mahkeme 2023/193 E. 2024/64 K.

T.C. ANKARA 5. FİKRİ VE SINAÎ HAKLAR HUKUK MAHKEMESİ Esas-Karar No: 2023/193 Esas - 2024/64
TÜRK MİLLETİ ADINA

T.C.
ANKARA
5. FİKRİ VE SINAÎ HAKLAR HUKUK MAHKEMESİ
GEREKÇELİ KARAR

ESAS NO : 2023/193 Esas
KARAR NO : 2024/64

HAKİM :...
KATİP : ...

DAVACI : ....
VEKİLİ : Av. ...
DAVALI : 1- ...
VEKİLİ : Av. ....
DAVALI : 2-....
VEKİLLERİ : Av. ....
Av. ...
Av.....
Av. ...
...

DAVA : Marka (Marka İle İlgili Kurum Kararlarının İptali)
DAVA TARİHİ : 14/04/2023
KARAR TARİHİ : 09/02/2024
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH : 21/02/2024
Mahkememizde görülmekte bulunan Marka (Marka İle İlgili Kurum Kararlarının İptali) davasının yapılan açık yargılamasının sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA:
Davacı vekili 14/04/2023 tarihli dava dilekçesinde özetle; Müvekkili üniversitenin ismini -...'den aldığını, 27 Şubat 2014 tarih ve .... sayılı resmi gazetede yayımlanan kanun ile kamu tüzel kişiliğine sahip bir vakıf üniversitesi olduğunu, müvekkilinin kuruluşunun ardından “...” ibareli markasını kullanmaya başladığını, markayı yoğun ve ciddi surette kullanarak ayırt edicilik kazandırdığını, müvekkilinin ... nezdinde “...” esas unsurlu birçok markası bulunduğunu, müvekkilinin ... sayılı “... üniversite hastanesi “...”” ibareli marka başvurusuna davalı şirket tarafından itiraz edildiğini, itiraz üzerine nihai olarak ...’nın ... sayılı kararı ile müvekkili markasının reddedildiğini, kararın hatalı olduğunu, müvekkili üniversitenin kurulmasına dair kanun hükmünün 6769 sayılı SMK karşısında özel hüküm niteliğinde olduğunu, dava konusu markanın bu nedenle tesciline karar verilmesi gerektiğini, müvekkili üniversitenin faaliyet alanı içerisinde tıp fakültesi, eczacılık fakültesi, sağlık bilimleri fakültesi gibi sağlık alanını ilgilendiren bölümler bulunduğunu, Yükseköğretim kanununa göre tıp fakültelerinin, eczacılık fakültelerinin, sağlık bilimleri fakültelerinin bulunduğu üniversitelerin uygulamaya yönelik eğitim verebilmeleri için kendilerine ait hastanelerin ve hastaneye bağlı laboratuvar bölümlerinin de bulunması gerektiğini, dava konusu marka başvurusunun müvekkilinin iştigal alanı ile doğrudan bağlantılı 41 ve 44. sınıflarda yapıldığını, taraf markaları arasında karıştırılma ihtimali bulunmadığını, “...” ibaresinin ayırt ediciliği düşük bir ibare olduğunu, herhangi bir kimse lehine korunmasının mümkün olmadığını, müvekkilinin “... ” esas unsurlu markalarının sektörel bir bilinirliğe sahip olduğunu, dava konusu hizmetler olan 44. Sınıf hizmetlerin görece pahalı ve tüketicilerin uzun araştırmalar sonucu tercih yaptığı hizmetler olduğunu, taraf markalarının farklı yazım şekli, farklı renkler ve farklı yan unsurlar içerdiğini, davalı şirketin markalarını ciddi anlamda kullanmadığını, itiraza mesnet markaların kötü niyetli bir şekilde tescil edildiğini, müvekkilinin dava konusu markada yer alan “... ” ibaresi üzerinde kullanım ile meydana gelmiş kazanılmış hakkı bulunduğunu, müvekkilinin 2014 yılından bu yana markayı kullandığını ve davalı şirketin bu kullanıma sessiz kaldığını ve müsaade ettiğini beyanla; .... sayılı kararının iptali ile ... sayılı markanın tüm sınıflar bakımından tesciline karar verilmesini talep etmiştir.
