mahkeme 2024/16 E. 2024/93 K.

T.C. ANKARA 5. FİKRİ VE SINAÎ HAKLAR HUKUK MAHKEMESİ Esas-Karar No: 2024/16 Esas - 2024/93
... MİLLETİ ADINA

T.C.
ANKARA
5. FİKRİ VE SINAÎ HAKLAR HUKUK MAHKEMESİ
GEREKÇELİ KARAR

ESAS NO : 2024/16 Esas
KARAR NO : 2024/93

HAKİM : ...
KATİP : ...

DAVA KONUSUNU
DEVREDEN DAVACI : ...
....
VEKİLLERİ : Av. ....
Av. ....
DAVA KONUSUNU
DEVRALAN DAVACI : ....
VEKİLLERİ : Av. ....
Av. ....

DAVALI : ....
VEKİLİ : Av. ....

DAVA : Marka (Marka İle İlgili Kurum Kararlarının İptali)
DAVA TARİHİ : 09/10/2020
KARAR TARİHİ : 23/02/2024
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH : 01/03/2024
Mahkememizde görülmekte bulunan Marka (Marka İle İlgili Kurum Kararlarının İptali) davasının yapılan açık yargılamasının sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA:
Dava konusunu devreden davacı vekili mahkememizin .... Esas sayısına kaydedilen 09/10/2020 tarihli dava dilekçesinde özetle: Müvekkilinin ... sayılı marka başvurusunun, davalı kurum tarafından SMK m.5/1-b,c,f ve i maddeleri uyarınca reddine karar verildiğini, tescili talep edilen “...” ibaresinin ayırt edici nitelikte bir marka olduğunu, verilen kararın hatalı olduğunu, markanın bütün olarak ayırt edici nitelikte olduğunu, kurumun daha evvel verdiği kararlar ile iş bu kararın çelişmekte olduğunu iddia ederek; ... sayılı ... kararının iptali istemli iş bu davayı ikame ettiği görülmüştür.
C E V A P:
Davalı ... vekili mahkememizin ... Esas sayısına kaydedilen 30/10/2020 tarihli cevap dilekçesinde özetle; Davacı tarafça ... itiraz aşamasında "..." ibaresinin kullanım ile ayırt edici nitelik kazandırıldığını ispatlayamadığını, tescil talebi hakkında HMK m.114/1-h uyarınca davanın reddine karar verilmesi gerektiğini, dava dilekçesinde ileri sürülen tüm iddia ve taleplerin haksız ve mesnetsiz olduğunu, davaya konu ... kararının hukuka uygun olduğunu beyan ederek; davanın reddini talep etmiştir.
UYUŞMAZLIK:
Mahkememizin .... Esas sayılı dava dosyasında uyuşmazlığın; Davalı kurumun tesis ettiği ... sayılı ... kararının hukuka uygun olup olmadığı, davacıya ait ... sayılı "..." ibareli marka başvurusunun SMK m.5/1-b, m.5/1-c, m.5/1-f ve m.5/1-i bendleri uyarınca bir kısım emtialar bakımından reddinin hukuka uygun olup olmadığı, genel ve re'sen gözetilmesi gereken diğer mutlak tescil engellerinin söz konusu marka başvurusunda bulunup bulunmadığı hususlarına ilişkin olduğu tespit edilmiştir.
GEREKÇE:
Mahkememizin 16/06/2021 tarih .... sayılı kararı ile davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir. Davalı vekili bu karara karşı istinaf başvurusunda bulunmuştur. .... Dairesi'nin 15/12/2023 tarih .... sayılı kararı ile;
"Dosya kapsamında yer alan ... celp edilen marka tescil belgeleri ile Kurum'un resmi internet sitesinden tespit edilen bilgilere göre, işbu davanın konusunu oluşturan ... sayılı markanın davacı Şirket adına tescilli iken dava tarihinden sonra, karar tarihinden önce, 30/12/2020 tarihli devir sözleşmesi ile ... A.Ş.'ye devredildiği anlaşılmaktadır.
6100 sayılı HMK'nın 125/2. maddesi uyarınca "Davanın açılmasından sonra, dava konusu davacı tarafından devredilecek olursa, devralmış olan kişi, görülmekte olan davada davacı yerine geçer ve dava kaldığı yerden itibaren devam eder." Somut uyuşmazlıkta da davacı tarafından, dava konusu ... sayılı markanın ... A.Ş.'ye devredilmesiyle anılan hüküm uyarınca, devralan kişinin davacı yerine geçmesi, davanın kaldığı yerden itibaren bu kişi huzurunda görülmesi gerekir. İlk derece mahkemesi ise karar tarihinden önce gerçekleşen bu devri hiç dikkate almamış, markayı devreden ... San. ve Tic. A.Ş. huzuruyla davayı görmeye devam etmiştir.
