mahkeme 2023/10 E. 2023/1001 K.

T.C. ANKARA 5. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: 2023/10 Esas - 2023/1001
Türk Milleti Adına Yargılama Yapmaya ve Hüküm Vermeye Yetkili
ANKARA 5. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO : 2023/10 Esas
KARAR NO : 2023/1001

BAŞKAN : ...
ÜYE : ...
ÜYE : ...
KATİP : ...

DAVACI : ...
VEKİLİ : Av. ...
DAVALI : ...
VEKİLİ : Av. ...
DAVA İHBAR OLUNAN : ...
VEKİLİ : Av. ...
DAVA : Alacak (Ticari Satımdan Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ : 04/01/2023
KARAR TARİHİ : 28/12/2023
KARARIN YAZILDIĞI TARİH : 26/01/2024

Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkili idarenin ihtiyacı olan 4 adet Lastik Tekerlekli Konteyner .... (...) 06/03/2012 tarihli sözleşme ile ... kullanılmak üzere 8.234.000,00 USD bedelle dava dışı ... Co. Ltd.-... Mak. İnş. ve Malz. Tur. Oto. Nak. Deniz Araçları San. Tic. A.Ş İş Ortaklığından temin edildiğini, sözleşme kapsamında dava dışı yükleniciden olan alacaklarını garanti altına alan davalıya ait 05/03/2012 tarih ve ... numaralı kesin teminat mektubu alındığını, sözleşmenin icrası esnasında sözleşme konusu ...'lerin arızalanması nedeniyle garanti sürelerini uzatacak arıza süreleri ve sözleşme hükümleri gereğince cezalar hesaplandığını, muhtelif tarihlerde yükleniciden talep edilmiş ise de ödeme yapılmadığını, 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu'nun 34.maddesi hükmüne aykırı olarak dava dışı ...... A.Ş tarafından .... Mahkemesinin 30/06/2015 tarih ve ... sayılı kararı ile anılan teminat mektubunun nakde çevrilmesinin önlenmesine yönelik ihtiyati tedbir kararı alındığını, teminat mektubu üzerinde ihtiyati tedbir kararı bulunduğundan müvekkili idarenin alacaklarının mektuptan karşılanamadığını, teminat mektubunun vadesinin uzatılmasına yönelik davalı bankaya ve dava dışı şirkete sunulan taleplerin lehtarın (...... A.Ş) açık onay ve talebinin bulunmaması nedeniyle reddedildiğini, davalının hukuka ve garanti sözleşmesine aykırı işlemi nedeniyle müvekkili idarenin zarara uğradığını, dava dışı ..... A.Ş tarafından idareleri aleyhine açılan menfi tespit davasında ... Mahkemesinin 02/08/2022 tarihli ve ... E sayılı kararı ile teminat mektubu üzerindeki tedbirin kaldırılmasına karar verildiğini, anılan karara karşı davacının istinaf kanun yoluna başvurusunun reddedildiğini, idarece davalıya gönderilen 22/02/2022 tarihli yazı ile söz konusu teminat mektubundan bakiye 247.020,00 USD tutarlı kısmının nakde çevrilerek hesaplarına aktarılmasının talep edildiğini, davalı bankanın 26/08/2022 tarihli cevabi yazısı ile teminat mektubunun vadesi içerisinde bankalarına iletilmiş tazmin talebi olmadığından ve teminat mektubu hükümsüz hale geldiğinden bahisle tazmin istemlerinin reddedildiği belirtilerek teminat mektubunun bankalarına iadesinin talep edildiğini, davalı bankanın hukuksuz ve haksız mahkeme kararını bahane ederek garanti yükümlülüğünü kusurlu ve ağır bir şekilde ihlal ettiğini, davalının sözleşme kapsamında ortaya çıkan zararlardan sorumlu olduğunu belirterek fazlaya ilişkin her türlü hakları saklı kalmak ve tahsilde tekerrür oluşturmamak kaydıyla alacaklarını 247.020,00 USD'lik bakiye teminat mektubu kadar kısımını ve alacaklarına 11/02/2015 tarihinden itibaren işleyecek yabancı para ile açılmış bir yıl vadeli mevduat hesabına ödenen en yüksek faiz oranında faizi ile birlikte davalıdan tahsiline, yargılama esnasında tespit edilmesi halinde munzam zararın tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı vekili cevap dilekçesinde; dava dışı lehtar olan ...... A.Ş'ye müvekkili banka tarafından vadeli teminat mektubu düzenlendiğini, davacının teminat mektubunun geçerlilik süresi içerisinde tazmin talebinde bulunmamış olması nedeniyle belirlenen tarih itibariyle teminat mektubunun hükümsüz hale geldiğini, süreden sonra yapılan tazmin talebinin reddi işleminde hukuka aykırı yön bulunmadığını, teminat mektubu bedelinin ödenmesinin durdurulmasına yönelik ihtiyati tedbir kararının teminat mektubunun tazmininin istenmesine engel olmadığı gibi teminat mektubunun geçerlilik süresinin uzamasına sebebiyet vermediğini bildirerek davanın reddi gerektiğini savunmuştur.
Dava Mahkeme kararı ile konulan tedbirden dolayı tazmin olunamayan teminat mektubunun bakiyesinin tahsili istemine ilişkindir.
Davaya konu "... A.Ş ... Şubesi Müdürlüğünce tanzim olunan 05/03/2012 tarih ve ... mektup nolu 494.040,00 USD'lik " kesin teminat mektubunun 05/11/2015 tarihine kadar geçerli olduğu, anılan tarihe kadar yazılı tazmin talebinde bulunulmadığı takdirde hükümsüz olacağı ifadesinin yer aldığı incelenen mektup örneğinden anlaşılmıştır.
