mahkeme 2024/38 E. 2024/353 K.

T.C. ANKARA 3. FİKRİ VE SINAÎ HAKLAR HUKUK MAHKEMESİ
TÜRK MİLLETİ ADINA KARAR VERMEYE YETKİLİ
T.C.
ANKARA
3. FİKRİ VE SINAÎ HAKLAR HUKUK MAHKEMESİ
GEREKÇELİ KARAR

ESAS NO : 2024/38
KARAR NO : 2024/353

HAKİM : ... ...
KATİP : ... ...

DAVACI : ... -
VEKİLLERİ : Av. ... - ...
Av. ... -...
Av. ... - ...
DAVALI : 1- ... ...
VEKİLİ : Av. ... - ... ...
DAVALI : 2-...
VEKİLİ : Av. ... -...

DAVA : Marka (Marka ile ilgili Kurum Kararlarının İptali), Marka (Marka Hükümsüzlüğünden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ : 29/01/2024
KARAR TARİHİ : 24/09/2024
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH : 24/10/2024

TALEP:
Davacı vekili 29/01/2024 harç tarihli dava dilekçesiyle özetle: Davalının ... sayılı ambalaj tasarım başvurularının yeni ve ayırt edici nitelik taşımadığını, müvekkilin dava konusu tasarımlara mesnet "..." esas unsurlu markaları bulunduğunu, "..." ürünlerindeki gümüş ve mavi renk unsurlarının müvekkil markalarını akla getirdiğini, davalı tasarım başvurusuna idari aşamada tasarımın yeni ve ayırt edici olmaması ve kötüniyetli başvuru gerekçeleriyle itiraz edildiğini, ...’nın itirazı reddettiğini, müvekkil markalarının yanı sıra ...’e ait 25.12.2021 tarih ve ... no’lu tescilli markanın da yenilik ve ayırt ediciliği etkilediğini; "..." firmasına ait uzun yıllardır piyasada bulunan kutu içecek ambalajının da yenilik ve ayırt ediciliği etkilediğini, bir fikri mülkiyet hakkının yetkisiz kullanımının da somut olayda davaya konu tasarımın yenilik ve ayırt edici niteliği etkilediğini, enerji içecekleri ambalajlarında sonsuz bir seçim özgürlüğü bulunduğunu, davalının bilerek ve haksız bir avantaj sağlamak amacıyla dürüst ticaret ilkelerine aykırı davrandığını ileri sürerek, ...'in ... sayılı ... kararının iptaline, davalı şahıs adına .... sayı ile kayıtlı tasarımların hükümsüzlüğüne ve sicilden terkinine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP:
Davalı ... vekili dilekçe ve beyanında özetle: Dava konusu ... kararının hukuka uygun olduğunu, kurulun somut olaya konu tasarımlarda birçok figürün bir arada bulunması ve ülkemizde korunan bir sınai mülkiyet hakkının ihlali olmaması sebebi ile itiraza gerekçe olarak gösterilen tasarımların bilgilenmiş kullanıcılar nezdinde, genel izlenim itibari ile farklı olduğuna karar verdiğini, kurul tarafından ayırt edicilik incelemesi yapılırken iltibas kelimesinin kullanılmış olmasının kararı usulen hatalı kılmayacağını savunarak, davanın reddini talep etmiştir.
Davalı şirket vekili cevap dilekçesinde özetle; tasarımların arasında aynı veya örtüşen herhangi bir görünüm ve aynılık bulunmadığını, davacı yanın mavi gri renk kombinasyonuna dayandığı, mavi gri renk kombinasyonunun tek kişinin tekeline bırakılmasının da hukuka aykırı olduğunu, müvekkili tasarımının yenilik koşulunu sağladığını, müvekkilinin davacı yanın markasından hiçbir şekilde haksız yararlanma, kullanma ve marka ticareti yapmak gibi bir amacı bulunmadığını, davacı yanın müvekkilinin tasarımına kötü niyetli olduğuna dair somut bir delil de ortaya koyamadığını savunarak, davanın reddini istemiştir.

MUHAKEME: HMK kapsamında "Yazılı Yargılama Usulü " uygulanmıştır.