CEVAP:
Davalı ... vekili 26/04/2023 tarihli cevap dilekçesinde özetle; Taraf markalarının esas unsurunun “...” ibaresi olduğunu, markaların kapsamında ortak olarak bulunan mal ve hizmetler bakımından karıştırılma ihtimaline yol açabilecek derecede benzerlik bulunduğunu, reddedilen hizmetler bakımından taraf markalarının tüketici üzerinde oluşturduğu etkinin benzer olduğunu, markalar arasında görsel, işitsel ve anlamsal olarak benzerlik bulunduğunu, davacı tarafça tescil kararı verilmesi yönünde talepte bulunulduğunu, mahkemenin tescil işlemlerinin devamına karar vermeye yetkili olmadığını, Kurum tarafından yapılan iş ve işlemlerin hukuka uygun olduğunu beyanla; davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı ... Şirketi vekili 25/05/2023 tarihli cevap dilekçesinde özetle; Müvekkili şirketin 1983 yılında kurulmuş Türkiye’nin önde gelen tahlil laboratuvarından biri olduğunu, “...” markasını en eskisi 1996 yılında olmak üzere ... nezdinde tescil ettirdiğini, 35 yılı aşkın süredir kesintisiz kullanımı ile “...” markalarının başta sağlık hizmetleri olmak üzere müvekkili şirket ile özdeşleştiğini, müvekkilinin Aralık 2014 tarihinden bu yana davacı üniversite ile “...” markası sebebiyle hukuki ihtilaf halinde olduğunu, davacının dilekçesinde yer verdiği “...” ibaresini taşıyan marka başvurularının hepsinin müvekkili şirkete ait marka tescillerinden sonraki tarihli olduğunu, müvekkilinin 2014 yılında davacının kuruluşu ve sağlık sektöründe “...” ibaresi ile faaliyete geçtiğinden haberdar olduğunu, bunun üzerine .... Noterliğinin 03 Aralık 2014 tarih ve ... numaralı ihtarnamesiyle kullanıma son verilmesinin ihtar edildiğini, davacının kullanıma devam ettiğini, davacı şirketin kötü niyetli olarak marka başvurularına devam ettiğini, başvuruların tamamının 44. Sınıfta yer alan hizmetler bakımından reddedildiğini, davacının “...” markası üzerinde herhangi bir üstün hakkı bulunmadığını, davacının kanunla kurulmuş bir üniversite olmasının davacıya kanuna aykırı davranma hakkı tanımadığını, dava konusu marka başvurusu ile müvekkili markaları arasında halk tarafından karıştırılma ihtimali bulunduğunu, dava konusu marka başvurusunun ayırt edici unsurunun “...” ibaresi olduğunu, markaların görsel, işitsel ve anlamsal olarak benzer olduğunu, dava konusu marka başvurusunun kötü niyetle gerçekleştirildiğini, müvekkilinin markalarının kullanılmadığına dair iddiaların gerçeği yansıtmadığını ve iş bu dosya bakımından ilgisiz olduğunu, ... kararının usul ve yasaya uygun olduğunu beyanla; davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
UYUŞMAZLIK:
Dava, 5000 sayılı .... Vekilliği ile Bazı Düzenlemeler Hakkında Kanun m.15/C hükmüne göre açılan ... Kararının İptali istemine ilişkindir.
Taraflar arasındaki uyuşmazlığın; Davalı kurumun tesis ettiği ... sayılı ... kararının hukuka uygun olup olmadığı, davacıya ait ... sayılı "... "..."" ibareli marka başvurusu ile davalı şirkete ait redde mesnet ...,sayılı markalar arasında, ... kararında belirtilen 44.sınıftaki hizmetler bakımından ilişkilendirilme ihtimali dahil karıştırılma tehlikesi bulunup bulunmadığı, davacının ileri sürdüğü kullanmama def'inin yerinde olup olmadığı, davacının önceki tarihli markalarından kaynaklı olarak müktesep hakkının bulunup bulunmadığı, davalı şirketin kötü niyetli olduğu iddiasının nispi tescil engelini bertaraf etme kabiliyetinin bulunup bulunmadığı, hususlarına ilişkin olduğu tespit edilmiştir.

