Karar Detayı

T.C. ...4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: 2023/540 Esas - 2024/889
T.C.
ANKARA
4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

TÜRK MİLLETİ ADINA
YARGILAMA YETKİSİNİ KULLANAN MAHKEMEMİZCE VERİLEN KARAR

ESAS NO : 2023/540 Esas
KARAR NO : 2024/889

DAVA : Tazminat (Sözleşmeden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ : 04/08/2023
KARAR TARİHİ : 20/12/2024
GEREKÇELİ KARARIN YAZILDIĞI TARİH : 02/01/2025

Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Sözleşmeden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
DAVA:
Davacı vekili 04/08/2023 tarihli dava dilekçesinde özetle; davalı ile aralarında 25/06/2018 tarihli " Uzun Süreli Hizmet Sözleşmesi" başlıklı sözleşmenin aktedildiğini, sözleşmeye göre yapım/hazırlık döneminde kira bedelinin 0.30/m2-ay ve işletme dönemine geçildikten sonra ise 0,75 m2-ay olarak taraflarca belirlendiğini, sözleşme yapıldıktan kısa bir süre sonra bu projenin devletin devletin öncelikli yatırımı olan proje kapsamından çıkarılarak projeye finansman desteği sağlanmamaya başlandığını, bunun üzerine davalıya 16/07/20219 tarihinde müvekkili şirket tarafından yazı yazılarak, kiralanan alanın müvekkili şirkete teslim edilmemesine rağmen projeye devam etmek isteyen müvekkili şirket tarafından kira bedellerinin ödenmeye devam edildiği, davalıdan kaynakla nedenlerle depolama tesisinin sözleşme ile kararlaştırılan tarihte işletmeye açılamaması nedeni ile 31/12/2019 tarihi olarak belirlenen yapım döneme süresinin uzatılarak kira bedelinin 0,30 m2-ay olarak devam etmesi ayrıca işletme döneminin başlamasından itibaren 29 yıl olarak sözleşmenin güncellenmesinin talep edildiğini, sonrasında davalı şirkete gönderilen mail ile yer tesliminin belirtilen tarih itibariyle yapılmaması nedeni ile hazırlık döneme kira bedelinin ödenmeye devam edileceğinin iletildiği ancak davalının bu maile cevap vermediğini, davalının sözleşme kapsamındaki öncelikli edim yükümlülüğünü yerine getirmeyerek tevsiat projesine uygun demiryolu alt yapısını tamamlamadığını ancak buna rağmen müvekkili şirketin projeye devam etme niyetinde olması nedeni ile sözleşmede belirtilen hazırlık dönemi kira bedelini ödemeye devam ettiğini, 03/02/2021 tarihinde müvekkili şirket tarafından aynı kapsamında bur yazı daha yazıldığını ve davalının yapılan kira ödemelerini ihtirazi kayıt olmaksızın kabul ettiğini, 17/05/2021 tarihinde davalı ... yetkililerince yer teslimi yapılması için alana gelindiği ancak müvekkili şirket yetkilisinin hazır bulunmaması nedeni ile yer teslimi işleminin yapılamadığına dair tutanak tutulduğunu ancak müvekkili şirkete söz konusu tarihte yer tesliminin yapılacağına dair herhangi bir bildirim yapılmadığı gibi sözleşme ile davalı tarafından demiryolu alt yapısının yapılması ediminin söz konusu tarih itibariyle yerine getirilmemiş olmasından dolayı davalını usulüne uygun olmayan göstermelik bir yer teslimi yapma niyetinde olduğunu, sonrasında 23/11/2021 tarihli yazı ile davalının müvekkili şirkete ... ile 23/11/2021 tarihine kadar yer teslimi konusunda iletişime geçilmemesi halinde sözleşme bakımından fesih sürecinin işletileceğinin bildirildiği, müvekkili şirket merkezinin Ankara'da olması ve er tesliminin yapılacağı Konya iline aynı gün davet