Karar Detayı

T.C. ANKARA 7. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Dosya No: 2022/568 Esas - 2025/97 Karar
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
Yargılama Yapmaya ve Hüküm Vermeye Yetkili

T.C.
ANKARA
7. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO : 2022/568
KARAR NO : 2025/97

....
DAVA : Alacak (Ticari Satım Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ : 12/09/2022
KARAR TARİHİ : 11/02/2025
G.K. YAZIM TARİHİ : 06/08/2025

Mahkememizde görülmekte olan; Ticari Satım Sözleşmesinden Kaynaklanan Alacak Davasının yapılan açık yargılaması neticesinde, aşağıda belirtildiği şekilde hüküm tesis edilmiştir.
I) DAVA :
Davacı vekili tarafından sunulan dava dilekçesi kapsamında özetle; davalı şirket tarafından ihale edilen "600.000 adet .... temini işinin", müvekkili nezdinde kaldığı ve taraflar arasında mal alım sözleşmesi akdedildiği; müvekkil firmanın sözleşmeye istinaden 600.000 adet ... bitkisini temin ederek teslimata hazır hale getirdiği; farklı tarihlerde toplam 438.211 adet ... bitkisini sözleşmeye uygun olarak davalıya teslim ettiği; davalının, teslim edilen bitkilerden 348.846 adedini faturalandırdığı ve bu tutara ilişkin hak ediş ödemelerini yaptığı; ancak sözleşmeye uygun olarak teslim edilen 89.365 adet ... bitkisine ilişkin hak ediş ödemelerinin yapılmadığı; sözleşme konusu kalan 161.789 adet bitkinin ise davalı idare tarafından hiç teslim alınmadığı; davalı idare tarafından teslim alınmayan bitkiler sebebiyle müvekkilinin 3 yıl boyunca bakım, muhafaza ve koruma masrafları yapmak zorunda kalarak maddi zarara uğradığı; davalının hukuka aykırı olduğu belirtilen eylemleri nedeniyle uğranılan zararın tazmini için yapılan şifahi ve yazılı başvuruların sonuçsuz kaldığı ve dava şartı olan arabuluculuk sürecinde de anlaşma sağlanamadığı beyan edilmiş olup; davalı tarafından yapılan eksik ödemeler ile davalı tarafından teslim alınmayan bitkilere 3 yıl boyunca yapılan bakım masrafının bilirkişi marifetiyle hesaplanması; fazlaya ilişkin haklar saklı kalmak kaydıyla 50.000,00.-TL'nin dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davalıdan tahsiline ve yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davalı tarafa yükletilmesine karar verilmesinin talep edildiği anlaşılmıştır.
II) CEVAP :
Davalı vekili tarafından sunulan cevap dilekçesi kapsamında özetle; davacının iddia ettiği gibi 438.211 adet değil, 348.846 adet bitki teslim edildiği ve bu bitkilere ilişkin bedellerin davacıya ödendiği; davacı tarafından bu miktar dışında başkaca bir teslim yapılmadığından müvekkilinin herhangi bir borcu bulunmadığı; sözleşmenin 9.1 ve 9.2 maddeleri uyarınca fatura düzenleme hakkının, malların eksiksiz fiili teslimi ve ilgili kabul tutanağının imzalanmasından sonra doğacağı, dolayısıyla müvekkilinin faturalandırmaya izin vermemesi gibi bir durumun söz konusu olamayacağı; davacının iddia ettiği 89.365 adet ... bitkisinin tesliminin yapılmadığı; teslim alınmadığı iddia edilen 161.789 adet bitki sebebiyle de müvekkilinin bir borcu bulunmadığı; tacir olan davacının basiretli bir iş adamı gibi hareket etmesi gerektiği, 3 yıl boyunca bitki bakımı yaparak zarara uğradığı iddiasının hukuki dayanaktan yoksun ve hayatın olağan akışına aykırı olduğu; davacının 4735 sayılı Kanun'un 24. maddesine dayalı talebinin somut olayda tatbik imkanının bulunmadığı; teslim gibi hukuki bir olgunun tanıkla ispatının mümkün olmadığı ve davaya konu alacak iddiası yönünden zamanaşımı def'inde bulunulduğu beyan edilmiş olup; davanın reddine ve yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davacı tarafa yükletilmesine karar verilmesinin talep edildiği anlaşılmıştır.
