mahkeme 2020/253 E. 2023/366 K.

T.C. ...6. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: 2020/253 Esas - 2023/366
T.C.
ANKARA TÜRK MİLLETİ ADINA
6.ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ KARAR
ESAS NO : 2020/253 Esas
KARAR NO : 2023/366

DAVA : Alacak
DAVA TARİHİ : 23/06/2020

BİRLEŞEN ...10. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ'NİN 2020/385 ESAS SAYILI DAVASI

DAVA : Alacak (Satış Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ : 01/09/2020
KARAR TARİHİ : 23/05/2023
KARAR YAZIM TARİHİ : 07/06/2023

Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davacı şirketin kurulma amacı ve gayesi davalı ... Kurumuna yüksek vasıflı çelik maddesi konusunda AR-GE yapılması olduğu, davacı şirket ile davalı ... Kurumu arasında 19/04/2018 tarihli -FBRPADB18001 proje numaralı sözleşme ve 12/04/2018 tarihli Ç-TŞ-40-5083 referans no.lu teknik şartname akdedildiği, taraflar arasında yapılan bu sözleşmede davacı şirket bakımından ana sözleşme borcu “TWIP Çeliğinden Silah Namlusu İmalatı Projesi Kapsamında Malzeme Temini Ve Namlu Sonuç Raporlandırması Hizmeti" borcunun yerine getirilmesi olduğu, davalının sözleşmesel borcunun ise 245.000,00 TL tutarındaki meblağı davacı şirkete ödemesi olduğu, davacı şirket tarafından ... Kurumuna malzeme temini yapılması akabinde sözleşme bedelinin yarısı olan 144.550,00 TL (122.500,00 TL KDV) verildiği, davalı ... Kurumu tarafından yapılan ödeme içerisinden 11.760,00 TL gecikme cezası kesildiği, davacı şirkete 132.790,00.-TL ödeme yapıldığı, davacı şirket tarafında sözleşmesel yükümlülükler eksiksiz ve tam olarak yerine getirilmesine karşın davalı ... Kurumu tarafından sözleşmenin kalan 144.550,00 TL ( (122.500,00 TL * KDV ) tutarındaki bedeli ödenmediği, teslim dilen çelik malzemenin şartnameye göre uygun olduğu ve bu yönde sonuç evraklarının hazırlandığının sabit olduğu, davacı açısından diğer bir sözleşmesel borç ise sözleşmeye konu yüksek vasıflı çelik malzemeleri üzerinde sonuç raporunun hazırlanarak davalı ... Kurumuna teslim edilmesi gerektiği, davacı şirket ise proje nihayetinde hazırladıkları " AR-GE projesi Sonuç Raporu" nu ... Kurumu Genel Müdürlük Genel Evrak Birimine 22.04 2019 tarihinde 20327 kayıt no.lu evrak teslimi ile teslimini sağladığı, davacı şirket tarafından bütün sözleşmesel yükümlülüklerin yerine getirilmesine rağmen, boşaltan makine parçalarına zararlı olduğu ve/veya olabileceği ve bu durumun ... Kurumundaki üretim araçları ile seri üretime uygun görülmemesi nedeniyle proje seri üretime geçemediği, davacı şirketin sözleşme ile yüklendiği tüm borçlarını eksiksiz ve tam olarak yerine getirmesi sebebiyle davalı ... Kurumunun da ve teknik şartnamesine göre davacı şirkete yüklenen borçlar çok açık bir şekilde sınırları çizilmiş ve fakat yüksek vasıflı üretilen çelikten namlunun başarılı bir şekilde seri üretime geçilmesi de doğal olarak kararlaştırılmadığı, taraflar arasında imzalanan sözleşme ve teknik şartnameye göre sözleşmesel borçlarını eksiksiz ve tam olarak yerine getiren davacı şirket, davalı ... Kurumu tarafından yine sözleşmeye göre yapılması gereken 144.550,00.-TL tutarındaki ödemesini alamadığını, iş bu sebeple davayı açma zarureti hasıl olduğunu belirterek fazlaya ilişkin haklar saklı kalmak kaydıyla sözleşmeden doğan 144.550,00.