Karar Detayı

T.C. ANKARA 7. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: 2023/378 Esas - 2025/106
TÜRK MİLLETİ
Adına Yargılama Yapmaya ve Hüküm Vermeye Yetkili

T.C.
ANKARA GEREKÇELİ KARAR
7. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO : 2023/378
KARAR NO : 2025/106

...

DAVA : İtirazın İptali / Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklı
DAVA TARİHİ : 26/05/2023
KARAR TARİHİ : 13/02/2025
KARAR Y.TARİHİ : 13/02/2025

Mahkememizde görülmekte olan "İtirazın İptali" davasının yapılan açık yargılaması sonucunda, aşağıdaki karar tesis edilmiştir.
I-İDDİALAR
1. Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkilinin yazılım işi yapan; kavşak yönetim, elektronik denetleme, plaka tanıma gibi hizmetler veren konusunda uzman bir şirket olduğunu, müvekkilinin, davalı ... verdiği hizmetlere ilişkin olarak düzenlediği 16.03.2023 tarihli, 90.860,00 USD, 36.344,00 USD, 427.750,00 TL 84.516,04 TL ve 3.262,11Euro bedelli faturaların davalıya gönderildiğini, davalı tarafından faturalara herhangi bir itirazda bulunulmadığını, faturaların tarafların ticari defterlerine işlendiğini, fatura alacaklarının ödenmemesi üzerine fatura alacaklarına yönelik davalı ....sayılı dosyası ile ilamsız icra takibi başlatıldığını, davalının itirazı üzerine takibin durduğunu beyanla; itirazın iptali ile takibin devamına ve davalı aleyhinde alacağın %20'sinden az olmamak üzere icra inkâr tazminatına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
II-SAVUNMALAR
2. Davalı vekili cevap dilekçesinde; davada dava şartının bulunmadığını, ayrıca zamanaşımı itirazlarının bulunduğunu, arabuluculuk tutanağının da usulüne uygun şekilde sunulmadığını, davacı şirketin icra takibine ve işbu davaya konu ettiği faturaların karşılığı olarak herhangi bir hizmetinin bulunmadığını, taraflar arasında da bu anlamda bir ticari ilişki bulunmadığını, taraflar arasındaki anlaşma kapsamında, müvekkili şirket tarafından, her türlü fikri mülkiyet ve ticari hakkı müvekkili şirkete ait yazılımlardan yalnızca biri olan ve müşteri tarafından sağlanan veriler ve donanımlardan alınan verilere göre anlık trafik yönetimi, trafik analizi, toplu taşıma karar desteği, trafik güvenliği analizleri, hareketlilik yönetimi ve analizlerinin sağlandığı ... yazılımının, davacı şirketin idari kurum ve kuruluşlardan aldığı ihaleler kullandırılması hizmeti verildiğini, dolayısıyla taraflar arasındaki ticari ilişkinin esas çerçevede olup müvekkil şirketin, verdiği ilgili hizmet dolayısıyla davacıya fatura keşide ettiğini, bu ticari ilişki çerçevesinde davacıya verilen hizmet dolayısıyla keşide edilen bir kısım faturanın davacı tarafça ödenmemesi üzerine müvekkili şirket tarafından davacı aleyhine ...Esas sayılı dosyaları ile icra takibine girişi konusu icra takiplerinden ödeme emirlerinin tebliğ edilmesi üzerine, davacı tarafından asılsız faturalar keşide edilmeye başlandığını, bu faturaların müvekkili şirket tarafından iade edildiğini beyanla, davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
III-TARAFLARIN ANLAŞTIKLARI ve ANLAŞAMADIKLARI HUSUSLAR
A. Taraflar Arasında Uyuşmazlık Bulunmayan Hususlar
3. Tarafların ileri sürdüğü, üzerinde anlaştıkları ve çekişme konusu olmaktan çıkan her hangi bir vakıa bulunmadığı anlaşılmaktadır.
B. Taraflar Arasındaki Uyuşmazlık Konuları
4. Uyuşmazlık; taraflar arasında akdedilmiş olan hizmet sözleşmesi gereğince danışman/davacı tarafından edimin ifa edilmiş olup olmadığı ile buradan varılacak sonuca göre takip dayanağı faturadan ötürü davacının alacağının bulunup bulunmadığı noktasında toplanmaktadır.
IV-ÇEKİŞMELİ VAKILAR HAKKINDA TOPLANAN DELİLLER
5. ... borçlunun... olduğu, 427750,00 TL fatura alacağı + 85.516,04 TL fatura alacağı + 90.860,00 USD fatura alacağı + 36.344,00 USD fatura alacağı + 3.262.11 Euro fatura alacağının tahsili amacıyla 14/04/2023 tarihinde icra takibi başlatıldığı, ödeme emrinin borçluya tebliğ edildiği, borçlunun itirazı üzerine takibin durduğu, işbu davanın İİK m. 67 uyarınca yasal süresinde ve itirazın iptali istemi ile açıldığı anlaşılmıştır.
