mahkeme 2022/439 E. 2023/311 K.

TÜRK MİLLETİ ADINA KARAR VERMEYE YETKİLİ
T.C.
ANKARA
3. FİKRİ VE SINAÎ HAKLAR HUKUK MAHKEMESİ
GEREKÇELİ KARAR

ESAS NO : 2022/439
KARAR NO : 2023/311

HAKİM : ...
KATİP :...

DAVACI :...
VEKİLİ : Av. ...

DAVALI :...
VEKİLLERİ : Av. ...
Av. ...

ASIL DAVA : Endüstriyel Tasarım (Tecavüzün Önlenmesi, Durdurulması)
BİRLEŞEN DAVA :Endüstriyel Tasarım (Maddi- Manevi Tazminat İstemli)
DAVA TARİHİ : 26/10/2022
KARAR TARİHİ : 17/10/2023
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH : 13/12/2023

BİRLEŞTİRİLEN ... SAYILI DOSYASI
DAVACI : ...
VEKİLİ : Av. ...

DAVALI : ...

BİRLEŞEN DAVA :Endüstriyel Tasarım (Maddi- Manevi Tazminat İstemli)
DAVA TARİHİ :27/12/2022

ASIL DAVADA TALEP:
Davacı vekili 26/10/2022 harç tarihli dava dilekçesi ve duruşmadaki beyanlarında ÖZETLE: Müvekkilinin mobilya tasarım, üretim ve satış iş kolunda faaliyet gösterdiğini ve ... bünyesinde ... numaraları ile tescilli tasarımlarının bulunduğunu, söz konusu tasarımların herhangi bir gerekçeye dayanmaksızın taklitlerinin yapıldığını, üretildiğini ve satıldığını, yapılan ihlal eylemlerine yönelik ... D.iş sayılı dosyaları ile delil tespiti istendiğini, dosyaya kazandırılan raporda keşif mahallinde söz konusu tasarımların sergilendiğinin ve bilgilenmiş kullanıcı nezdinde karıştırılma ihtimali yaratabilecek ölçüde ürünlerin benzer olduklarının tespit edildiğini, ancak tedbir kararı verilmemesi nedeniyle maddi ve manevi olarak zarara uğradığını iddia ederek, tecavüzün önlenmesi ve durdurulmasını talep ve dava etmiştir.

BİRLEŞEN DAVADA TALEP:
Davacı vekili 27/12/2022 harç tarihli dava dilekçesinde ÖZETLE: Müvekkilinin ...'da uzun yıllardır mobilya tasarım, üretim ve satış iş kolunda faaliyet gösterdiğini, müvekkili adına ...'te tescilli tasarımlarının bulunduğunu, davalının müvekkiline ait tasarımları taklit edip ürettiğini, sattığını ve satışa arz ettiğini, ticaretini yaptığını ve ... D. İş sayılı dosyasında tecavüzün tespit edildiğini belirterek; müvekkilinin uğramış olduğu maddi zararın tespiti ile şimdilik 1.000,000 TL maddi ve 15.000,00 TL manevi tazminatın tespit tarihi olan 02/09/2022 tarihinden itibaren işleyecek ticari faiziyle birlikte davalıdan tahsiline ve yargılamanın sonucunda satışa arz edilen ürünlerin tecavüz sayıldığına karar verilmesi halinde masrafları tecavüz edene ait olmak üzere bu kararın ilanına, ... D.İş sayılı dosyasına yapılan masrafın yargılama giderlerinin davalıdan tahsiline ve açılan her ki davanın birleştirilmesini talep ve dava etmiştir.
Davacı vekili 09/05/2023 tarihli ıslah dilekçesi ile maddi tazminat talebini 13.156,77 TL artırarak 14.156,77 TL'ye yükseltmiştir.

CEVAP:
Davalı şirket vekili cevap dilekçesinde ÖZETLE: davacının adına tescilli ürünleri taklit etmek suretiyle üretmediğini, satışa arz etmediğini, bu yolla herhangi bir kazanç sağlamadığını belirterek davanın reddini talep etmiştir.

MUHAKEME: HMK kapsamında "Yazılı Yargılama Usulü " uygulanmıştır.

