Karar Detayı

T.C. ... 6. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: 2023/629 Esas - 2024/694
T.C. TÜRK MİLLETİ ADINA
... GEREKÇELİ KARAR
6. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO : 2023/629 Esas
KARAR NO : 2024/694

DAVA : Alacak (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ : 13/09/2023
KARAR TARİHİ : 29/11/2024
G.K. YAZILDIĞI TARİH : 06/12/2024

Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle;
Davalılar nezdinde çalışan dava dışı işçi Murat
Çiğdem tarafından işçilik alacaklarının tahsili amacıyla ... Büyükşehir Belediye Başkanlığı’na
karşı arabuluculuk yoluna başvurulduğunu, tarafların 23.07.2019 tarihinde anlaştığını, işçilik
alacaklarının ödendiğini, 21.977,00 TL tutarındaki ödemenin davacı şirketin hakediş alacaklarından
25.08.2022 tarihinde kesildiğini,
davalı ile imzalanan sözleşme gereğince işçilik alacaklarından yüklenici şirketin sorumlu
olduğunu, belirterek, fazlaya ilişkin haklarını saklı tutarak 1.000,00 TL alacağın 25.08.2022 tarihinden
itibaren işleyecek avans faiziyle birlikte sorumlulukları oranında davalıdan tahsiline, yargılama gideri ve vekalet ücretinin karşı taraf üzerinde bırakılmasına karar
verilmesini istemiştir.
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Dava konusu alacakların zamanaşımına uğradığını,
davalı şirketin yüklenici olarak davacı ile belli dönemlerde ...’nın belli bölgelerinde bakım
onarım işlerini üstlendiğini, ... Büyükşehir Belediye Başkanlığı tarafından dava dışı işçiye
ödenen işçilik alacaklarından davalı şirketin sorumluluğu bulunmadığını,
davalı şirketin 2018 yılında ... 2018/22.Bölge ihalesine girdiğini ve kazandığını, ihale
bünyesinde 12.05.2018-31.12.2018 tarihleri arasında yüklendiği işi yaptığını, sürenin bitiminde ihaleyi
alamadığı için işin sona ermesi nedeniyle bünyesinde çalışan işçilerin çıkışlarının yapıldığını, dava
dışı işçi Murat Çiğdem’in 31.12.2018 tarihinde davalı firmadan çıkışının yapıldığını ve 08.01.2019
tarihinde davalı firmanın yan kuruluşu olan Me-ya Agrega’ya girişinin yapıldığını, sonrasında ise
CNS Ankette çalışmasına devam ettiğini, dava dışı işçinin işten çıkışında davalının bir kusurunun
bulunmadığını, feshin haksız olmamasına rağmen ... Büyükşehir Belediyesi tarafından işçiye
ödeme yapıldığını,
kıdem ve ihbar dışındaki diğer alacak kalemleri yönünden ise 6 aylık belirli süreli iş
sözleşmesi yıllık izne konu olamayacağından ve hafta tatili ile UBGT izinleri de kullandırılmış
olduğundan bu taleplerin de reddi gerektiğini belirterek davanın reddine, yargılama gideri ve vekalet ücretinin karşı taraf üzerinde bırakılmasına karar verilmesini istemiştir.
DELİLLER:
-Bilirkişi Raporu
-Ara buluculuk Anlaşamama Tutanağı
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Davanın taraflar arasındaki hizmet alım sözleşmesi kapsamında dava dışı işçi Murat Çiğdem 'e üst işveren sıfatıyla davacı tarafından kıdem tazminatı olarak ödenen21.977,00 TL'den davalının payına düşen şimdilik 1.000,00 TL'nin ödenmesi talepli olarak açılan rücuen tahsiline dair tazminat davası olduğu,
Taraflar arasında akti ilişkinin varlığı sabit olup, Uyuşmazlığın, Eldeki dava dosyası ile ... 5 ATM 2023/283 E sayılı dosyanın birleşmesi gerekip gerekmediği, davacının ödediği tazminat tutarını, akti ilişki kapsamında davalıya rücu edip edemeyeceği, edebilecek ise davalıların ne tutarda sorumlu olacağı, faizin türü ve başlangıç tarihine ilişkin olduğu anlaşılmıştır.
