mahkeme 2025/765 E. 2026/1 K.

T.C. ANKARA 5. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TÜRK MİLLETİ ADINA

T.C.
ANKARA
5. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ GEREKÇELİ KARAR

ESAS NO : 2025/765 Esas
KARAR NO : 2026/1

BAŞKAN : ... ...
ÜYE : ... ...
ÜYE : ... ...
KATİP : ... ...

DAVACILAR : 1- ... - ... ...
2- ... - ... ....
VEKİLLERİ : Av. ... -....
DAVALI : ... - ... ...
VEKİLİ : Av. ... -....

DAVA : Menfi Tespit
DAVA TARİHİ : 15/09/2025
KARAR TARİHİ : 05/01/2026
GEREKÇELİ KARARIN YAZIM TARİHİ : 05/01/2026

Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit davasının yapılan açık yargılaması sonunda, dosya incelendi.
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacılar vekili dava dilekçesinde özetle; davalı tarafından müvekkili aleyhine; .... Esas sayılı dosyası ile kambiyo senetlerine mahsus haciz yolu ile icra takibi başlattığını, söz konusu çek hakkında .... Esas sayılı dosyasında ödeme yasağı kararı verildiğini, mahkeme kararıyla ödemeden men edilen çekin, kambiyo senedi niteliğini kaybettiğini, hukuken geçersiz hale gelen bu çekle icra takibi yapılmasının mümkün olmadığını, davalı tarafın, bu karara rağmen çeki icra takibine koyduğunu ve takibin devamı kapsamında müvekkilinin banka hesaplarına haciz konulmasını sağladığını belirterek....Esas sayılı dosyası ile başlatılan icra takibinin durdurulmasına, müvekkilinin banka hesaplarına konulan hacizlerin kaldırılmasına, davalı tarafın kötü niyetli takibi nedeniyle İİK m.72/3 gereğince %20'den az olmamak üzere kötü niyet tazminatına hükmedilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; arabulucu başvurusu yapılmadığını, arabulucu başvurusunun zorunlu olduğunu, davanın, dava şartı yokluğu sebebiyle usulden reddine karar verilmesi gerektiğini, müvekkilinin elinde bulunan ... seri nolu 2.000.000 TL bedelli 30/07/2025 tarihli çekin 30/07/2025 tarihinde bankaya ibraz edildiğini, çekin ibraz tarihinde karşılıksız işlemine tabi tutulmasının yanında söz konusu çeke istinaden ödeme yasağı konulduğu çek arkasına ilgili banka tarafından şerh edildiğini, .... Esas nolu dosyasına 15/08/2025 tarihinde müdahale dilekçesi gönderildiğini, tedbire konu çekin müvekkilinin elinde olduğu bildirildiği ve dosyaya müdahil olarak katılma talebinde bulunulduğunu, .... Esas nolu dosyası ile davacılar aleyhine icra takibi başlatıldığını, davacılar hakkında....Esas nolu dosyası ile karşılıksız çek keşide etme suçuna istinaden şikayette bulunulduğunu, davacı tarafların, dava dilekçesinde takip konusu çeke ilişkin ödeme yasağı olduğu ve müvekkili tanımadıklarını beyan ettiğini, davacılar tarafından imzaya ve borca itiraz edilmediği de nazara alındığında kötü niyetli olarak huzurdaki davanın ikame edildiğini belirterek herhangi bir işlem yapılmaksızın davanın, dava şartı yokluğu sebebiyle usulden reddine, haksız ve hukuki dayanaktan yoksun davanın her halde esastan reddine, davacıların alacağın %20 sinden aşağı olmamak üzere kötü niyet tazminatına mahkum edilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
Dava; icra takibine dayanak kambiyo senedi nedeniyle borçlu olunmadığı iddiasına dayalı olarak açılan menfi tespit davasıdır.
Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 114/1 maddesinin birinci fıkrasında, tüm davalar bakımından geçerlilik taşıyan dava şartlarının neler olduğu hususu açıkça hükme bağlanmış, aynı Kanun'un 114/2 maddesinde ise diğer kanunlarda yer alan dava şartlarına ilişkin hükümlerin saklı olduğu belirtilmiştir.
19.12.2018 tarihli Resmi Gazete'de yayımlanan ve 01.01.2019 tarihinde yürürlüğe giren 7155 sayılı Kanun'un 20. maddesi ile 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu’na 5/A maddesi eklenmiştir. Anılan maddesi ile; "Bu Kanunun 4 üncü maddesinde ve diğer kanunlarda belirtilen ticari davalardan, konusu bir miktar para olan alacak, tazminat, itirazın iptali, menfi tespit ve istirdat davalarında, dava açılmadan önce arabulucuya başvurulmuş olması dava şartıdır.” düzenlemesi getirilmiştir. Görüldüğü üzere, 6102 sayılı TTK’ye eklenen 5/A maddesinde, Kanun’un 4. maddesinde ve diğer kanunlarda belirtilen konusu bir miktar paranın ödenmesi olan alacak ve tazminat talepleri olan ticari davalarda, arabuluculuk dava şartı olarak belirlenmiştir.
Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu'nun 18/A/2 maddesi "Davacı, arabuluculuk faaliyeti sonunda anlaşmaya varılamadığına ilişkin son tutanağın aslını veya arabulucu tarafından onaylanmış bir örneğini dava dilekçesine eklemek zorundadır. Bu zorunluluğa uyulmaması hâlinde mahkemece davacıya, son tutanağın bir haftalık kesin süre içinde mahkemeye sunulması gerektiği, aksi takdirde davanın usulden reddedileceği ihtarını içeren davetiye gönderilir. İhtarın gereği yerine getirilmez ise dava dilekçesi karşı tarafa tebliğe çıkarılmaksızın davanın usulden reddine karar verilir. Arabulucuya başvurulmadan dava açıldığının anlaşılması hâlinde herhangi bir işlem yapılmaksızın davanın, dava şartı yokluğu sebebiyle usulden reddine karar verilir." düzenlemesini içermekte olup, bu madde ile dava açılmadan arabuluculuğa başvurulması hali dava şartı olarak kabul edilmiştir.
Eldeki dava 01.01.2019 tarihinden sonra açılmış olmakla, ticari bir dava olarak zorunlu arabuluculuğa tabi olup, arabulucuya başvurmak ve süreç tamamlandıktan sonra dava açılması hususu ve buna uyulmaması HMK'nin 114/2. maddesinde belirtilen "diğer dava şartlarına aykırılık" olarak davanın usulden reddi sebebidir.
Somut olayda; mahkememizin 17/12/2025 tarihli ara kararında davacılar vekiline dava açılmadan önce Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu 18/A/2 madde gereği arabuluculuk son tutanağının aslının veya arabulucu tarafından onaylanmış suretinin Mahkememize sunulması için 1 haftalık kanuni kesin süre verilmiş, iş bu kesin süre içerisinde arabuluculuk tutanak aslı veya onaylı sureti Mahkememize sunulmaz ise Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu 18/A ve Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 115 maddeleri gereği dava şartı yokluğundan davanın usulden reddine karar verileceği ihtar edilmiş, davacılar vekili kesin sürede arabuluculuk son tutanağını sunmadığı gibi, 30/12/2025 tarihli dilekçesi ile iş bu davanın, icra takibinden sonra başlatılan kambiyo senedinden kaynaklanan bir menfi tespit davası olması nedeniyle zorunlu arabuluculuğa tabi olmadığının tespitine ve arabuluculuk son tutanağının sunulmasına ilişkin ara kararın kaldırılmasına karar verilmesini talep etmiş olmakla, davacı tarafın arabuluculuk son tutanağının aslının veya arabulucu tarafından onaylanmış suretini mahkememize sunulmadığı tespit edilmiştir. Uyuşmazlık TTK 4. maddesi gereğince mutlak ticari dava olup, TTK' nın 5/A maddesi gereğince dava açılmadan önce arabulucuya başvurulmuş olması dava şartıdır. Mahkememizce davacılar vekiline kesin süre verilmiş, davacılar vekili ise davanın arabuluculuk dava şartına tabi olmadığını savunmuş ise de mahkememizce davacılar vekiline arabuluculuk dava şartı yönünden kesin süre verildiği anlaşılmakla, mutlak ticari dava mahiyetindeki davada arabuluculuk dava şartının yerine getirilmemesi nedeniyle davanın, HMK'nın 114/2 maddesi yollaması ile TTK 5/A maddesi gereğince dava şartı yokluğu nedeniyle usulden reddine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davanın, Türk Ticaret Kanunu'nun 5/A ve Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu'nun 18/A-2 ile Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 114/2 ve 115/2 maddeleri uyarınca dava şartı yokluğu nedeniyle USULDEN REDDİNE,
2-492 Sayılı Harçlar Kanunu gereğince alınması gerekli 732 TL karar ve ilam harcının, 34.155 TL peşin harçtan mahsubu ile Hazineye irat kaydına, kalan 33.423 TL harcın karar kesinleştiğinde ve talep halinde davacılara iadesine,
3-Davacılar tarafından yapılan yargılama giderinin üzerilerinde bırakılmasına,
4-Davalı vekille temsil olunduğundan karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi maddesi uyarınca takdir olunan 45.000 TL vekalet ücretinin davacılardan alınarak davalıya verilmesine,
5-HMK'nın 333. maddesi gereğince kararın kesinleşmesinden sonra yatırılan gider avansının kullanılmayan kısmının yatırana iadesine,
Dair, dosya üzerinden yapılan inceleme neticesinde, kararın tebliğinden itibaren iki hafta içerisinde .... Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere oy birliği ile karar verildi. 05/01/2026

Başkan ...
e-imza
Üye ...
e-imza
Üye ...
e-imza
Katip ...
e-imza