mahkeme 2023/368 E. 2024/281 K.

T.C. ANKARA 6. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: 2023/368 Esas - 2024/281
T.C. TÜRK MİLLETİ ADINA
ANKARA GEREKÇELİ KARAR
6. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO : 2023/368 Esas
KARAR NO : 2024/281

...

DAVA : Alacak (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ : 23/05/2023
KARAR TARİHİ : 17/05/2024
G.K. YAZILDIĞI TARİH : 03/06/2024

Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkili idareye bağlı ...
İşletme Müdürlüğü - ...'ın davalı şirkette hizmet alımı kapsamında iş akdiyle
çalıştığını, dava dışı işçi ... K. Sayılı kararı ile hükme bağlandığı, işçilik
alacaklarının müvekkilinden tahsiline karar verildiği, .... Sayılı kararı gereği işçilik alacakları ( işe başlatmama tazminatı ve 4 maaş ücretinde
boşta geçen süre ücreti ) alacaklı işçinin vekilinin hesabına 17.02.2022 tarihinde 19.593,56 TL ve mahkeme masrafları ve yargılama gideri ve vekalet ücretine ilişkin başlatılan icra takibi için... Sayılı dosyasına 02.03.2022 tarihinde 5.732,70 TL olmak üzere
toplam 25.326,26 TL ödendiğini, müvekkili idare tarafından dava dışı işçiye yapılan ödemelerden dava
dışı işçinin işvereni olan davalı şirketin sorumlu olduğu, müvekkili davacı idare ile davalı şirket arasında
imzalanan ve dilekçe ekinde sunulan sözleşmelerde ve teknik ve idari şartnamelerde sözleşme
kapsamında çalıştırılan işçilerin ücreti ve her türlü işçilik alacaklarından firmaların sorumlu olacağına
ilişkin hükümlerin yer aldığını, dava açılmadan önce davalı ile arabuluculuk görüşmelerinin gerçekleştiğini, ancak anlaşmaya varamadıklarını, arabuluculuk son tutanağının dava dilekçesi ekinde
sunduklarını, müvekkili idare tarafından dava dışı işçi için kesinleşmiş mahkeme kararı gereği davacı
işçiye ve icra dosyasına ödenen bu meblağda davalı firmanın sorumlu olduğunun belirlenmesi ve davalı
müvekkili adına rücuen tahisili için işbu rücu davasını açtıklarını, davanın kabulü, fazlaya ilişkin talep
ve hakları saklı kalmak kaydı ile davalıdan şimdilik 100,00-TL'nin ödeme tarihinden itibaren işleyecek
avans faizi ile davalı firmadan tahsiline, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini istemiştir.
Davalı vekili davaya cevap dilekçesinde özetle; Davalı vekili tarafından verilen cevap dilekçesinde özetle " .. Davanın talep sonucunun HMK'ya uygun
olmadığı, davacının eksik harç yatırmış olduğu ve tamamlaması gerektiği, davanın görevsiz mahkemede
açıldığı, görevli mahkemenin İş Mahkemeleri olduğu, davanın yetkisiz mahkemede açıldığı, Manyas'ta
açılması gerektiği, zamanaşımı definde bulunduğu, uyuşmazlığın sendikal alacaklara ilişkin olduğu ve
işçilerle davacı arasındaki sözleşmelerden kaynaklandığı, davacının dava dilekçesinde talep ettiklerinin
taraflar arasındaki sözleşmeye uygun olmadığı,... ile müvekkili firma arasında sözleşme devam
ederken fesih işlemi haksız bir şekilde davacı tarafından yapıldığı, dava konusu personelin davalı müvekkilin sözleşmesi devam ederken davacı tarafça müvekkiline bilgi verilmeden çıkarıldığını, ilgili
personelin sözleşme bitiminde ya da davalı müvekkili insiyatifinde çıkarılmadığı, davacı kurum davalı
müvekkili ile aralarındaki sözleşmeyi süresinden önce feshettiğini sözleşmeye aykırı davrandığını,
davaya konu personelin müvekkili firmaya ait olmadığını, hiçbir zaman müvekkilinde çalışmadığını,
davcının iş ve iş yeri sahibi olduğunu işçilik alacaklarının tamamından sorumlu olduğunu belirterek
yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini istemiştir.
DELİLLER:
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
-Bilirkişi Raporu
-Hizmet Alım Sözleşmesi
-Ara buluculuk Son Tutanağı
-...
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Dava taraflar arasındaki hizmet sözleşmesinden kaynaklanan rücuen tazminat istemine ilişkindir.
