mahkeme 2023/512 E. 2024/397 K.

T.C. ... 6. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: 2023/512 Esas - 2024/397
T.C.
... TÜRK MİLLETİ ADINA
6.ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO : 2023/512 Esas
KARAR NO : 2024/397

DAVA : Tazminat (Rücuen Tazminat)
DAVA TARİHİ : 20/07/2023
KARAR TARİHİ : 25/06/2024
KARAR YAZIM TARİHİ : 19/07/2024

Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Rücuen Tazminat) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; ... ... ... i'ne başvurulmuş olup, kendileri tarafından toplam 11.207,11 TL müvekkili şirkete ödeme yapılmış olduğunu, davalı şirketlerin ise rücu taleplerini kabul etmediklerini, kalan 38.299,19 TL'nin davalı şirketlerden rücuen tahsilinin gerektiğini, tüm bu sebeplerle fazlaya ilişkin tüm hak ve tazminat istekleri saklı kalmak kaydı ile 38.299,19-TL olarak ödenmiş olan işçilik alacağının, ödeme tarihi olan 11/01/2023 tarihinden itibaren işletilecek avans faizi ile birlikte davalı şirketlerden rücuen tahsili için Mahkemeye müracaat etme zarureti hasıl olduğunu, fazlaya dair tüm dava ve talep hakları saklı kalmak kaydı ile şimdilik 38.299,19 TL rücuen alacak miktarının ... Büyükşehir Belediyesi tarafından müvekkili şirketin hakedişinden kestiği 11.01.2023 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte tahsiline, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalılara yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalılar... ... ... ... Ltd. Şti. Vekilinin cevap dilekçesinde özetle; Öncelikle açılmış mevcut davayı hem usul açısından hem de genel anlamda kabul etmelerinin mümkün olmadığını, davacı yanca mevcut davaya konu edilen ve dayanak oluşturduğu iddia edilen ... 18.İş Mahkemesi'nin 2020/142 E sayılı dosyası kapsamın da müvekkili şirkete ihbar olunan sıfatıyla bildirim de bulunulduğunu tüm savunmalarının detaylı belirtildiğini ve tarafları açısından herhangi bir hüküm tesis edilmediğini, dosya kapsamında yer alan alacakla ilgili olarak zamanaşımı itirazında bulunduklarını, davacı yanca doya kapsamın da iddia edilen rücü alacaklarının İş kanunundan kaynaklanan kıdem,ihbar ve diğer tazminatlara ilişkin olup ,dava dışı kişinin müvekkili firmada hak etmiş olduğu bir tazminat bulunmadığını ve dava dışı kişinin maaş ve alacakları tam ve eksiksiz olarak ödendiğini,
davacının taleplerinin müvekkili şirket uhdesinde doğmasının hukuken mümkün olmadığını, dava dışı olan kişinin müvekkili şirket bünyesinde çalışma sürelerinin açık olduğunu, ödenen miktarların belli olduğunu, dolayısıyla davacı yanın ödediğini iddia ettiği miktarların, rücuen müvekkilleri şirketten talep etmesinin hukuken mümkün olmadığını beyanla, müvekkili açısından söz konusu davanın reddine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
Diğer davalı ... tarafından cevap dilekçesi sunulmamıştır.
Dava hizmet sözleşmesinden kaynaklanan rücuen tazminat istemine ilişkindir.
Mahkememizce taraflar arasındaki sözleşmeler, ödeme belgeleri ve dava dışı işçinin hizmet dökümü incelenerek dosya kapsamında hesap uzmanı bilirkişiden rapor alınmıştır.
21/02/2024 tarihli bilirkişi raporunda özetle; "Davacı talebinin fazlaya ilişkin talep ve dava hakları saklı kalmak kaydı ile, şimdilik 38.299,19 TL nin; 11/01/2023 ödeme tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan tahsili olduğu, Davacı ANFA ... Altınpark İşletmeleri Ltd. Şti. ile davalı şirketler arasında yardımcı işlerde hizmet alımı sözleşmeleri imzalandığı, imzalanan sözleşmelerde işçi alacaklarından yüklenicilerin sorumluluğuna ilişkin düzenlemelerin yer aldığı; davacı işverenin ise işçi alacaklarından sorumlu olacağına dair hüküm bulunmadığı, Mahkemenin dava dışı işçinin davalı şirkette geçen çalışma süresine göre kendi dönemleriyle sorumlu olduğu, kanaatine varması durumunda; Davacının dava dışı işçi YALÇIN SİPAHİ ile ilgili olarak ... 18. İş Mahkemesinin 2020/142 E. - 2021/202 K. Sayılı ilamı gereğince ... 17. İcra Müdürlüğü'nün 2022/18023 sayılı dosyasına dava dışı ... Büyükşehir Belediyesi tarafından yapılan ödemeye istinaden 12.12.2022 tarihinde davacının hak edişinden kesilen (davacı talebi 11.01.2023 tarihi) toplan 49.506,30 TL ödemenin nin Toplam 38.299,19 TL.sini davalılara rücu edebileceği kanaatine varılmıştır. Takdir mahkemenindir. Davalıların Sorumlu Olduğu Miktarlar Aşağıda Sunulmuştur. -9.160,71 TL Başarı ... Yapı İnşaat Peyzaj Taahhüt Emlak Mimarlık Mühendislik Müşavirlik Limited Şirketi -10.131,88 TL ... Peyzaj İnşaat Taahhüt Mimarlık Mühendislik Gıda Limited Şirketi -19.006,60 TL ... Toplam 38.299,19 TL olduğu" hususları belirtilmiştir.
