Karar Detayı

T.C. ... 6. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: 2021/471 Esas - 2025/120
T.C.
... TÜRK MİLLETİ ADINA
6.ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO : 2021/471 Esas
KARAR NO : 2025/120

DAVA : Tazminat (Ölüm Ve Cismani Zarar Sebebiyle Açılan Tazminat)
DAVA TARİHİ : 12/08/2021
KARAR TARİHİ : 18/02/2025
KARAR YAZIM TARİHİ : 27/03/2025

Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Ölüm Ve Cismani Zarar Sebebiyle Açılan Tazminat) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle: Davacı ...'in, 27.02.2019 tarihinde meydana gelen tek taraflı trafik kazasında ağır yaralanarak malul kaldığını, davacının araç içerisinde 3. kişi konumunda olduğunu, kazanın meydana gelmesinde kusuru bulunmadığını, maluliyete sebep olan 66 FM 134 plakalı aracın zmms ile davalı tarafından sigortalı bulunduğunu, davalı sigortanın zararı ödemesi gerektiğini, davalıya yapılan başvurunun 21/04/2021 tarihinde tebliğ alındığını ancak herhangi bir ödemede bulunulmadığını beyanla davacının sakatlık, geçici ve sürekli iş göremezlik maddi tazminatına mahsuben şimdilik 100.000 TL maddi tazminatın temerrüt tarihi olan 06/05/2021 tarihinden itibaren hesaplanacak artan oranlarda avans faizi ile birlikte davalıdan müteselsilen tahsiline, yargılama gideri ile vekalet ücretinin davalıya yüklenilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davacı vekilinin 30/11/2021 tarihli beyan dilekçesinde, talebin 95.000 TL'sinin sürekli, 5.000 TL'sinin geçici iş göremezlik zararına ilişkin olduğu açıklanmıştır.
Yine davacı vekilinin 06/02/2025 tarihli rapora karşı beyan ve talep arttırım dilekçesinde özetle: geçici iş göremezlik talebinin 16.461,27 TL, sürekli iş göremezlik talebinin 343.538,73 TL, olarak belirlendiği ve toplam dava değerinin 360.000,00-TL'ye yükseltildiği görülmüştür.
Davalı sigorta vekili cevap dilekçesinde özetle: yetkili mahkemenin İstanbul Anadolu Mahkemeleri olduğunu, başvuru şartı bakımından gerekli belgeler ibraz edilmeden dava açıldığından usulden reddi gerektiğini, davayı kabul anlamına gelmemek üzere, müvekkili şirketin sorumluluğunun sigortalısının kusuru ve poliçe limiti ile sınırlı olduğunu, davacı tarafın öncelikle sigortalı araç sürücüsünün kusurunu ispat etmesi gerektiğini, davacının iddia ettiği sürekli sakatlık halinin adli tıp kurumu 3. ihtisas dairesi'nden alınacak rapor ile ispatlanması gerektiğini, davacının geçici iş göremezlik zararına ilişkin talepleri tedavi gideri kapsamında olup tedavi gideri taleplerinin trafik sigortası yeni genel şartları gereği teminatı dışında olduğunu, sürekli ve geçici bakım ve bakıcı gideri, tedavi gideri taleplerinin trafik sigortası genel şartları gereği teminatı dışı olduğunu, kaza tarihinde geçerli poliçe teminatlarının 360.000-tl ile sınırlı olduğunu, davacının kazanın meydana gelmesinde emniyet kemeri takmaması ve alkollü sürücü aracına binerek müterafik kusuru bulunduğunu, davacının sigortalı araçta yolcu olarak bulunması sebebiyle hatır taşıması indirimi yapılması gerektiğini, müvekkili şirketin dava öncesinde temerrüde düşmediğini, kabul anlamına gelmemek üzere müvekkili şirketin yalnız dava tarihinden yasal faizle sorumlu tutulabileceğini, beyanla davanın usulden ve esastan reddine karar verilmesini yargılama giderleri ve vekâlet ücretinin davacı tarafa tahmiline karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLER
-Trafik kazası tespit tutanağı; incelenmesinde, kaza tarihinin 27/02/2019 olduğu, kazaya karışan aracın 66 FM 134 plakalı araç olduğu, davacının araçta yolcu konumunda bulunduğu, yine davacının araç içerisinde bulunduğu yerin "tespit edilemedi" olarak ve emniyet ekemeri durumunun ise "belirsiz" olarak işaretlendiği görülmüştür.
