mahkeme 2024/86 E. 2024/398 K.

T.C. ANKARA 2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: 2024/86 Esas - 2024/398
TÜRK MİLLETİ ADINA
YARGILAMA YETKİSİNİ KULLANAN
T.C.
ANKARA
2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO : 2024/86 Esas
KARAR NO : 2024/398

HAKİM : ...
KATİP : ...

DAVACI : ...
VEKİLİ : Av. ...
DAVALI :...

DAVA : Tazminat (Rücuen Tazminat)
DAVA TARİHİ : 05/02/2024
KARAR TARİHİ : 25/06/2024
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH : 09/07/2024

Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Rücuen Tazminat) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; kurumlarının 233 sayılı KHK hükümlerine tabi, kamu yararı amacıyla ve kamu hizmetinin gereklerine uygun olarak iktisadi alanda faaliyetlerini sürdüren ve sermayesinin tamamı devlete ait olan bir iktisadi devlet teşekkülü olduğunu, iktisadi devlet teşekkülü olması sebebiyle özel hukuk ilişkilerinden kaynaklanan iş ve işlemler açısından özel hukuk hükümlerine tabi olduğunu, kurumlarında ve bağlı işyerlerinde gerekli görülen hallerde hizmet alımı ihalesi yoluyla alt işveren işçileri çalıştırılmadığını, bu kapsamda Kurumlarının işyerinde hizmet alımı ihalesini kazanan davalı firma bünyesinde çalışan dava dışı işçi ...'in iş akdinin haksız olarak feshedildiği iddiasıyla açılan davada .... sayılı kararı ile kesinleştiğini, davacının işe başlatılma talebine karşılık işveren ... tarafından verilen davet yazısına karşılık işçi tarafından davetin samimi olmadığından bahisle doğan tazminat ve işçilik alacakları talep edildiğini, ....Esas sayılı dosyasında yürütülen itirazın iptali davası neticesinde .... Sayılı kararı ilamı ile işverenin davetinin geçerli bir davet olmadığına, İtirazın iptaline, işçinin işe başlatılmama tarihinin 13/03/2019 olduğuna hükmedildiğini, bu kapsamdan yola çıkarak işçi tarafından kıdem-ihbar tazminatı ve yıllık izin alacağına ilişkin ... Sayılı dosyasında açtığı davada ise 30/06/2022 tarih ve ... sayılı karar ile davanın kabulüne ve işçilik alacaklarının kurumları ile ....'den müştereken ve müteselsilen tahsiline karar verildiğini, işbu kararın ... Sayılı ilamı ile kesinleştiğini, bahsedilen yargılama süreci neticesinde Kurumları tarafından ... sayılı icra dosyasına 03/08/2022 tarihinde 22.000,00 TL, 30/11/2023 tarihinde ise 3.867,72 TL ödemede bulunulduğunu, yapılan bu ödemelerin davalı firmanın işçisinin işe iade kararını yerine getirmemesi ve doğan işçilik alacaklarını ödememesi üzerine, Kurumlarınca haciz tehdidi altında yapıldığını, yine kurumları tarafından yargılama giderlerini (09/02/2022 tarihinde 11,50 TL, 25/07/2022 tarihinde 1.333,91 TL, 23/11/2023 tarihinde 490,51 TL olmak üzere toplam 1.835,92 TL) ödemek zorunda kaldığını, Kurumları ile davalı şirket arasında imzalanan Hizmet Alımı Sözleşmesinin 8. Maddesine göre sözleşmenin eki niteliğinde bulunan Hizmet İşleri Genel Şartnamesinde (6.Madde), “Yüklenicinin Genel Sorumlulukları” başlığı altında yüklenicinin, genel şartnamede ön görülen yükümlülük ve yasakları ihlal ederek idareye ve üçüncü kişilere vermiş olduğu zarardan dolayı sorumlu olacağının düzenlendiği, sözleşmenin “Yüklenicinin sözleşme konusu iş ile İlgili çalıştıracağı personele ilişkin sorumlulukları" başlıklı 22. Maddesinde “Yüklenicinin sözleşme konusu iş ile ilgili çalıştıracağı personele ilişkin sorumlulukları, ilgili mevzuatın bu konuyu düzenleyen emredici hükümleri ve Genel Şartnamenin Altıncı Bölümünde belirlenmiş olduğunu, Yüklenici bunları aynen uygulamakla yükümlüdür. ” hükmünün yer aldığı; yine sözleşmenin "Yüklenicinin tazmin sorumluluğu" 31. Maddesinde; "Yüklenici taahhüdü çerçevesinde kusurlu ve standartlara uygun olmayan malzeme seçilmesi, verilmesi veya kullanılması, tasarım hatası, uygulama yanlışlığı, denetim eksik olarak yerine getirilmemesi ve benzeri nedenlerle ortaya çıkan zarar ziyandan doğrudan sorumludur." hükmünün yer aldığını; yine sözleşmenin; "Diğer Hususlar" başlıklı 36. Maddesinde "Yüklenici tarafından bu ihale kapsamında çalıştırılan işçiler... ve 4857 sayılı İş Kanunu taahhüdün sözleşme ve şartname hükümlerine uygun