Bu durum karşısında mahkemece, 6100 sayılı HMK'nın 125/2. maddesi uyarınca, usulüne uygun şekilde taraf teşkili sağlanmadan, yazılı şekilde hüküm kurulması doğru görülmemiş, HMK'nın 125/2. maddesi uyarınca gerekli işlemlerin yapılabilmesi ve taraf teşkilinin sağlanabilmesi amacıyla, davalı vekilinin istinaf itirazlarının kabulü ile HMK’nın 353/1-a-6. maddesi gereğince yerel mahkeme kararının esası incelenmeden kaldırılmasına ve dosyanın ilk derece mahkemesine gönderilmesine dair aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir." şeklinde hüküm kurulmuştur. Mahkememize iade edilen dava dosyası yukarıda yazılı esasa kaydedilmiştir. ... kararında belirtilen usuli eksiklik giderilmiş, 6100 sayılı HMK m.125/2 hükmü uyarınca "... Şirketi" devralan davacı olarak yargılamaya dahil edilmiş ve yargılama aşağıdaki şekilde sonuçlandırılmıştır.
İşlem dosyasının tetkikinde; Devreden davacının 31.12.2019 tarihinde "..." ibareli 32, 33 ve 35.sınıflarda bulunan "Sınıf 32:Biralar; bira yapımında kullanılan preparatlar. Maden suları, kaynak suları, sofra suları, sodalar.Sebze ve meyve suları, bunların konsantreleri ve özleri, meşrubatlar. Enerji içecekleri (alkolsüz); proteinle zenginleştirilmiş sporcu içecekleri. Sınıf 33:Alkollü içecekler (biralar hariç): Şaraplar, viskiler, likörler, alkol içeren kokteyller. Sınıf 35: Reklamcılık, pazarlama ve halkla ilişkiler ile ilgili hizmetler, ticari ve reklam amaçlı sergi ve fuarların organizasyonu hizmetleri, reklam amaçlı tasarım hizmetleri; alıcı ve satıcılar için online pazaryeri (internet sitesi) sağlama hizmetleri. Büro hizmetleri: sekreterlik hizmetleri, gazete aboneliği düzenleme hizmetleri, istatistiklerin derlenmesi, büro makinelerinin kiralanması hizmetleri, bilgisayar veri tabanlarındaki bilginin sistematik hale getirilmesi, telefon cevaplama hizmetleri. İş yönetimi, idaresi ve bu konular ile ilgili danışmanlık, muhasebe ve mali müşavirlik hizmetleri, personel işe yerleştirme, işe alma, personel seçimi, personel temini hizmetleri, ithalat-ihracat acente hizmetleri, geçici personel görevlendirme (başkası adına fatura yatırma, vergi yatırma, trafik işlemleri gibi iş takibi) hizmetleri. Açık artırmaların düzenlenmesi ve gerçekleştirilmesi hizmetleri. Müşterilerin malları elverişli bir şekilde görmesi ve satın alması için Biralar; bira yapımında kullanılan preparatlar. Maden suları, kaynak suları, sofra suları, sodalar. Sebze ve meyve suları, bunların konsantreleri ve özleri, meşrubatlar. Enerji içecekleri (alkolsüz); proteinle zenginleştirilmiş sporcu içecekleri. Alkollü içecekler (biralar hariç): Şaraplar, rakılar, viskiler, likörler, alkol içeren kokteyller. mallarının bir araya getirilmesi hizmetleri; (belirtilen hizmetler perakende, toptan satış mağazaları, elektronik ortamlar, katalog ve benzeri diğer yöntemler ile sağlanabilir.)" mal ve hizmetleri içeren marka tescil başvurusunda bulunduğu, ... sayılı marka başvurusunun yapılan ilk incelemeler sonrasında ...'nca marka başvurusunun SMK 5/1-b ve 5/1-c maddeleri uyarınca “... coğrafi işareti özelliklerine uygun rakılar, müşterilerin malları elverişli bir şekilde görmesi ve satın alması için biralar; bira yapımında kullanılan preparatlar. Maden suları, kaynak suları, sofra suları, sodalar. Sebze ve meyve suları, bunların konsantreleri ve özleri, meşrubatlar. Enerji içecekleri (alkolsüz); proteinle zenginleştirilmiş sporcu içecekleri. Alkollü içecekler (biralar hariç); Şaraplar, rakılar, viskiler, likörler, alkol içeren kokteyller mallarının bir araya getirilmesi hizmetleri (belirtilen hizmetler perakende, toptan satış mağazaları, elektronik ortamlar, katalog ve benzeri diğer yöntemler ile sağlanabilir). Alıcı ve satıcılar için online pazaryeri (internet sitesi) sağlama hizmetleri.” bakımından, 5/1-f maddesi uyarınca “Biralar; bira yapımında kullanılan preparatlar. Maden suları, kaynak suları, sofra suları, sodalar. Sebze ve meyve suları, bunların konsantreleri ve özleri, meşrubatlar. Enerji içecekleri (alkolsüz); proteinle zenginleştirilmiş sporcu içecekleri. Alkollü içecekler (biralar hariç); Şaraplar, viskiler, likörler, alkol içeren kokteyller” ve son olarak 5/1-i maddesi uyarınca “... coğrafi işaret özelliklerine uygun rakılar haricindeki alkollü içecekler (biralar hariç); Şaraplar, rakılar, viskiler, likörler, alkol içeren kokteyller” bakımından kısmen reddine karar verildiği, devreden davacının 30.03.2020 tarihinde karara itiraz ettiği, ancak söz konusu itirazın ... sayılı ... kararı ile reddine karar verildiği, bu kararın devreden davacı marka vekiline 11.08.2020 tarihinde tebliğ edildiği, iki aylık hak düşürücü süre içinde eldeki davanın açıldığı anlaşılmıştır.