Davanın açılmasını müteakip tarafların dilekçeleri karşılıklı tebliğ olunmuş, sundukları deliller alınmış, marka tescil ve başvuru dosyası ile alâkalı kayıtları getirtilmiş, dava şartları incelenmiş, ön inceleme duruşması yapılmış, hak düşürücü süre bakımından eksiklik bulunmadığı tespit edilmiş, taraflar sulhe teşvik olunmuş, arabulucuya gitme hakları hatırlatılmış, sonuç alınamaması üzerine uyuşmazlık konuları tespit edilmiş, tahkikat icra olunmasını müteakip, özel ve teknik hususlara ilişkin bilirkişi incelemesi yapılmış, 06/08/2015 tarih 29437 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren Bölge Adliye ve Adli Yargı İlk Derece Mahkemeleri ile Cumhuriyet Başsavcılıkları İdari ve Yazı İşleri Hizmetlerinin Yürütülmesine Dair Yönetmelik'in 201/2. maddesi hükmü de gözetilerek taraflara tahkikat ve yargılamanın geneliyle ilgili son sözleri de sorulmuş; sözlü iddia ve savunmada bulunma olanağı tanınmıştır.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
İşlem dosyasının tetkikinde; Davacının "... "..."" ibareli 29.06.2021 tarihinde gerçekleştirdiği ... sayılı marka başvurusunun yapılan ilk incelemeler sonrasında 27.10.2021 tarih ve 383 sayılı Bülten’de ilan edildiği, söz konusu ilana karşı davalı şirketin 27.12.202f tarihinde .... sayılı markaları mesnet göstererek 6769 sayılı SMK’nın m.6/1 ve m.6/9 hükmü kapsamında itirazda bulunduğu, davacının 03.03.2022 tarihli itiraza karşı görüş dilekçesi ibraz ettiği, dilekçesinde .... sayılı markalarına ilişkin olarak kullanmama def'i ileri sürdüğü, davalı şirketin 18.04.2022 tarihli marka kullanım ispat formu ibraz ettiği, yayına yapılan itirazın ...'nca kısmen kabulüne karar verilerek 44. sınıfta yer alan bir kısım hizmetlerin başvurudan çıkarılmasına karar verildiği, redde mesnet olarak SMK m.6/1 hükmü uyarınca .... sayılı markaların gösterildiği, davacı yanın karara itiraz dilekçesi sunduğu, davalı şirketin 10.01.2023 tarihinde itiraza karşı görüş dilekçesi sunduğu, yapılan itirazı değerlendiren .... sayılı ... kararı ile itirazın reddine karar verdiği, bu kararın davacı marka vekiline 16.02.2023 tarihinde tebliğ edildiği, iki aylık hak düşürücü süre içinde eldeki davanın açıldığı anlaşılmıştır.
6769 sayılı Sınai Mülkiyet Kanunu'nun (SMK) 6.maddesinin 1.fıkrasına göre; Tescil başvurusu yapılan bir markanın, tescil edilmiş veya önceki tarihte başvurusu yapılmış marka ile aynılığı ya da benzerliği ve kapsadığı mal veya hizmetlerin aynılığı ya da benzerliği nedeniyle, tescil edilmiş veya önceki tarihte başvurusu yapılmış marka ile halk tarafından ilişkilendirilme ihtimali de dâhil karıştırılma ihtimali varsa itiraz üzerine başvuru reddedilir.