UYUŞMAZLIĞIN TESPİTİ VE DİĞER HUSUSLAR:
Asıl dava: davacı adına tescilli tasarımlara tecavüzün önlenmesi, durdurulması; birleşen dava: maddi (SMK 151/2-a) ve manevi tazminat istemlerine ilişkindir
Davanın açılmasıyla birlikte, tarafların karşılıklı dilekçeleri tebliğ olunmuş, sundukları deliller toplanmış, tasarım konusu bilgi ve belgeler ...'ten celp edilmiş, dava şartları incelenmiş, ön inceleme duruşması yapılmış, hak düşürücü süre bakımından eksiklikler bulunmadığı tespit edilmiş, taraflar sulhe teşvik edilmiş, arabulucuya gitme hakları hatırlatılmış, sonuç alınamaması üzerine uyuşmazlık konuları tespit edilmiş, tahkikat icra olunmuş, 06/08/2015 tarihli ve 29437 sayılı Resmi Gazete'de yayınlanarak yürürlüğe giren Bölge Adliye ve Adli Yargı İlk Derece Mahkemeleri ile Cumhuriyet Başsavcılıkları İdari ve Yazı İşleri Hizmetlerinin Yürütülmesine Dair Yönetmeliğin 201/2 nci maddesi hükmü de gözetilerek, taraflara yargılamanın geneliyle ilgili son sözleri de sorulmuş, sözlü olarak iddia ve savunmada bulunma olanağı tanınmıştır.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ, UYGULANACAK HÜKÜMLER ve GEREKÇE
Taraflar arasındaki uyuşmazlığın; davalı eylemlerinin davacı adına tescilli ... sayılı tasarımlara davalı tarafından tecavüz yapılıp yapılmadığı, yapıldı ise tecavüzün önlenmesi, durdurulması talebi ile maddi ve manevi tazminat isteminden ibarettir.
Dosya kapsamında bulunan ... D.İş dosyası incelendiğinde, bilirkişiler tarafından davalı adresinde 02.09.2022 tarihinde tespit yapıldığı, karşılaşılan ürünlerin fotoğraflandığı anlaşılmıştır. Tespit sonucunda davacı adına tescilli ... numaralı tasarımın alt modül yönünden; ... numaraları tasarımların keşif mahallinde rastlanan ürünler ile bilgilenmiş kullanıcı nezdinde karıştırılacak derecede benzer olduğu yönünde görüş ifade edilmiştir.

Mahkememizce bilirkişi heyetinden alınan 17/04/2023 havale tarihli raporda özetle: "...Davacının ... numaraları ile tescilli tasarımları ile davalının adresine 02.09.2022 günü yapılan tespitte rastlanılan ve fotoğraflanan ürünlerin benzer olduğu, yoksul kılınan kazancın 14.156.77 TL olacağı..." ifade edilmiştir.

6769 sayılı SINAİ MÜLKİYET KANUNU (10/01/2017 yürürlük)
6769 sayılı Sınai Mülkiyet Kanunu’na (SMK) göre bir tasarımın korunması için tasarım veya ürün tanımına uygun olmasının yanı sıra yeni olması ve ayırt edici niteliğe sahip olması gerekmektedir.

SMK m. 55 (1) hükmüne göre: “Tasarım, ürünün tümü veya bir parçasının ya da üzerindeki süslemenin çizgi, şekil, biçim, renk, malzeme veya yüzey dokusu gibi özelliklerinden kaynaklanan görünümüdür.”
SMK m. 56 (1) hükmüne göre “Tasarım yeni ve ayırt edici niteliğe sahip olması şartıyla bu Kanunla sağlanan haklar kapsamında korunur.
(2) Birleşik ürünün parçasının tasarımı, aşağıdaki şartları taşıyorsa yeni ve ayırt edici niteliğe sahip olduğu kabul edilir:
a) Parça birleşik ürüne takıldığında, birleşik ürünün normal kullanımında görünür durumda olmalıdır. b) Parçanın görünür durumda olan özellikleri, yenilik ve ayırt edici nitelik şartlarını karşılamalıdır.
(4) Bir tasarımın aynısı;
a) Tescilli tasarım için başvuru veya rüçhan tarihinden önce, b) Tescilsiz tasarım için tasarımın kamuya ilk sunulduğu tarihten önce, dünyanın herhangi bir yerinde kamuya sunulmamış ise o tasarım yeni kabul edilir. Tasarımlar sadece küçük ayrıntılarda farklılık gösteriyorsa aynı kabul edilir.
(5) Bir tasarımın bilgilenmiş kullanıcı üzerinde bıraktığı genel izlenim;
a) Tescilli tasarım için başvuru veya rüçhan tarihinden önce, b) Tescilsiz tasarım için tasarımın kamuya ilk sunulduğu tarihten önce, kamuya sunulmuş herhangi bir tasarımın aynı kullanıcı üzerinde yarattığı genel izlenimden farklı ise bu tasarımın ayırt edici niteliğe sahip olduğu kabul edilir.
(6) Ayırt edici niteliğin değerlendirilmesinde, tasarımcının tasarımı geliştirmede sahip olduğu seçenek özgürlüğünün derecesi dikkate alınır.”

