mahkeme 2020/143 E. 2023/898 K.

T.C. ... 6. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: 2020/143 Esas - 2023/898
T.C. TÜRK MİLLETİ ADINA VERİLEN
... GEREKÇELİ KARAR
6. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO : 2020/143
KARAR NO : 2023/898

DAVA : Alacak (Ticari Satımdan Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ : 04/03/2020
KARAR TARİHİ : 28/12/2023
G. K.YAZILDIĞI TARİH : 28/01/2024

Mahkememizde görülen davanın yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili iddiasında özetle; ... ... , davacıya ait 4 adet sahada kurulacak ... Enerji Sistemi (GES) için "Fotovoltaik Panel Montaj Sistemi Ve Garanti Şartları" konusunda taraflar arasında 02.10.2017 tarihinde sözleşme imzalandığını, işin toplam bedelinin 621.860,00 USD (KDV dahil) olduğunu ve bedelin tamamının ödendiğini, davalının gönderdiği yanlış üretilmiş ve ayıplı mallardan dolayı sahadaki çelik konstrüksiyonun gerektiği gibi oluşturulamadığını, 450 ton olan sözleşme miktarının üzerindeki gönderinin sebebinin malların ayıplı olması ve bu yüzden davalı tarafından yeni mal gönderimi yapılması ve ayıplı malların iade alınmaması olduğunu, ayıplı malların davalı tarafından kabul edilmemesi üzerine kendisi tarafından hurdaya satıldığını, alış fiyatı 1416 USD/kgtKDV olmasına rağmen hurdaya 1.10 TL/kg olarak satıldığı için zarara uğrandığını, hurdaya satış fişlerini dosyaya sunduğunu, ayıplı mallar nedeniyle 450 tonu aşan mal bedelinin fatura edilmemesi gerekirken 487,02 ton malın davalı tarafından fatura edildiğini, bu durumun fark edilmesi üzerine davalıya 26.07.2018 tarihinde noter ihtarnamesi gönderildiğini, davalının ayıplı mallara ait 64.000 USD tutarındaki bedeli kesilen faturalara parça parça ekleyerek ve bu artışın hangi mala ait olduğunu belirtmeyerek kötü niyetli bir şekilde davacı defterlerine işlenmesine sebep olduğunu, ürünlerin üretim hatalarına karşı 2 yıl, paslanma ve korozyona karşı da 10 yıl garantili olmasına rağmen birçok ürünün paslandığı ve bedeli kendisi tarafından karşılanarak tamir ettirildiğini, sözleşmenin 5. maddesinde 45 gün olarak belirtilen iş süresinde ürünlerin teslim edilmemesi sebebiyle sözleşme bedelinin %3'ü oranında gecikme cezası talebi bulunduğunu, sözleşmenin 6. Maddesinde belirtilen alüminyumun davalıya iade edilmesine rağmen 5.000 USD bedelinin kendilerine geri ödenmediğini, faturaya itiraz edilmemesinin sadece fatura içeriğinin kabulü anlamına geleceğini, fatura bedelinin istenebilir olduğu sonucu çıkmayacağını, ... 7. Asliye Tic. Mahkemesinin 2018/588 Esas sayılı dosyasında ayıp iddiasının göz önüne alınmayarak, ayıplı mallarının bedelini ödemeye mahkum edildiklerini, bu karara karşı istinaf yoluna başvurduklarını, ayıplı malların tespiti için ... D.İş dosyası ile tespit yaptırdıklarını, bilirkişi raporuna göre “panel ve kostrüksiyonların sökülerek, yeniden standartlara uygun montajlanması gerektiğine” kanaat getirildiğini, gerekli olan bakım onarımlar için dava dışı 2 şirketten teklif alınarak, 155.000,00 TL bedelle bir şirkete yaptırıldığını, yapılan işin sözleşmede belirtilen tarihler içinde tamamlanmaması sebebiyle davalının sözleşme bedelinin %3'ü kadar gecikme cezası ödemesinin gerektiğini, 5.000,00 USD tutarındaki alüminyum malzemenin iade edilmesine rağmen bedelinin alınamadığını, tesisin üretime geçmesinden sonra hem yanlış montaj, hem de davalından alınan L parçaların kalınlığının yeterli olmaması sebebiyle panellerin sehpalarından kayarak kırıldığını, bu durumun Çüngüş Sulh Hukuk Mahkemesinin 2019/2 D.İş sayılı bilirkişi incelemesi ile de tespit ettirildiği, panellerin daha fazla zarar görmemesi ve işlerin gecikmemesi amacıyla bir başka firmaya 155.000.00 TL bedel ödenerek, tamir yaptırıldığını belirterek, fazlaya ilişkin talebi saklı kalmak kaydıyla, ayıplı mal sebebi ile yapılan masraflar için10.000 TL, gecikme cezası olarak 18.655,80 USD , iade edilen mal bedeli olarak 5.000 USD, yapılan hatalı montaj sebebi ile 155.000 TL'nin faizi ile birlikte davalıdan tahsilini talep etmiştir.