Hizmet alım sözleşmeleri; ihale şartları ile belirlenen işin sözleşmede kararlaştırılan bedel ile yapılmasının üstlenildiği sözleşmelerdir. Bu sözleşme türünde yüklenicinin edimi, hizmetin kendi işçisi ile yerine getirilmesi, işverenin edimi ise sözleşme bedelinin ödenmesidir. Sözleşme kapsamında yapılması gereken iş yüklenici işçisi tarafından yerine getirilecektir. İş akdinin yüklenici ile işçi arasında yapıldığı hususu ihtilaflı değildir. SGK kayıtları da bu hususu doğrulamaktadır. Hizmet alımı tip sözleşmelerinde işverenin, yüklenici tarafından çalıştırılan işçinin ücretinin ödenmesi, sosyal haklarının takibi gibi denetim dışında işçiye karşı bir sorumluluğu yoktur. İşveren ile yüklenicinin İş Kanunu’na göre işçiye karşı müteselsilen sorumlu olmasına rağmen rücu ilişkisinde taraflar arasında imzalanan sözleşmenin uygulanması sözleşme hukukunun en temel ilkelerindendir.
İşçilik alacakları işveren tarafından ödenen işçinin; yüklenici işçisi olması, sözleşme ücretine işçinin ücret ve sosyal haklarının dahil olması, işverenin işçilik alacaklarından sorumlu olacağına dair sözleşmede bir hüküm bulunmaması hususları nazara alındığında davacı işverenin işçiyi çalıştıran yüklenicilerden ödediği bedeli ve ferilerinin tamamını talep etme hakkı bulunduğunun kabulü gerekir.
Hizmet alım ihaleleri aynı yüklenici tarafından alındığı gibi, değişik yükleniciler tarafından da alınabilmektedir. Bu halde işyeri devri suretiyle işçiler yeni yükleniciye devredildiği için hizmet akitleri kesintiye uğramadan devam etmekte ve işçilik alacakları da bu doğrultuda hesaplanmaktadır.
İşçiye ödenen kıdem tazminatı iş sözleşmesinin feshedildiği tarihteki giydirilmiş ücret üzerinden hesaplanmakta olup bu kıdem tazminatının tamamından işçiyi çalıştırdıkları dönemle orantılı olarak yükleniciler işverene karşı sorumludurlar.
Yıllık izinler kullanılmadığı takdirde iş sözleşmesinin feshi ile ücrete dönüşmektedir. Sözleşmeyi feshedenin son yüklenici olduğu ve yıllık izinlerinde bu fesih ile ücrete dönüştüğü gözönüne alındığında yıllık izin ücretinden son yüklenici sorumlu olacaktır.
İhbar tazminatından son işveren sorumludur. Bunların dışında hafta tatili ücreti, UBGT, fazla mesai ücreti gibi işçiye ödenen tazminatlardan yükleniciler işverene karşı işçiyi çalıştırdıkları dönemle sınırlı olarak sorumlu olacaklardır.
İşveren tarafından bu ödemelerin feri mahiyetinde yapılan ödemeler de ayrı esasla yüklenicilerden tahsil edilebilecektir.(Konuya ilişkin aynı doğrultudaki açıklamalar için Y.6 HD. 2021/777E-2021/551K., Y. 15 HD. 2021/1521E.-2021/2333K., Y. 15. HD 2021/616E.-2021/1083K., Y. 23 HD. 2019/2339E.- 2021/225K., İzmir BAM 2020/1020E.-2021/1082K., sayılı kararları incelenebilir.)
Yukarıda açıklanan ilkeler ışığında somut olay ele alındığında; taraflar arasında düzenlenen hizmet alım tip sözleşmesinde işçi alacakları konusunda tarafların müteselsil sorumluluklarına dair bir düzenlemenin yer almadığı, yapılan ödemenin dava dışı işçilerin davalı yüklenici nezdinde çalıştıkları dönemden kaynaklandığı bu halde davalı yüklenicinin sorumluluğunun bulunduğu ve davacı tarafından yapılan ödemenin davalılardan rücu edilebileceği anlaşılmıştır.