III) DELİLLER :
.... Karar Sayılı Dosyasının Bir Örneği.
.... Arabuluculuk Numaralı Dosyasına Ait 02/09/2022 Tarihli Arabuluculuk Dosyası.
Taraflar Arasında Akdedilen 09/11/2016 Tarihli Mal Alım Sözleşmesi
Davalı....Tarafından Düzenlenen 11/01/2017 Tarihli Denetim, Muayene ve Kabul Komisyon Tutanağı (10.200 Adet)
Davalı .... Tarafından Düzenlenen ....
Davacı Tarafından Davalıya Hitaben Yazılan 05/02/2019 Tarihli ".... Konulu Yazı ve 07/02/2019 Tarihli Posta Teslim Belgesi
O.... Tarafından Düzenlenen 11/10/2018 Tarihli, .... Maliyetlerine İlişkin Belge
.... İçerir 29/12/2022 Tarihli Yazısı ve Ekleri
Mahkememizce Alınan 21/08/2023 Tarihli Bilirkişi Kurulu Raporu
Mahkememizce Alınan 04/12/2023 Tarihli Bilirkişi Kurulu Ek Raporu
IV) DELİLLERİN DEĞERLENDİRMESİ VE GEREKÇE :
a) Dava Konusu Uyuşmazlığın Tespiti :
Mahkememiz nezdinde ikame olunan davanın; davac....("davacı şirket" olarak anılacaktır) tarafından, ...nden Kaynaklanan Alacak Davası" olduğu anlaşılmıştır.
Taraflar Arasında Uyuşmazlık Bulunmayan Hususlar:
i. Taraflar arasında 09/11/2016 tarihli "600.000 Adet ....) temini işi" konulu Mal Alım Sözleşmesi'nin akdedilmiş olduğu;
ii. Davacı tarafından, sözleşme kapsamında davalıya partiler halinde toplam 348.846 adet ... Nitida bitkisinin teslim edilmiş olduğu;
iii. Teslim edilen 348.846 adet bitkiye ilişkin düzenlenen fatura bedellerinin davalı tarafından ödenmiş olduğu;
iv. Dava konusu olan ilave 89.365 adet .... bitkisinin bedelinin, davalı tarafından davacıya ödenmemiş olduğu.
Taraflar Arasında Uyuşmazlık Bulunan Hususlar:
i. Bedelinin ödenmediği hususunda ihtilaf bulunmayan 89.365 adet .... bitkisinin, davacı tarafından davalıya fiilen teslim edilip edilmediği;
ii. Sözleşme kapsamında bakiye kalan 161.789 adet .... bitkisinin davalı tarafından teslim alınmamasında davalının kusurunun bulunup bulunmadığı;
iii. Davacı tarafından, teslim alınmadığı iddia edilen 161.789 adet bitki için 3 yıl boyunca yapıldığı belirtilen bakım masraflarının davalıdan talep edilip edilemeyeceği;
iv. Davacının, davalıdan talep edebileceği toplam alacak miktarı
b) Dava Şartları ve İlk İtirazların Değerlendirilmesi :

Mahkememizce yürütülen yargılama kapsamında; öncelikle "dava şartlarının mevcut bulunup bulunmadığı” hususunda yapılan incelemede; 6102 Sayılı TTK.'nın 5/A maddesi uyarınca taraflar arasındaki arabuluculuk görüşmelerinin, usulüne uygun olarak gerçekleştirilmiş bulunduğu; 6100 Sayılı HMK.'nın 114. maddesi kapsamında belirtilen dava şartlarında eksiklik bulunmadığı tespit edilmiştir.