Tasarım hakkının kapsamı ve sınırları SMK m. 59 (1)’de şu şekilde geçmektedir;
Tasarımdan doğan haklar münhasıran tasarım sahibine aittir. Üçüncü kişiler, tasarım sahibinin izni olmadan koruma kapsamındaki tasarım veya tasarımın uygulandığı ürünü üretemez, piyasaya sunamaz, satamaz, ithal edemez, ticari amaçlı kullanamaz veya bu amaçlarla elde bulunduramaz ya da bu tasarım veya tasarımın uygulandığı ürünle ilgili sözleşme yapmak için öneride bulunamaz.

Tecavüz konusu ise şu şekilde ele alınmıştır;
SMK m. 81 (1) Aşağıda belirtilen fiiller tasarım hakkına tecavüz sayılır:
a) Tasarım sahibinin izni olmaksızın bu Kanun hükümlerine göre koruma kapsamındaki bir tasarımın kullanıldığı veya uygulandığı ürünün aynısını veya genel izlenim itibarıyla ayırt edilemeyecek kadar benzerini üretmek, piyasaya sunmak, satmak, sözleşme yapmak için öneride bulunmak, ticari amaçla kullanmak veya bu amaçlarla bulundurmak, başka bir şekilde ticaret alanına çıkarmak, ithal işlemine tabi tutmak.
b) Tasarım sahibi tarafından lisans yoluyla verilmiş hakları izinsiz genişletmek veya bu hakları üçüncü kişilere devretmek.
c) Tasarım hakkını gasp etmek.
(2) Başvuru, 65 inci maddeye göre tescil edilerek yayımlandığı takdirde, tescil sahibi, tasarım hakkına yönelik olarak bu maddede sayılan tecavüzlerden dolayı hukuk davası açma hakkına sahiptir. Tecavüz eden, başvurudan ve kapsamından haberdar edilmişse başvurunun yayımlanmış olmasına bakılmaz. Tecavüz edenin kötü niyetli olduğuna mahkeme tarafından hükmolunursa yayımdan önce de tecavüzün varlığı kabul edilir.
Sınai mülkiyet hakkı tecavüze uğrayan hak sahibinin ileri sürebileceği talepler şu şekilde ele alınır;
SMK m. 149- (1) Sınai mülkiyet hakkı tecavüze uğrayan hak sahibi, mahkemeden
aşağıdaki taleplerde bulunabilir:
a) Fiilin tecavüz olup olmadığının tespiti.
b) Muhtemel tecavüzün önlenmesi.
c) Tecavüz fiillerinin durdurulması.
ç) Tecavüzün kaldırılması ile maddi ve manevi zararın tazmini.
d) Tecavüz oluşturan veya cezayı gerektiren ürünler ile bunların üretiminde münhasıran kullanılan cihaz, makine gibi araçlara, tecavüze konu ürünler dışındaki diğer ürünlerin üretimini engellemeyecek şekilde el konulması.
e) (d) bendi uyarınca el konulan ürün, cihaz ve makineler üzerinde kendisine mülkiyet hakkının tanınması.
f) Tecavüzün devamını önlemek üzere tedbirlerin alınması, özellikle masraflar tecavüz edene ait olmak üzere (d) bendine göre el konulan ürünler ile cihaz ve makine gibi araçların şekillerinin değiştirilmesi, üzerlerindeki markaların silinmesi veya sınai mülkiyet haklarına tecavüzün önlenmesi için kaçınılmaz ise imhası.
g) Haklı bir sebebin veya menfaatinin bulunması hâlinde, masrafları karşı tarafa ait olmak üzere kesinleşmiş kararın günlük gazete veya benzeri vasıtalarla tamamen veya özet olarak ilan edilmesi veya ilgililere tebliğ edilmesi.
Tazminat ile ilgili olarak;
SMK m. 150- (1) Sınai mülkiyet hakkına tecavüz sayılan fiilleri işleyen kişiler, hak sahibinin zararını tazmin etmekle yükümlüdür.
(2) Sınai mülkiyet hakkına tecavüz edilmesi durumunda, hakka konu ürün veya hizmetlerin, tecavüz eden tarafından kötü şekilde kullanılması veya üretilmesi, bu şekilde üretilen ürünlerin temin edilmesi yahut uygun olmayan bir tarzda piyasaya sürülmesi sonucunda sınai mülkiyet hakkının itibarı zarara uğrarsa, bu nedenle ayrıca tazminat istenebilir.
(3) Hak sahibi, sınai mülkiyet hakkının ihlali iddiasına dayalı tazminat davası açmadan önce, delillerin tespiti ya da açılmış tazminat davasında uğramış olduğu zarar miktarının belirlenebilmesi için, sınai mülkiyet hakkının kullanılması ile ilgili belgelerin, tazminat yükümlüsü tarafından mahkemeye sunulması konusunda karar verilmesini mahkemeden talep edebilir.