Dava konusu marka başvurusu, ....Noterliği'nin 30/12/2020 tarih ... numaralı marka devir sözleşmesi ile devralan davacıya devredilmiştir.
6769 sayılı Kanun m.4 hükmüne göre; Marka, bir teşebbüsün mallarının veya hizmetlerinin diğer teşebbüslerin mallarından veya hizmetlerinden ayırt edilmesini sağlaması ve marka sahibine sağlanan korumanın konusunun açık ve kesin olarak anlaşılmasını sağlayabilecek şekilde sicilde gösterilebilir olması şartıyla kişi adları dâhil sözcükler, şekiller, renkler, harfler, sayılar, sesler ve malların veya ambalajlarının biçimi olmak üzere her tür işaretten oluşabilir.
Markanın; ayırt etme, mal veya hizmetin işletmesel kökenini gösterme, mal veya hizmetin niteliklerini garanti etme, reklam, tekelleştirme ve koruma işlevleri bulunduğu kabul edilir. (....) Ayırt etme işlevi, marka kavramına dahil olan, piyasada bir mal ya da hizmeti diğerlerinden farklılaştırmaya hizmet eden, mal ya da hizmete adeta kişilik kazandıran, o mal ya da hizmete bir ad veren temel unsuru ifade eder. Köken işlevi, malın ya da hizmetin hangi işletmeye ait olduğunun marka ile gösterildiği anlamına gelip, bu işlevin bugün anlamını yitirdiği, globalleşen ekonomi ve piyasada bulunan aktörlerin ve ürünlerin çeşitliliği ile dinamizmi karşısında alıcılardan pek azının piyasadaki mal ya da hizmetlerin hangi işletmeye ait olduğunu markadan anladıkları söylenebilir. Garanti işlevi, bir marka altında pazarlanan mal ya hizmetin kalitesi ile ilgili olup, bu işlev sayesinde alıcı, piyasada bulunan ve deneyimlediği mal ya da hizmetleri nitelik olarak değerlendirme imkanına sahip olmakta, buna bağlı olarak bazı mal ya da hizmetlerin imajında değer artışı, bazılarında ise değer azalışı meydana gelebilmektedir. Reklam işlevi, markanın, ait olduğu mal ya da hizmetin ayırt ediciliğini sağlayan işaret olduğuna göre, bu işaretin mal ya da emek sarfedilerek geniş halk kitlesine ulaştırılmasını, böylece ilgili markaya konu mal ya da hizmetin pazar payının arttırılmasını ifade eder. Bununla bağlantılı olarak ilgili mal ya da hizmetin piyasada gördüğü rağbetin hakim duruma gelmesi söz konusu olabilecek, bu da markanın tekelleştirme işlevine hizmet edecektir.