-Poliçe ve hasar dosyası; incelenmesinde, kazaya karışan aracın davalı nezdinde kaza tarihini kapsar şekilde ZMMS poliçesi ile sigortalı bulunduğu ve kaza tarihi itibariyle kişi başına tedavi teminatının 360.000,00 TL, kişi başına ölüm ve sakatlık teminatının 360.000,00TL olduğu anlaşılmıştır.
-Davacıya ait tedavi evrakı celp edilmiştir.
-Davacının SGK kaydı ve davaya konu kaza nedeniyle rücuya tabi gelir/ödeme alıp almadığı araştırılmış, SGK cevabi yazıları kapsamında, davacıya rücuya tabi bir ödeme yapılmadığı anlaşılmıştır.
-Davacının nüfus kaydı ve sosyal ekonomik durum araştırmaları kapsamında; davacının kaza tarihi itibariyle 66 yaşında ve emekli olduğu anlaşılmıştır.
-Davaya konu kazaya ilişkin; Alaca Asliye Ceza Mahkemesi'nin 2020/125 Esas 2020/383 Karar sayılı karar ve dosyası uyap sistemi üzerinden dosya arasına alınmış, sanık sıfatındaki araç sürücüsü hakkında (üzerine atılı taksirle ölüme neden olma suçundan) mahkumiyet kararı verildiği anlaşılmıştır.
-Maluliyet ve aktüerya yönünden bilirkişi raporları alınmış:
-Maluliyet durumunun tespiti hususunda öncelikle ... Üniversitesi Adli Tıp Anabilim Dalı Başkanlığı'ndan rapor alınmış 23/03/2023 tarihli raporda özetle Erişkinler için Engellilik Değerlendirilmesi hakkında yönetmeliğe göre davacının engel oranının %23 olduğu, 9 ay süresince iş göremezlik halinde kaldığı, 2 ay süresince başkasının yardımına ihtiyaç duyduğu hususlarının belirtildiği görülmüş, değinilen raporun dava öncesinde davacı yanın başvurusu üzerine Gazi Üniversitesi Hastanesi tarafından düzenlenen erişkinler için engellilik sağlık kurulu raporu ile arasında engel oranı bakımından yüksek fark bulunduğu gözetilerek çelişkilerin giderilmesi ve maluliyetin netleştirilmesi amacıyla bu kez Adli Tıp Kurumu Başkanlığı(İstanbul) Adli Tıp 2. İhtisas Kurulu'ndan rapor alındığı anlaşılmıştır.
Adli Tıp İkinci İhtisas Kurulunun 20/05/2024 tarihli raporunda özetle:" Mevcut belgelere göre Ali oğlu, 03.05.1992 doğumlu ...’in 27.02.2019 tarihinde geçirdiği trafik kazasına bağlı arızası sebebiyle 20.02.2019 tarih ve 30692 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Erişkinler için Engellilik Değerlendirilmesi hakkında yönetmeliğe göre; Kas İskelet Sistemi, Şekil 2.1 %11, Tablo 2.1, 2.2, 2.3 %2, Tablo 1.1 Kategori IV %23, Balthazard formülüne göre %25 olarak tespit edildiğine göre; Kişinin tüm vücut engellilik oranının %25 (yüzdeyirmibeş) olduğu, İyileşme süresinin (iş göremezlik süresi) olay tarihinden itibaren 9(dokuz) aya kadar uzayabileceği oy birliği ile mütalaa olunur. .Başka birinin sürekli veya geçici olarak bakımına muhtaç durumda olmadığı " hususları belirtilmiştir.