Karıştırma ihtimali, ortalama tüketicilerin, her iki işaret arasında bir şekilde bağlantı kurmasıdır. Bu durum, bir mal veya hizmetin alıcısının bildiği veya duyduğu bir mal veya hizmeti aldığı zannı ile başka bir işletmenin aynı veya benzer malını ya da hizmetini alma ihtimali biçiminde tanımlanmaktadır. Karıştırılma ihtimali, iltibas kavramından daha geniş bir kavram olup, doğrudan ve dolaylı karıştırılma ihtimali olarak ikiye ayrılır. Bu ayrıma göre eğer mal veya hizmetin aynı işletmeden ileri geldiği yönünde bir algılama ortaya çıkıyor, yani bir işletmeye ait mal veya hizmet, başka bir işletmeye ait mal veya hizmet ile karıştırılıyor ve bu nedenle satın alınıyorsa doğrudan karıştırılma ihtimali söz konusudur. Buna karşın, eğer mal veya hizmetin markası birbirinden ayırt ediliyor ancak bunların aynı işletmenin markaları olduğu ya da bu mal veya hizmetin aralarında ekonomik veya idari bağlantı bulunan işletmelerden geldiği biçiminde bir algılama oluşuyor ise bu halde de dolaylı karıştırılma ihtimalinden söz edilir.
Karıştırılma ihtimalinden bahsedilebilmesi için öncelikle önceki ve sonraki markalar arasındaki mal veya hizmet sınıflarının aynı ya da benzer olması gerekir. Mal veya hizmetlerin benzer olup olmadığının belirlenmesinde, karşılaştırılacak mal veya hizmetlerin benzer alıcı çevresine hitap edip etmediği, benzer ihtiyaçları karşılayıp karşılamadığı, aralarında hammadde-yarı mamül-mamül ürün ilişkisi bulunup bulunmadığı, birbirleri yerine ikame ya da tamamlayıcı ürün ya da hizmet olup olmadıkları, dağıtım kanallarının ortak olup olmadığı, marketlerde aynı reyon ya da raflarda satılıp satılmadıkları, aynı toptancılarda satılıp satılmadıkları gibi kriterler göz önünde tutulmalıdır. Sınıfsal benzerlik karşılaştırmasında gerek Nice sınıflandırması gerekse de ... tarafından çıkartılan sınıflandırma tebliğleri mahkemeler bakımından bağlayıcı değildir. Somut olayın özelliklerine göre ... tarafından çıkartılan sınıflandırma tebliğinde farklı sınıflarda yer almalarına rağmen ilgili alıcısı nezdinde karıştırmaya yol açacak nitelikteki ürün ve hizmet markalarının kapsadıkları mal ve hizmet sınıflarının benzer olarak değerlendirilmesi de mümkündür.
Karıştırılma ihtimali bakımından sınıfsal benzerliğin söz konusu olması halinde önceki ve sonraki markanın aynı ya da benzer olup olmadıklarının incelenmesi gerekir. Markaların aynı ya da benzer olup olmadıkları incelenirken markayı oluşturan her bir unsura göre değil, bir bütün olarak karşılaştırılan markaların bıraktığı genel, global izlenim, markaların bütünü ile bıraktığı etki dikkate alınacaktır. Markalarda eğer tanımlayıcı unsurlar var ise bu unsurlar değerlendirme dışı bırakılacaktır. Global değerlendirmeye göre, karşılaştırılan markalar arasında karıştırılma ihtimalinin mevcut olup olmadığı incelenirken, ilgili alıcısı nezdinde bıraktıkları genel intibaya göre markaların benzer olup olmadığı, markalar arasında görsel, işitsel ve kavramsal benzerlik bulunup bulunmadığı, ortalama alıcısının algısının ve satın alma kararı verirken göstereceği özen ve dikkat derecesinin ne olduğu, markalar veya işletmeler arasında bağlantı ihtimalinin söz konusu olup olmadığı gibi hususlar incelenerek değerlendirme yapılmalıdır. Bu şekilde inceleme yapılırken, markanın toplumda ne kadar tanındığı, markaların ayırt edici unsurlarının neler olduğu, markanın hitap ettiği ürün ya da hizmetin tüketici kitlesinin kimler olduğu, bu kitlenin satın alma sürecinde göstermeleri beklenen dikkat ve algılama düzeyinin ne olduğu, mal veya hizmetin niteliğinin ve fiyatının ne olduğu, markanın ne kadar özgün, ayırt edici ya da tanımlayıcı olduğu, seri marka algılamasına yol açıp açmadığı gibi hususlar dikkate alınmalıdır.