Markanın en önemli fonksiyonu ayırt edici bir işaret olmasıdır. Markaya bu fonksiyonu kazandıran, soyut ayırt ediciliğidir. Soyut ayırt edicilik; bir işaretin, bir teşebbüsün mal ve hizmetlerini, bir başka teşebbüsün mal ve hizmetlerinden ayırt etmeye elverişli olması halidir. Bir işaret soyut ayırt edici niteliğe sahip değilse, ayırt edicilik fonksiyonuna da sahip olmayacaktır. Marka, ayırt edicilik fonksiyonunun gereği olarak, mal ve hizmetleri ferdileştirmekte ve bunları tüketiciler için piyasada teşhis edilebilir hale getirmektedir. Bu yolla tüketiciler, almak istedikleri mal ve hizmetleri başka teşebbüslerin mal ve hizmetlerinden ayırt edebilmektedirler. Ayrıca, mal ve hizmetlerin piyasada teşhis edilebilir hale getirilmesi ile, farklı teşebbüslerin mal ve hizmetleri için piyasa şeffaflığı sağlanmaktadır. Piyasa şeffaflığının yerine getirilebilmesi, markanın iletişim fonksiyonu ile kolaylaşır. Markanın iletişim fonksiyonu, piyasada mal ve hizmet arz edenlerle talep edenlerin aralarında iletişim kurmalarını sağlamaktadır. Bu yolla marka, teşebbüslerin mal ve hizmetlerini kolayca pazarlamalarına, tüketicilerin malın imajı hakkında bilgilendirilmelerine hizmet etmektedir. Markanın çok fonksiyonluluğu, marka hukukuna ilişkin düzenlemelerin uygulama alanının tayininde ve problemlerin çözümünde büyük önem arz etmekte ve dikkate alınması gerekmektedir. Bu nedenle, bir işaretin soyut ayırt ediciliğe sahip olup olmadığının belirlenmesinde markanın belirtilen bu fonksiyonlarının göz önünde bulundurulması gerekir. (...)
6769 sayılı Kanun m.5/1-b bendinde belirtilen "Herhangi bir ayırt edici niteliğe sahip olmayan işaretler" somut ayırt edici güçten yoksun işaretlerdir. Bu işaretler, hiçbir ayırt ediciliğe sahip olmayan, dolayısıyla ilgili tüketici kesimi tarafından marka olarak algılanmayacak işaretler olarak madde gerekçesinde açıklanmıştır.
Somut ayırt edicilik, marka olarak tescili talep edilen işaretin, tescile konu mal veya hizmetleri diğer teşebbüslerin mal veya hizmetlerinden ayırt etmeye elverişli olması halidir. Soyut ayırt edici gücü haiz bir işaretin somut ayırt edici güce sahip olup olmadığının tespitinde, işaretin tescil başvurusuna konu olan mal veya hizmetler bakımından ayırt edicilik fonksiyonuna sahip olup olmadığının dikkate alınması gerekmektedir. İşaretin, somut ayırt edici güce sahip olup olmadığı, piyasada oluşan kanaate göre tespit edilmektedir. Bu kanaatin oluşmasında değişik faktörler etkili olmaktadır. İşaretin orijinalliği, tanınmışlığı, piyasada genel olarak kullanılırlığı, kullanımın süresi ve yoğunluğu gibi kıstaslar, bu ayırt ediciliğin bulunup bulunmadığının belirlenmesinde dikkate alınmalıdır. Eğer bir işaret, piyasada oluşan kanaate göre tescili talep edilen mal veya hizmetler bakımından ayırt edicilik fonksiyonuna sahipse, kullanım sonucu ayırt edici güç kazanmasına gerek kalmaksızın marka olarak tescil edilebilecektir. O an için işaretin ayırt ediciliğinin bulunmadığı kabul ediliyorsa, işaret ancak kullanım neticesi bu gücü kazanabilir veya zaman içerisinde piyasadaki kanaatin değişmesi neticesi bu güç kazanılabilir.
6769 sayılı SMK m.5/1-c bendinde; Ticaret alanında cins, çeşit, vasıf, kalite, miktar, amaç, değer, coğrafi kaynak belirten veya malların üretildiği, hizmetlerin sunulduğu zamanı gösteren veya malların ya da hizmetlerin diğer özelliklerini belirten işaret veya adlandırmaları münhasıran ya da esas unsur olarak içeren işaretlerin marka olarak tescil edilemeyeceği düzenlenmiştir.
Hüküm uyarınca, ticaret alanında cins, çeşit, vasıf, kalite, miktar, amaç, değer, coğrafi kaynak belirten, üretim hizmetlerinin yapıldığı zamanı gösteren, malların ve hizmetlerin diğer karakteristik özelliklerini ifade eden sözcükleri münhasıran veya esas unsur olarak içeren işaretler marka olarak alınamazlar. Bu mutlak red nedeninin kabulünün birinci sebebi; marka olarak tescili istenen işaretin, ilgili mal veya hizmetin kendisini veya onun bazı karakteristik özelliklerini belirten ad veya işaretlerden oluşması halinde, sözkonusu işaretin o mal ve hizmetin karşılığı olan kavram ile özdeşleşecek olması, bu sebeple mezkûr işaretin ayırt edici nitelik unsurundan yoksun bulunmasıdır. İkinci sebep ise; malın ve hizmetin kendisini veya onun bazı karakteristik özelliklerini ifade eden bir işaretin marka olarak tescili suretiyle, herkesin kullandığı bir işareti bir şahsın inhisarına vermemek düşüncesidir.(....)