-Aktüer bilirkişi tarafından tanzim edilen 19/01/2025 tarihli bilirkişi raporunda özetle: "...'in 27.02.2019 tarihinde yaralanmasıyla sonuçlanan trafik kazası nedeniyle, taraflar arasında görülmekte olan maddi tazminat davasının yargılaması aşamasında, Sayın Mahkemece re'sen bilirkişi olarak seçilmemiz üzerine, dosya ve ekleri incelenerek, kusur tespiti ve talep konusu maddi tazminat miktarına ilişkin olarak işbu rapor düzenlenmiş, nihai takdir Sayın Mahkemenize ait olmak üzere aşağıdaki sonuç ve kanaatlere ulaşılmıştır. Davacı vekilince; davacı ... lehine 95.000,00 TL sürekli iş göremezlik tazminatı ve 5.000,00 TL geçici iş göremezlik tazminatı olmak üzere toplam 100.000,00 TL maddi tazminat talebinde bulunulduğu, Davacının yolcu konumunda olduğu tespit edilmiş olup, zarardan kusur indirimi yapılmadığı, Davacı ...'ın 27.02.2019 tarihinde geçirmiş olduğu trafik kazası sonucu yaralanması nedeniyle, tüm vücut engellilik oranının %25 olduğu, iyileşme süresinin 9 aya kadar uzayabileceği, sürekli ya da geçici bakıma muhtaç olmadığının tespit edildiği, Davacı lehine 16.461,27 TL geçici iş göremezlik tazminatı hesaplandığı, 2022 yılından itibaren pasif dönem tazminat hesabında esas alınacak net asgari ücretin tespitinde oluşan farklılık nedeniyle sürekli iş göremezlik tazminatı yönünden alternatifli hesaplama yapıldığı, Tarafımızca yapılan teknik inceleme sonucunda, AGİ'nin kaldırılmasıyla birlikte 01.01.2022 tarihinden itibaren getirilen yeni uygulamayla getirilen vergi istisnasından “sadece çalışanların” yararlanabileceği tespit edilmiş olup, bu doğrultuda Sayın Mahkemece pasif dönem hesabının 18.591,02 TL net asgari ücret üzerinden hesaplanması gerektiğinin kabulü halinde, davacı lehine 495.925,45 TL sürekli iş göremezlik tazminatı hesaplandığı, ... BAM kararı doğrultusunda pasif dönem tazminat hesabının 22.104,00 TL vergi iadesi dahil net asgari ücret üzerinden hesaplama yapılması gerektiğinin kabulü halinde, davacı lehine 586.895,88 TL sürekli iş göremezlik tazminatı hesaplandığı, 27.02.2019 kaza tarihi itibariyle ZMMS poliçesi teminat limitinin sakatlık teminatı ve tedavi gideri teminatları için ayrı ayrı 360.000,00 TL olduğu,. Davacı tarafça, davalı Neova Sigorta A.Ş.'ye yapılan başvurunun, 21.04.2021 tarihinde tebliğ edildiğinin kargo belgesinden tespit edildiği, Sayın Mahkemece temerrüd koşullarının gerçekleştiğinin kabulü halinde, tebliğ tarihinden itibaren 8 iş günü sonrasına gelen 05.05.2021 tarihinde davalı Neova Sigorta A.Ş.nin temerrüde düşeceğinin hesaplandığı, Davalı Neova Sigorta A.Ş. sorumluluğundaki 66 FM 134 plakalı aracın otomobil olduğunun ZMMS poliçesinden tespit ediliği, Davalı vekilince, “davacının zararından müterafik kusur indirimi ve hatır taşıması indirimi yapılması gerektiği” belirtilmiş olup, bu hususun tespiti Sayın Mahkemenin takdirinde bulunduğundan tarafımızca bu yönde bir indirim yapılmadığı," hususları belirtilmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE
Dava; trafik kazası nedeniyle meydana gelen cismani(bedensel) zararın tazmini istemine ilişkindir.