Anlatılanlar kapsamında hükme esas alınan bilirkişi raporu doğrultusunda davanın kabulüne dair aşağıdaki şekilde karar verilmiştir. Davacı vekili tarafından ödeme tarihlerinden itibaren faiz talebinde bulunulmuş ise de, BK.'nın 117. maddesi uyarınca muaccel bir borcun borçlusu alacaklının ihtarı ile mütemerrit duruma düşer. Bu durumda alacaklı ancak temerrüt tarihinden itibaren faiz isteyebilir. İhtarnamenin bulunmaması halinde ise icra takibi varsa icra takip tarihinden, icra takibinin bulunmaması halinde ise dava tarihinden itibaren faiz istenebilir.(Aynı yönde bkz. ... BAM 4. HD. 2023/54E., 2023/2335 K., 21/09/2023T.)Davaya konu olayda davacı taraf dava açmadan önce davalıyı temerrüde düşürdüğünü yargılama sırasında iddia ve ispat etmediğinden mahkememizce dava tarihinden itibaren faize hükmedilmiştir.
HÜKÜM: Yukarıda açıklanan gerekçelerle
1-Davanın KABULÜ ile;
A.) 9.160,71 TL'nin, dava tarihi olan 20/07/2023 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte, davalı Başarı ... Yapı İnşaat Peyzaj Taahhüt Emlak Mimarlık Mühendislik Müşavirlik Limited Şirketi'nden alınarak davacıya verilmesine,
B.) 10.131,88 TL'nin dava tarihi olan 20/07/2023 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte, davalı ... Peyzaj İnşaat Taahhüt Mimarlık Mühendislik Gıda Limited Şirketi'nden alınarak davacıya verilmesine,
C.) 19.006,60 TL'nin dava tarihi olan 20/07/2023 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte, davalı ...'dan alınarak davacıya verilmesine,
2-Alınması gereken toplam 2.616,22-TL karar ve ilam harcından daha önceden peşin ödenen toplam 654,06-TL harcın mahsubu ile bakiye 1.962,16-TL harcın 469,33-TL'sinin Başarı ... Yapı İnşaat Peyzaj Taahhüt Emlak Mimarlık Mühendislik Müşavirlik Limited Şirketi'den, 519,08-TL'sinin ... Peyzaj İnşaat Taahhüt Mimarlık Mühendislik Gıda Limited Şirketi'den, 973,75-TL'sinin ...'dan, alınarak hazineye irad kaydına.
3-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan A.A.Ü.T uyarınca hesaplanan 17.900,00-TL vekalet ücretinin; 4.281,47-TL'sinin Başarı ... Yapı İnşaat Peyzaj Taahhüt Emlak Mimarlık Mühendislik Müşavirlik Limited Şirketi'den, 4.735,37-TL'sinin ... Peyzaj İnşaat Taahhüt Mimarlık Mühendislik Gıda Limited Şirketi'den, 8.883,17-TL'sinin ...'den, alınarak kendisini vekil ile temsil ettiren davacıya verilmesine,
4-Davacı tarafından yapılan; 269,85-TL Başvuru Harcı, 654,06-TL Peşin/nisbi Harcı, 2.500,00-TL Bilirkişi ücreti, 352,50-TL Tebligat, Posta ve diğer masraflar, olmak üzere toplam 3.776,41TL'nin; 903,27-TL'sinin Başarı ... Yapı İnşaat Peyzaj Taahhüt Emlak Mimarlık Mühendislik Müşavirlik Limited Şirketi'den, 999,03-TL'sinin ... Peyzaj İnşaat Taahhüt Mimarlık Mühendislik Gıda Limited Şirketi'den, 1.874,11-TL'sinin ...'den, alınarak kendisini davacıya verilmesine,
5-Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu'nun 18A/13. Maddesi gereğince yargılama giderlerinden sayılan ve suç üstü ödeneğinden karşılanan 3.120,00-TL dava şartı arabuluculuk giderinin; 746,27-TL'sinin Başarı ... Yapı İnşaat Peyzaj Taahhüt Emlak Mimarlık Mühendislik Müşavirlik Limited Şirketi'den, 825,38-TL'sinin ... Peyzaj İnşaat Taahhüt Mimarlık Mühendislik Gıda Limited Şirketi'den, 1.548,35-TL'sinin ...'den, alınarak hazineye irad kaydına,
6-Gider avansından sarf edilmeyen miktarın 6100 Sayılı HMK'nın 333. Maddesi uyarınca karar kesinleştiğinde iadesine,
Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı, diğerlerinin yokluğunda, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 hafta içerisinde ... Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde İstinaf yasa yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.25/06/2024