Bunun yanı sıra "ilk itirazlar" hususunda yapılan incelemede; davalı vekili tarafından sunulan cevap dilekçesi kapsamında "yetki" veya "tahkim" ilk itirazlarında bulunulmadığı anlaşılmakla, bu hususta Mahkememizce herhangi bir inceleme yapılmamıştır.
c) Dava Konusu Uyuşmazlık İle İlgili Değerlendirme :
Mahkememiz nezdinde açılan alacak davası kapsamında; davacı şirket tarafından, davalıya fiilen teslim edildiği ancak bedelinin ödenmediği belirtilen 89.365 adet ... bitkisine ilişkin alacağının ve davalının sözleşme kapsamında teslim almadığı belirtilen 161.789 adet bitki için 3 yıl boyunca yapmak zorunda kalındığı belirtilen bakım masraflarının ve uğranıldığı belirtilen zararın davacıdan tazmininin talep edildiği anlaşılmıştır.
Davalı vekili tarafından sunulan cevap dilekçesi kapsamında özetle; davacıya herhangi bir borcunun bulunmadığı, teslim edildiği kabul edilen 348.846 adet bitkinin bedelinin ödendiği ve bunun dışında bir mal teslimi yapılmadığı hususlarını beyanla; davanın reddine karar verilmesinin talep edildiği anlaşılmıştır.
Mahkememizce yapılan incelemede; "taraflar arasında 09/11/2016 tarihli "600.000 Adet ...(Küçük Yapraklı Hanımeli) temini işi" konulu Mal Alım Sözleşmesi'nin akdedilmiş olduğu; davacı tarafından, sözleşme kapsamında davalıya partiler halinde toplam 348.846 adet ....bitkisinin teslim edilmiş olduğu; teslim edilen 348.846 adet bitkiye ilişkin düzenlenen fatura bedellerinin davalı tarafından ödenmiş olduğu ve dava konusu olan ilave 89.365 adet .... bitkisinin bedelinin, davalı tarafından davacıya ödenmemiş olduğu" hususlarında taraflar arasında herhangi bir uyuşmazlık bulunmadığı; bununla birlikte uyuşmazlığın konusunun, bedelinin ödenmediği hususunda ihtilaf bulunmayan 89.365 adet ... bitkisinin, davacı tarafından davalıya fiilen teslim edilip edilmediği; sözleşme kapsamında bakiye kalan 161.789 adet ....Nitida bitkisinin davalı tarafından teslim alınmamasında davalının kusurunun bulunup bulunmadığı; davacı tarafından, teslim alınmadığı iddia edilen 161.789 adet bitki için 3 yıl boyunca yapıldığı belirtilen bakım masraflarının davalıdan talep edilip edilemeyeceği hususlarından ibaret olduğu anlaşılmaktadır.
Bilirkişi İncelemeleri :
Mahkememizce; dava konusu uyuşmazlık ile ilgili olarak sunulan delil evrakının incelenmesi amacıyla dosyanın bilirkişiye tevdiine karar verilmiştir.
i. Bankacı - Mali Müşavir.... Tarafından Düzenlenen 21/08/2023 Tarihli Bilirkişi Raporu:
Anılan bilirkişi raporu kapsamında; tarafların, teslim edilen 348.846 adet bitkinin bedelinin ödendiği hususunda mutabık oldukları; davacının 438.211 adet bitki teslim ettiğini iddia etmesine karşın, dosyaya sunulan "Denetim, Muayene ve Kabul Komisyonu Tutanakları" ile davacının kendi ticari kayıtlarına göre teslim edilen bitki adedinin toplam 348.846 olduğu, bu nedenle davacının teslim edilen bitkilere ilişkin bir alacağının kalmadığı; davacının teslim ettiğini ileri sürdüğü 89.365 adet bitkiye ilişkin olarak ise, bu bitkilerin idareye fiili tesliminin yapıldığına ve kabul tutanağının düzenlendiğine dair dosyada herhangi bir belgeye rastlanılmadığı; davacının teslim alınmayan 161.789 adet bitkinin bakım masraflarına ilişkin talebiyle ilgili olarak ise, sözleşme bitim tarihi olan 31/12/2017'den sonra 01/01/2018 tarihi itibarıyla davacının stoklarında kalan bitki sayısının 2.670 olduğu; davacının bakım masrafı için ödendiğini belirttiği ve dava dışı Okta Süs Bitkileri'ne yapılan ödemelere ilişkin dekontlarda "Cari Hesaba Mahsuben" açıklamasının yer aldığı, bu ödemelerin sunulan cari hesap ekstrelerinde bulunmadığı ve bakıma ilişkin bir fatura ibraz edilmediği; ayrıca davacının, davalıyı elindeki bitkileri teslim alması ve masrafların yansıtılacağı konusunda temerrüde düşüren bir ihtarnamesinin de bulunmadığı hususları rapor edilmiştir.