6769 sayılı SMK m.5/1-f bendi hükmüne göre; Mal veya hizmetin niteliği, kalitesi veya coğrafi kaynağı gibi konularda halkı yanıltacak işaretler, marka olarak tescil edilemezler.
Hükme göre; başvurusu yapılan işaretin, re'sen reddi için objektif olarak halkı yanıltıcı nitelikte olması yeterlidir. Yanıltıcılık olgusu belirlenirken başvuranın aldatma kastı ayırca aranmaz. (....)
Marka olarak tescili istenen işaretin; mal veya hizmetin niteliği, kalitesi, coğrafi menşei itibariyle yanıltıcı olması mümkündür. Bir markanın, mal ya da hizmetin niteliği, kalitesi, coğrafi kaynağı gibi konularda yanıltıcı olup olmayacağı, tescil başvurusuyla birlikte verilen ve markanın kullanılacağı malları veya hizmetleri gösteren liste dikkate alınarak belirlenir. (....)
SMK m.5/1-i hükmüne göre; Tescilli coğrafi işaretten oluşan ya da tescilli coğrafi işaret içeren işaretler, marka olarak tescil edilemezler.
Maddenin gerekçesinde belirtildiği üzere, madde fıkrası ile tescilli bir coğrafi işaretten oluşan veya tescilli bir coğrafi işareti içeren markaların tescil edilemeyeceği hüküm altına alınmış olup, bu düzenleme ile müstakil bir sınai mülkiyet hakkı olan coğrafi işaretlerin korunması amaçlanmıştır. Koruma kapsamı tescilli coğrafi işaretin ilgili olduğu mal veya hizmetler gözetilerek belirlenecektir (...). SMK m.5/1-i bendinde, 556 sayılı KHK'da karşılığı bulunmayan yeni bir hüküm ile "Tescilli coğrafi işaretten oluşan ya da tescilli coğrafi işaret içeren işaretler"in marka olarak tescil edilemeyeceği düzenlenmiştir. Böylece, anonim bir sınai mülkiyet hakkı olan coğrafi işaretlerin daha etkin bir biçimde korunması amaçlanmıştır (....)
SMK m.5/2 hükmüne göre; Bir marka, başvuru tarihinden önce kullanılmış ve başvuruya konu mal veya hizmetler bakımından bu kullanım sonucu ayırt edici nitelik kazanmışsa bu markanın tescili birinci fıkranın (b), (c) ve (d) bentlerine göre reddedilemez.
Hükme göre ayırt edici olmayan bir markanın kullanım yoluyla ayırt edici hale gelebilmesi için kullanım, tanıtım ve reklam harcamaları o kadar yoğun olmalıdır ki, artık o marka veya işaret söz konusu olduğunda bir ürünün veya hizmetin adı ya da ticarette herkesin kullandığı, malların karakteristik özelliklerini, cins veya çeşidini gösteren işaretler değil, bir firmanın mal veya hizmeti olduğu algılaması ortaya çıksın. Bu halde marka sözcük anlamından uzaklaşarak ondan bağımsızlaşmakta, ikinci bir anlam kazanmaktadır. (...)
Tarafların iddia ve savunmaları, marka işlem dosyası, bilirkişi raporunda tespit edilen maddi vakıalar ve tüm dosya kapsamına göre;
Somut olayda "..." şeklindeki başvurunun "Sınıf 33:... coğrafi işareti özelliklerine uygun rakılar. Sınıf 35:Müşterilerin malları elverişli bir şekilde görmesi ve satın alması için Biralar; bira yapımında kullanılan preparatlar. Maden suları, kaynak suları, sofra suları, sodalar. Sebze ve meyve suları, bunların konsantreleri ve özleri, meşrubatlar. Enerji içecekleri (alkolsüz); proteinle zenginleştirilmiş sporcu içecekleri. Alkollü içecekler (biralar hariç): Şaraplar, rakılar, viskiler, likörler, alkol içeren kokteyller. mallarının bir araya getirilmesi hizmetleri; (belirtilen hizmetler perakende, toptan satış mağazaları, elektronik ortamlar, katalog ve benzeri diğer yöntemler ile sağlanabilir.)Alıcı ve satıcılar için online pazaryeri (internet sitesi) sağlama hizmetleri." bakımından tescili talebinde somut ayırt ediciliği bulunup bulunmadığı ve bir bütün olarak tanımlayıcı/tasviri bir işaret olarak değerlendirilip değerlendirilemeyeceği incelenmelidir.