UYUŞMAZLIĞIN TESPİTİ VE DİĞER HUSUSLAR:
Dava; davalı başvurusu olan ... sayılı tasarım başvurusu ile ilgili olarak ... tarafından alınan ... sayılı kararın iptali ve hükümsüzlük istemlerine ilişkindir.
Davanın açılmasıyla birlikte, tarafların karşılıklı dilekçeleri tebliğ olmuş, sundukları deliller toplanmış, dava konusu başvuruya ilişkin bilgi ve belgeler ...'dan celp edilmiş, dava şartları incelenmiş, ön inceleme duruşması yapılmış, hak düşürücü süre bakımından eksiklikler bulunmadığı tespit edilmiş, taraflar sulhe teşvik edilmiş, arabulucuya gitme hakları hatırlatılmış, sonuç alınamaması üzerine uyuşmazlık konuları tespit edilmiş, tahkikat icra olunmuş, 06/08/2015 tarihli ve 29437 sayılı Resmi Gazete'de yayınlanarak yürürlüğe giren Bölge Adliye ve Adli Yargı İlk Derece Mahkemeleri ile Cumhuriyet Başsavcılıkları İdari ve Yazı İşleri Hizmetlerinin Yürütülmesine Dair Yönetmeliğin 201/2 nci maddesi hükmü de gözetilerek, taraflara yargılamanın geneliyle ilgili son sözleri de sorulmuş, sözlü olarak iddia ve savunmada bulunma olanağı tanınmıştır.
İptali istenen ... karar tebliğ tarihinin 27/11/2023 olduğu, 29/01/2024 tarihinde açılan davanın (27/01/2024 tarihi cumartesi günü olduğundan), 5000 sayılı ... Vekilliği ile Bazı Düzenlemeler Hakkında Kanun'un 15/c maddesinde belirlenen iki aylık hak düşürücü süre içerisinde olduğu anlaşılmış ve işin esasına geçilmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ, UYGULANACAK HÜKÜMLER ve
GEREKÇE
Taraflar arasındaki uyuşmazlığın; davalı başvurusu olan ... sayılı ambalaj tasarım başvurusu ile ilgili olarak ... tarafından alınan ... sayılı kararının iptali ve hükümsüzlüğün gerekip gerekmediği noktasında olduğu anlaşılmıştır.