SGK'dan dava dışı işçi Murat Çiğdem 'e ait hizmet döküm cetvelinin UYAP sistemi üzerinden alınarak dosya içerisine kazandırıldığı, ... Büyükşehir Belediyesine müzekkere yazılarak dava dışı İşçiye ödenen tazminatın hesaplanmasına esas cetvellere/kalemlere ilişkin belge örneklerini(kıdem/ihbar tazminatının ne şekilde belirlendiği, izin ve ücret alacağının nasıl/hangi verilere dayalı olarak hesaplandığına ilişkin) belge örneklerinin istenildiği cevapların dosya içerisine kazandırıldığı anlaşılmıştır.
... Büyükşehir Belediye Başkanlığı Çevre Koruma ve Kontrol Daire Başkanlığı Yeşil Alanlar Şube Müdürlüğü'nün 25.12.2023 tarih 1102110 sayılı cevabi yazısında, dava dışı işçi Murat Çiğdem'in davalı CNS Enerji Ltd.Şti ve diğer firmalara ait çalışma sürelerine göre Arabuluculuk toplantısında ödenen tazminat tutarının 36.851,00 TL olduğu, dava dışı işçinin 2016 yılı öncesine ait toplam 14.837,81 TL işçilik alacağı aldığına dair bir kısım ibranameler imzalandığının tespiti üzerine, dava dışı işçinin 2016'dan önceki dönemlere ait aldığı mükerrer ödeme tutarı olan 14.837,81 TL'nin dava dışı işçi tarafından iade edildiği, geriye kalan 21.977,00 TL tazminat bedelinin ANFA Altınpark İşl. Ltd. Şti."den tahsil edildiği, arabuluculukta ödenen bedelin 02.01.2011 2019 tarihlerini kapsadığı belirtilmiştir.
Mahkememizce 05/04/2024 tarihli bilirkişi raporu aldırıldığı, iş bu bilirkişi raporunun sonuç bölümünde özetle dava konusu alacakla ilgili olarak davalının sorumlu olduğu toplam tutarın 4228,47 tl olduğunun belirtildiği , akabinde iş bu rapora karşı taraf vekillerinin beyan ve itirazları nazara alınarak aynı bilirkişiden itirazları karşılayacak şekilde ek rapor alınmasına karar verilmiştir.
Mahkememizce aldırılan 01/10/2024 tarihli bilirkişi raporunun sonuç bölümünde özetle ;
1- ... Büyükşehir Belediye Başkanlığı tarafından dava dışı işçi Murat Çiğdem'e işçilik alacaklarına istinaden Toplam 21.977,00 TL ödeme yapıldığının tespit edildiği, 2- Dava dışı işçinin davalılar nezdinde çalıştığı süreyle sınırlı olmak üzere, davalının sorumluğunda bulunan miktarların; Kıdem Tazminatı,UBGT Ücreti ,Hafta Tatili Ücreti, olmak üzere 5.965,15 TL Yıllık izin Ücreti olmak üzere 3.000,00 TL ihbar Tazminatı olmak üzere 4.023,00 TL Arabuluculuk Ücreti olmak üzere 426,42 TL olmak üzere Toplam 13414,57 TL Olarak hesaplandığının anlaşılmıştır.
Yargıtay 6. Hukuk Dairesi'nin konuya ilişkin 2021/2735 Esas-2022/2436 Karar sayılı ilamında,
“.. İşçilik alacakları işveren tarafından ödenen işçinin; yüklenici işçisi olması, sözleşme ücretine işçinin ücret ve sosyal haklarının dâhil olması, işverenin işçilik alacaklarından sorumlu olacağına dair sözleşmede bir hüküm bulunmaması hususları nazara alındığında davacı işverenin işçiyi çalıştıran yüklenicilerden ödediği bedeli ve ferilerinin tamamını talep etme hakkı bulunduğunun kabulü gerekir. Hizmet alım ihaleleri aynı yüklenici tarafından alındığı gibi, değişik yükleniciler tarafından da alınabilmektedir. Bu halde işyeri devri suretiyle işçiler yeni yükleniciye devredildiği için hizmet akitleri kesintiye uğramadan devam etmekte ve işçilik alacakları da bu doğrultuda hesaplanmaktadır İşçiye ödenen kıdem tazminatı iş sözleşmesinin feshedildiği tarihteki giydirilmiş ücret üzerinden hesaplanmakta olup bu kıdem tazminatının tamamından işçiyi çalıştırdıkları dönemle orantılı olarak yükleniciler işverene karşı sorumludurlar.