Dava konusu marka; “...” ve “...” ibarelerinin bir araya getirilmesi ile oluşturulmuş bileşke bir markadır. ..., ana hammaddesi kuru üzüm, yaş üzüm veya her iki üzümün birlikte kullanılmasıyla üretilen ve baskın aromasını anason tohumundan distilasyon esnasında alan geleneksel bir içkinin adıdır. Bağcılığın yoğun olduğu bölgelerimizde yerel isimlerle de anılan çok sayıda üzüm çeşidimiz olup, ... üretiminde kullanılan bu çeşitler; ... Hacmen en az %40 alkol miktarı bulunması gereken ... distile bir alkollü içkidir. Genel özellikleri ... sayılı coğrafi işarette bu şekilde tanımlanan “...” ürünü görüleceği üzere ... genelinde üretimi mümkün, daha ziyade kimyasal bileşenlerinin ürüne kattığı lezzet ile birbirinden farklılaşan bir alkollü içkidir.
“...” kelimesi ise ... ve/veya ... kelimesinden türetilmiş bir sözcüktür. İspanyol dilinde yer alan ve ... olarak okunan bu sözcük ... anlamına gelmektedir. Dolayısıyla marka bütün olarak “...” gibi bir anlamı sağlamakta ise de bu anlamı oluştururken kullanılan kelime kombinasyonunun başlı başına tanımlayıcı olarak değerlendirilemeyeceği, zira ülkemiz tüketicisinin “...” ibaresini içerir pek çok markaya aşina olduğu, dolayısıyla dava konusu markayı da bütün olarak gördüğünde bahsi geçen iki sözcüğün bir araya getirilmesi ile oluşturulmuş bir marka olarak algılayacağı, anılan ibarenin bütün olarak sahip olduğu görsel ve fonetikte, ortalama bir tüketici nezdinde asgari düzeyde ayırt edicilik yaratacak bir izlenim edineceği düşünülmektedir. Zira ilgili sektörde yaratılan markaların neredeyse tamamı zaten “sözcük + ...” kelimesi kombinasyonu ile oluşturulmuş olduğundan, tüketici açısından önemli olan markanın bütün olarak yarattığı algıdır. “...” kelimesinin, ülkemiz ortalama tüketicisi açısından “...” ibaresinin yarattığı doğrudan algıyı birebir oluşturacağı yönünde bir değerlendirmenin isabetli olmayacağı düşünülmektedir. Bu çerçevede anılan ibarenin bütün olarak tüketici nezdinde markasal algı oluşturması muhtemel bir kombinasyon taşımakta olduğu tereddütsüzdür. Bu bağlamda öncelikle işbu maddeler kapsamında reddine karar verilen 35.sınıftaki “Alıcı ve satıcılar için online pazaryeri (internet sitesi) sağlama hizmetleri.” açısından dava konusu ibarenin herhangi bir tanımsal ilişki içerisinde dahi olmadığı, dolayısıyla anılan hizmetler açısından zaten markanın bütün olarak ayırt edici olarak görülmesi gerektiği düşünülmektedir.
Bununla birlikte yine 35.sınıfta reddine karar verilen "Müşterilerin malları elverişli bir şekilde görmesi ve satın alması için Biralar; bira yapımında kullanılan preparatlar. Maden suları, kaynak suları, sofra suları, sodalar. Sebze ve meyve suları, bunların konsantreleri ve özleri, meşrubatlar. Enerji içecekleri (alkolsüz); proteinle zenginleştirilmiş sporcu içecekleri. Alkollü içecekler (biralar hariç): Şaraplar, rakılar, viskiler, likörler, alkol içeren kokteyller. mallarının bir araya getirilmesi hizmetleri; (belirtilen hizmetler perakende, toptan satış mağazaları, elektronik ortamlar, katalog ve benzeri diğer yöntemler ile sağlanabilir.)" hizmetleri açısından da yine anılan ibarenin doğrudan tanımlayıcı, tasviri nitelikte bir algı oluşturmadığı, ilgili hizmetin herhangi bir özelliğini, niteliğini doğrudan tanımlamadığı, kaldı ki “...” ibaresinin “...” malları dışında kalan mal ve hizmetler dışında zaten 5/1-b ve 5/1-c kapsamında değerlendirilmesinin de isabetli olmayacağı, "33.Sınıf: ... coğrafi işareti özelliklerine uygun rakılar." malları açısından da yine “...” ürün adını taşımakla birlikte yukarıda açıklanan çerçevede “...” ibaresinin markaya kattığı anlam itibariyle işaretin bütün olarak zayıf ama asgari düzeyde bir ayırt ediciliğinin mevcut kabul edilmesi gerektiği, hal böyleyken reddine karar verilen mal ve hizmetlerin tamamı bakımından SMK 5/1-b ve 5/1-c maddeleri kapsamında değerlendirilmesi mümkün görülmeyen bir işaret olduğu kanaatine varılmıştır.