Davalı vekili savunmasında özetle; Davacı ile Diyarbakır ve Urfa'da inşa edilecek GES için fotovoltaik panel montaj sistemi tedariki, malzemelerin teslimi ve ödeme şartlarını belirten sözleşme imzalandığını, sözleşmeye konusu malzemelerin davacıya teslim edildiğini, malzemelerin kullanıldığı Diyarbakır ve Şanlıurfada inşa edilen GES'lerin ... tarafından 08.01.2018 tarihinde kabullerinin yapılarak, faaliyete başladığını, karşılıklı mutabakat sağlanan 64.203.80 USD cari hesap bakiyesinin ödenmemesi üzerine, 17.07.2018 tarihinde ... 8. İcra Müdürlüğünün 2018/8730 sayılı dosyası ile icra takibine geçildiğini, davacının faturalar ve satışa konu malların niteliğine o tarihe kadar hiçbir itirazı olmamasına rağmen, takibe gerekçe göstermeksizin itiraz ettiğini, haksız itirazının kaldırılması amacıyla ... 7. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2018/588 E, 2019/759 K. sayılı kararı ile davacının 310.252,02 TL (64.203,80 USD) borcu olduğuna hükmedildiğini, fatura tarihlerinin 11.12.2017-24.02.2018 tarihleri arasında olduğu, 17.07.2018 takip tarihine kadar herhangi bir itiraz yada ihtirazi kayıt olmaksızın, davacının söz konusu faturaları defterlerine işlediğini ve bu durumun ... 7. Asl. Tic Mah. 2018/588 E. sayılı dosyasındaki bilirkişi raporu ile de kanıtlandığını, ayıba ilişkin bildirim yapmayan davacının, icra takibi ve dava açıldıktan sonra ayıp olduğunu ileri sürdüğünü, ayrıca ayıplı ürünlere davacı tarafından müdahale edildiğini, oysa ki sözleşmeye göre bu ürünlere müdahale etmeden önce kendilerine haber verilmesi gerektiğini, Diyarbakır ve Şanlıurfa'da inşa edilen GES'lerin ... tarafından kabullerinin yapılarak, hizmete girdiklerini, işin tesliminde herhangi bir gecikme olmadığını belirterek, davanın reddini istemiştir.
Tarafların dayandıkları tüm deliller, sözleşme konusu işlere ilişkin kayıtlar getirtilmiş, bilirkişi incelemesi yaptırılmıştır.
Dava, sözleşme kapsamında teslim edilen ürünlerin ayıplı olduğundan bahisle, oluşan zararın ve sözleşmede belirtilen cezai şart bedelinin tahsili taleplidir.