Yoksun kalınan kazanç
SMK m. 151- (1) Hak sahibinin uğradığı zarar, fiili kaybı ve yoksun kalınan kazancı kapsar.
(2) Yoksun kalınan kazanç, zarar gören hak sahibinin seçimine bağlı olarak, aşağıdaki değerlendirme usullerinden biri ile hesaplanır:
a) Sınai mülkiyet hakkına tecavüz edenin rekabeti olmasaydı, hak sahibinin elde edebileceği muhtemel gelir.
b) Sınai mülkiyet hakkına tecavüz edenin elde ettiği net kazanç.
c) Sınai mülkiyet hakkına tecavüz edenin bu hakkı bir lisans sözleşmesi ile hukuka uygun şekilde kullanmış olması hâlinde ödemesi gereken lisans bedeli.
(3) Yoksun kalınan kazancın hesaplanmasında, özellikle sınai mülkiyet hakkının ekonomik önemi veya tecavüz sırasında sınai mülkiyet hakkına ilişkin lisansların sayısı, süresi ve çeşidi, ihlalin nitelik ve boyutu gibi etkenler göz önünde tutulur.

Tasarımların Karşılaştırması:
1)Davacının ... sayılı tasarımı ile davalı tarafa ait TV konsolu tasarımı karşılaştırıldığında:
Davacının ... numarasıyla tescilli tasarımı, TV konsoludur. Konsolun alt ünitesi, dört kapaklı dikdörtgen prizmatik yapıdadır. Kapaklar orta eksene doğru açılmaktadır. Kapakların üzerinde geometrik kabartma doku uygulanmıştır. Kare kulplar kapakların sağ/sol kenarlarının üst bölümüne yerleştirilmiştir. Kulpların yerleştirildiği kenarlarda sarı profillerin arasında yatay çizgisel doku bulunmaktadır. Konsol alt birimin sağ-sol ve alt kenarlarında sarı metal profil bulunmaktadır. Konsolun üst tablası cam yüzeydir. Konsolun sağ ve sol kapaklarının altında iki ayak bulunmaktadır. Ayakların yan yana iki metal profil ve bu profillere dik yerleştirilmiş dörtgen elemandan oluştuğu görülmektedir. Konsolun üst ünitesi iki adet ayna kapaklı dikdörtgen prizmatik dolaptan oluşmaktadır. Üst ve alt üniteler sırttan ahşap panoya sabitlenmiştir. Panonun sağ ve sol kenarlarında sarı metal profil bulunmaktadır.
Davalının ürünleri arasında bulunan TV konsolunun alt ünitesi de dört kapaklı dikdörtgen prizmatik yapıdadır. Kapaklar orta eksene doğru açılmaktadır. Kapakların üzerinde davacı tasarımına benzer geometrik kabartma doku uygulanmıştır. Kare kulplar kapakların sağ/sol kenarlarının üst bölümüne yerleştirilmiştir. Kulpların yerleştirildiği kenarlar aynadır. Konsol alt birimin sağ-sol ve alt kenarlarında bordür bulunmaktadır. Konsolun üst tablası cam yüzeydir. Konsolun sağ ve sol kapaklarının altında iki ayak bulunmaktadır. Ayakların yan yana iki profilden oluştuğu görülmektedir.
Davacının ... numarasıyla tescilli tasarımının alt ünitesinin ve davalı ürününün üniteyi oluşturan kütleler, kütlelerin oranları, yerleşimleri, doku uygulamaları, kapak, kulp ve ayak yapıları itibari ile “benzer” olduğu görülmüştür.
2)Davacının ... sayılı tasarımı ile davalı taraf ait konsol ürün tasarımı karşılaştırıldığında:
Davacının ... numarasıyla tescilli tasarımı, konsoldur. Konsol, dört kapaklı dikdörtgen prizmatik yapıdadır. Kapaklar orta eksene doğru açılmaktadır. Kapakların üzerinde geometrik kabartma doku uygulanmıştır. Kare kulplar kapakların sağ/sol kenarlarının üst bölümüne yerleştirilmiştir. Kulpların yerleştirildiği kenarlarda sarı profillerin arasında yatay çizgisel doku bulunmaktadır. Konsol sağ-sol ve alt kenarlarında sarı metal profil bulunmaktadır. Konsolun üst tablası cam yüzeydir. Konsolun sağ ve sol kapaklarının altında iki ayak bulunmaktadır. Ayakların yan yana iki metal profil ve bu profillere dik yerleştirilmiş dörtgen elemandan oluştuğu görülmektedir.
Davalının ürünleri arasında bulunan konsol da dört kapaklı dikdörtgen prizmatik yapıdadır. Kapaklar orta eksene doğru açılmaktadır. Kapakların üzerinde davacı tasarımına benzer geometrik kabartma doku uygulanmıştır. Kare kulplar kapakların sağ/sol kenarlarının üst bölümüne yerleştirilmiştir. Kulpların yerleştirildiği kenarlar aynadır. Konsol sağ-sol ve alt kenarlarında bordür bulunmaktadır. Konsolun üst tablası cam yüzeydir. Konsolun sağ ve sol kapaklarının altında iki ayak bulunmaktadır. Ayakların yan yana iki profilden oluştuğu görülmektedir.