21/08/2023 tarihli bilirkişi raporunda yapılan inceleme neticesinde; davacı vekili tarafından, "rapor kapsamında; sevk irsaliyelerinin, .... tarafından düzenlenen bakım masrafı belgesinin ve davalıya teslim edilen 89.365 adet bitkinin faturalandırılması için birçok kez yazılı talepte bulunduğunu gösteren başvuru evrakları ve posta alındı suretlerinin dikkate alınmadığı ve değerlendirmenin eksik yapıldığı" gerekçeleriyle itiraz edilmesi üzerine, bu hususların incelenmesi gerekçeleriyle ek rapor alınması cihetine gidilmiştir.
ii. Bankacı - Mali Müşavir .... Tarafından Düzenlenen 04/12/2023 Tarihli Bilirkişi Ek Raporu
Anılan ek rapor kapsamında; davacının, uyuşmazlığın 4734 ve 4735 sayılı Kanunlar çerçevesinde değerlendirilmesi gerektiği yönündeki itirazına karşılık, taraflar arasındaki sözleşmenin Borçlar Kanunu'nda düzenlenen özel hukuk kapsamında bir eser sözleşmesi olduğu ve değerlendirmenin bu çerçevede yapıldığı; davacının, 89.365 adet bitkinin teslimine ilişkin sunduğu yeni sevk irsaliyelerinin incelendiği, ancak bu irsaliyelerde "teslim alan" imzasının bulunmadığı, irsaliyelerin davacının stok kayıtları ile uyumlu olmadığı ve irsaliyelerdeki toplam bitki adedinin 43.149 olduğu, iddia edilen 89.365 adede ulaşmadığı; davacının bakım masraflarına ilişkin itirazlarının da kök raporda belirtilen gerekçelerle (stok kayıtlarındaki bitki sayısının 2.670 olması,.... yapılan ödemelerin mahiyetinin belirsizliği ve ilgili cari hesap ekstrelerinde yer almaması) yerinde görülmediği; neticeten kök raporda yer verilen görüşleri değiştirecek bir husus bulunmadığı hususları rapor edilmiştir.
04/12/2023 tarihli bilirkişi ek raporuna davacı vekili tarafından sunulan 22/12/2023 tarihli dilekçe kapsamında, “davalının kamu gücü imtiyazlarını kullandığı ve sözleşmenin özel hukuk kapsamında değerlendirilmesinin hatalı olduğu; bilirkişilerin davalı taraf yerine geçerek teslim edilip ödemesi yapılmayan ürünleri teslim edilmemiş gibi değerlendirdiği; sunulan sevk irsaliyelerinin teslim kanıtı olarak kabul edilmesi gerektiği; bilirkişilerin stok kayıtlarına dayanmasının hatalı olduğu, zira müvekkilin başka firmalardan bitki temin ederek doğrudan teslimat yapabileceği; .... Bitkileri'ne yapılan ödemelerin bakım masrafı olduğu” gerekçeleriyle itiraz edilmiştir. Bununla birlikte davalı vekili tarafından ise; 11/12/2023 tarihinde sunulan dilekçe kapsamında "ek raporun kök raporu teyit ettiği, davacının iddialarını kanıtlayamadığı" hususlarının beyan edilmiş olduğu anlaşılmıştır.
Mahkememizce, davacı vekili tarafından sunulan itiraz beyanlarının tetkikinde; ek bilirkişi raporu kapsamında, davacı tarafın "89.365 adet bitkinin teslimine ilişkin sunduğu sevk irsaliyelerinin dikkate alınmadığı" itirazının detaylı olarak açıklanmış olması; bilirkişi heyetinin, dosyaya sunulan irsaliyelerin teslim alan tarafından imzalanmamış olmasını, davacının kendi stok kayıtları ile çelişmesini ve hatta irsaliyelerdeki toplam miktarın davacının iddiasıyla bile uyuşmamasını gerekçe olarak göstermiş olması; davacı tarafın, "bitkilerin başka bir firmada (.... Bitkileri) muhafaza edilebileceği" iddiasını, "Cari Hesaba Mahsuben" açıklamalı dekontlar ve davacının kendi cari hesap ekstrelerinde yer almayan ödemeler ile ispat edememiş olması; her iki tarafın tacir sıfatını haiz olması ve aralarındaki ilişkiyi düzenleyen imzalı sözleşme metninde mevcut "İdare" vb. ifadelerin, Sözleşme'nin Borçlar Kanunu'na tâbi bir sözleşme olduğu gerçeğini değiştirmeyeceği hususları birlikte değerlendirilerek; ek/yeni rapor alınması cihetine gidilmemiştir.