-TL alacağın ticari temerrüt faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesine, yargılama masrafları ve avukatlık ücretinin karşı tarafa tahmiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Davacı şirket ile ... Kurumu arasında mevcut sözleşmeden kaynaklı olarak açılan iş bu davanın haksız ve yasal dayanaktan yoksun ve sözleşmeye aykırı olduğu, davacının sözleşme hükümleri uyarınca akdi sorumluluğunu yerine getiremediği, davalı kurumun İş Bankası hesabından davacı firmanın Şekerbank hesabına avans olarak 58.927,40 TL gönderildiği, davacı dosya kapsamında sunulan belgelerde de sabit olduğu üzere sözleşmeye konu malzemeyi teknik şartnamede istenilen ölçüde yapamayacağını bildirdiği, ek süre istediği, bu isteğin mücbir sebep vasfı taşımadığından bahisle ceza maddesi işletilerek kabul edildiği, davacıya ek süre verildiği, davacı firmanın sözleşmeye konu malzemeyi kurum fabrikasına 26.06.2018 tarihinde gecikmeli olarak teslim ettiği, bu nedenle gecikme cezasının uygulanması ve ilk ödemede kesilmesinin gerektiği bildirildiği, davacı firmanın 13/07/2018 tarihli, 035651 numaralı fatura bedeli olan 144.550,00 TL % 25 avans ve gecikme faizi kesilerek ödeme yapıldığı, sözleşmeden doğan tüm yükümlülüklerini yerine getirdiği yönündeki iddiaları da kabul edilemeyeceği, firmanın malzemeyi teslim etmiş olmasına rağmen fabrikanın verilen malzemeleri namlu olarak işleyemediği ve 16/04/2019 tarihinde malzemenin namlu üretimine uygun olmadığını bildirdiği, namluların üretilemediği ve atışlı testlere tabi tutulamadığı, bunun sonucunda da teknik şartnamenin kabul ve muayene maddesinde belirtilen raporlama yapılamadığı, söz konusu malzemenin Teknik Şartnamenin 8. Maddesinde belirtilen koşulları taşımadığı, sözleşmesel yükümlülüğünü ifa edilmediği belirterek öncelikle davanın reddine, yargılama giderleri ve ücreti vekaletin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
Birleşen ...10. ATM'nin davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili ile davalı arasında 19.04.2018 tarihinde imzalanan Twip çeliğinden silah namlusu üretilmesi ar-ge çalışmasına yönelik sözleşme hükümleri uyarınca akdi sorumluluğun yerine getirememiş olan davalıdan 132.790,00 TL alacağın ödeme tarihinden itibaren işleyecek avans faiz oranı ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Birleşen ...10. ATM'nin davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; iş bu dava açılmadan önce taraflar arasında imzalanan dava konusu sözleşmeden dolayı bakiye alacak sebebiyle ...6. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2020/253 esas sayılı dosyasında dava açıldığını, müvekkili şirketin davacı konumunda olduğunu, dosyada bilirkişi heyet raporu alındığını, yargılama devam ettiğini belirterek dosyanın ...6. Asliye Ticaret Mahkemesi dosyası ile birleştirilmesini talep etmiştir.
DELİLLER VE GEREKÇE
Asıl davada dava, taraflar arasında akdedilen 19/04/2018 tarihli "TWIP çeliğinden silah namlusu imalatı projesi kapsamında malzeme temini ve namlu sonuç raporlandırması hizmeti " ne ilişkin bakiye alacak istemine, birleşen davada aynı sözleşme kapsamında davalının sözleşmeden kaynaklanan edimlerini tam ve eksiksiz şekilde yerine getirmediği iddiasına dayalı alacak istemine ilişkindir.
...10. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 13/07/2021 tarih 2020/385 Esas 2021/500 karar sayılı birleştirme kararı üzerine dosya Mahkememiz dosyası ile birleşmiştir.
Tarafların iddia ve savunmalarını karşılar rapor tazmini için dosya uzman nitelikli hesap ve metalürji ve malzeme mühendisi bilirkişi heyetine tevdi edilmiştir.