Davacının ... numarasıyla tescilli tasarımının ve davalı ürününün üniteyi oluşturan kütleler, kütlelerin oranları, yerleşimleri, doku uygulaması, kapak, kulp ve ayak yapıları itibari ile “benzer” olduğu görülmüştür.
3)Davacının ... sayılı tasarımı ile davalı tarafa ait konsol ürün tasarımı karşılaştırıldığında:
Davacının ... numarasıyla tescilli tasarımı, konsoldur. Konsol, dört kapaklı dikdörtgen prizmatik yapıdadır. Prizma köşelerinden düşey dikdörtgen plakalarla kesilmiştir. Kapaklar ikişerli olarak birbirine kapanmaktadır. Kapakların üzerinde geometrik kabartma doku uygulanmıştır. Kapakların birbirlerine kapanan kenarlarına ayna uygulanmıştır. Ayna yüzeyler düşey-yatay-eğik eksenlerde çizgilerle bölünmüş, orta bölüme kulp niteliğinde dikdörtgen ayna parça eklenmiştir. Konsolun üst tablasının ön ve yan yüzeyleri yatay yivlidir. Kenarlardaki düşey dikdörtgen plakalar, sarı profil çerçeve içinde bulunan yatay çizgi dokulu aynadan oluşmaktadır. Konsol ayakları köşeler ve ortaya yerleştirilmiştir. Ayakların yan yana iki metal profilden oluştuğu görülmüştür.
Davalının ürünleri arasında bulunan konsol da dört kapaklı dikdörtgen prizmatik yapıdadır. Prizma köşelerinden düşey dikdörtgen plakalarla kesilmiştir. Kapaklar ikişerli olarak birbirine kapanmaktadır. Kapakların üzerinde geometrik kabartma doku uygulanmıştır. Kapakların birbirlerine kapanan kenarlarına ayna uygulanmıştır. Ayna yüzeyler düşey-yatay-eğik eksenlerde çizgilerle bölünmüş, orta bölüme kulp niteliğinde dikdörtgen ayna parça eklenmiştir. Konsolun üst tablasının ön ve yan yüzeyleri yatay yivlidir. Kenarlardaki düşey dikdörtgen plakalar aynadan oluşmaktadır. Konsol ayakları köşeler ve ortaya yerleştirilmiştir. Ayakların yan yana iki metal profilden oluştuğu görülmektedir.
Davacının ... numarasıyla tescilli tasarımının ve davalı ürününün üniteyi oluşturan kütleler, kütlelerin oranları, yerleşimleri, doku uygulaması, kapak, kulp ve ayak yapıları itibari ile “benzer” olduğu görülmüştür.
4)Davacının ... sayılı tasarım ile davalı tarafa ait gardırop ürün tasarımı karşılaştırıldığında:
Davacının ... numarasıyla tescilli tasarımı gardıroptur. Dörtgen prizmatik tasarımın dört kapağı bulunmaktadır. Orta kapaklar ayna yüzeyken sağ ve sol kapaklar geometrik dokulu yüzeydir. Sağ ve sol kanatların düşey kenarlarında sarı ayna şerit yüzeyler bulunmaktadır.
Davalıya ait ürün de gardıroptur. Beş kapaklı olduğu anlaşılan ürünün ortada bulunan üç kapağı ayna yüzeydir. Sağ ve sol kapaklarda geometrik doku bulunmaktadır ve bu kapakların düşey kenarlarında ayna şerit yüzeyler vardır.
Davacının ... numarasıyla tescilli tasarımının ve davalı ürününün kütleler, kapaklardaki yüzey ve doku uygulamaları itibari ile “benzer” olduğu görülmüştür.
5)Davacının ... sayılı tasarım ile davalı tarafa ait komodin ürün tasarımı karşılaştırıldığında:
Davacının ... numaralı tescili komodindir. Dörtgen prizmatik yapıdaki tasarımında ön yüzeyinde geometrik doku uygulanmış iki çekmece bulunmaktadır. Tasarımın üst tablası cam yüzeydir. Ön yüzeyin yan ve alt kenarlarında sarı metal ve ayna profil uygulanmıştır. Ortada iki profilden, yan yüzeyde tek profilden oluşan ayak bulunmaktadır.
Davalının karşılaştırmaya konu ürünü komodindir. Dörtgen prizmatik yapıdaki tasarımında ön yüzeyinde geometrik doku uygulanmış iki çekmece bulunmaktadır. Tasarımın üst tablası cam yüzeydir. Ön yüzeyin yan ve alt kenarlarında sarı metal ve ayna profil uygulanmıştır. Ortada iki profilden oluşan ayak bulunmaktadır.
Davacının ... numarasıyla tescilli tasarımının ve davalı ürününün kütleler, çekmece kapaklarındaki doku uygulamaları, üst cam tabla, kenar profiller ve ayaklar itibari ile “benzer” olduğu görülmüştür.