... Mahkemesi'nin .... sayılı ve 30/06/2015 günlü kararda dava dışı ...... A.Ş tarafından ... aleyhine 06/03/2012 tarihli sözleşme gereğince verilen ... A.Ş ... Şubesi'nce tanzim olunan 05/03/2012 tarih, ... nolu 494.040,00 USD'lik teminat mektubunun nakde tahvilinin tedbiren önlenmesi ve durdurulması talebi kabul edilerek "...tedbir isteyen tarafından tedbire konu 494.040,00 USD'lik teminat mektubu bedelini %10 olan 49.404,00 USD nakit mahkeme veznesine yatırıldığında ya da bu miktar üzerinden kesin veya süresiz banka teminat mektubunun ibrazı halinde ... A.Ş ... Şubesi Müdürlüğünce tanzim olunan 05/03/2012 tarih ve ... mektup nolu 494.040,00 USD'lik kesin teminat mektubunun nakde çevrilmesinin önlenmesine yönelik ihtiyati tedbir kararı verilmesine," karar verildiği, anılan Mahkemece ihtiyati tedbir kararına itiraz 04/08/2015 günlü kararı ile "itiraz dilekçesinin görevsizlik nedeniyle reddine, Mahkememizin eldeki itiraza bakmakla görevsizliğine, ... Esas sayılı dosyası üzerinde itirazın değerlendirilmesine," karar verildiği, ihtiyati tedbire itiraz eden tarafından temyiz edilmesi üzerine ... sayılı ve 21/10/2015 günlü ilamı ile temyiz isteminin temyiz yolunun kapalı olması nedeniyle reddine karar verildiği, karara karşı taraf vekillerince karar düzeltme isteminin aynı Yüksek Daire'nin 29/12/2015 tarihli ilamı ile reddine karar verildiği, Mahkememize intikal edilen ihtiyati tedbir kararına itirazın Mahkememizin ... E sayılı dosyası üzerinden 02/08/2022 günlü ara karar ile kabulüne karar verilerek ... D.iş ve 30/06/2015 tarihli kararı ile verilen ihtiyati tedbir kararının kaldırılmasına dair verilen karara karşı istinaf kanun yoluna başvurulması üzerine ... Dairesi'nin ... sayılı ve 30/11/2022 günlü kararı ile istinaf başvurusunun esastan reddine kesin olmak üzere karar verildiği anlaşılmıştır.
Somut olaydaki ihtilaf; ihtiyati tedbirin, teminat mektubunun tazmini istemine etkisi ve dava yoluyla tahsil isteminin yerinde olup olmadığının belirlenmesi noktasında toplanmaktadır. Az yukarıda açıklanan teminat mektubu, teminat mektubunun nakde çevrilmesinin önlenmesine yönelik tedbir kararı ve tedbirin kaldırılması sürecinde davacı tarafından teminat mektubunun vadesinin uzatılması talebinde bulunulduğu, tedbirin kaldırılması ile birlikte teminat mektubunun tazmininin talep edildiği, tedbir sürecinde mektubun tazmin edileceği yönünde bir talebin davalı bankaya iletilmediği hususu davacının da kabulünde olup davalı bankanın teminat mektubundaki vadeyi (lehtarın talebi olmaması nedeniyle) uzatmaması halinde mektubun tazmin edileceği yönünde bir taahhüdü de bulunmamaktadır. Kaldı ki teminat mektubunda vade tarihine kadar yazılı tazmin talebinde bulunmadığı takdirde teminat mektubunun hükümsüz kalacağına dair şerh de bulunmaktadır. Doktrin ve yerleşik ... içtihatlarında da belirtildiği üzere mektubun tazmini ihtiyati tedbir kararı ile durdurulması ve tedbir devam ederken vadenin dolması halinde; tedbirin devam ettiği süre kadar vadenin uzatılmış olduğu kabul edilmekte ise de muhatabın vade içinde tazmin talebinde bulunması gerekecektir.
Bu durumda dava tarihi itibariyle kesin ve süreli teminat mektubunun geçerlilik süresinin dolduğu, teminat mektubunun muhatabı olan davacı tarafından ihtiyati tedbir kararı süresince teminat mektubunun tazmini talebinde de bulunmadığı ve mektubun hükümsüz hale geldiği anlaşılmakla davanın reddine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.
HÜKÜM; Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1-Davanın reddine
2-492 Sayılı Harçlar Kanunu gereğince alınması gereken 269,85 TL karar ve ilam harcının peşin alınan 79.040,05 TL harçtan mahsubu ile artan ‭‬‭‭‭78.770,2‬0 TL karar kesinleştiğinde ve talep halinde davacıya iadesine,
3-Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin üzerinde bırakılmasına,
4-Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca takdir olunan 338.566,30 TL vekalet ücretinin davacıdan tahsili ile davalıya verilmesine,
5-6325 Sayılı Kanunun 18/A-14 maddesi gereğince ... bütçesinden karşılanan 1.320,00 TL arabuluculuk giderinin davacıdan tahsili ile Hazineye irat kaydına,
6-HMK'nın 333.maddesi gereğince kararın kesinleşmesinden sonra yatırılan gider avansının kullanılmayan kısmının taraflara iadesine,
Dair, taraf vekillerin yüzlerine karşı, kararın tebliğinden itibaren iki hafta içerisinde ... Bölge Adliye Mahkemesinde İstinaf yolu açık olmak üzere oy birliği ile verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.28/12/2023

Başkan ...

Üye ...

Üye ....

Katip ...