Belirtilen açıklamalar ışığında, tarafların iddia ve savunmaları, marka işlem dosyası, redde mesnet markalar, hukuki nitelendirme hali hariç olmak üzere maddi vakıalara ilişkin tespitler barındıran bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamına göre;
İlk olarak belirtilmesi gerekir ki; .... 'nun yerleşmiş uygulamasına göre (....) ... kararının yerinde olup olmadığı, kararın alındığı tarihteki koşullara göre değerlendirilmelidir. (....) Eldeki talep de salt ... kararının iptali istemini barındırdığından ... karar tarihi olan 15.02.2023 tarihindeki marka işlem dosyasında mevcut maddi ve hukuki olgular dikkate alınarak ve salt marka işlem dosyası ile sınırlı olarak değerlendirme yapılmıştır.
Davalı şirketin redde mesnet kabul edilen ve kullanım ispatına tabi olmayan .... sayılı markaları, hali hazırda 44. sınıf hizmetler bakımından tescillidir. Dolayısıyla, dava konusu marka kapsamında yer alan ve iş bu davanın konusunu oluşturan tüm hizmetler ile davalının redde mesnet kabul edilen .... ayılı markaları arasında ayniyet oluşmuştur. Ayniyet taşıyan hizmetler, bilirkişi raporunda yer verilen tabloda kırmızı renk ile gösterilmiştir.
Redde mesnet kabul edilen davalı şirkete ait ... sayılı marka da 44. sınıfta tescilli olmakla birlikte, markanın tescil tarihi 07.05.2010'dur. Dava konusu edilen markanın başvuru tarihi ise 29.06.2021’dir. Dava konusu markanın tescil başvuru tarihinde, davalı şirkete ait .... sayılı marka, 5 yıldan daha uzun süredir tescilli olduğundan, kullanım ispatına tabi olup, sadece kullanımı ispatlanan mal ve hizmet bakımından, karşılaştırmaya konu edilmelidir. Davalı şirket, markanın kullanımı ispatlamak için marka işlem dosyasına aşağıdaki belgeleri ibraz etmiştir:
• .... ’nun 16.07.2019 tarih ve ... sayılı kararı: ... sayılı “... ” markasının “Tıbbi Hizmetler” üzerinde kullanımının ispatlandığı kabul edilmiştir.
• .... alan adlı internet sitesinden alınan sayfa görselleri
• 30.04.2019 tarihli ve 30.04.2022 tarihine kadar geçerliliği bulunan .... (....) Dış Kalite Kontrol Program Sertifikaları
• 2015-2021 yılları arasında örnek hasta raporları
• 2016-2021 Yıl Aralığında Gerçekleşen Sosyal Medya Paylaşımları
• 2016-2021 Yılları Arasında Gerçekleşen Eğitim-Sunum-Tanıtım Örnekleri
• 2016-2021 Yılları Arası Sözleşmeler ve Teklifler
• 2016-2021 Yıllarına İlişkin Satış Faturaları
• 2016-2021 Yıllarına İlişkin Katma Değer Vergisi Beyannameleri
• 2016-2021 Yıllarına İlişkin Kurumlar Vergisi Beyannamesi
• Çalışan Sağlık Personeline ilişkin İş Sözleşmesi ve Sigortalı Hizmet Listesi Belgesi
• Çalışan Uzman Doktorlarla Gerçekleşen İş Sözleşmeleri
Sunulan belgeler incelendiğinde; davalı şirketin “... ” markası ile bir laboratuvar işlettiği, çeşitli testler ve analizler yaptığı, tescilli marka kapsamında yer alan “tıbbi hizmetler” alt sınıfı kapsamında faaliyet gösterdiği tespit edilmiştir. Davalı şirketin ... sayılı markası “44. Sınıf: Tıbbi Hizmetler” bakımından tescilli ve kullanılmakta olup, iş bu marka, dava konusu marka ile “44. Sınıf: Tıbbi hizmetler” bakımından ayniyet taşımaktadır.
Sonuç olarak; dava konusu marka kapsamında yer alan ve iş bu davanın konusunu oluşturan 44. sınıf hizmetler bakımından taraf markaları arasında, “emtiaların aynı/aynı tür veya benzer olması” şartının sağlandığı tespit edilmiştir.
