı tarafından kullanım, bakım ve amortisman bedellerinin ödenmemesi nedeniyle, söz konusu bedellerin sebepsiz zenginleşme kapsamında davalıdan tahsili istemine ilişkindir.
İncelenen tüm dosya ve evrak kapsamı itibari ile; Davanın açıldığı ... 04.11.2022 tarihinde, davacının tacir olduğu ve davalının tacir sıfatına haiz olduğu, uyuşmazlığın iki tarafın ticari işletmesini ilgilendirdiği, uyuşmazlığın ticari iş olmasına göre TTK 3, 4 ve 5. maddelerine göre görevli mahkemenin ... olduğu gerekçesiyle görevsizlik nedeni ile davanın usul yönünden reddine, kararın kesinleşmesini müteakip 2 haftalık süre içinde talep halinde dosyanın görevli ...gönderilmesine dair verilen karar sonrasında, davacı vekilince gönderme talepli dilekçenin sunulması ve kararın kesinleşmesi üzerine dosyanın mahkememize tevzi edildiği, görevsizlik kararı sonrasında davaya konu uyuşmazlıkla ilgili olarak 08.11.2022 tarihinde taraflar arasında dava şartı niteliğindeki arabuluculuk sürecinin başlatıldığı, ancak yapılan görüşmeler sonunda sürecin 21.11.2022 tarihinde anlaşamama ile sonuçlanmış olup, buna ilişkin olarak düzenlenen tutanağın dosyaya sunulduğu görülmekle, bu yöndeki dava şartının yerine getirilmiş olduğu anlaşılmıştır.
Davada çözümü gereken yön, davacı şirket tarafından davalı Kurumun Genel Müdürlük Protokol girişine, karşılama ve bilgilendirme ekranı olarak, yurt dışından ithal edilerek 03.12.2019 tarihinde kurulan piksel led ekranın 2,5 yıla yakın bir süre ücretsiz olarak davalı tarafından kullanılması nedeniyle uğranılan kullanım, bakım ve yıpranma bedellerinin tazminine ilişkin istemlerin yerinde olup olmadığı ile davalı savunmalarının haklı bulunup bulunmadığının tespiti noktasındadır.
Mahkememizce yapılan yargılama sırasında, ... tarafından 15.08.2023 tarihli asıl rapor ile taraf vekillerinin rapora yaptıkları itirazların karşılanması ile davalının, dava konusu görüntüleme cihazını kullanması nedeniyle oluşan kullanım bedelinin de hesaplanması amacıyla 23.10.2023 tarihli ek raporun düzenlendiği, mahkememizce taraf vekillerinin ek rapora yönelik itirazlarının reddine karar verildiği, davacı vekili tarafından 19.12.2023 tarihli beyan ve bedel artırımına ilişkin dilekçenin sunularak harçlandırıldığı, söz konusu dilekçe ile davanın kabulü ile 1.000,00 TL bakım bedeli, 1.000,00 TL onarım bedeli ve 59.312,87 TL kullanım bedelinin 03.12.2019 tarihinden itibaren işleyecek avans faiziyle birlikte davalıdan tahsilinin talep edildiği, bedel artırım dilekçesinin davalıya tebliğ edildiği, davalı tarafça beyanda bulunulduğu görülmüş olup, 21.05.2024 tarihli son celsede taraf vekillerinin beyanları alınmış ve araştırılacak başkaca bir husus kalmadığından tahkikata son verilmiştir.