edilmesinin de olası teslimin göstermelik olduğunu gösterdiğini, 27/04/2022 tarihinde müvekkili şirketin davalıya yazdığı yazıda özetle sözleşmeyi feshetmek istediğini ve verilen teminat mektubunun iadesini talep ettiğini, tüm bu süreçte işletme dönemine geçilemediği için müvekkili tarafından hazırlık dönemine ait kira bedellerinin ödenmeye devam ettiğini, davalı tarafından da bu ödemelere itiraz edilmeksizin ödemelerin kayıtsız şartsız şekilde kabul edildiğini, devam eden süreçte müvekkili şirketin talebi üzerinde davalı ...'nin 19/08/2022 tarihli yazı ile sözleşmeyi 01/05/2022 tarihinden itibaren feshettiği ve 11 aylık kira farkı tutarının 25/08/2022 tarihine kadar ödenmemesi halinde teminat mektubunun nakte çevrileceğini müvekkili şirkete bildirildiğini, sonrasında 15/11/2022 tarihli yazı ile bu hususu davalı ...'nin tekrar müvekkili şirkete yazı ile ilettiğini ve davalının 08/12/2022 tarihinde teminat mektubunun nakte çevrilmesi için ilgili bankaya yazı yazdığını, nihayetinde teminat mektubunun nakte çevrildiğini ve 273.847,20 TL'sinin tahsil edilerek kalan tutarın müvekkiline iade edildiğini, davada görevli mahkemenini Asliye Ticaret Mahkemesi olduğunu, yetkili mahkemelerin ise ...Mahkemeleri olduğunu, davalı ...'nin sözlemeden doğan edimini hiçbir zaman ifa etmemesi nedeni ile hazırlık döneminin de sona ermediğini ve bu kapsamda sözleşmede belirlenmiş olan işletme dönemine hiçbir zaman geçilmediğini ancak buna rağmen müvekkili şirketin hazırlık dönemi kira bedelini sözleşmeye uygun şekilde ifa ettiği gibi projenin elektrik ihtiyati için 3. Kişi firmalar ile yapılan anlaşma kapsamında dava dışı firmalara da toplam 365.800,00 TL tutarında ödeme yapıldığını, belirtilen nedenlerle davalı ... tarafından işlete dönemi kira farkı iddiasıyla teminat mektubunun nakte çevrilmesinin hukuka aykırı olduğunu sonuç olarak faize ve fazlaya ilişkin her türlü talep, dava ve şikayet hakları saklı kalmak kaydı ile davalı ...'nin müvekkili şirket tarafından verilen teminat mektubunu iade etmeyerek nakte çevirmesi nedeni ile 273.847,20 TL maddi tazminatın teminat mektubunun haksız olarak nakte çevrildiği belirtilen 13/12/2022 tarihinden itibaren işleyecek ticari temerrüt faizi ile davalıdan tahsili ile müvekkiline verilmesini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalı üzerinde bırakılmasını talep ve dava etmiştir.
CEVAP:
Davalı vekili 09/11/2023 tarihli cevap dilekçesinde özetle; somut olayda müvekkili bir iktisadi devlet teşekkülü olduğu için ortada ne mutlak ne de nispi ticari bir dava bulunmadığından Asliye Ticaret Mahkemelerinini görevli olmadığını, müvekkili şirket tarafından 17/05/2021 tarihinde davacıya yer teslimi yapılmak istenildiğini ancak davacı iştirak sağlamadığı için yer tesliminin yapılamadığını, nitekim sözleşmenin davacının fesih bildirimi ile 27/04/2022 tarihi itibariyle sona erdiğini, davacıya işletme dönemi için belirlenen kira bedelleri farkı üzerinden ödeme yapılmadığı takdirde sözleşmenin feshedileceği hususunun 2 kez bildirildiğini, davacı şirketin sözleşmede belirtilen adresinden taşınmış olması nedeni ile 17/05/2021 tarihli yer bildirimi yazısının davacı şirkete ulaşmadığını, davacı şirketin adres değişikliğini bildirme yükümlülüğü olmasına rağmen bu konuda müvekkiline bildirim yapmadığını, müvekkilinin davacı şirketin adresini araştırma yükümlülüğünün olmadığını, 23/11/2021 tarihli yazıları içeriğinde davacıya aynı gün yer teslimi değil yazıda belirtilen birtakım eksiklerin tamamlanması için ... 