2918 Sayılı KTK'nın 91/1., 85/1., ve 85/son maddeleri ile Karayolları Zorunlu Mali Sorumluluk sigortası Genel Şartlarına göre Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortasının motorlu bir aracın karayolunda işletilmesi sırasında, bir kimsenin ölümüne, yaralanmasına veya bir şeyin zarara uğramasına neden olması halinde, o aracı işletenin zarara uğrayan üçüncü kişilere karşı olan sorumluluğunu belli limitler dahilinde karşılamayı amaçlayan ve yasaca yapılması zorunlu kılınan bir zarar sigortası türü olduğu anlaşılmaktadır.(Bkz.Yargıtay HGK'nın 15.06.2011 Tarih ve 2011/17-142 E., 2011/411 K., 22/02/2012 Tarih ve 2011/17-787 E., 2012/92K. Sayılı ilamları) Bu anlamda bilindiği üzere; sigortanın sorumluluğu sigortalısının kusuru oranında ve poliçe teminat limiti ile sınırlı olmakla birlikte, sigorta, sürücü ve işleten meydana gelen zarardan müteselsilen sorumludur.
Mahkememizce taraf delilleri toplanmış, maluliyet ve hesap yönünden bilirkişi raporları alınmıştır.
Davaya konu kazada davacı, yolcu konumunda olup sürüş kusuru bulunmadığı açıktır. Olayın oluş şeklinin aydınlatılması bakımından kazanın tek taraflı gerçekleşmesi de gözetildiğinde kaza tespit tutanağı ile soruşturma ve kovuşturma dosya kapsamları yeterli görülmekle kusur hususunda ayrıca bilirkişi raporu alınmasına ihtiyaç duyulmamıştır. Diğer yandan davalı tarafın davacının emniyet kemeri takmadığından bahisle ve yine davacının alkollü sürücünün aracına binmesi nedeniyle müterafik kusuru bulunduğu savunmasının değerlendirilmesinde; kaza tespit tutanağı, ceza dosya kapsamı ve eldeki dosya kapsamında davacının emniyet kemerinin takılı olmadığı yönünde somut bir delil veya emare bulunmadığı anlaşılmakla davalı tarafın davacının emniyet kemerinin takılı olmaması nedeniyle müterafik kusuru bulunduğu savunması yerinde görülmemiştir. Öte yandan ceza dosyası kapsamına göre dava dışı sürücünün alkolsüz olduğu anlaşılmakla davalı yanın bu yöndeki savunmasına itibar edilmemiştir.

Diğer yandan davalı vekili, olayda davacının araçta yolcu olarak bulunması nedeniyle hatır taşıması bulunduğu ve tazminattan indirim yapılması gerektiğini ileri sürmüş ise de; somut olayda dava dışı araç sürücüsü ile yolcu konumundaki davacının eş(karı-koca) oldukları görülmüştür. Eşlerin birbirlerinden herhangi bir karşı edim almak gibi bir durumları söz konusu olamayacağı gibi, aksine eşlerin birbirlerine yardım görevleri bulunduğundan, eşler arasındaki zararlandırıcı olayda belirlenen tazminat miktarından hatır taşıması indirimi yapılması söz konusu değildir. (Aynı yönde bkz. ... BAM 26. HD. 2022/2497 E., 2024/1722 K.)
Maluliyet hususunda Adli Tıp İkinci İhtisas Kurulu tarafından hazırlanan 20/05/2024 raporun denetime elverişli olduğu, bilimsel metotla oluşturulduğu ve dosya kapsamına uygun düştüğü yine kaza tarihinde yürürlükte bulunan doğru yönetmelik hükümlerine göre tespit yapıldığı görülmekle rapor hükme esas alınmıştır. Rapora gelen itirazlar soyut olmakla yerinde görülmemiştir.