... ...'in ... sayılı kararında;
"... sıra numaralı tasarımların itiraza gerekçe olarak gösterilen ve ... adına tescilli “...” ve “...” unsurları içeren markalar, ... tarafından üretilen veya piyasada var olan ürünler, başvuru sahibi adına tescilli marka ve kötüniyet gerekçesine dayanılarak reddedilmesi talebiyle yapılan itiraz incelenmiştir.
Bilindiği gibi 6769 sayılı Sınai Mülkiyet Kanunun 56/4 maddesi uyarınca “bir tasarımın aynısı, başvuru veya rüçhan tarihinden önce dünyanın herhangi bir yerinde kamuya sunulmamış ise o tasarım yeni kabul edilir”.
SMK 57/1 maddesine göreyse “Kamuya sunma; sergileme, satış gibi yollarla piyasaya sürme, kullanma, tarif, yayım, tanıtım veya benzer amaçlı faaliyetleri kapsar. Tasarımın gizlilik şartıyla üçüncü bir kişiye açıklanması kamuya sunma sayılmaz. SMK 57/ 2 maddesi ise koruma talep edilen bir tasarım, başvuru tarihinden veya rüçhan talebi varsa rüçhan tarihinden önceki on iki ay içinde tasarımcı veya halefi ya da bu kişilerin izni ile üçüncü bir kişi tarafından veya tasarımcı ya da halefleri ile olan ilişkinin kötüye kullanımı sonucu kamuya sunulması hâlinde bu açıklama tasarımın yeniliğini ve ayırt edici niteliğini etkilemez.” düzenlemesini ihtiva etmektedir. Ayırt ediciliğe ilişkin SMK 56/5 “Bir tasarımın bilgilenmiş kullanıcı üzerinde bıraktığı genel izlenim; a) Tescilli tasarım için başvuru veya rüçhan tarihinden önce, b) Tescilsiz tasarım için tasarımın kamuya ilk sunulduğu tarihten önce, kamuya sunulmuş herhangi bir tasarımın aynı kullanıcı üzerinde yarattığı genel izlenimden farklı ise bu tasarımın ayırt edici niteliğe sahip olduğu kabul edilir.” SMK 56/6 “Ayırt edici niteliğin değerlendirilmesinde, tasarımcının tasarımı geliştirmede sahip olduğu seçenek özgürlüğünün derecesi dikkate alınır.” SMK 67/ 2 Üçüncü kişiler tasarım tescilinin yayım tarihinden itibaren üç ay içinde ücretini ödeyerek tasarımın 55 inci maddenin birinci ve ikinci fıkralarında yer alan tanımlara uygun olmadığı, 56 ncı ve 57 nci maddelerde belirtilen şartları taşımadığı, 58 inci maddenin dördüncü fıkrası ve 64 üncü maddenin altıncı fıkrasının (c) bendi kapsamında olduğu, başvurunun kötüniyetli olduğu ve bir fikri mülkiyet hakkının yetkisiz kullanımını içerdiği gerekçelerini ileri sürerek tescil belgesinin verilmesine yazılı olarak itiraz edebilir. hükmünü ihtiva etmektedir.
Yukarıdaki hükümler kapsamında ilk olarak ... tarafından ileri sürülen kötüniyet gerekçesi incelenmiştir. Bu kapsamda yapılan incelemede; itiraz sahibinin, itiraz ekinde başvuru sahibinin kötüniyetini ispatlar somut delilleri sunmadığı ve bu nedenle kötüniyet iddiasının ispatlanamadığı tespit edildiğinden söz konusu iddia kabul edilmemiştir.
Akabinde Kurum, ... markalarına, ... tarafından üretilen veya piyasada var olan ürünlere ve başvuru sahibi adına tescilli markaya dayalı olarak yapılan yeni ve ayırt edici olmama iddiasını incelemiştir. Bu kapsamda yapılan inceleme ve değerlendirmede, itiraza konu ... sıra numaralı tasarımlar ile itiraza gerekçe olarak gösterilen “...” ve “...” unsurları içeren markaların, ... tarafından üretilen veya piyasada var olan ürünlerin ve başvuru sahibi adına tescilli markanın içecek emtiasının bilgilenmiş kullanıcıları nezdinde farklı olduğu, bilgilenmiş kullanıcıların farklı tasarımlar veya ürünler karşısında olduklarının anlayabilecekleri ve başvurunun yukarıdaki itiraz gerekçeleri karşısında yeni ve ayırt edici olduğu kanaatine ulaşılmıştır.
Sayılan nedenlerle itirazın reddi gerekmiştir.
KARAR:
İtirazın reddine ve ... sıra numaralı tasarımın tescilinin devamına, oybirliği ile karar verilmiştir." şeklinde ifade edilmiştir.

Dosya kapsamında alınan bilirkişi raporunun sonuç kısmında özetle:
"...1- ... no’lu tasarımın ... no’lu marka karşısında bilgilenmiş kullanıcılar nezdinde farklı ve ayırt edici olmadığı, ...’ya ait içecek şişesi görseli karşısında bilgilenmiş kullanıcılar nezdinde farklı ve ayırt edici olduğu,
2- ... no’lu tasarımın ... no’lu marka karşısında bilgilenmiş kullanıcılar nezdinde farklı ve ayırt edici olmadığı, Gri-Mavi esas unsurlu markalar ve Davacıya ait içecek ambalaj görselleri karşısında bilgilenmiş kullanıcılar nezdinde farklı ve ayırt edici olduğu,
3- Mutlak yenilik araştırmasında, davacı dilekçelerinde hükümsüzlüğe mesnet gösterilen tasarım/markalar dışında dava konusu tasarımın yenilik niteliği etkileyecek bir tasarıma ulaşılamadığı;
4- Somut olayda davacıya ait markalardaki renklerin aynı/benzerlerinin davacıyla benzer şekilde enerji içeceği ürünü içeren bir ambalaj tasarımı üzerinde kullanıldığı tespit edilmekle birlikte kötüniyet bakımından nihai takdirin Sayın Mahkeme’ye ait olduğu; ..." şeklinde görüş bildirilmiştir.