6)Davacının ... sayılı tasarım ile davalı tarafa ait şifonyer ürün tasarımı karşılaştırıldığında:
Davacının ... numaralı tescili aynalı şifonyerdir. Tasarım iki adet dörtgen prizmatik yapı ve arkalarına yerleştirilmiş sarı parlak çerçeveli aynadan oluşmaktadır. Dörtgen prizmaların üst yüzeyleri camdır. Geniş ve yüksek olan kütlede dört çekmece vardır ve çekmece ön kapaklarına geometrik doku uygulanmıştır. Kısa ve daha dar olan kütlede iki çekmece vardır ve yine çekmece kapaklarına geometrik doku uygulanmıştır. Kütlelerin kenarlarında sarı parlak şeritler bordür olarak kullanılmıştır. Tasarımın yanyana yerleştirilmiş iki profilden oluşan iki ayağı vardır.
Davalının karşılaştırmaya konu ürünü şifonyerdir. Tek parça dörtgen prizmatik yapıdaki ürün ön yüzeyinde geometrik doku uygulanmış üç çekmece bulunmaktadır. Tasarımın üst tablası cam yüzeydir. Ön yüzeyin yan ve alt kenarlarında profil uygulanmıştır. Ürünün sağ ve sol alt bölümünde iki profilden oluşan iki ayak bulunmaktadır. Ürünün arka kısmında yerleştirilen çerçeveli ayna, zemine kadar inmektedir.
Davacının ... numarasıyla tescilli tasarımının büyük çekmeceli birimi ve davalı ürününün kütleler, çekmece kapaklarındaki doku uygulamaları, üst cam tabla, kenar profiller ve ayaklar ve ayna itibari ile “benzer” olduğu görülmüştür.
7)Davacının ..., ... sayılı tasarım ile davalı tarafa ait masa- masa ayağı tasarımı karşılaştırıldığında:
Davacının ... numarasıyla tescilli tasarımı masa, ... numarasıyla tescilli tasarımı da ... numaralı masanın ayağıdır. Masanın tablası köşeleri kırık dikdörtgendir. Tablanın kenarları yatay yivlidir. Masanın merkezde konumlanan ayağı dört dikdörtgen prizmatik kütleden oluşmaktadır. Her bir prizmanın üst parçasının yüzeyleri geometrik dokuludur, kenarları sarı profil çerçevelidir. Dokulu yüzeylerin altında dar dikdörtgen parçalar bulunmaktadır. Bu parçaların ortalarında sarı plakalar vardır. Ayakların alt kısımlarında da dört adet düşey ahşap profil zemindeki köşeleri kırık dikdörtgen parça ile birleştirilmiştir.
Davalının karşılaştırmaya konu ürünü olan masanın tabla kenarları yatay yivlidir. Masanın merkezde konumlanan ayağı ön ve arkada dört, yanlarda birer dikdörtgen yapıdan oluşmaktadır. Her yapının üst parçasının yüzeyleri geometrik dokuludur. Dokulu yüzeylerin altında dar dikdörtgen parçalar bulunmaktadır. Bu parçaların ortalarında daire içinde R harfi vardır. Ayakların alt kısımlarında da dört adet düşey ahşap profil zemindeki köşeleri kırık dikdörtgen parça ile birleştirilmiştir.
Davacının tescilli tasarımları ve davalı tasarımları karşılaştırıldığında ürünlerin ayak yapıları ve tabla kenar yivleri itibari ile “benzer” oldukları görülmüştür.
8)Davacının ... sayılı tasarım ile davalı tarafa ait karyola tasarımı karşılaştırıldığında:
Davacının ... numaralı tasarımı karyoladır. Yatak başlığı, yatak ön yüzü, komodin ön yüzü ve komodin başlığı parçalarında geometrik doku uygulanmıştır. Yatak başlığı, yatak, komodin kenarlarında sarı profil çerçeve kullanılmıştır. Komodin iki çekmecelidir, ayaklar ön ortada konumlanmaktadır ve yanyana iki metal profilden oluşmaktadır. Komodin başlıklarının düşey kenarlarında sarı ayna şerit yüzeyler bulunmaktadır.
Karşılaştırmaya konu davalı ürününde yatak ön yüzü, komodin ön yüzü ve komodin başlığı parçalarında geometrik doku uygulanmıştır. Yatak başlığı, yatak, komodin kenarlarında profil çerçeve kullanılmıştır. Komodin iki çekmecelidir, ayaklar ön ortada konumlanmaktadır ve yanyana iki metal profilden oluşmaktadır. Komodin başlıklarının yatak başlığı ile birleşen kenarında ayna şerit yüzeyler bulunmaktadır.
Davacının tasarımı ile davalı ürünü, çerçeveler, ayaklar itibari ile “benzer” görülmüştür.