Davanın taraflar arasındaki hizmet alım sözleşmesi kapsamında dava dışı işçi ... tarafından açılan dava uyarınca icra dosyasına ödenen tutarın, davalı alt işverenden rücuen tahsiline ilişkin kısmi tazminat davası olduğu, taraflar arasında akti ilişkinin varlığı sabit olup, cevap dilekçesi içeriğine göre; Taraflar arasındaki uyuşmazlığın; -Mahkememizin yetkili ve görevli olup olmadığı, -Harç eksikliği bulunup bulunmadığı, -Zamanaşımı itirazının yerinde olup olmadığı, -Davacının mahkeme ilamı uyarınca dava dışı işçilere ödediği tazminat tutarını, akti ilişki kapsamında davalıya rücu edip edemeyeceği, edebilecek ise davalının ne tutarda sorumlu olacağı, faizin türü ve başlangıç tarihine ilişkin olduğu anlaşılmıştır.
...E. sayılı dosyanın UYAP sistemi üzerinden mahkememize gönderilmiş, yine ... kayıtları dosya içerisine kazandırılmıştır.
Davacı dava dışı işçi ..."a ödenen iş mahkemesi kararı uyarınca yapılan ödemelerin davalıdan sorumlu olduğundan bahisle rücuen iadesini talep etmiştir
Hizmet alım sözleşmeleri; ihale şartları ile belirlenen işin sözleşmede kararlaştırılan bedel ile yapılmasının üstlenildiği sözleşmelerdir. Bu sözleşme türünde yüklenicinin edimi, hizmetin kendi işçisi ile yerine getirilmesi, işverenin edimi ise sözleşme bedelinin ödenmesidir. Sözleşme kapsamında yapılması gereken iş yüklenici işçisi tarafından yerine getirilecektir. İş akdinin yüklenici ile işçi arasında yapıldığı hususu ihtilaflı değildir.... kayıtları da bu hususu doğrulamaktadır. Hizmet alımı tip sözleşmelerinde işverenin, yüklenici tarafından çalıştırılan işçinin ücretinin ödenmesi, sosyal haklarının takibi gibi denetim dışında işçiye karşı bir sorumluluğu yoktur. İşveren ile yüklenicinin İş Kanunu’na göre işçiye karşı müteselsilen sorumlu olmasına rağmen rücu ilişkisinde taraflar arasında imzalanan sözleşmenin uygulanması sözleşme hukukunun en temel ilkelerindendir.
İşçilik alacakları işveren tarafından ödenen işçinin; yüklenici işçisi olması, sözleşme ücretine işçinin ücret ve sosyal haklarının dahil olması, işverenin işçilik alacaklarından sorumlu olacağına dair sözleşmede bir hüküm bulunmaması hususları nazara alındığında davacı işverenin işçiyi çalıştıran yüklenicilerden ödediği bedeli ve ferilerinin tamamını talep etme hakkı bulunduğunun kabulü gerekir.
Hizmet alım ihaleleri aynı yüklenici tarafından alındığı gibi, değişik yükleniciler tarafından da alınabilmektedir. Bu halde işyeri devri suretiyle işçiler yeni yükleniciye devredildiği için hizmet akitleri kesintiye uğramadan devam etmekte ve işçilik alacakları da bu doğrultuda hesaplanmaktadır.
İşçiye ödenen kıdem tazminatı iş sözleşmesinin feshedildiği tarihteki giydirilmiş ücret üzerinden hesaplanmakta olup bu kıdem tazminatının tamamından işçiyi çalıştırdıkları dönemle orantılı olarak yükleniciler işverene karşı sorumludurlar.
Yıllık izinler kullanılmadığı takdirde iş sözleşmesinin feshi ile ücrete dönüşmektedir. Sözleşmeyi feshedenin son yüklenici olduğu ve yıllık izinlerinde bu fesih ile ücrete dönüştüğü gözönüne alındığında yıllık izin ücretinden son yüklenici sorumlu olacaktır.
İhbar tazminatından son işveren sorumludur. Bunların dışında hafta tatili ücreti, UBGT, fazla mesai ücreti gibi işçiye ödenen tazminatlardan yükleniciler işverene karşı işçiyi çalıştırdıkları dönemle sınırlı olarak sorumlu olacaklardır.
İşveren tarafından bu ödemelerin feri mahiyetinde yapılan ödemeler de ayrı esasla yüklenicilerden tahsil edilebilecektir.(Konuya ilişkin aynı doğrultudaki açıklamalar için ..., sayılı kararları incelenebilir.)
Mahkememizce aldırılan 03/01/2024 tarihli bilirkişi raporunun sonuç bölümünde özetle ;
Yargıtay içtihatları ve taraflar arasında bulunan Hizmet Sözleşmesi ve İdari Şartnamenin ilgili maddeleri dikkate alındığında dava dışı işçiye ödenen işe başlatmama tazminatı ve 4 maaş ücretinde boşta geçen süre ücretinden asıl işveren ve alt işveren birlikte sorumludur. Davacı ... tarafından dava dışı işçiye ödenen 19.593,56 TL * 5.732,70 TL -25.326,26 TL 'den davanın tarafları yarı oranda sorumludur. Dolayısı ile davacının eğer rücu etme hakkı varsa bile davalı şirketten 25.326,26 / 2 12.663,13 TL talep edebileceği, taleple bağlılık ilkesi gereğince davacı tarafın dava dilekçesinde fazlaya ilişkin haklarını saklı tutarak 100,00 TL'nin davalı taraftan alınmasına karar verilmesini talep ettiği; Davacı ...arafından dosyaya sunulan 17.02.2022 tarihli ödeme dekontundan 19.593,56 TL'nin " ... işe başlatmama tazminatı ve 4 aylık maaş ödemesi ... " açıklaması ile dava dışı işçi ... hesabına ödeme yapıldığı, Davacı...tarafından dosyaya sunulan 02.03.2022 tarihli ödeme dekontundan 5.732,70 TL'nin " ... işçi alacağı davası ... Dosya borcu " açıklaması ile ... hesabına ödeme yapıldığı , Değerlendirilmesinde bulunulmuştur.