DEĞERLENDİRME:
Dava konusu edilen ambalaj tasarımından ... sayılı tasarımın, mavi ve beyaz rengin hakim olduğu, kutu üzerinde "energy drink" ibaresinin yazıldığı ve kırmızı yuvarlak rengin de işaret olarak konulduğu bir enerji içeceği kutusu tasarımı olduğu anlaşılmıştır.
Dava konusu edilen diğer ... sayılı tasarım ise yine mavi ve beyaz rengin hakim olduğu, kutu üzerinde "energy drink" ibaresinin yazıldığı bir enerji içeceği kutusu ambalaj tasarımıdır.
Mesnet olarak ise ... nolu marka (mavi ve beyaz renklerden oluşan ve üzerinde kaplan kafası figürü bulunan bir ... markası), ... içecek ambalajının bulunduğu, yine davacıya ait .... sayılı markalar ile internet linki görselinin gösterildiği anlaşılmıştır. Söz konusu mesnet marka ve tasarımların dava konusu tasarımlarla karşılaştırılması aşağıda yapılacaktır.

Bilindiği üzere tasarım, bir ürünün veya onun bir kısmının görmek veya dokunmak gibi insan duygularıyla fark edilen görünümüdür. Görünüm, ürünü veya onun üstündeki süslemeyi oluşturan çizgilerin, özel şekillerin, çevre çizgisinin, renklerin, biçimin ve/veya malzemenin sonucudur.
6769 sayılı SMK’nın 56. maddesinde tasarımın korunma koşulları düzenlenmiş olup, bir tasarımın tescili için yeni ve ayırt edici nitelikte olması gerektiği vurgulanmıştır. 6769 sayılı SMK’nın 56/f.4'e göre bir tasarımın “yeni” olması o tasarımın aynısının daha önce dünyanın herhangi bir yerinde kamuya sunulmamış olması anlamına gelir. Eğer herhangi iki tasarım arasında sadece küçük ayrıntıda farklılık varsa o tasarımlar aynı kabul edilir. Yenilik değerlendirmesinde temel alınan kriter mutlak yenilik, yani dünyada yenilik ilkesidir. Yenilik mutlaktır; çünkü, tescili istenen tasarımın aynısının kamuya sunulması halinde, kamuya sunma eylemi Türkiye’de ya da dünyanın neresinde ne zaman yapılmış olursa olsun, yenilik ortadan kalkar. Bundan tescil başvurusunda bulunan tasarımcının haberinin bulunup bulunmaması önem arz etmez.
Ayırt edicilik kriterini düzenleyen SMK'nın 56/f.5, “Bir tasarımın bilgilenmiş kullanıcı üzerinde bıraktığı genel izlenim; a) Tescilli tasarım için başvuru veya rüçhan tarihinden önce, b)Tescilsiz tasarım için tasarımın kamuya ilk sunulduğu tarihten önce, kamuya sunulmuş herhangi bir tasarımın aynı kullanıcı üzerinde yarattığı genel izlenimden farklı ise bu tasarımın ayırt edici niteliğe sahip olduğu kabul edilir.” Bir tasarımın ayırt edici nitelikleri o tasarıma has, yani sadece o tasarıma ait özelliklerdir.
Yine 56/5. maddeye göre tasarımlar arasındaki kıyaslamada ölçü "bilgilenmiş kullanıcı" dır. Bilgilenmiş kullanıcının tanımı SMK'da yer almamakla beraber, tasarımın ayırt ediciliğinde "ürün hakkında temel bilgilere sahip bir kişinin" yapacağı değerlendirme esas alınacaktır. Öğretide, bilgilenmiş kullanıcının bir uzmanı ifade etmediği; ortalama bir tüketiciden daha üst düzeydeki bir ara veya nihai tüketici olarak anlaşılması gerektiği ifade edilmiştir.
Aynı maddede (56/6); ayırt edici niteliğin değerlendirilmesinde, tasarımcının tasarımı geliştirmede sahip olduğu seçenek özgürlüğünün derecesi dikkate alınacağı hükme bağlanmıştır. “Seçenek özgürlüğü” kavramı ile ilgili olarak, koruma dışı hallerin değerlendirildiği 58. maddede; “Ürünün teknik fonksiyonunun zorunlu kıldığı görünüm özellikleri.” ifadesi yer almaktadır. Aynı maddeye göre, “Tasarımın kullanıldığı veya uygulandığı ürünün, başka bir ürüne mekanik olarak monte edilmesi veya bağlanması için belirli biçim ve boyutlarda üretilmesi zorunlu ürünlerin görünüm özellikleri.” koruma kapsamı dışında kalmaktadır.