7. Bölge Müdürlüğü ile iletişime geçilmesinin talep edildiğini, davacıya teslim edilecek yerin işletme olarak kullanılamayacak vaziyette olduğu hususunu kabul etmediklerini, davacıya altyapısal bir sıkıntı olmadığı ve proje ile ilgili gerekli inşaat işlemlerine başlanabileceği hususlarının 07/05/2021 ve 23/11/2021 tarihli yazılar ile davacıya bildirildiğini, işletme alanına dair geçici kabul işleminin yapıldığını, davacı şirketin ekonomik gelişmeler nedeni ile aldığı işi yerine getirmekten imtina ettiğini, kur değişikliklerinin stabil olmasını bekleyen davanın beklentisi gerçekleşmeyen davacının projeden çekilme kararı aldığını, yer tesliminin usulüne uygun yapılmadığı iddialarının asılsız olduğunu belirterek davanın reddine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLER VE GEREKÇE:
Dava; "Davacının davalıya verdiği teminat mektubunun davalı tarafından iade edilmeyerek haksız olarak nakte çevrildiği iddiasına dayalı 273.847,20 TL’nin nakte çevirme tarihi olan 13.12.2022 tarihinden itibaren işleyecek ticari faizi ile davalıdan tahsili " istemine ilişkindir.
Talep, cevap, 25/06/2018 tarihli uzun süreli hizmet sözleşmesi, kira ödeme kayıtları ve tarih aralığı, ticari defterler, yapılan bilirkişi incelemesi sonucu dosyaya ibraz edilen 09/07/2024 tarihli bilirkişi raporu ve 23/10/2024 tarihli bilirkişi ek raporu ile tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde;
09/07/2024 tarihli bilirkişi heyeti raporunda özetle;" Davalı tarafa ait ticari defterlerin bulunduğu adres ve iletişim bilgileri yüksek
mahkemeye beyan edilmediğinden, davacı tarafa ait ticari defterler üzerinde yapılan
incelemeler neticesinde, davacı şirkete ait ticari defterlerin usulünce düzenlenmekle
sahibi lehine delil olma vasfına haiz olduğu, davacı şirketin davalı tarafa 01.01.2020 -
30.04.2022 tarihleri arası aylık 16.500,00.-TL olmak üzere 28 dönem toplam
462.000,00.-TL tutarında davalı tarafa kira ödemesi yapıldığı, davacı şirketin kira
ödemelerine ilişkin davalı şirkete bakiye borç kaydının bulunmadığı tespit edilmiş ise
de, davalı şirketin davacı şirkete düzenlediği 07.12.2022 tarih 272.250,00.-TL tutarlı
fatura, 1.597,20.-TL gecikme faizi ve davalı şirketten yapılan 26.152,80.-TL tahsilattan
ötürü davalı şirkete 300.000,00.-TL tutarında bakiye borç kaydının bulunduğu, bu
tutarın 300.000,00.-TL tutarlı teminat mektubu tutarına tekabül ettiği, Hukuki değerlendirme ve takdir yetkisi Sayın Mahkemenize ait olmak üzere davacı
... Firması’nın 300.000.-TL tutarındaki teminat mektubunun 13.12.2022
tarihinde davalı ... Kurumunun talebi üzerine nakde çevirilerek 273.847,20 TL
tutarında kesinti yapılmasının haksız olduğu kanaatine varılması halinde, Davacı ... Firmasının davalı ... Genel Müdürlüğünden 13.12.2022 teminat
mektubunun nakde çevrildiği tarih itibari ile 273.847,20 TL alacaklı olabileceği Davacı ... Firmasının teminat mektubunun nakde çevrildiği tarih itibari
(13.12.2022) tarihi itibari ile ticari faiz talebi hususunda takdirin Sayın Mahkemenize
ait olduğu,
" şeklinde görüş ve kanaat bilidirilmiştir.