Seçenek Özgürlüğü ve Teknik Zorunluluklar:
Dava konusu tasarımlar ile benzer katmanda mobilya örnekleri incelendiğinde; malzeme, yüzey nitelikleri, yüzey işlemleri, bezeme işlemeleri, ayak ve tabla formları muhteliftir. Mobilya ürünlerinin biçim özellikleri ve detaylarında tüm bileşenlere ilişkin kararlar tasarımcının seçenek özgürlüğü kapsamında değerlendirilmiştir.
Dava konusu ürünler üzerinden ürünlerde teknik zorunluluk araştırması da yapılmıştır. Bu kapsamda ürünlerin antropometrik ve fonksiyonel gerekçeler ile oluşan ölçü sınırları dışında tasarımda benzerlik sebebi olabilecek bir zorunluluk söz konusu bulunmamıştır.
Yukarıdaki açıklamalar doğrultusunda, davacıya ait ..., ..., ... sayılı tasarımla ile davalıya ait ürünlerin benzer olduğu ve böylece davacının tescilli tasarımlarına tecavüz koşullarının oluştuğu kanaatine varılmıştır.

MADDİ VE MANEVİ TAZMİNAT YÖNÜNDEN YAPILAN DEĞERLENDİRME
Davacının ... numaraları ile tescilli tasarımlarına tecavüzün tespit edildiği;
... numaralı tescili ürün aynalı şifonyerdir,
... numarasıyla tescilli tasarımın ayağıdır,
... ürün masa olup,
... numaralı tasarım karyola olup,
Davacı şirketin kayıtlarında tecavüz tarihi 02.09.2022 ila dava açma tarihi 10.10.2022 arası aşağıdaki ürünlerden kaç adet pazarladığı ve bedelle pazarladığı ve bu ürünleri muhasebe kayıtlarından tespit edilmiş olup;
Davacı şirketin kayıtlarında tecavüz tarihi 02.09.2022 ila dava açma tarihi 10.10.2022 arası aşağıdaki ürünlerden kaç adet pazarladığı ve bedelle pazarladığı ve bu ürünleri muhasebe kayıt ve dosya ekinde sunulan kurumlar vergisi beyanına göre 0.074 ortalama kar haddi ile sattığı tespit edilmiş olup;

ADET
ORT.BİRİM FİYAT
TOPLAM

... (şifonyer)

...
... (masa ayağı)
... numarasıyla tescilli tasarımın ayağı

...

... (masa)

...

... (karyola)

...
TOPLAM

...

Davalının haksız rekabeti olmasaydı;
Davacı tercihini 6769 sayılı kanunun 150, 151/1 ve 151/2-a maddeleri yönünde talep ettiği için hak sahibinin uğradığı fiili kayıp ile sınai mülkiyet hakkına tecavüz edenin rekabeti olmasaydı, hak sahibinin elde edebileceği muhtemel gelir;
Yoksun kılınan kazanç 0.0745 ortalama kar haddine göre 190.023.89 TL * 0.0745 =14.156.77 TL olacağı bilirkişi heyeti tarafından tespit edilmiştir.