Bu durumda; yapılan yargılamaya, toplanan delillere, tespit dosyasına, bilirkişi kurulu tarafından düzenlenen asıl ve ek raporlar ile tüm dosya kapsamına göre, işbu davada; davacı tarafından ithal edilerek davalının kullanımına tahsis edilen elektronik görüntüleme sisteminin kullanım, bakım ve amortisman bedellerinin ödenmesinin talep edildiği, davacı şirket, davalı Kurum tarafından talep edilmesi üzerine davalı Genel Müdürlüğün protokol girişine karşılama ve bilgilendirme ekranı olarak Led ekranın yurt dışından ithal edilerek 03.12.2019 tarihinde kurulduğunu, kurulum sonrası ekranın beğenildiğini ve davacıdan satın alınacağının beyan edildiğini, ancak 2020 yılı Mart ayında başlayan pandemi ve kapanma süreçleri nedeniyle satın alma işleminin gerçekleşmediğini, taraflar arasında kamu ihale mevzuatı bakımından bir satış akdi kurulmuş olmasa dahi, davalının bu görüntüleme sisteminin iki buçuk yıl süre ile kullanımından kaynaklanan kullanım, bakım ve yıpranma bedelini ödemesi gerektiğini ileri sürmüş; davalı taraf ise davacının ürünün sergilenebilmesi için davalıya başvurması üzerine, davalı yetkililerince davacının talebine iyi niyetle karşılık verilerek şifahen söz konusu ürünün sergilenmesi hususunda kolaylıklar sağlandığını, ürünün Genel Müdürlük binasına davacı yetkililerince kurulumunun yapıldığını beyan etmekle, davalı Genel Müdürlüğün protokol girişine Led ekranın kurulduğu konusunda taraflar arasında bir uyuşmazlığın olmadığı, davalı vekili 16.05.2023 tarihli ön inceleme duruşma tutanağında “Taraflar arasında yazılı bir sözleşme yoktur. Teşhir amacıyla ekran kurulmuştur. Yani beğenildiği takdirde satın alınacaktır. Satın alma konusunda bir ihale yapılmamıştır.” şeklinde beyanda bulunduğu, dosya kapsamı, delil tespit dosyası, taraflarca sunulan dilekçeler içeriğinden, davalı kurumun satın almak amacıyla görüntüleme sisteminin Genel Müdürlük protokol girişine kurulumuna izin verdiği, sistemin burada 17.756 saat çalıştığı yani davalı kurumun 17.756 saat dava konusu cihazı kullanarak fayda sağlandığı, ancak davalı tarafından sistemin satın alınmadığı hususlarının belirlendiği, davalı kurum tarafından görüntüleme cihazının protokol girişine kurulumu konusunda alınmış bir kararın dosyaya ibraz edilmediği, davalının 4734 sayılı Kamu İhale Kanununa tabi olup, yapılan tüm sözleşmelerin bu yasa kapsamında olması gerekirse de somut olayda, taraflar arasında yazılı bir sözleşmenin yapılmadığı, davalı kurumca davacının talebi üzerine sözlü anlaşma ile görüntüleme sisteminin kurulumuna iyi niyetle rıza gösterildiği, bu şekilde taraflar arasında sözlü anlaşma ve eylemli kabullenmeler şeklinde oluşan ve gelişen fiili bir durumun meydana geldiği mahkememizce belirlenmekle, sözlü anlaşma ile satın alınma amacıyla görüntüleme sisteminin davalı kurumun protokol girişine monte edildiği, davalının kullanımına tahsis edildiği ve davalı kurum tarafından fayda sağlandığı sonucuna varılmış olması nedeniyle, davalının görüntüleme cihazını kullanması sonucu oluşan kullanım bedelini davacıya ödemekle yükümlü olduğu, bu konuda taraflar arasında yazılı bir sözleşmenin bulunmasının gerekmediği, arada sözleşme olmasa bile sağlanan yararların ve kullanımlarının karşılığının ödenmesi gerektiği, aksi durumun, yani yararlanım ve kullanımların karşılıksız bırakılmasının yararlanan taraf için sebepsiz zenginleşme oluşturacağı, davaya konu ürünün fiziki olarak davacı tarafından teslim alındığı ve elden çıkarılmış olması nedeniyle dava konusu ürünle ilgili incelemelerin tespit dosyasına sunulan 26.04.2022 tarihli bilirkişi raporu üzerinden yapıldığı, davacı şirketin incelenen ticari defterlerine göre, davalı Genel Müdürlüğe kurulan 4,7 m2 Yüksek Çözünürlüklü Mitsubishi Electric Marka Pixel Led Ekran ürünün 10.12.2019 tarihinde 66.900,00 Euro ürün maliyet bedeli ile satın alındığı ve alınan ürünün stoklar hesabında muhasebeleştirildiği, söz konusu ürün için herhangi bir amortisman kaydı mevcut olmadığı ve bakım onarım için de herhangi bir gider kaydının bulunmayıp, ürünün 01.07.2022 tarihinde 2.830.000,00 + KDV 509.400,00 TL olmak üzere toplam 3.339.400,00 TL’ye satılmış olduğu, ürünün 15 yıllık ömrü olup 2 yıl kullanıldığı, bakım ve yıpranma bedelinin bulunmadığı, davacı şirket tarafından dava konusu ürünün ticari mal olarak takip edilmesi nedeniyle ürüne amortisman/yıpranma payı ayrılmadığı ve ürün/cihaz bakımlarına ilişkin herhangi bir malzeme