Dava konusu marka başvurusu; mavi renklerle yazılmış “... “...”” ibaresinden oluşmakta olup, marka kapsamında herhangi bir şekil kullanılmamıştır. Dava konusu marka, standart bir kelime markasıdır. Markada “...” ibaresi, diğer kelimelere nazaran daha büyük punto ile yazılmış ve markada ön plana çıkarılmıştır. Esasen “üniversite, hastanesi” ibarelerinin marka vasfı bulunmayan, tanımlayıcı ibareler olduğu da gözetildiğinde, dava konusu markanın esas unsuru “...” ibaresidir. “...”; 'ndaki çalışmaları ile bilinen hezârfen olup tam adı ....'dir. Batı dillerinde adı ... olarak geçer. Gökbilim, matematik, doğa bilimleri, astronomi, coğrafya ve tarih alanındaki çalışmalarıyla tanınır. Dava konusu markada yer alan “...” ibaresi ise, slogan olup, markaya ayırt edicilik katmamıştır.
Davalı şirkete ait redde mesnet kabul edilen markalar ise; “..., ...” markalarıdır. Davalı şirket markalarında yer alan “....” ibareleri, hem tanımlayıcı ibareler olmaları, hem de “...” ibaresine nazaran daha küçük punto ile yazılmaları nedeniyle, tali unsur niteliği taşımaktadır. Davalı şirket markalarının kelime unsurları siyah renk ile yazılmış, davalı şirketin iki adet markasında kelime unsurlarının sol tarafına renkli şekil unsurlarına yer verilmiştir. Davalı şirket markalarının da esas unsuru “...” ibaresidir.
Davanın konusunu oluşturan hizmetler bakımından, “...” ibaresinin ayırt edici niteliği bulunmaktadır.
Taraf markaları global olarak karşılaştırıldığında; dava konusu marka kapsamında yer alan hizmetlerin tamamının, davalı şirket markalarında yer alan hizmetler ile ayniyet taşıdığı, 44. sınıf hizmetler bakımından ortalama tüketicinin dikkat ve bilgi düzeyinin ortalamanın üzerinde olduğu, ilgili tüketicinin dikkat ve bilgi düzeyi yüksek olsa da gerek dava konusu markanın gerekse davalı şirkete ait redde mesnet markaların esas unsurunun “...” ibaresi olduğu, bir diğer ifade ile karşılaştırılan markaların esas unsurlarının ayniyet taşıdığı, “...” ibaresini ortak olarak içermeleri karşısında taraflara ait markaların görsel, işitsel ve kavramsal olarak benzer olduğu, dava konusu markada yer alan gerek “....” gerekse “...” ibarelerinin, işitsel, görsel, kavramsal ve ortalama tüketicide bırakacağı genel algı itibariyle başvuruyu redde mesnet markalardan ayırt etmeye yetmediği, zira ilgili tüketicinin genel izleniminde yer edecek olan ibarenin başvuru ve redde mesnet markalarda “...” ibaresi olarak ortaya çıktığı, var olan farklılıkların ilgili tüketici veya yararlanıcıların büyük çoğunluğu tarafından ilk bakışta veya yararlanma süresi içerisinde algılanmasının mümkün bulunmadığı, taraf markalarında yer alan hizmetlerin bilinçli tüketiciye hizmet ettiği düşünülmekte ise de, taraf markalarını gören ilgili tüketicinin, markaların kaynağını araştırma zahmetine girişmeyecek derecede markalar arasında yüksek görsel, işitsel ve kavramsal benzerlik bulunduğu, markaların sınıfsal olarak da aynı hizmetlerden oluştuğu, tüketicinin taraf markalarını aynı hizmetler üzerinde gördüğünde ya da işittiğinde, farklı marka ile karşı karşıya olduklarını anlayabilmelerinin mümkün olmaması, taraf markalarının birbiri ile ilişkilendirme ihtimalinin bulunması nedeniyle, somut olay bakımından markaların ilişkilendirilmesi ihtimaline dayalı olan nispi tescil engeline ilişkin şartların oluştuğu kanaatine varılmıştır.
.... .’nin 19.09.2008 tarih ve ... . sayılı “...” kararında kazanılmış hak teşkil eden önceki markaların tespiti yönünden bazı kıstaslar getirmiştir.