Bilirkişi raporunda özetle: Asıl dava yönünden; taraflar arasında 19/04/2018 tarihinde “TWIP Çeliğinden Silah Namlusu İmalatı Projesi Kapsamında Malzeme Temini ve namlu Sonuç Raporlandırılması Hizmeti (Ç- T$-40-5083 referans nolu TWIP Çeliğinden Silah Namlusu İmalatı Teknik Şartnamesine Göre)” Alımı hususunda sözleşme imzalandığı, Proje yüklenicisi Ultra Steel Danışmanlık İmalat İth.İhr.San ve Tic.Şti. 19.04.2018 tarihinden itibaren 45 takvim günü içerisinde fabrikaya teslim etmesi gereken malzemelerin teslim edilemediği, süre uzatım talebinde bulunulduğu, cezalı çalıştırılarak süre uzatımı verildiği, davacı yüklenici tarafından 08.03.2019 tarihinde 2 ay cezasız süre uzatımı istenildiği, Proje Takvimi içerisinde nihai ürünün ortaya çıkmaması, numunelerin işlem zorluğu ve çatlakların oluşması durumunun 2 aylık ek süre içerisinde giderilebilecek bir durum oluşturmadığının tespit edildiği, yüklenici firma “Sonuç Raporunda” nihai ürünün üretilmesinde başarısız olunduğunun belirtildiği, bunun üzerine proje deneme imkanı ortadan kalktığından projenin kapatılmasına karar verildiği, dosya içerisinde TWIP Çeliğinden Silah Namlusu İmalatı Projesi Kapsamında Malzeme Temini ve Namlu Sonuç Raporlandırılması Hizmeti (teknik şartnamesine göre) Alım İhalesi Malzeme/Hizmet Alımı Birim Fiyat Sözleşmesi (Ç-TŞ-40-5083 referans nolu TWIP Çeliğinden Silah Namlusu İmalatı Teknik Şartnameye göre)'nde yer alan; "Yüklenicinin Alınan Numunelere Isıl İşlem, Çekme, Yorulma, Patlama, Sertlik, Çarpma Vb. Testleri Yapması, Raporlandırması" hükmü ile ilgili Ar-Ge Projesi Sonuç raporu muhteviyatında yer alan Tubitak SAĞE Laboratuvarı Çekme Testi grafiğinin 2015 yılına ait olduğu, Tubitak MAM Gebze laboratuvarında Çekme Testi grafiğinin 2015 yılına ait olduğu, KOSGEB Laboratuvarı Çekme Test grafiğinin 2014 yılına ait olduğu, yani proje kapsamında üretilen ürün numunelerine ait olmadığı, sadece ... Kırıkkale Silah Fabrikasında yaptırıldığı ifade edilen ve sonuç raporu olmaksızın Word dokümanı olarak hazırlanan 25.12.2018 tarihli mavi kodlu numuneye ait bilgiler bulunduğu, buradaki değerlerin şartnamede belirtilen .. çekme değerinin en az 1200 MPa olması” hükmüne uygun olmadığının tespit edildiği, Malzemelerin ... Kurumunun 21/09/2018 tarihli giriş kalite raporu ile “uygun” sonuç ile fabrikaya girişinin yapıldığı, "Malzemelerin Kimyasal Bileşenlerine" ilişkin test sonuçlarına ilişkin test raporları Ar-Ge Projesi Sonuç raporu muhteviyatında bulunmamakla birlikte, raporda testlerin İTÜ Ayazağa Kampüsü Matil Laboratuvarında yaptırıldığı belirtilerek sonuçları Word dokümanı olarak hazırlanarak paylaşıldığı, Malzemelerin ... Kurumunun 21/09/2018 tarihli giriş kalite raporu ile “uygun” sonuç ile fabrikaya girişinin yapıldığı, Proje Maliyetinin oluşturulduğu, kurum tarafından yapılan ödemenin sözleşme hükümlerine uygun olduğu, kurum tarafından 144.550,00 TL (122.500,00 TL KDV) bedelden 11.760,00-TL gecikme cezası kesilerek, davacı şirkete 132.790,00.-TL ödeme yapıldığı, taraflar arasında bu hususta herhangi bir ihtilaf olmadığı, davacının dava konusu talebinin sözleşme bedelinden ödenmeyen 122.500.