Dava konusu marka başvurusunun SMK m.5/1-f hükmü uyarınca halkı yanıltıcı nitelikte bir işaret olup olmadığı incelendiğinde;
Somut olayla oldukça benzer nitelikteki bir başvuru ile ilgili olarak ... Temyiz Kurulu "..." markasının "su"," maden suyu" ve "diğer alkolsüz içecekler" için tescil talebine ilişkin olarak bahsi geçen ürünlerin hiç birisinin şarap içermediğini ve bu anlamda markada "wine" (şarap) ibaresinin kullanılmasının halkı yanıltıcı bir nitelik taşıdığını ve tescil engeli oluşturduğunu ifade etmiştir. Nitekim doktrinde ...’a göre de emtia listesinde viski emtiası yer alıyor ise “...” markası bu emtia yönünden yanıltıcı olacaktır. Keza yine İsviçre Federal Mahkemesi ise “güzellik ürünleri” için "..." ibaresinin tescilini, mamul hakkında sanki tedavi edici niteliği varmış ya da bir klinikte kullanılması mümkünmüş gibi bir izlenimi halk nazarında uyandırabileceği ve bu yüzden halkı aldatıcı bir etki yapabileceği gerekçesiyle reddetmiştir (...).
Bu açıklamalar çerçevesinde somut uyuşmazlığa dönüldüğünde, “...” şeklindeki başvuruda “...” ibaresinin başlı başına bir alkol cinsi olduğu, dolayısıyla anılan ibarenin “...” içeceğini şüphesiz çağrıştıracağı, bu anlamda başvuru kapsamında reddine karar verilen ve “...” emtiası dışında kalan “32.Sınıf: Biralar; bira yapımında kullanılan preparatlar. Maden suları, kaynak suları, sofra suları, sodalar.Sebze ve meyve suları, bunların konsantreleri ve özleri, meşrubatlar. Enerji içecekleri (alkolsüz); proteinle zenginleştirilmiş sporcu içecekleri. Sınıf 33:Alkollü içecekler (biralar hariç): Şaraplar, viskiler, likörler, alkol içeren kokteyller.” emtialarının tamamı bakımından ilgili ürünlerin ... içerikli ya da doğrudan ... ürününü işaret ettiği yönünde bir izlenimi tüketicide yaratabileceği, yine her ne kadar ... kararında SMK m.5/1-f hükmü bakımından reddedilmese de, ...'nun 20.04.2021 tarih .... sayılı kararı uyarınca; mutlak ret nedenlerinin mahkemece resen dikkate alınması gerektiğinden, dava konusu marka başvurusunda yer alan "Müşterilerin malları elverişli bir şekilde görmesi ve satın alması için Biralar; bira yapımında kullanılan preparatlar. Maden suları, kaynak suları, sofra suları, sodalar. Sebze ve meyve suları, bunların konsantreleri ve özleri, meşrubatlar. Enerji içecekleri (alkolsüz); proteinle zenginleştirilmiş sporcu içecekleri. Alkollü içecekler (biralar hariç): Şaraplar, viskiler, likörler, alkol içeren kokteyller. mallarının bir araya getirilmesi hizmetleri; (belirtilen hizmetler perakende, toptan satış mağazaları, elektronik ortamlar, katalog ve benzeri diğer yöntemler ile sağlanabilir.)" hizmetleri bakımından ilgili ürünlerin ... içerikli ya da doğrudan ... ürününü işaret ettiği yönünde bir izlenimi tüketicide yaratabileceği kanaatine varılmıştır. Belirtilen nedenlerle; bu mal ve hizmetler bakımından, dava konusu marka başvurusunun SMK m.5/1-f hükmü uyarınca tescil edilemeyecek bir işaret olduğu kanaatine varılmıştır.
Dava konusu marka başvurusunun SMK m.5/1-i hükmü uyarınca mutlak reddi gereken bir işaret olup olmadığı irdelendiğinde; Somut uyuşmazlıkta, dava konusu başvurunun coğrafi bir yer/bölge adı içermediği, “...” ibaresinin, rapor kapsamında da izah olunduğu üzere uyuşmazlık konusu emtialar bakımından doğrudan cins, vasıf, çeşit, coğrafi kaynak bildirir bir niteliğinin bulunmadığı gibi “...” anlamını taşımakla birlikte tüketici nezdinde yarattığı algıda düşük düzeyli de olsa bir ayırt edicilik taşıyacağı, “...” ibaresi tescilli bir coğrafi işaret adı olmakla birlikte başvuru konusu markanın bir bütün olarak işbu madde kapsamında reddine karar verildiği görülen “Sınıf 33:Alkollü içecekler (biralar hariç): Şaraplar, viskiler, likörler, alkol içeren kokteyller." mallarının ilgili mutlak red gerekçesi kapsamında değerlendirilebilir bir işaret olmadığı kanaatine varılmıştır.