6. Fatura örnekleri
7. Bilirkişi raporu
V- DELİLLERİN TARTIŞILMASI, YARGILAMA ve GEREKÇE
8. Dava, taraflar arasında akdedilmiş olan hizmet sözleşmesine dayalı alacağın tahsili için girişilen takibe vaki itirazın iptali istemine ilişkindir.
9. Uyuşmazlığın esasının çözümünden önce dava şartları yönünden değerlendirme yapılması gerekmiştir.
10. Dava şartlarının neler olduğu 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (HMK) 114 üncü maddesinin birinci fıkrasında sıralanmış olup anılan Kanun'un ikinci fıkrası "Diğer kanunlarda yer alan dava şartlarına ilişkin hükümler saklıdır" hükmünü içermektedir.
11. Gerek HMK'da gerekse diğer kanunlarda düzenlenen bir dava şartının söz konusu olup olmadığının ne suretle inceleneceği hususu ise HMK'nın 115. maddesinde düzenlenmiştir. HMK m. 115 hükmü "(1) Mahkeme, dava şartlarının mevcut olup olmadığını, davanın her aşamasında kendiliğinden araştırır. Taraflar da dava şartı noksanlığını her zaman ileri sürebilirler.
(2) Mahkeme, dava şartı noksanlığını tespit ederse davanın usulden reddine karar verir. Ancak, dava şartı noksanlığının giderilmesi mümkün ise bunun tamamlanması için kesin süre verir. Bu süre içinde dava şartı noksanlığı giderilmemişse davayı dava şartı yokluğu sebebiyle usulden reddeder.
(3) Dava şartı noksanlığı, mahkemece, davanın esasına girilmesinden önce fark edilmemiş, taraflarca ileri sürülmemiş ve fakat hüküm anında bu noksanlık giderilmişse, başlangıçtaki dava şartı noksanlığından ötürü, dava usulden reddedilemez" şeklinde düzenlenmiştir.
12. Takip talebi ve muhtevasının ne şekilde olması gerektiği İİK'nın 58. maddesinde düzenlenmiştir. Maddenin konuyla ilgili üçüncü fıkrasında "Alacağın veya istenen teminatın Türk parasıyla tutarı ve faizli alacaklarda faizin miktarı ile işlemeye başladığı gün, alacak veya teminat yabancı para ise alacağın hangi tarihteki kur üzerinden talep edildiği ve faizi"nin gösterilmesi kanun koyucu tarafından zorunlu kılınmıştır.
13. Aynı şekilde 11.04.2005 tarihli, 25783 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan İcra ve İflas Kanunu Yönetmeliği'nin 20. maddesinin ikinci fıkrasına göre de, takip talebinde talep olunan alacağın Türk parası ile tutarı ve yabancı para alacaklarında alacağın hangi tarihteki kur üzerinden talep edildiği gösterilmelidir.
14. 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun (TBK) 99. maddesinin birinci fıkrasına göre kural olarak "Konusu para olan bir borç Ülke parasıyla ödenir". Aynı maddenin ikinci fıkrasına göre ise; bu kuralın aksinin kararlaştırılması yani Ülke parası dışında başka bir para birimiyle ödeme yapılması konusunda anlaşma bulunması hâlinde "sözleşmede aynen ödeme veya bu anlama gelen bir ifade bulunmadıkça borç, ödeme günündeki rayiç üzerinden Ülke parasıyla ödenebilir". Maddenin üçüncü fıkrasında ise borcun ödeme gününde ödenmemesi hâlinde alacaklının "aynen veya vade ya da fiilî ödeme günündeki rayiç üzerinden Ülke parası ile ödenmesini" isteyebileceği hükme bağlanmıştır.
15. Mahkemenin, davanın esası hakkında yargılama yapabilmesi (davayı esastan inceleyebilmesi) için varlığı veya yokluğu gerekli olan hâllere dava şartları denir. Dava şartlarının amacı, bir davanın esası hakkında incelemeye geçilebilmesi için gerekli bütün şartları ve bunların incelenmesi usulünü tespit etmek, böylece davaların daha çabuk, basit ve ekonomik bir şekilde sonuçlanmasına yardımcı olmaktır (Kuru, Baki; İstinaf Sistemine Göre Yazılmış Medeni Usul Hukuku, İstanbul 2016, s.190).
16. Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 114. maddesinde sıralananlar dışında başka kanunlarda da dava şartı olarak öngörülmüş hâller söz konusu olabilir.
17. İtirazın iptali davaları (İİK m. 67); alacaklının takip talebi (md. 58) sonrasında borçlunun kendisine gönderilen ödeme emrine itirazı (md. 60, 61, 62) üzerine duran (İİK, md. 66/1) takibin devamını sağlamaya yönelik bir davadır.