iii. Bilirkişi Kök ve Ek Raporları İle İlgili Olarak Mahkememizce Yapılan Nihai Değerlendirme:
Mahkememizce aldırılan bilirkişi kök ve ek raporları ile ilgili olarak yapılan nihai değerlendirmede; 21/08/2023 tarihli kök rapor ile 04/12/2023 tarihli ek rapor arasında herhangi bir çelişki bulunmadığı; aksine ek raporun, kök raporda varılan sonuçları teyit ve tevsik eder nitelikte olduğu; ek rapor kapsamında bilirkişi heyetinin, davacı tarafın itirazlarını (sevk irsaliyeleri, bakım masrafı belgesi, sözleşmenin hukuki niteliği vb.) münferiden ele almış ve cevaplandırmış olduğu ve bu doğrultuda iki rapor arasında metodoloji, ulaşılan sonuçlar ve dayanak alınan temel belgeler açısından tutarlılık bulunduğu; her iki rapor kapsamında da uyuşmazlığın teknik ve mali boyutlarını aydınlatma hususunda yeterli tespitler yapıldığı; heyetin, analizinin merkezine taraflar arasındaki 09/11/2016 tarihli sözleşmeyi koyduğu ve özellikle ödeme ve teslim şartlarını düzenleyen 9. maddeyi doğru bir şekilde yorumlayarak, ödeme borcunun doğumu için "fiili teslim" ve "ilgili kabul tutanağının imzalanması" şartlarının arandığı hususunu fiilen raporuna uyguladığı; davacı tarafın iddialarını yine davacının kendi ticari defter ve kayıtları (stok hareketleri, cari hesap ekstreleri) ile karşılaştırmış bulunduğu ve özellikle, bakım masrafı talep edilen 161.789 adet bitkiye karşılık, sözleşme bitiminden sonraki dönemde davacının stoklarında yalnızca 2.670 adet bitki görünmesi tespitinin, davanın seyrini etkileyen en önemli bulgu olması (tarafın iddiası ile ilgili olarak, ilgili tarafın -iddiasının aksini belirten- kendi kayıtlarının tespit edilmiş olması); davacı tarafından sunulan sevk irsaliyelerinin incelenerek belgelerin "teslim alan" imzasını taşımadığının tespit edilmiş olması; benzer şekilde, bakım masrafına kanıt olarak sunulan ödeme dekontlarının "Cari Hesaba Mahsuben" şerhini taşıması ve ilgili bir faturayla karşılaştırmalarının yapılmış olması hususları bir bütün olarak değerlendirilerek; bilirkişi kök ve ek raporlarının hükme esas teşkil edebilecek nitelikte ayrıntılı ve denetime elverişli oldukları kanaatine varılmıştır.
Yemin Edası :
Yukarıda belirtilen gerekçelerle, davacı tarafın iddiasını ispatlayamadığı kanaatine varılarak ve davacı vekili tarafından sunulan dava dilekçesi kapsamında yemin deliline dayanılmış olduğu anlaşılmakla; yemin davetiyesi olarak, davalıya "usulüne uygun yemin ihtaratı" içeren, duruşma gün ve saatini bildirir davetiye tebliğ edilmiş; davalı şirketin tek başına temsile yetkili genel müdürü ...., yemin eda etmek üzere duruşmaya katılmıştır.