.... Dairesinin 19.09.2008 tarihli ve .... . Sayılı kararına göre; Bir işletme tarafından uzunca süredir kullanılan markanın asli unsuru muhafaza edilerek ve markanın bu işletme ile bağlantısı ve tüketici nezdinde yarattığı izlenim korunmak suretiyle, önceki markanın kapsadığı ürünlerin veya bir ürün çeşidinin tüketiciye yenilenmiş bir marka imajı ile sunulması ve bu yolla marka sahibi işletmenin piyasaya arz ettiği ürünlerinin de işletmesel köken olarak öncekilerle bağlantılı olduğu mesajını veren yeni markalar yaratmak amacıyla önceki markada yer alan asıl unsurun yanına başkaca asli ve/veya tali unsurlar ekleyerek oluşturduğu markaların seri marka olarak kabulü olanaklıdır. Bu tür markalar niteliği itibariyle 556 sayılı KHK'nın 55. maddesinde tanımlanan ortak markalara benzemekle birlikte; seri markalar, ortak markalarda mevcut olan bir grupta yer alan işletmelerin mal veya hizmetlerini diğer işletmelerden ayırt edilmesi fonksiyonu, teknik yönetmelik gibi özelliklere sahip olması gerekmeyen ve esasen ortak asli unsuru taşımakla birlikte her biri diğerinden bağımsız nitelikteki ticaret ve hizmet markalarıdır.
Bu karar içeriğinden de anlaşılabileceği üzere müktesep hakkın kabulü üç koşula bağlanmıştır. Bunlar:
• müktesep hak iddia edilen marka ile davaya konu markadaki asli unsurların muhafaza edilmiş olması ve eski markaya karşı hükümsüzlük davası açılacak sürenin dolmuş olması ve bu markanın çekişmesiz şekilde kullanılması,
• markalar arasında işletme ile bağlantısı ve tüketici nezdinde yaratılan izlenimin korunması,
• dava konusu markada, müktesep hak iddia edilen markaya nazaran kapsamın genişletilmemiş olması.
Bu üç şartın gerçekleştiği durumlarda marka sahibi kazanılmış hak elde eder.
Bu üç şartın gerçekleştiği durumlarda marka sahibi kazanılmış hak elde eder. Hemen belirtmek gerekir ki; yukarıdaki şartlar sağlansa bile, sonraki tarihli marka başvurusu, itiraza mesnet markaya yakınlaşma ve bu yolla haksız yararlanma tehlikesi oluşturmamalıdır. Burada irdelenmesi gereken husus; marka olarak seçilen işaretin önceki tarihli kök seri markaların yenilenmesi suretiyle mi oluşturulduğu, yoksa itiraza mesnet markalar ile yakınlaşarak onunla iltibas tehlikesi doğurma tehlikesi oluşturacak şekilde mi mizanpajının yapıldığıdır. Daha ilk bakışta başvurunun kök markanın değil de, itiraza mesnet markanın yeni düzenlenmiş bir versiyonu olduğu yönünde ortalama tüketici nezdinde izlenim doğuyorsa, önceki kök markalardan kaynaklı müktesep hak şartlarının doğduğundan söz edilemez. Bu itibarla seri marka olarak tescili talep edilen işaret, kök markadan esaslı farklılıklar göstermemeli ve seri marka seçilirken itiraza mesnet markaya yakınlaşacak font, renk, mizanpaj değişikliklerinden kaçınılmalıdır. (....)
Müktesep hak iddiası bakımından hemen belirtmek gerekir ki; önceki tarihli markanın çekişme konusu olmaktan çıkması hali tek başına müktesep hak şartlarının doğumunu sağlamaz. Önceki tarihli markanın başvuruya konu emtialar bakımından aynı zamanda fiili olarak kullanıldığının da ispatlanması gerekir. Zira, müktesep hak müessesesinin kabul edilmesinin amacı, önceki tarihli markanın uzunca süredir kullanımı nedeniyle ilgili tüketici kesiminde oluşan imajın, sonraki tarihli marka başvurusuna sirayet etmesini sağlamaktır. Bu nedenledir ki, fiilen kullanılmayan önceki tarihli markanın ilgili tüketici kesiminde bir imaj duygusu oluşturduğundan söz edilemez. Olmayan imajın yenilenen yeni bir marka başvurusuna aktarımı da dolayısıyla söz konusu olamaz. Müktesep hak şartları bakımından yukarıda ifade ettiğimiz görüşü destekler nitelikte, .... Dairesi'nin 06/01/2020 tarih ... sayılı kararında, önceki markanın fiilen kullanılmasını, müktesep hakkın doğumu bakımından gerekli görmüştür.