Yukarıda yapılan açıklamalar ışığında somut uyuşmazlığa dönüldüğünde; bilirkişi heyetince yapılan mutlak yenilik incelemesinde, davacı dilekçelerinde hükümsüzlüğe mesnet gösterilen tasarım/markalar dışında, dava konusu tasarımın yenilik niteliğini etkileyecek bir tasarıma ulaşılamadığı rapor edilmiştir. Dava konusu tasarımlara yönelik teknik zorunluluk değerlendirildiğinde ise ürünlerin antropometrik ve fonksiyonel gerekçeler ile oluşan ölçü sınırları dışında tasarımda benzerliği zorunlu kılacak teknik bir zorunluluğun bulunmadığı değerlendirilmiştir. Seçenek özgürlüğüne ilişkin olarak somut davada; tasarım hakkına konu ürün olan, ambalaj tasarımları bakımından yapılan inceleme neticesinde, benzer başlıktaki ambalaj örnekleri incelendiğinde malzeme, desen gibi değişkenleri ile gerçekleştirilen bezeme işlemeleri, ürün formları ve detayları tasarımcının seçenek özgürlüğü kapsamında değerlendirilmiş ve bu tasarımlar bakımından geniş bir seçenek özgürlüğünün bulunduğu değerlendirilmiştir.
Belirtilen açıklamalar ışığında tarafların iddia ve savunmaları, tasarım tescil belgesi, ...'in ret kararına mesnet gösterilen dokümanlar, hukuki nitelendirme hariç maddi tespitler barındıran bilirkişi raporu ile tüm dosya kapsamına göre yapılan tespitler şu şekildedir:
KARŞILAŞTIRMALAR:
Tasarımlar karşılaştırılırken tüm benzerlik ve farklılıkların saptanması önem arz eder. Değerlendirme ise tasarımın bilgilenmiş kullanıcı gözündeki genel izlenimi açısından yapılır. Genel izlenimi doktrinde "Gestalt Psikolojisi" olarak tanımlanan doğrultuda ele almak doğru bir yaklaşım olacaktır ki buna göre “Bütün kendisini oluşturan parçaların bir araya gelmesinden farklı bir şeydir.” ....
] Unutulmamalıdır ki; tasarımın, öncekilerden tamamen farklı olmasını beklemek yerinde bir davranış değildir. Başka bir deyişle, tasarımın tüm özelliklerinin öncekilerden farklı olması gerekmez. Bilgilenmiş kullanıcı nezdinde genel izlenim itibariyle farklı olduğu değerlendirilen sonraki tasarım ayırt edici sayılır ve yenilik kriterini de sağlıyorsa tescili mümkündür.
İlk olarak belirtilmesi gereken husus, mesnet ... sayılı markanın tescili için 25.12.2021 tarihinde ...’ başvuruda bulunulduğu, marka başvurusu/tescilinin geçersiz kılındığıdır. Ancak, marka başvurusu tarihinin davalıya ait tasarım başvuru tarihinden önce olması sebebiyle, karşılaştırmaya esas alınabileceği değerlendirilmiştir.
... no’lu tasarım ile mesnet ... sayılı marka karşılaştırıldığında; ... sayılı tasarım ambalaj tasarımı olup, mavi zemin üzerine üstten aşağıya doğru ortada kalın ve her iki yanda ince beyaz bir şeritten oluşmakta şeritte yukarıya doğru bir boşluk yaratılarak ortada beyaz kontörlü içi kırmızı bir dair bulunmaktadır. Şerit yukarıda daire ile uyumlu şekilde bitişte yay halinde olup aynı yay alt şeritin başlangıcında da yer almaktadır. Alt şerit boşaltılmış olup şerit arasında “...” ibaresi yer almaktadır. Tasarımın baskın unsurunun şerit yapısı ve şerit ortasına konumlandırılmış kırmızı daire olduğu görülmektedir. ... no’lu marka görseli ise mavi zemin üzerine üstten aşağıya doğru ortada kalın ve her iki yanda ince beyaz bir şeritten oluşmakta şeritte yukarıya doğru bir boşluk yaratılarak ortada beyaz kontörlü içi kırmızı bir dair bulunmaktadır. Şerit yukarıda daire ile uyumlu şekilde bitişte yay halinde olup aynı yay alt şeritin başlangıcında da yer almaktadır. Marka görselinde kırmızı daire içinde jaguar/leopar betimlemesi olup “...” ibaresi yer almamaktadır. ... no’lu marka görselindeki tüm vasıflar ... no’lu tasarım ambalaj tasarımında mevcut olup sadece jaguar/leopar betimlemesi yer almamaktadır. Tasarımın baskın unsurunun şerit yapısı ve şerit ortasına konumlandırılmış kırmızı daire olduğu göz önünde bulundurulduğunda ... no’lu tasarımın ... no’lu marka görseline ait unsurları hayvan betimlemesi hariç olmak üzere birebir barındırdığı, marka başvurusunun tasarım başvurusundan önceye tarihlendiğinden SMK md. 56/4 uyarınca yenilik vasfını taşımadığı, SMK md. 56/5 uyarınca ise bilgilenmiş kullanıcı gözünden yeni ve ayırt edici olmadığı kanaati oluşmuştur.