-TL KDV bedelinin ödenmesi olup, Proje Önerisi Değerlendirme Formunda nihai sonuç raporu için yüklenici-davacı firmaya 120.000 TL'lik ödemenin yapılacağı belirtildiği, şartnamede nihai sonuç raporu için birim fiyat bulunmadığı, söz konusu rapor içeriği şartnamede detaylı olarak belirtilmemekle birlikte aynen “...Seçilen malzemeden üretilen silah namlularında atışlı testler gerçekleştirilecektir. Test sonucunda yüklenici tarafından malzemeye yönelik inceleme yapılacaktır. İnceleme sonuç raporu idareye teslim edilecektir” denildiği, davacı firma tarafından hazırlanmış olan AR-GE Projesi sonuç raporunun TWIP çeliği üretim sürecini içermekle birlikte namluların üretilememesi ve atışlı testlere tabi tutulamaması nedeni ile şartnamenin bu hükmünü tam olarak karşılamadığı, dolayısıyla taahhüdünü sözleşme ve teknik şartnameye uygun olarak yerine getirilmediğinden, atışlı testler düzenlenmeden raporun oluşturulamayacağı, verilemeyen bir hizmetin bedelinin ödenip ödenmemesi hususunda takdirin Mahkemeye ait olduğu, Mahkeme tarafından "Nihai Sonuç Raporu" için belirlenen 120.000.-TL KDV'nin ödenmemesi gerektiği düşünülse bile, ... Kurumunun 19/07/2019 tarih ve 67201966-604.02-E.118967 sayılı Mali İşler Müdürlüğünün ... Ağır Silah ve Çelik Fabrikası Müdürlüğüne yazdığı yazı içerinde davacı kuruluşa sözleşme gereği 125.000 TL+KDV (147.500 TL) ödenmesi gerektiği ifade edilerek 2.950 TL daha ödenmesi gerektiğinin belirtildiği, bu bedelin ödenip ödenmediği dosya kapsamından anlaşılamadığından ödenmemiş olması halinde davacıya ödenmesi gerektiği, Birleşen dava yönünden; davalı şirket tarafından temin edilen malzemeden, davacı ... Kurumu tarafından namlu üretileceği, taraflar arasındaki sözleşmenin bir Ar-Ge projesi olup, yüklenici şirketin bu husustaki sorumluluklarını yerine getirdiği, teslim edilen çelik malzemeden namlu üretimi yapılamaması sorumluluğunun şirkete yükletilemeyeceği, malzemeyi teslim sorumluluğunun yerine getirilmiş olması dolayısıyla ödenen bedelin iadesinin talep edilip edilemeyeceği hususundaki takdirin Mahkemeye ait olduğu belirtilmiştir.
Tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; taraflar arasında 19/04/2018 tarihinde “TWIP Çeliğinden Silah Namlusu İmalatı Projesi Kapsamında Malzeme Temini ve namlu Sonuç Raporlandırılması Hizmeti” alımı hususunda sözleşme akdedildiği ve sözleşme bedeline ilişkin ihtilaf bulunmamakla birlikte uyuşmazlık, davacının davalıya teslim ettiği ürün ve malzemenin taraflar arasında akdedilen sözleşme ile sözleşme eki teknik şartnameye uygun olup olmadığı, davacının bakiye alacak isteminin yerinde olup olmadığı, birleşen davada davacının ödenen bedelin iadesi isteminin haklı olup olmadığı hususlarına ilişkindir. Dava konusu sözleşmenin konusu TWIP çeliğinden silah namlusu imalatı projesi kapsamında malzeme temini ve namlu sonuç raporlandırması hizmeti olup, sözleşme bedeli 245.000,00 TL'dir. 25.04.2018 tarihinde ... tarafından işin % 25'i bedeli olan 58.927,40.-TL davacıya ödenmiştir. Yüklenici davacı tarafından üretilen malzemenin 21/09/2018 tarihli giriş kalite raporu ile “uygun” sonuç girişinin yapıldığı, yüklenici davacının malzemeyi 19.04.2018 tarihinden itibaren 45 takvim günü içerisinde fabrikaya teslim etmesi gereken malzemelerin bu sürede teslim edilemediği, 26.06.2018 tarihinde gecikmeli olarak teslim edildiği, davalı işveren tarafından gecikme cezası uygulandığı, 144.550 TL tutarından % 25 avans ve gecikme cezası (11.760 TL) kesilerek 73.862,60 TL ve toplamda davacı şirkete 132.790,00.