alımı ve/veya gider harcamasına ticari defter ve kayıtlarından rastlanmadığı, dava konusu 4,7 m2 Yüksek Çözünürlüklü Mitsubishi Electric Marka Pixel Led Ekran ürünün Stoklar Hesabında ürün maliyet bedelinin 438.933,95 TL olup, ürün kullanım ömrünün yaklaşık 15 yıl ve ürünün 17.756 saat teşhir amacıyla kullanımı karşılığı hesaplandığında; 15 yıl 131.400 saat ise ve dosyadaki bilirkişi tespit raporunda cihazın 17.756 saat çalıştığı tespit edilmekle, (438.933,95 TL) x (17.756 saat)/ (131.400 saat) =59.312,87 TL kullanım bedelinin hesaplandığı, bilirkişilerce düzenlenen asıl ve ek raporlarda belirlenen hususlar ve yapılan hesaplama mahkememizce yerinde görülmekle, tarafların aralarında yazılı bir sözleşme olmasa bile oluşan ve devam eden fiili durum nedeniyle, dava konusu ürünün kullanımı nedeniyle davalının davacıya 59.312,87 TL kullanım bedelini ödemekle yükümlü olduğu, davacının bakım bedeli, onarım ve amortisman taleplerine ilişkin istemlerinin ise dava konusu ürünün ticari mal olması nedeniyle ürün için amortisman/yıpranma payı ayrılmadığı, bakım ve/veya onarımına ilişkin olarak yapılmış bir giderin bulunduğunun da ispatlanamadığı anlaşılmakla, davacının davasının dava ve ıslah dilekçeleri kapsamında kısmen kabulü ile 59.312,87 TL kullanım bedelinin, davacının 27.04.2022 tarihli bu konudaki taleplerini sunduğu başvurusunun, davalı Kurum tarafından reddedildiği yazı tarihi olan 06.05.2022 tarihinden itibaren işleyecek avans faiziyle birlikte davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine, davacının yerinde görülmeyen diğer istemlerinin reddine karar vermek gerekmekle, açıklanan esaslara ve varılan hukuki sonuca uygun olarak, aşağıdaki şekilde hüküm fıkrası oluşturulmuştur.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;

1-Davacının davasının dava ve ıslah dilekçeleri kapsamında KISMEN KABULÜ İLE;
2-59.312,87 TL kullanım bedelinin, 06/05/2022 tarihinden itibaren işleyecek avans faiziyle birlikte davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine,
3-Davacının yerinde görülmeyen diğer istemlerinin REDDİNE,
4-Harçlar Kanunu gereğince hüküm altına alınan 59.312,87-TL üzerinden hesaplanan 4.051,66-TL harçtan, davacı tarafından peşin harç olarak yatırılan 80,70-TL ile yapılan talep artırımı sonucu yatırılan 999,85-TL ıslah harcının mahsubu sonucu kalan 2.971,11‬-TL harcın davalıdan tahsili ile hazineye gelir kaydına,
5-Davacı tarafından yapılan 80,70-TL başvuru harcı, 80,70-TL peşin harç, 999,85-TL ıslah harcı, 49,90-TL vekalet harcı olmak üzere toplam 1.211,15‬-TL‬ harç giderinin davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine,
6-Davacı tarafından yargılama sırasında yapılan 310,5‬0‬-TL posta ve tebligat gideri, 6.000,00-TL bilirkişi ücreti, 5,00-TL dosya kapak masrafı ile Ankara 6. Sulh Hukuk Mahkemesinin 2022/121 Değişik İş sayılı dosyasında yapılan 37,00-TL başvurma harcı, 133,00-TL peşin nispi harç ve 11,50-TL vekalet harcı ile 700,00-TL bilirkişi ücreti ile tespit dosyasında yapılan keşif sırasında araç için ödenen 150,00-TL olmak üzere toplam 7.347,00-TL yargılama giderinden, tarafların davadaki haklılık oranına göre hesaplanan 7.107,34-TL yargılama giderinin davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine, kalan miktarın davacı üzerinde bırakılmasına,
7-Davacı davasını bir vekil vasıtası ile takip ettiğinden, karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi hükümleri uyarınca belirlenen 17.900,00-TL vekalet ücretinin davalıdan tahsili ile davacı tarafa ödenmesine,
8-Davalı davasını bir vekil vasıtası ile takip ettiğinden, reddedilen dava değerine göre davalı taraf yararına Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi hükümleri uyarınca belirlenen 2.000,00-TL vekalet ücretinin davacıdan tahsili ile davalı tarafa ödenmesine,
9-Arabuluculuk Kanunu'nun 18/A (13). Maddesi uyarınca karar tarihinde yürürlükte bulunan Arabuluculuk Ücret Tarifesi uyarınca ... bütçesinden karşılanan 3.120,00-TL arabuluculuk giderinin 3.018,22-TL'sinin davalıdan tahsili ile Hazineye gelir kaydına, kalan 101,78‬-TL'nin davacıdan alınarak Hazineye gelir kaydına,
10-Taraflarca yatırılan gider avansından kullanılmayan kısmın karar kesinleştiğinde ve talep halinde ilgilisine iadesine,
Dair; taraf vekillerinin yüzüne karşı gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki haftalık süre içerisinde ... yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.21/05/2024

...