... no’lu tasarım ...'ya ait içecek şişesi görseli ile karşılaştırıldığında; ...’ya ait içecek şisesi görseli ise yine mavi zemin üzerinde ortada dairesel bir ... ve altta pepsi ibaresini barındırmaktadır. Dairenin içindeki renkler dalgalı bir biçimde ayrılmıştır; kırmızı üstte, mavi altta ve ortada beyaz bir dalga yer alır. Bu dalgalı desen, bir dalga hareketi gibi görülebilir. Karşılatırma yapıldığında mavi zein ortak olup bu rengin kimsenin tekelinde olamayacağı izahtan varestedir. Diğer taraftan daire kullanımı ortak olsa da ... no’lu tasarım düz kırmızı iken ... logosu üç renk ve renklerden oluşan dalga formundadır. ... görseli bir şerit veya ... ibaresine sahip değildir. Bu meyanda ... no’lu tasarımın ... görseli karşısında bilgilenmiş kullanıcıların nezdinde farklı olduğu, bilgilenmiş kullanıcıların farklı tasarımlar veya ürünler karşısında olduklarının anlayabilecekleri; yeni ve ayırt edici olduğu kanaati oluşmuştur.

... no’lu tasarım ile mesnet ... sayılı marka karşılaştırıldığında;
... no’lu tasarım da yine ambalaj tasarımı olup, mavi zemin üzerine üstten aşağıya doğru ortada kalın ve her iki yanda ince beyaz bir şeritten oluşmakta şeritte yukarıya doğru bir boşluk yaratılarak ortada bir boşluk bulunmaktadır. Şerit yukarıda bitişte yay halinde olup aynı yay alt şeritin başlangıcında da yer almaktadır. Alt şerit boşaltılmış olup şerit arasında “...” ibaresi yer almaktadır. Tasarımın baskın unsurunun şerit yapısı olduğu görülmektedir. Yapılan karşılaştırmada; marka görselinde mavi zemin üzerine üstten aşağıya doğru ortada kalın ve her iki yanda ince beyaz bir şeritten oluşmakta şeritte yukarıya doğru bir boşluk yaratılarak ortada beyaz kontörlü içi kırmızı bir dair bulunmaktadır. Şerit yukarıda daire ile uyumlu şekilde bitişte yay halinde olup aynı yay alt şeritin başlangıcında da yer almaktadır. Marka görselinde kırmızı daire içinde jaguar/leopar betimlemesi olup “...” ibaresi yer almamaktadır. ... no’lu marka görselindeki tüm vasıflar ... no’lu ambalaj tasarımında mevcut olup sadece kırmızı daire ve jaguar/leopar betimlemesi yer almamaktadır. ... no’lu tasarımda en belirgin ve ibare hariç tek unsurun şerit yapısı olduğu düşünüldüğünde bu şeritin birebir aynısı tüm vasıfları ile ... no’lu marka görselinde yer almaktadır. ... no’lu tasarım sadece bu unsurlardan eksiltme yapmıştır. Tasarımın baskın unsurunun şerit yapısı ve ortasındaki boşluk göz önünde bulundurulduğunda ... no’lu tasarımın ... no’lu marka görseline ait unsurları kırmızı daire ve hayvan betimlemesi hariç olmak üzere birebir barındırdığı, marka başvurusunun tasarım başvurusundan önceye tarihlendiğinden SMK md. 56/4 uyarınca yenilik vasfını taşımadığı, SMK md. 56/5 uyarınca ise bilgilenmiş kullanıcı gözünden yeni ve ayırt edici olmadığı kanaati oluşmuştur.