Somut olayda yapılan incelemede; davacının sadece ... sayılı markası 44. Sınıfta “İşyeri ve personel sağlığı ile ilgili danışmanlık hizmetleri”, ... sayılı markası ise 44. Sınıfta “Güzellik bakımı hizmetleri. Veterinerlik ve hayvan üretme, besicilik, nalbantlık ile ilgili hizmetler. Tarım, bahçecilik ve ormancılıkla ile ilgili hizmetler; peyzaj tasarımı hizmetleri. İşyeri ve personel sağlığı ile ilgili danışmanlık hizmetleri”nde tescillidir. 44. Sınıfta kısmi olarak tescilli olan .... sayılı markaların tescil tarihleri sırasıyla, 19.09.2019 ve 26.03.2020 olup, ilgili markalar hakkında iş bu davaya konu marka tescil başvuru tarihi itibariyle henüz 5 yıllık hükümsüzlük davası açma süresi dolmamıştır. Hükümsüzlük tehdidi altında olan iş bu markalar yönünden, davacı lehine kazanılmış hak koşulları oluşmadığı, davacının önceki tarihli markalarına binaen müktesep hakkının bulunmadığı kanaatine varılmıştır.
Davacı vekili her ne kadar davalı şirketin kötü niyetli olduğunu ileri sürse de, bu husus somut olayda davalı kurumun SMK m.6/1 hükmü uyarınca tespit ettiği nispi tescil engelini bertaraf edecek kabiliyette değildir. Davacı yanın bu iddiası, redde mesnet markaların hükümsüzlüğü davalarında veya redde mesnet marka başvurularının tescili aşamasında itiraz veya hükümsüzlük sebebi olarak ileri sürülebilirse de, somut olaydaki gibi dava konusu marka başvurusu bakımından davalı ...'in SMK m.6/1 hükmü uyarınca redde mesnet markaları baz alarak yaptığı değerlendirmede bu hususu değerlendirme yükümlülüğü bulunmamaktadır.
Yukarıda izah edilen gerekçelerle; davanın reddine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.
HÜKÜM:
1-Davanın REDDİNE,
2-Davacı Üniversite 2547 sayılı Yükseköğretim Kanununun 56. maddesi gereğince harçtan muaf olduğundan davacıdan harç alınmasına yer olmadığına, davacının başlangıçta yatırdığı 179,90 TL başvurma harcı, 179,90 TL peşin harç ve 25,60 TL vekalet harcı olmak üzere toplam 385,40 TL harcın talebi halinde davacı üniversiteye iade edilmesine,

3-Davalılar kendilerini vekil ile temsil ettirdiklerinden karar verildiği tarihte yürürlükte bulunan AAÜT m.3 hükmü gereği hesaplanan 25.500,00 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalılara verilmesine,
4-Davacı tarafından yapılan 5.500,00 TL bilirkişi ücreti, 432,50 TL posta-tebligat masrafı olmak üzere toplam 5.932,50 TL yargılama giderinin kendi üzerinde bırakılmasına,
5-HMK m.333 hükmü gereği karar kesinleştiğinde artan avansın yatıran tarafa re'sen iadesine,
Dair, Davacı vekilinin, Davalı Kurum vekilinin ve Davalı şirket vekilinin yüzüne karşı, HMK m.341 ve m.345 hükümleri gereği kararın taraflara tebliğinden itibaren iki hafta içerisinde .... Bölge Adliye Mahkemesi ilgili hukuk dairesi nezdinde İSTİNAF yasa yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.09/02/2024

Katip ....
E imzalıdır

Hakim ....
E imzalıdır