Davacı taraf, marka işlem dosyasında ibraz ettiği karara itiraz dilekçesinde, dava konusu marka başvurusunun kullanım yolu ile ayırt edici hale geldiğini iddia ettiğinden, bu husus aşağıdaki şekilde irdelenmiştir.
Dosya kapsamına, davacı yanca, “...” şeklindeki marka başvurusunun, marka başvuru tarihinden daha evvelki bir tarihte yoğun kullanıma konu edildiğini ve bu sayede ayırt edici nitelik kazandığını gösterir hiçbir delil yer almamakta olup bu hususta bir değerlendirme yapılamamıştır.
Yukarıda izah edilen gerekçelerle; dava konusu marka başvurusu kapsamından çıkartılan; "... coğrafi işareti özelliklerine uygun rakılar, Müşterilerin malları elverişli şekilde görmesi ve satın alması için rakılar mallarının bir araya getirilmesi hizmetleri (belirtilen hizmetler perakende, toptan satış mağazaları, elektronik ortamlar, katalog ve benzeri diğer yöntemler ile sağlanabilir)." mal ve hizmetleri bakımından "..." ibaresinin SMK m.5 hükmünde düzenlenen mutlak tescil engellerinden herhangi birini barındırmadığı anlaşıldığından, bu mal ve hizmetler bakımından davanın kabulüne karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.
HÜKÜM:
1-Davanın KISMEN KABULÜ ile; "... coğrafi işareti özelliklerine uygun rakılar, Müşterilerin malları elverişli şekilde görmesi ve satın alması için rakılar mallarının bir araya getirilmesi hizmetleri (belirtilen hizmetler perakende, toptan satış mağazaları, elektronik ortamlar, katalog ve benzeri diğer yöntemler ile sağlanabilir)." mal ve hizmetleri bakımından ... sayılı ... kararının İPTALİNE, fazlaya ilişkin istemin REDDİNE,
2-Harçlar Kanunu uyarınca alınması gereken 427,60 TL maktu karar ve ilam harcından peşin alınan 54,40 TL'nin düşümü ile bakiye kalan 373,20 TL'nin davalıdan tahsili ile hazineye gelir kaydına,
3-Dava konusunu devralan davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar verildiği tarihte yürürlükte bulunan AAÜT m.3 hükmü gereği hesaplanan 25.500,00 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak dava konusunu devralan davacıya verilmesine,
4-Davanın kısmen reddolunması ve davalının kendisini vekil ile temsil ettirmesi sebebiyle AAÜT m.3 ve HMK m.125/2 hükmü gereği hesaplanan 25.500,00 TL vekalet ücretinin müteselsilen dava konusunu devreden ve devralan davacılardan alınarak davalıya verilmesine,
5-Davanın kabul ret oranının takdiren 1/2 olarak kabulüne,
6-Karar ve ilam harcının davanın yalnızca kabul edilen kesimi üzerinden alınması sebebi ile davacının peşin yatırdığı 179,90 TL peşin karar ve ilam harcının davalıdan alınarak dava konusunu devralan davacıya verilmesine,
7-Davacı tarafından yapılan 54,40 TL başvurma harcı, 137,90 TL vekalet harcı, 1.700,00 TL bilirkişi ücreti, 103,50 TL posta ve tebligat masrafı olmak üzere toplam 1.995,80 TL yargılama giderinin 1/2'si olan 997,90 TL'nin davalıdan alınarak dava konusunu devralan davacıya verilmesine, kalan 997,90 TL yargılama giderinin davacı üzerinde bırakılmasına,
8-Davalı tarafından yapılan 162,10 TL istinaf kanun yoluna başvurma harcı ve 47,00 TL posta masrafı olmak üzere toplam 209,10 TL yargılama giderinin 1/2'si olan 104,55 TL'nin HMK m.125/2 hükmü uyarınca müteselsilen dava konusunu devreden ve devralan davacılardan alınarak davalıya verilmesine, bakiye 104,55 TL yargılama giderinin davalı üzerinde bırakılmasına,
9-HMK m.333 hükmü gereği karar kesinleştiğinde artan avansın yatıran tarafa re'sen iade edilmesine,
Dair, Devreden ve devralan davacı vekilinin ve Davalı Kurum vekilinin yüzüne karşı, HMK m.341 ve m.345 hükümleri gereği kararın taraflara tebliğinden itibaren iki hafta içerisinde .... Bölge Adliye Mahkemesi ilgili hukuk dairesi nezdinde İSTİNAF yasa yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.23/02/2024

Katip ...
E imzalıdır

Hakim ...
E imzalıdır