... no’lu tasarımın gri-mavi esas unsurlu markalarla karşılaştırmasında ise; Yukarıda ...nolu tasarımın tarifine ilişkin açıklama yapılmıştır. Diğer markalar ise kare formunda olup yatayda ortadan dikeyde ise diyagonal şekilde bölümlendiği bölümlenen alanlarda ise şaşırtmalı şekilde gri ve mavi renk dolgusunun yapıldığı görülmektedir. Tasarım ve marka görselleri arasındaki tek benzerlik renk kullanımı olup renk kullanımın aksine bir durum olmadıkça kimsenin tekelinde olamayacağı izahtan varestedir. Kaldı ki ... görseli de mavi rengi kullanmaktadır. Bu meyanda ... no’lu davacı tasarımının Gri-Mavi esas unsurlu markalar incelendiğinde bilgilenmiş kullanıcıların nezdinde farklı olduğu, bilgilenmiş kullanıcıların farklı tasarımlar veya ürünler karşısında olduklarının anlayabilecekleri; hasılı yeni ve ayırt edici olduğu kanaati oluşmuştur.

... no’lu tasarımın davacıya ait içecek ambalaj görselleri karşılaştırmasında; Yukarıda ...nolu tasarımın tarifine ilişkin açıklama yapılmıştır. Davacıya ait görselin "..." adresinde 3 yıl önceki bir videoda görüntülenebildiği ve dolayısıyla davaya konu tasarımdan önce kamuya sunulduğu değerlendirilmiştir. İçecek ambalaj görselleri incelendiğinde zeminde dikine kenara diyagonal şekilde bölümlendiği yatayda ise altta iki sıra halinde bölümlendiği bölümlenen alanlarda ise şaşırtmalı şekilde gri ve mavi renk dolgusunun yapıldığı görülmektedir. Üstte sarı renkte soğuk içiniz ibaresi, ortada ... ibaresi, altında sarı bir daire merkezinde karşılıklı konumlandırılan iki adet boğa ve atında ... ve en altta ise Enerji içeceği ibareleri bulunmaktadır. Davacıya ait içecek ambalaj görselleri ile ... no’lu tasarım arasındaki ilişki renk kullanımı ve energy drink ibareleridir. Energy drink genellikle zihinsel ve fiziksel uyarım sağladığı pazarlanan kafein gibi uyarıcı bileşikler içeren bir tür işlevsel içecektir. Karbonatlı olabilir veya olmayabilir ve ayrıca çok sayıda diğer olası bileşenin yanı sıra şeker, diğer tatlandırıcılar veya bitki özleri içerebilir. Dolayısıyla bu tür içecek üreticilerinin ürününü tanımlamak için kullandığı ortak bir ifadedir. Renk kullanımı hususu ise bir markaya özgülenemez. ... no’lu davacı tasarımının davacıya ait içecek ambalaj görseller incelendiğinde bilgilenmiş kullanıcıların nezdinde farklı olduğu, bilgilenmiş kullanıcıların farklı tasarımlar veya ürünler karşısında olduklarının anlayabilecekleri; yeni ve ayırt edici olduğu kanaati oluşmuştur.