23/10/2024 tarihli bilirkişi heyeti ek raporunda özetle;" Hukuki değerlendirme ve takdir yetkisi Sayın Mahkemenize ait olmak üzere heyetimizce
hazırlanan 09/07/2024 tarihli kök raporumuzdaki görüşümüzde değişiklik olmadığı,
Davacı ... Firması’nın 300.000.-TL tutarındaki teminat mektubunun 13.12.2022
tarihinde davalı ... Kurumunun talebi üzerine nakde çevrilerek 273.847,20 TL tutarında
kesinti yapılmasının haksız olduğu kanaatine varılması halinde, Davacı ... Firmasının
davalı ... Genel Müdürlüğünden 13.12.2022 teminat mektubunun nakde çevrildiği
tarih itibari ile 273.847,20 TL alacaklı olabileceği
Davacı ... Firmasının teminat mektubunun nakde çevrildiği tarih itibari (13.12.2022)
tarihi itibari ile ticari faiz talebi hususunda takdirin Sayın Mahkemenize ait olduğu,
" şeklinde görüş ve kanaatte bulunulmuştur.
Yukarıda içerikleri açıklanan hüküm kurmaya ve denetime elverişli ve birbirleri ile uyumlu bilirkişi heyeti raporu ve ek raporu dikkate alındığında; davalının, davacı tarafından işletme dönemine geçilemediğinden bahisle ödenmeye devam edilen hazırlık dönemine ilişkin taraflar arasındaki sözleşme ile belirlenen kira ödemelerine yönelik herhangi bir itiraz etmeksizin bu ödemeleri kabul ettiği ayrıca davalı tarafından davacıya yapılacak yer tesliminin sözleşme ile öngörülen tarihten yaklaşık 2,5 yıl sonra yapılması girişiminde bulunulduğu yine yer teslimine dair davacı tarafa teslimin yapılacağı yer ve saatin iletildiğinde dair dosyada bilgi ve belge bulunmadığı, her ne kadar bu hususta davacıya gönderilen ihbar kağıdının iade döndüğü anlaşılmış ise de teslim tarihi ve yerinden haberdar olmayan davacının söz konusu yeri teslim almasının kendisinden beklenemeyeceği, davacının adres değişikliği olması durumunu davalıya bildirmesi gerektiğine dair sözleşmede bir hüküm bulunmadığı gibi tarafların süreçte iletişim halinde oldukları ve davalının davacının yeni adresine aşamalardaki yazışma ve görüşmelerden vakıf olduğu bunun yanında yer tesliminin yapılması istenilen tarihte dahi davacının proje alanında birtakım eksiklerin bulunduğu ve bu eksiklerin davacı tarafından giderilmesinin istenildiğine dair beyan dikkate alındığında, proje alanınını da yer teslimine uygun olmadığı sonucuna varılarak, belirtilen nedenlerle; davalının somut olayda kendisine verilen teminat mektubunu nakte çevirme hususunda haksız olduğu kanaatine varılarak, davanın kabulüne dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davanın KABULÜ ile toplam 273.847,20 TL tutarındaki maddi tazminatın teminat mektubunun nakte çevirme tarihi olan 13/12/2022 tarihinden itibaren işleyecek ticari temerrüt faizi ile davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
2-Alınması gerekli 18.706,50 TL harçtan peşin alınan 4.676,63 TL harcın mahsubu ile bakiye 14.029,87 TL harcın davalıdan alınarak hazineye irat kaydına,
3-Bu dava kapsamında davacı tarafından yapılan 4.000,00-TL tebligat ve müzekkere gideri, 4.000,00-TL bilirkişi ücreti, 4.676,63- TL Peşin Harç, 269,85-TL Başvuru harcı ve 38,40-TL Vekalet harcı olmak üzere toplam 12.984,88-TL yargılama giderini davalıdan alınarak davacıya ödenmesine,

4-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT uyarınca hesaplanıp takdir edilen 43.815,55 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
5-6102 sayılı Türk Ticaret Kanununun 5/A ve 6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanununun 18/A-13. Maddesi uyarınca alınması gereken 3.120,00 TL arabuluculuk ücretinin davalıdan alınarak hazineye irat kaydına
6-Kullanılmayan gider avansı var ise hükmün kesinleşmesinden sonra yatıran tarafa iadesine,
Dair; taraf vekillerinin yüzüne karşı gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 hafta içinde ...Bölge Adliye Mahkemelerinde İstinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı 20/12/2024