18. Tüm takip yolları bir takip talebiyle başlar. Alacaklı bu takip talebinde herhangi bir belgeye dayanmak zorunda değilse de uygulamada sıklıkla borçlunun borcun sebebini anlaması ve takibe itiraz olması hâlinde açılacak davalarda dayanak teşkil etmek üzere fatura, sözleşme, cari, hesap, tespit hükmü yahut ödeme dekontu gibi belgeler takip sebebi olarak gösterilmektedir.
19. İlâmsız takibin konusunu değer ölçüsü ve değişim aracı olma özelliğine sahip tüm para alacakları oluşturur. Yabancı para alacakları da bu koşulları taşımaktadır.
20. Bununla birlikte kanun koyucu İİK'nın 58. maddesinde takip talebine konu alacak iddiasının yabancı para üzerinden talep edilmesi hâlinde bulunması gereken diğer unsurlar yanında hem yabancı para alacağının Türk Lirası ile tutarı hem de alacağın hangi tarihteki kur üzerinden talep edildiğinin (fiili ödeme ya da vade tarihi) gösterilmesinin zorunlu olduğu açıkça hükme bağlanmıştır. Yani her iki unsurun birlikte yer alması mutlak geçerlilik koşuludur. Geçerli bir icra takibinden bahsedilebilmesi, takip talebinin yukarıda değinilen İİK'nın 58., İcra ve İflas Kanunu Yönetmeliği'nin 20. maddesindeki geçerlilik şartlannı taşıyor olması şartına bağlıdır. Anılan noksanlık kamu düzeni ile ilgili ve devletin hükümranlık haklarına ilişkin olması nedeniyle takibin her safhasında re'sen göz önünde tutulmalıdır (... Karar; ... Karar).
21. Şayet takip talebi yukarıda sayılan hususlan ihtiva etmekteyse hâkim geçerli bir takibin varlığını gözeterek itirazın iptali davasında işin esasının incelenmesine geçecek, davacının takip talebinde ileri sürdüğü alacak iddiasının haklı ve yerinde olup olmadığını, davalı borçlunun sorumluluğunun miktar ve türünü belirleyecektir.
22. Bu açıklamalar ışığında somut olay incelendiğinde; takip talebinde alacaklı, 90.860,00.-USD fatura alacağı, 36.344,00.-USD fatura alacağı, 3.262.11.-Euro fatura alacağının tahsilini talep etmiştir. Yabancı para alacağına yönelik bir takip talebi alacağı bulunmasına karşın yukarıda da açıklandığı üzere İİK'nın 58/3, TBK m. 99/son maddelerine aykırı şekilde yabancı para alacağı üzerinden takibin yapıldığı, vade veya fiili ödeme günündeki "TL" karşılığının yani hangi tarihteki kur üzerinden talep edildiği gösterilmediği gibi yabancı para alacağının Türk Lirası ile tutarı da gösterilmemiştir. Bu anlamda yasaya uygun takip yapılmadığı değerlendirilmiştir.
23. Netice itibariyle; davacı yanın, başlatmış olduğu takipte döviz üzerinden talepte bulunduğu ve TL karşılığını takipte göstermediği, İİK m. 58/3 hükmü uyarınca geçerli bir takibin itirazın iptali davası için dava şartı olduğu nazara alındığında; davanın dava şartı yokluğundan reddine dair aşağıdaki şekilde karar vermek gerekmiştir.
VI-HÜKÜM
1-Davacının davasının HMK m. 114/2 ve 115/2 hükmü uyarınca dava şartı yokluğundan USULDEN REDDİNE,
Karar ve İlam Harcı
2-492 sayılı Harçlar Kanunu gereğince alınması gereken 615,40.-TL harcın, peşin alınan 38.123,21.-TL harçtan düşümü sonrası fazla alınan 37.507,81.-TL harcın karar kesinleştikten sonra ve talep halinde yatırana iadesine,
Yargılama Giderleri ve Gider Avansı
3-Yargılama masraflarının davacı üzerinde bırakılmasına,
4-HMK'nun 333. maddesi gereğince varsa artan gider avansından kalanının karar kesinleştiğinde YATIRANA İADESİNE,
Vekalet Ücreti
5-Davalı taraf kendini vekille temsil ettirdiğinden AAÜT 3 ve 13. maddeleri gereğince hesaplanan takdiren 30.000,00.-TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalı tarafa ödenmesine,
Dair davacı vekilinin ve davalı vekilinin yüzüne karşı, yapılan inceleme sonucunda HMK 345. maddesi gereğince kararın tebliği tarihinden itibaren 2 haftalık süre içerisinde kararı veren ... Mahkemesine ya da buraya gönderilmek üzere istinaf edenin bulunduğu yer İlk Derece Mahkemesine verilecek dilekçe ile ...yasa yolu açık olmak üzere 13/02/2025 tarihinde oy birliği ile verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı. 13/02/2025

...

NOT: BU BELGE ELEKTRONİK İMZA İLE İMZALANMIŞ OLUP, AYRICA FİZİKİ OLARAK İMZALANMAYACAKTIR.
"5070 sayılı kanun m. 5 ve 6098 sayılı TBK m. 15 uyarınca elektronik imza ile oluşturulan belgeler elle atılan fiziki imza ile aynı sonucu doğurur"