KÖTÜ NİYET HUSUSUNDA YAPILAN DEĞERLENDİRME
Tasarımlar bakımından kötü niyetli başvuru hallerinin nasıl değerlendirilmesi gerektiği konusunda genel geçer bir kural bulunmamaktadır. Buna karşılık, tasarım hakkının verdiği hak ve yetkiler dışında bu hakların başka amaçlarla kullanılması, başkasının tasarımından haksız yararlanmak veya gerçekte kullanmayıp yedekleme yapmaya, ticarete engel olmaya veya şantaja yönelik tasarımların tescil başvuruları kötü niyetli olarak değerlendirilebilir. Benzer şekilde koruma süresi biten bir esere veya yenilememe nedeniyle sona eren bir markaya ilişkin olarak tasarım başvurusu yapmak veya marka başvurusu reddedilen başvuru sahibinin başvurusunu tasarım başvurusuna dönüştürmesi gibi hâller, kötü niyetli tasarım başvurusu olarak değerlendirilebilecektir. Yanı sıra tanınmış bir markanın tanınmışlığından haksız yararlanma amacı taşıyan tasarım başvuruları başta olmak üzere, bir fikri mülkiyet hakkının yetkisiz kullanımını içeren tasarım başvurularının da doğası itibarıyla kötü niyetli olarak değerlendirilebilmesi mümkündür.
Yukarıda da belirtildiği üzere, kötü niyetli başvuru hallerinin değerlendirilmesi bakımından somut olayda tasarım hakkının verdiği hak ve yetkiler dışında bu hakların başka amaçlarla kullanılması, başkasının tasarımından haksız yararlanmak veya gerçekte kullanmayıp yedekleme yapmaya, ticarete engel olmaya veya şantaja yönelik bir başvuru veya koruma süresi biten bir esere veya yenilememe nedeniyle sona eren bir markaya ilişkin olarak tasarım başvurusu yapmak veya marka başvurusu reddedilen başvuru sahibinin başvurusunu tasarım başvurusuna dönüştürmesi gibi hâller bulunmadığı tespit edilmiştir. Her ne kadar davacı ... ve gri-mavi esas unsurlu markalarının tasarım üzerinde kullanıldığını ve bu nedenle de kötüniyetli bir başvuru olduğunu ifade etmiş bulunsa da, tek başına markanın tasarım üzerinde kullanılması yukarıda açıklandığı üzere kötüniyetli başvuru olarak değerlendirilemez. Yanı sıra tanınmış bir markanın tanınmışlığından haksız yararlanma amacı taşıması da gerekmektedir.
Somut olayda davacıya ait markalardaki renklerin aynı/benzerlerinin davacıyla benzer şekilde enerji içeceği ürünü içeren bir ambalaj tasarımı üzerinde kullanıldığı tespit edilmiş ise de bu hususun tek başına kötü niyete dayalı kabul kararı verilmesi için yeterli olmadığı değerlendirilmiştir. Dosya kapsamında, davalı tarafından yapılan tasarım başvurusunun kötü niyetli olduğuna ilişkin somut veriler bulunmamakta ve tasarımın kullanılış amacı ve fonksiyonlarına aykırı bir şekilde, davacı veya iyiniyetli üçüncü kişileri baskı altında tutma, onlara şantaj yapma veya engelleme, haksız yararlanma amacına ilişkin herhangi bir olgu ve olay söz konusu olmadığından, kötü niyet şartlarının oluşmadığı değerlendirilmiştir.

Neticeten; ... no’lu tasarımın mesnet ... no’lu marka karşısında bilgilenmiş kullanıcılar nezdinde farklı ve ayırt edici olmadığı, ... no’lu tasarımın mesnet ... no’lu marka karşısında bilgilenmiş kullanıcılar nezdinde farklı ve ayırt edici olmadığı- benzer olduğu tespit edildiğinden, ... kararının iptali ve dava konusu tasarımların hükümsüz kılınmasına Mahkememizce kanaat getirilerek, aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.

HÜKÜM:
1-Davanın KABULÜNE,
2-... ...'nun ... sayılı kararının iptaline,
3-... sayılı tasarımların hükümsüzlüğüne ve sicilden terkinine,
4-Alınması gereken 427,60 TL bakiye karar harcın davalılardan tahsili ile hazineye gelir kaydına,
5-Davacı kendisini vekille temsil ettirdiği için AAÜT uyarınca 25.500,00 TL vekalet ücretinin davalılardan alınarak davacıya verilmesine,
6-Aşağıda dökümü gösterilen ve davacı tarafından yapılan 9.456,00TL yargılama giderlerinin davalılardan alınarak davacıya verilmesine,

7-Tarafların yatırdıkları gider avanslarından kalan tutarın HMK 333/1 uyarınca karar kesinleştiğinde iade işlemi yapılmak üzere tebliğden itibaren 15 gün içinde, banka hesap numarası bildirildiğinde hesaba aktarılmasına, aksi halde ... aracılığı ile adreste ödemeli olarak gönderilmesine,
Dair verilen karar, taraf vekillerinin yüzüne karşı 6100 sayılı HMK'nun 341. ile 345. Maddelerine göre tebliğinden itibaren iki haftalık süre içinde .... Bölge Adliye Mahkemesine İstinaf Kanun Yoluna dilekçe ile başvurulabileceğine yönelik karar açıkça okunup, usulen anlatıldı.24/09/2024

Katip ...
e-imzalıdır.

Hakim ...
e-imzalıdır.

Davacı Masraf Dökümü:
İlk Masraf 916,00.-TL
Posta Masrafı 1040,00.-TL
Bilirkişi Ücreti 7.500,00.-TL
Toplam 9.456,00-TL