Yıllık izinler kullanılmadığı taktirde iş sözleşmesinin feshi ile ücrete dönüşmektedir. Sözleşmeyi feshedenin son yüklenici olduğu ve yıllık izinlerinde bu fesih ile ücrete dönüştüğü gözönüne alındığında yıllık izin ücretinden son yüklenici sorumlu olacaktır. İhbar tazminatından son işveren sorumludur. Bunların dışında hafta tatil ücreti, ücret alacağı, fazla mesai ücreti gibi işçiye ödenen tazminatlardan yükleniciler işverene karşı işçiyi çalıştırdıkları dönemle sınırlı olarak sorumlu olacaklardır. İşveren tarafından bu ödemelerin feri mahiyetinde yapılan ödemeler de aynı esasla yüklenicilerden tahsil edilebilecektir.” şeklinde karar verilmiştir. (Aynı yönde; Yargıtay 6. Hukuk Dairesi'nin 2021/2067 Esas, 2022/2176 Karar ve 2021/1762 Esas, 2021/2179 Karar sayılı kararları vb)
Dava dosyamızda dava dışı işçiye ödenen yıllık izin ve ihbar tazminatından dava dışı işçiyi çalıştıran son yüklenicinin sorumlu olacağı, kıdem tazminatı, UBGT ücreti ve hafta tatili ücretleri yönünden ise yüklenicinin dava dışı işçiyi çalıştırdığı dönemle sınırlı olarak sorumlu olacağı kabul edilmiştir. Davalı vekili dava dışı işçiyi çalıştırdıkları dönemde tüm işçilik alacaklarının ödendiğini iddia etmiş ise de, dosya kapsamında buna ilişkin bir tespit yapılması mümkün bulunamamış , arabuluculukta ödenmesi kararlaştırılan işçilik alacakları esas alınmak suretiyle davalının dava dışı işçiyi çalıştırdığı dönemle sınırlı olarak sorumluluğunda bulunan miktarlar bilirkişi tarafından hesaplanmıştır.
Yargıtay 6. Hukuk Dairesi'nin yukarıda yer verilen 2021/2735 Esas-2022/2436 Karar sayılı kararında, yüklenicilerin kıdem tazminatı, hafta tatili ücreti ve UBGT ücretinden işçiyi çalıştırdıkları dönemle sınırlı olarak sorumlu olacaklarına vurgu vapılmıstır.
Hizmet alım sözleşmeleri; ihale şartları ile belirlenen işin sözleşmede kararlaştırılan bedel ile yapılmasının üstlenildiği sözleşmelerdir. Bu sözleşme türünde yüklenicinin edimi, hizmetin kendi işçisi ile yerine getirilmesi, işverenin edimi ise sözleşme bedelinin ödenmesidir. Sözleşme kapsamında yapılması gereken iş yüklenici işçisi tarafından yerine getirilecektir. İş akdinin yüklenici ile işçi arasında yapıldığı hususu ihtilaflı değildir. SGK kayıtları da bu hususu doğrulamaktadır. Hizmet alımı tip sözleşmelerinde işverenin, yüklenici tarafından çalıştırılan işçinin ücretinin ödenmesi, sosyal haklarının takibi gibi denetim dışında işçiye karşı bir sorumluluğu yoktur. İşveren ile yüklenicinin İş Kanunu’na göre işçiye karşı müteselsilen sorumlu olmasına rağmen rücu ilişkisinde taraflar arasında imzalanan sözleşmenin uygulanması sözleşme hukukunun en temel ilkelerindendir.
İşçilik alacakları işveren tarafından ödenen işçinin; yüklenici işçisi olması, sözleşme ücretine işçinin ücret ve sosyal haklarının dahil olması, işverenin işçilik alacaklarından sorumlu olacağına dair sözleşmede bir hüküm bulunmaması hususları nazara alındığında davacı işverenin işçiyi çalıştıran yüklenicilerden ödediği bedeli ve ferilerinin tamamını talep etme hakkı bulunduğunun kabulü gerekir.
Hizmet alım ihaleleri aynı yüklenici tarafından alındığı gibi, değişik yükleniciler tarafından da alınabilmektedir. Bu halde işyeri devri suretiyle işçiler yeni yükleniciye devredildiği için hizmet akitleri kesintiye uğramadan devam etmekte ve işçilik alacakları da bu doğrultuda hesaplanmaktadır.
İşçiye ödenen kıdem tazminatı iş sözleşmesinin feshedildiği tarihteki giydirilmiş ücret üzerinden hesaplanmakta olup bu kıdem tazminatının tamamından işçiyi çalıştırdıkları dönemle orantılı olarak yükleniciler işverene karşı sorumludurlar.