Mahkememiz duruşması esnasında, yemin konusu olarak, yemin edecek olan davalı şirket yetkilisine "89.365 adet çiçeğin, şirketlerine teslim edilmediği ve kalan 161.789 adet çiçeğin ise şirketlerine teslim için hazır edilmediği" hususlarında kendisine yemin verileceği belirtilmiş; davalı şirket yetkilisi tarafından verilen yemin kapsamında; "Bana sorulan sorular hakkında, gerçeğe uygun cevap vereceğime ve hiçbir şey saklamayacağıma namusum, şerefim ve kutsal saydığım bütün inanç ve değerlerim üzerine yemin ediyorum." şeklinde yemin edilmiş; müteakiben alınan ifadesinde davalı şirket yetkilisi; "Mahkemenizce bana gönderilmiş olan yemin davetiyesi akabinde yetkilisi bulunduğum davalı şirket kayıtlarında gerekli incelemeleri yaptım; 89.365 adet hanımeli çiçeğinin şirketimize teslim edilmediğine ve diğer sormuş olduğunuz 161.789 adet çiçeğin de şirketimize teslim için hazır edilmediğine yemin ediyorum." ifadesini vermiştir.
Bu doğrultuda; davalı şirket tarafından, kendilerine teklif edilen yeminin usulüne uygun şekilde eda edilmiş olduğu ve bu doğrultuda yemin teklif eden davacı tarafın iddia ettiği "89.365 adet çiçeğin, davalı şirkete teslim edilmiş olduğu ve kalan 161.789 adet çiçeğin ise davalı şirkete teslim için hazır edilmiş olduğu" hususlarının mevcut olmadığı kesin delil ile ispat olmakla; davanın reddine dair aşağıda belirtildiği şekilde hüküm tesis edilmiştir.

V) HÜKÜM : (Yukarıda Açıklanan Gerekçelerle)

1. Davanın REDDİNE;
2. Karar ve İlâm Harcı :
   a) Harçlar Kanunu uyarınca alınması gerekli 615,40.-TL. harç ile ilgili olarak, davacı tarafından 853,88.-TL. yatırıldığı anlaşıldığından; fazla yatırılan 238,48.-TL'nin, kararın kesinleşmesini müteakiben talep edilmesi halinde, davacı tarafa İADESİNE;
   b) Davacı tarafından yatırılmış bulunan harç bedellerinin, davacı üzerinde BIRAKILMASINA;
3. Yargılama Gideri ve Gider Avansı :
   a) Davacı tarafından yatırılmış bulunan yargılama giderlerinin, davacı üzerinde BIRAKILMASINA,
   b) Davalı tarafından yatırılmış bulunan posta ve tebligat giderinden ibaret 120,00.-TL yargılama giderinin; davacı taraftan tahsili ile davalıya ÖDENMESİNE,
   c) Arabuluculuk faaliyeti neticesinde, taraflar arasında anlaşma sağlanamadığı anlaşıldığından; Arabuluculuk Yönetmeliği'nin 26/2. maddesi uyarınca ... bütçesinden karşılanan 1.560,00 TL arabuluculuk ücretinin, davacı taraftan tahsili ile HAZİNEYE GELİR KAYDINA,
   d) Taraflarca yatırılan gider avansından bakiye kalan kısmın; kararın kesinleşmesini müteakiben talep edilmesi halinde; HMK.'nın 333. maddesi uyarınca taraflara İADESİNE,
4. Vekâlet Ücreti :
   Davalı tarafın, kendisini vekil ile temsil ettirdiği anlaşıldığından; Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi'nin 3, 13. maddeleri uyarınca (Mahkememizce reddine karar verilen 50.000,00.-TL üzerinden) takdir edilen 30.000,00.-TL. vekalet ücretinin, davacıdan tahsili ile davalıya ÖDENMESİNE,

Dair; davacı vekilinin ve davalı vekilinin yüzüne karşı, gerekçeli kararın tebliğ tarihinden itibaren (2) hafta içerisinde; (Mahkememiz'e veya istinaf edenin bulunduğu yer İlk Derece Mahkemesine dilekçe sunmak ya da tutanağa geçirilmek koşuluyla Zabıt Katibine sözlü beyanda bulunmak suretiyle) HMK'nın 345. maddesi uyarınca ... kanun yolu açık olmak üzere, yapılan açık yargılamada karar verildi. 11/02/2025

....
Gerekçeli Karar