Davacı, davalıdan sözleşme kapsamında teslim alınan ürünlerin ayıplı çıktığını, ürünlerdeki ayıbın giderilmesi için masraf yaptığını, davalının ayıplı olması sebebi ile değiştirdiği ürünleri de dahil ederek mükerrer fatura düzenlediğini, sözleşmedeki cezai şartın şartlarının oluştuğunu iddia etmiş, davalı tedarikçi ise akdi ilişkiyi kabul etmekle birlikte, sözleşme konusu malların teslim edildiğini, davacının ayıp ihbarında bulunmadığını, düzenlenen faturaları ve teslim edilen ürünleri itirazı kayıt koymadan kabul ettiğini, ürün bedellerinin bir kısmının ödenmemesi sebebi ile icra takibi yapılması üzerine ayıp iddiasında bulunduğunu, ürünler kullanılarak inşa edilen GES'lerin ... tarfından kabullerinin yapılıp faaliyete geçtiğini belirterek, davanın reddini istemiştir. Buna göre sözleşme konusu ürünlerin ayıplı olup olmadığı, süresinde ayıp ihbarında bulunup bulunmadığı, davacının oluşan zararının ve cezai şart alacağının olup olmadığı konusunda taraflar arasında ihtilaf olduğu anlaşılmıştır.

Bilirkişi heyetinin 07.09.2023 tarihli raporunda; "Taraf ticari defter kayıtlarının 6102 sayılı TTK'nun 64.ve HMK 222.maddelerinde ifade edilen kanuni şartlara uygun olarak tutulduğu, taraf ticari defterlerinde dava tarihinde; Davacı Oğuz Day.Tük.Mall.İnş.Ltd. Şirketinin 64.203,80 USD karşılığı 360.180,38.-TL tutarında borç bakiyesinin kayıtlı olduğu, sözleşme konusu işin malzeme tedariki olduğu, nakliye, montaj ve kontrollük hizmetlerinin davalının uhdesinde bulunmadığı, dava dilekçesinde iddia edilen konuların genel anlamda davalının uhdesinde bulunmayan montaj hatalarından kaynaklandığı, 12 adet fatura ile toplam 686.063,80 USD (KDV dahil) bedelli fatura kesildiği, kesilen faturaların herhangi bir ihtirazı kayıt bulunmaksızın tarafların ticari defterlerine işlendiği değerlendirilerek, davalı tarafın 64.203,80 USD (KDV dahil) cari hesaptan bakiye alacağı bulunduğu, dosyada bulunan 07/12/2017 tarihli e-mail ile son sevkiyatın 05/12/2017 tarihinde yapılmış olmasına karşın, davacı yanın 26/07/2018 tarihli ayıp ihbarının süresinde olmadığı, bu nedenle TBK'nun 223/son maddesi uyarınca malzemeyi olduğu gibi kabul etmiş sayılacağı, sözleşmenin 5. maddesiyle, gecikme halinde uygulanacak ceza oranına ilişkin bir düzenleme yapılmadığından, davacının hesaplanabilir bir gecikme cezası alacağı olmadığı, TBK'nun 179/2. maddesi uyarınca gecikme cezası “ifaya ekli cezai şart” niteliğinde olacağından, davacının gecikme cezası hakkını saklı tuttuğuna dair bir kaydı olmadığı" belirtilmiştir.
Tarafların iddia, savunma ve delilleri ile bilirkişi raporunda yapılan tespitler birlikte değerlendirildiğinde; Taraflar arasında Diyarbakır ili Çüngüş bölgesinde davacıya ait 4 adet sahada kurulacak ... Enerji Sistemi (GES) için "Fotovoltaik Panel Montaj Sistemi Ve Garanti Şartları" konusunda 02.10.2017 tarihli sözleşme imzalandığı, sözleşmenin, fotovoltaik panellerin montaj sisteminin tedariki, malzemelerin teslimi ve garanti şartlarını içerdiği, sözleşmeye konu malzemelerin "taşıyıcı sistem profilleri ve alüminyum klipsler" olduğu, sözleşmeye göre işin başlama tarihinin 03.10.2017 olduğu, 45 günlük iş süresi ile iş bitim tarihinin 17.11.2017 tarihine tekabül ettiği, sözleşmenin (2. maddesinde) “Taşıyıcı sistem profilleri ve alüminyum klipsler dışında kalan civatalar, zemin etütleri, hafriyat, kaba tesviye, zemin düzleme, konstrüksiyon ve kablo montajı, inverter montajı, diğer montaj ve inşaat işleri, kablo taşıma sistemleri, etüt, çizim ve diğer her türlü hizmet ile malzemeler sözleşme kapsamında değildir.", 9. maddesinde “Montaj sisteminin her türlü montaj hatalarından işveren sorumludur. İşveren plan ve çizimlerde yer alan ölçü ve ağırlık gibi değerlerin yaklaşık değer olduğunu kabul eder." hükümlerininyer aldığı, sözleşmenin bu hükümlerine göre, sözleşmeye göre davalının, taşıyıcı sistem profilleri ve alüminyum klips tedariki ile yükümlü olduğu, nakliye, montaj, kontrollük hizmetlerinin sözleşme kapsamında olmadığı, dolayısı ile davalının uhdesinde bulunmadığı anlaşılmıştır.