SMK hükümleri gereğince, tasarım hakkı tecavüze uğrayan tasarım sahibi tecavüz fiilleri nedeniyle manevi tazminat isteyebilir. Eylemi gerçekleştirmede davalının kusurlu olduğu gözlenmektedir. SMK'nın 149/1-ç maddesiyle tasarım hakkına tecavüz vuku bulduğunda manevî tazminata karar verilmesi gerektiğini hüküm altına almıştır. Tarafların ekonomik durumları, ihlâl olunan hakkın mahiyeti, tecavüzün etkileri, tecavüzün ulaştığı kitle, fiilin ve kusurun ağırlığı, paranın satın alma gücü ibraz olunan belgeler ve eylemin gerçekleştirilme biçimi karşısında manevî tazminat miktarının 15.000,00.-TL olarak saptanmasının hakkaniyete uygun olacağı düşünülmüştür.

Yukarıda açıklanan gerekçelerle, asıl ve birleşen davanın kabulüne, davalının davacı adına tescilli ... nolu tasarımlara yapılan tecavüzün önlenmesine, tecavüz teşkil eden ürünlerin imhasına, 14.156,77 TL maddi, 15.000,00 TL manevi tazminatın tespit tarihi olan 02.09.2022 tarihinden itibaren işleyecek ticari faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine, kararın kesinleşmesini müteakiben karar özetinin masrafı davalılara ait olmak üzere ulusal çapta yayın yapan gazetelerden birinde bir defa ilanına, karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

HÜKÜM:
1-Asıl ve Birleşen davanın KABULÜNE,
2-Davalının davacı adına tescilli ... nolu tasarımlara yapılan tecavüzün önlenmesine, tecavüz teşkil eden ürünlerin imhasına,
3-14.156,77 TL maddi, 15.000,00 TL manevi tazminatın tespit tarihi olan 02.09.2022 tarihinden itibaren işleyecek ticari faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
4-Kararın kesinleşmesini müteakiben karar özetinin masrafı davalıya ait olmak üzere ulusal çapta yayın yapan gazetelerden birinde bir defa ilanına,
5-Asıl davada alınması gereken 269,85 TL harçtan peşin alınan 80,70 TL harcın düşümü ile bakiye 189,15 TL bakiye karar harcın davalıdan tahsili ile hazineye gelir kaydına,
6-Birleşen davada alınması gereken 1.991,70 TL harçtan peşin alınan ve ıslah ile alınan toplam 503,24 TL harcın düşümü ile 1.488,46 TL bakiye karar harcın davalıdan tahsili ile hazineye gelir kaydına,
7-Asıl ve birleşen davada davacı kendisini vekille temsil ettirdiği için AAÜT uyarınca maddi tazminat yönünden 14.156,77 TL, manevi tazminat yönünden 15.000,00 TL, tasarım hakkına tecavüz yönünden 25.500,00 TL olmak üzere toplam 54.156,77 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
8-Davacı tarafından yapılan ve aşağıda dökümü gösterilen 7.555,79 TL yargılama giderlerinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
9-6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu m.18/A-13 ve Arabuluculuk Asgari Ücret Tarifesi m.7/3 hükmü uyarınca 1.320,00 TL arabulucu ücretinin davalıdan tahsili ile HAZİNEYE GELİR KAYDINA,
10-Tarafların yatırdıkları gider avanslarından kalan tutarın HMK 333/1 uyarınca karar kesinleştiğinde iade işlemi yapılmak üzere tebliğden itibaren 15 gün içinde, banka hesap numarası bildirildiğinde hesaba aktarılmasına, aksi halde... aracılığı ile adreste ödemeli olarak gönderilmesine,
Dair verilen karar, taraf vekillerinin yüzüne karşı 6100 sayılı HMK'nun 341. ile 345. Maddelerine göre tebliğinden itibaren iki haftalık süre içinde... Bölge Adliye Mahkemesine İstinaf Kanun Yoluna dilekçe ile başvurulabileceğine yönelik karar açıkça okunup, usulen anlatıldı.17/10/2023
Katip ...
¸

Hakim ...
¸

Davacı Masraf Dökümü:
İlk Masraf 538,34.-TL
Posta Masrafı 343,00-TL
Bilirkişi Masrafı 4.500,00.-TL
D.iş dosya masrafı 1.492,40.-TL
Islah harcı 230,00.-TL
... D. İş
Dosyası Masrafı 452,05,-TL
Toplam 7.555,79.-TL