Akabinde bilirkişi raporuna karşı yapılan itirazlar dikkate alınarak aynı bilirkişiden ek rapor aldırılmasına karar verilmiştir. Mahkememizce aldırılan 23/02/2024 tarihli bilirkişi ek raporunun sonuç bölümünde özetle ; Ancak davacının dosyaya sunmuş olduğu ... tarihli kararında bahsedilen karar kıdem tazminatı, ihbar tazminat ve diğer işçilik alacakları ile ilgilidir. İşe iade davasına ilişkin değildir.
Bilirkişi raporuna itirazlar değerlendirildiğinde davalı taraf ise kıdem süresi içinde dava dışı işçinin .... De çalışmış olduğu kayıtlarla birlikte sabittir. Şeklinde değerlendirmede bulunulduğu anlaşılmıştır.
Yukarıda açıklanan ilkeler ışığında somut olay ele alındığında; taraflar arasında düzenlenen hizmet alım tip sözleşmesinde işçi alacakları konusunda tarafla... esas sayılı icra takip dosyasına toplam 25326,26 tl ödeme yapıldığı anlaşılmıştır. Davacının yaptığı ödemelere ödeme tarihlerinden itibaren avans faizi talep edebileceği mahkememizce kabul edilerek , Anlatılanlar kapsamında hükme esas alınan bilirkişi raporu ve davacının Islah dilekçesi doğrultusunda davanın kısmen kabulü ile ; Davacı tarafından 17/02/2022 tarihinde ödenen 19593,56 tl nin yarısı olan 9796,78 Tl alacağın ve Davacı tarafından 02/03/2022 tarihinde ödenen 5732,70 tl nin yarısı olan 2866,35 tl olmak üzere Toplam 12663,13 tl toplam alacağın ödeme tarihlerinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine , Fazlaya ilişkin talebinin reddine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Gerekçesi Yukarıda Açıklandığı Üzere;
1-Davacının Davasının KISMEN KABULÜ İLE ;
-Davacı tarafından 17/02/2022 tarihinde ödenen 19593,56 TL nin yarısı olan 9796,78 Tl alacağın ve Davacı tarafından 02/03/2022 tarihinde ödenen 5732,70 Tl nin yarısı olan 2866,35 TL olmak üzere Toplam 12663,13 TL toplam alacağın ödeme tarihlerinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine ,
- Fazlaya ilişkin talebinin reddine ,
2- Harçlar Kanunu gereği kabul edilen 12.663,13 TL üzerinden binde 68,31 oranında hesaplanan 865,02 TL karar ve ilam harcından 179,90 TL peşin harç, 430,80 TL ıslah harcı toplamı olan 610,70 TL harcın düşümü ile eksik kalan 254,32 TL harcın davalıdan tahsili ile hazineye gelir kaydına,
3-Davacı tarafından yatırılan 179,90 TL başvuru harcı, 179,90 TL peşin harç, 430,80 TL ıslah harcı olmak üzere toplam 790,60 TL harcın davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
4-Davacının karşıladığı 90,00 TL tebligat gideri, 3.500,00 TL bilirkişi ücreti olmak üzere toplam 3.590,00 TL yargılama giderinin, kabul / talep oranına göre hesaplanan 1.795,00 TL'sinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, geri kalan 1.795,00 TL yargılama giderinin davacı üzerinde bırakılmasına,
5-6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu'nun 18/A maddesinin 13. fıkrası uyarınca Adalet Bakanlığı bütçesinden karşılanan 3.120,00 TL arabuluculuk ücretinin, kabul / talep oranına göre hesaplanan 1.560,00 TL'sinin davacıdan, 1.560,00 TL'sinin davalıdan alınarak hazineye gelir kaydına,
6-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden, hüküm tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca kabul edilen 12.663,13 TL üzerinden takdir edilen 12.663,13 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
7-Davalı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden, hüküm tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca reddedilen 12.663,13 TL üzerinden takdir edilen 12.663,13 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
8-Karar kesinleştiğinde taraflardan alınan avansın harcanmayan kısmının re'sen yatırana iadesine,
Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı, davalının yokluğunda gerekçeli kararın tebliğden itibaren 2 hafta içerisinde ... Mahkemeleri'nde İstinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 17/05/2024
...