Davacının talebi üzerine Çüngüş Sulh Hukuk Mahkemesinin 2019/2 D.İş sayılı dosyasında, düzenlenen 30.04.2019 tarihli Bilirkişi Raporunda; "Panellerin yatay düzlemdeki eğimlerinin tam olarak eşit olmadıkları, yer şekilleri hesap edilmeden gelişigüzel panel montajlarının yapılmış olduğu, panellerin monte edildiği çelik sehpaların yatay düzlemde terazide olmadıkları, panellerin yatay düzlemde terazide olmaması nedeniyle, paneller üzerinde biriken kar kütlesinin kayarak diğer panellere gerekenden fazla yük bindirmesi nedeniyle panellerin monte edildiği alt çelik kirişlerin yamularak deforme olduğu, alt kirişlerin deforme olması nedeniyle, L bağlantı aparatlarının da deforme olduğu ve bu sebeple panellerin yerlerinden ayrıldığı, panellerin monte edildiği çelik konstrüksiyonların yer şekilleri hesap edilmeden ve teraziye alınmadığından, kolon ve desteklerde bazı deliklerin birbirine denk gelmediği, cıvataların sıkılmadığı, cıvatalarda kullanılması gereken pulların kullanılmadığı, bu durumların çelik konstrüksiyonu zayıf duruma düşürmüş olduğu, tüm montaj işlerinin usulüne uygun yapılmamış olduğunun tespit edildiği" belirtilmiştir.
Buna göre, davacının davada oluşan zarara yönelik iddia ettiği hususların genel anlamda davalının uhdesinde bulunmayan montaj hatalarından kaynaklandığı, dava konusu iş ile ilgili 12 adet fatura ile toplam 686.063,80 USD (KDV dahil) bedelli fatura kesildiği, kesilen faturaların herhangi bir ihtirazı kayıt bulunmaksızın davacı ticari defterlerine işlendiği, dosyada bulunan kayıtlara göre son sevkiyatın 05/12/2017 tarihinde yapılmış olmasına karşın, davacı yanın 26/07/2018 tarihli ayıp ihbarının süresinde olmadığı, sözleşmede gecikme halinde uygulanacak ceza oranına ilişkin bir düzenleme yapılmadığı, ayrıca TBK'nun 179/2. maddesi uyarınca gecikme cezasının “ifaya ekli cezai şart” niteliğinde olacağından, davacının gecikme cezası hakkını saklı tuttuğuna dair bir kaydı olmadığı anlaşılmakla açılan davanın reddine karar verilmiştir.
HÜKÜM: Açıklanan gerekçeye ve dosya kapsamına göre;
1-Davanın REDDİNE,
2-Harçlar Kanunu gereğince alınması gereken 269,85 TL maktu karar ve ilam harcının dava dosyasında alınan 5.286,32 TL peşin harçtan mahsubu ile artan 5.016,47 TL nin karar kesinleştiğinde talep halinde davacı tarafa iadesine,
3-Davacı tarafça yapılan yargılama giderlerinin üzerinde bırakılmasına,
4-Dava sırasında kendisini vekille temsil ettiren davalı yararına takdir edilen 124.568,50 TL vekalet ücretinin davacıdan alınıp davalıya ödenmesine,
5-HMK 333. Maddesi gereğince mahkemece yatırılan avansın kullanılmayan kısmının kararın kesinleşmesine müteakip iadesine,
Dair, davalı vekilinin yüzüne karşı, davacının yokluğunda gerekçeli kararın tebliğden itibaren 2 hafta içerisinde ... Bölge Adliye Mahkemeleri'nde İstinaf yolu açık olmak üzere oy birliği ile verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.