-TL ödeme yapıldığı, ürün teslimine ilişkin 2.950 TL eksik ödeme yapıldığı, şartnamenin “... Seçilen malzemeden üretilen silah namlularında atışlı testler gerçekleştirilecektir. Test sonucunda yüklenici tarafından malzemeye yönelik inceleme yapılacaktır. İnceleme sonuç raporu idareye teslim edilecektir” hükmünün TWIP çeliği üretim sürecini içermekle birlikte namluların üretilememesi ve atışlı testlere tabi tutulamaması nedeni ile yerine getirilmediği, atışlı testler düzenlenmeden raporun düzenlenemediği anlaşıldığından sözleşmenin bu edimine ilişkin bedel talep edilemeyeceğinden asıl dava yönünden bu bedelin tahsiline ilişkin istemin reddine, malzeme üretimine ilişkin eksik ödenen 2.950 TL'nin eksik ödeme yapılan 13/07/2018 tarihinden itibaren davalıdan tahsiline, birleşen dava yönünden de yüklenicinin malzeme üretimi borcunu ifa ettiği, teslim edilen çelik malzemeden namlu üretimi yapılamaması sorumluluğunun şirkete yükletilemeyeceği ve bu doğrultuda fazla ödenen bir bedel bulunmadığından davanın reddine dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Yukarıda açıklanan gerekçelerle
1-Asıl Davanın KISMEN KABULÜ ile;
-2.950-TL'nin 13/07/2018 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine,
-Asıl davaya yönelik fazlaya ilişkin talebin REDDİNE,
2-Birleşen ...10. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2020/385 Esas sayılı davanın REDDİNE,
Asıl Dava Yönünden
3-Harçlar kanunu gereğince alınması gereken 201,51-TL harcın mahsubu ile fazladan alınan 2.267,05-TL'nin yatıran tarafa iadesine,
4-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiginden A.A.Ü.T'ye göre hesaplanan 2.950,00-TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
5-Davalı kendisini vekil ile temsil ettirdiginden A.A.Ü.T göre red edilen kısım üzerinden hesaplanan 22.240,00-TL nisbi vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
6-Davacı tarafından (yapılan yatırılan harçtan/harçlardan iadesine karar verilen kısım düşüldükten sonra kalan); 201,51 TL Harcın davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
7-Davacı tarafından yapılan; 3.200,00-TL Bilirkişi ücreti, 290,60-TL Tebligat, Posta ve diğer masraflar, olmak üzere toplam 3.490,60-TL yargılama giderinin kabul red oranı dikkate alınarak 71,24-TL'lik kısmının davalıdan alınarak davacıya verilmesine, bakiye yargılama giderinin ise Davacı üzerinde bırakılmasına,
8-Arabuluculuk ücreti olarak suç üstü ödeneğinden karşılanan 1.320,00 TL'nin , 26,94-TL'sinin davalı'dan bakiye alacağın davacıdan alınarak hazineye irat kaydına,
Birleşen Dava Yönünden
9-Harçlar kanunu gereğince alınması gereken 179,90-TL harcın mahsubu ile fazladan alınan 2.087,83-TL'nin yatıran tarafa iadesine,
10-Davalı kendisini vekil ile temsil ettirdiginden A.A.Ü.T'ye göre hesaplanan 20.918,00-TL nisbi vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
11-Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına,
12-Arabuluculuk ücreti olarak suç üstü ödeneğinden karşılanan 1.320,00-TL'nin davacıdan tahsili ile hazineye irat kaydına,
- Fazla yatan gider avansı ile delil avansı var ise 12/1/2011 tarihli ve 6100 sayılı Adalet Bakanlığı Hukuk Muhakemeleri Gider Avansı Tarifesinin 5.maddesine göre karar kesinleştikten sonra istek halinde taraflara İADESİNE,
Dair, davacı vekili ile davalı vekilinin yüzüne karşı, kararın tebliğden itibaren 2 hafta içerisinde Bölge Adliye Mahkemeleri'nde İstinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 23/05/2023