Aktüerya hususunda tanzim edilen 19/01/2025 tarihli raporun dosya kapsamına uygun düştüğü yöntem itibariyle hesaplamaların isabetli olduğu görülmekle rapor hükme esas alınmıştır. Bununla birlikte raporda AGİ uygulamasının kaldırılması neticesinde pasif dönem hesabında gelir vergisi istisnasının hesaba dahil edilip edilmemesi bakımından alternatifli hesaplama yapıldığı görülmüş, konuya ilişkin ... BAM 35. HD'nin 2022/1839 Esas, 2024/167 Karar sayılı kararı emsal nitelikte nazara alınarak vergi istisnası mahsup edilmeksizin yapılan hesaplamaya itibar edilmiştir.

Değinilen deliller ve hükme esas alınan bilirkişi raporlarındaki tespitler ışığında somut olay ele alındığında;
27/02/2019 tarihinde, davacının yolcu konumunda olduğu aracın karıştığı tek taraflı trafik kazası meydana geldiği, kazanın meydana gelmesinde davalı yana sigortalı aracın(sürücüsünün) % 100 oranında tamamen kusurlu olduğu, yolcu konumundaki davacının sürüş kusurundan söz edilemeyeceği yine zararın meydana gelmesinde müterafik kusurunun bulunmadığı, kaza nedeniyle davacının Erişkinler için Engellilik Değerlendirilmesi Hakkında Yönetmelik hükümlerine göre sürekli maluliyetinin oluşmadığı, iyileşme süresinin 4 ay olduğu ve bir ay süreyle bakıcı ihtiyacının doğduğu anlaşılmıştır.
Yapılan açıklamalar ve hükme esas alınan hesap raporu doğrultusunda; davacının 586.895,88 sürekli iş göremezlik zararının ve 16.461,27 TL geçici iş göremezlik zararının bulunduğu, tazminattan müterafik kusur veya hatır taşıması indirimi yapılmasını gerektirir bir hâl bulunmadığı, davalının meydana gelen zarardan aracın trafik sigortacısı olması nedeniyle ZMSS'ye dayalı sorumluluğunun bulunduğu, poliçe teminat limitinin sakatlık teminatı ve tedavi gideri teminatı için ayrı ayrı 360.000,00 TL olduğu, davacı vekili tarafından poliçe teminat limiti ile aynı tutarda talep artırımı(değer belirleme) yapıldığı anlaşılmakla talep doğrultusunda toplam 360.000,00 TL maddi tazminat üzerinden davanın kabulüne dair aşağıdaki şekilde karar verilmiştir. Yine kazaya karışan aracın ticari niteliği bulunmadığından temerrüt tarihinden itibaren yasal faize hükmedilmiştir.
HÜKÜM: Yukarıda açıklanan gerekçelerle
1-Davanın KABULÜ ile; sürekli iş göremezlik zararı olarak 343.538,73 TL, geçici iş göremezlik zararı olarak 16.461,27 TL olmak üzere toplam 360.000,00-TL maddi tazminatın, 06/05/2021 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
2-Alınması gereken toplam 24.591,60-TL karar ve ilam harcından, önceden peşin ödenen toplam 1.229,58-TL harcın mahsubu ile bakiye 23.362,02-TL harcın davalıdan alınarak hazineye irad kaydına,
3-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan A.A.Ü.T uyarınca 57.600,00-TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
4-Davacı tarafından yapılan; 59,30-TL Başvuru Harcı, 341,55-TL Peşin/nisbi Harcı, 888,03-TL Tamamlama Harcı, 3.500,00-TL Bilirkişi ücreti, 732,1-TL Tebligat, Posta masrafı, 4.470-TL ATK masrafı olmak üzere toplam 9.990,98TL'nin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
5-Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu'nun 18A/13. Maddesi gereğince yargılama giderlerinden sayılan ve suç üstü ödeneğinden karşılanan 1.320,00-TL dava şartı arabuluculuk giderinin davalıdan tahsili ile hazineye irat kaydına,
6-Gider avansından sarf edilmeyen miktarın 6100 Sayılı HMK'nın 333. Maddesi uyarınca karar kesinleştiğinde iadesine,
Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı, davalı tarafın yokluğunda gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 hafta içerisinde ... Bölge Adliye Mahkemeleri nezdinde İstinaf kanun yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.18/02/2025