Yıllık izinler kullanılmadığı takdirde iş sözleşmesinin feshi ile ücrete dönüşmektedir. Sözleşmeyi feshedenin son yüklenici olduğu ve yıllık izinlerinde bu fesih ile ücrete dönüştüğü gözönüne alındığında yıllık izin ücretinden son yüklenici sorumlu olacaktır.
İhbar tazminatından son işveren sorumludur. Bunların dışında hafta tatili ücreti, UBGT, fazla mesai ücreti gibi işçiye ödenen tazminatlardan yükleniciler işverene karşı işçiyi çalıştırdıkları dönemle sınırlı olarak sorumlu olacaklardır.
İşveren tarafından bu ödemelerin feri mahiyetinde yapılan ödemeler de ayrı esasla yüklenicilerden tahsil edilebilecektir.(Konuya ilişkin aynı doğrultudaki açıklamalar için Y.6 HD. 2021/777E-2021/551K., Y. 15 HD. 2021/1521E.-2021/2333K., Y. 15. HD 2021/616E.-2021/1083K., Y. 23 HD. 2019/2339E.- 2021/225K., İzmir BAM 2020/1020E.-2021/1082K., sayılı kararları incelenebilir.)
Yargıtay'ın yerleşik içtihatlarında açıkça anlaşılacağı üzere; işçiye ödenen kıdem tazminatı, fazla mesai ücreti, UBGT, hafta tatili ücreti ve AGİ'den iş sözleşmesinin feshedildiği tarihteki giydirilmiş ücret üzerinden hesaplanmakta olup tamamından işçiyi çalıştırdıkları dönemle orantılı olarak yükleniciler işverene karşı sorumludurlar.
İşçiye ödenen kıdem tazminatı iş sözleşmesini feshedildiği tarihteki giydirilmiş ücret üzerinden hesaplanmakta olup bu kıdem tazminatının tamamından işçiyi çalıştırdıkları dönemle orantılı olarak yükleniciler işverene karşı sorumludurlar.
Yukarıda açıklanan ilkeler ışığında somut olay ele alındığında; taraflar arasında düzenlenen hizmet alım tip sözleşmesinde işçi alacakları konusunda davalının sorumlu olduğu kabul edilerek Davacının 07/101/2024 tarihli ıslah dilekçesi de nazara alınarak davacının davasının kabulü ile ; Toplam 13.414,57 TL alacağın 25/08/2022 ödeme tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine karar vermek gerekmiş , davacının dava dilekçesinde 25/08/2022 ödeme tarihinden itibaren avans faizi istenilmesi ibaresi sehven kısa kararda yazılmamış olup gerekçeli kararda bu husus maddi hata olarak değerlendirilip düzeltilmiştir .
HÜKÜM: Gerekçesi Yukarıda Açıklandığı Üzere;
1-Davacının davasının KABULÜ İLE ;
-Toplam 13.414,57 TL alacağın 25/08/2022 ödeme tarihinden itibaren avans faizi ile birlikte davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,
2-Harçlar kanunu gereğince dava değeri üzerinden alınması gereken toplam 916,35-TL harçtan daha önceden ödenen toplam 481,86-TL harç düşüldükten sonra eksik kalan 434,49-TL harcın davalıdan alınarak hazineye irad kaydına,
3-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiginden A.A.Ü.T (Madde-13) göre hesaplanan 13.414,57-TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
4-Davacı tarafından yapılan; 269,85-TL Başvuru Harcı, 269,85-TL Peşin/nisbi Harcı, 212,01-TL Islah Harcı, 3.500,00-TL Bilirkişi ücreti, 193,75-TL Tebligat, Posta ve diğer masraflar, olmak üzere toplam 4.445,46TL'nin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, ,
5-6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu'nun 18/A maddesinin 13. fıkrası uyarınca Adalet Bakanlığı bütçesinden karşılanan 3.120,00 TL arabuluculuk ücretinin davalıdan alınarak hazineye gelir kaydına,
6-Kullanılmayan gider avansının bulunması halinde kararın kesinleşmesinden sonra HMK’nun 333. maddesi uyarınca resen yatırana İADESİNE,
Dair, taraf vekillerinin yüzüne karşı, gerekçeli kararın tebliğden itibaren 2 hafta içerisinde ... Bölge Adliye Mahkemeleri'nde İstinaf yolu açık olmak üzere oy birliği ile verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 29/11/2024

BU BELGE, GÜVENLİ ELEKTRONİK İMZA İLE İMZALANMIŞTIR