hükümlerine tabidirler. Bu nedenle çalıştırılan işçilerin mevzuatla ilgili tüm hakları yüklenici firmaya aittir. iş sağlığı ve iş güvenliği, hijyen eğitimi yüklenici firma tarafından yapılacaktır. ”"Yüklenici tarafından bu ihale kapsamında çalıştırılan işçiler ...ve 4857 sayılı İş Kanunu hükümlerine tabidirler. Bu nedenle çalıştırılan işçilerin mevzuatla ilgili tüm hakları yüklenici firmaya aittir." hükmünün yer aldığını, bu madde kapsamında, ihaleyi alan şirket, işçisinin ücret, kıdem tazminatı, ihbar tazminatı, yıllık izin ücreti gibi işçi-işveren ilişkisinden kaynaklanan her türlü ücret alacağını ödemekle mükellef olduğunu, kurumlarının ise ihale makamı olarak, ihaleyi alan şirketlerin işçilerinin iş ilişkisinden kaynaklanan ücret alacaklarından sorumluluğu söz konusu olmadığını, Nitekim ... Kurulunun 12.5.2004 tarih ve ... sayılı kararının da bu yönde olduğunu, bu konuda birçok emsal Yargı kararı olduğunu, arabuluculuk yolunda anlaşma sağlanamadığını, sonuç olarak yukarıda 2. bentte ifade edilen hukuki süreç neticesinde Kurumları tarafından ... ... sayılı icra dosyasına infazen ve yargılama giderleri olarak hazineye ödenen tüm meblağdan davalı alt işveren şirket sorumlu olduğunu, tüm bu nedenlerle alt işveren işçisinin iş sözleşmesinin feshi nedeniyle doğmuş işçilik alacakları sebebiyle infazen ödenen toplam 27.703,64 TL'den davalı işveren şirket sorumlu olduğunu, tüm bu nedenlerle kurumları tarafından ödenen meblağın ödeme tarihinden itibaren işleyecek ticari temerrüt (avans) faiziyle beraber davalı şirketten rücuen tahsiline karar verilmesi istemiyle dava açmak gereği doğduğunu belirterek fazlaya ilişkin haklarını saklı tutarak şimdilik kurumlarınca infazen ödenen toplam 27.703,64 TL'nin ödeme tarihlerinden itibaren işletilecek ticari temerrüt (avans) faziyle birlikte davalıdan tahsilini talep etmiştir.
CEVAP:
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; zamanaşımı itirazında bulunduklarını, dava dilekçesinin eklerinin tebliğ edilmediğini, görevli ve yetkili Mahkemede davanın açılmadığını, dava dışı işçi...'in 01.01.2016-31.12.2016 tarihleri arasında çalıştığını, bu tarihten itibaren müvekkili Şirketin ihaleyi kazanamadığını ve ... ilinde işi kalmadığını, 1 yılı doldurmayan işçinin kıdem, ihbar tazminatı, yıllık izin ücreti haklarının bulunmadığını, davacı Kurum ile imzalanan hizmet alım sözleşmesinde işçilik alacaklarından sorumlu olduğuna ilişkin herhangi bir düzenleme yapılmadığını, Sözleşmenin 23. Maddesinde “Yüklenicinin Sözleşme konusu iş ile ilgili çalıştıracağı personele ilişkin sorumlulukları, ilgili mevzuatın bu konuyu emredici hükümleri ve Genel Şartnamenin Altıncı Bölümünde belirlenmiş olduğunu, Yüklenici bunları aynen uygulamakla yükümlüdür.” düzenlemesinin yer aldığını, ödenen tazminattan Şirketlerinin sorumlu olduğunun iddiasının hakkaniyete aykırı olduğunu, bahsi geçen sözleşmede kıdem tazminatına ilişkin herhangi bir ifade yer almadığını, davacı İdarenin kıdem tazminatına ilişkin rücu hakkı olmadığını, faize de itiraz ettiklerini belirterek davanın reddini talep etmiştir.
DELİLLER:
Bilirkişi raporu, ... Esas sayılı dosyası ve tüm dosya kapsamı.
GEREKÇE:
Davanın, hizmet sözleşmesinden kaynaklanan rücuen alacak istemli olduğu, taraflar arasında hizmet alımına ilişkin sözleşme bulunduğu, bu kapsamda dava dışı işçi ... Sayılı dosyasına istinaden dava dışı işçiye asıl işveren sıfatıyla davacının ödeme yaptığı belirtilerek, taraflar arasındaki hizmet sözleşmesi ile şartnameler uyarınca rücuen yapılan ödemenin davalı taraftan tahsilinin talep edildiği anlaşılmıştır.
Hizmet alım sözleşmeleri; ihale şartları ile belirlenen işin sözleşmede kararlaştırılan bedel ile yapılmasının üstlenildiği sözleşmelerdir. Bu sözleşme türünde yüklenicinin edimi, hizmetin kendi işçisi ile yerine getirilmesi, işverenin edimi ise sözleşme bedelinin ödenmesidir. Sözleşme kapsamında yapılması gereken iş yüklenici işçisi tarafından yerine getirilecektir. İş aktinin yüklenici ile işçi arasında yapıldığı hususu ihtilaflı değildir. ... kayıtları da bu hususu doğrulamaktadır. Hizmet alımı tip sözleşmelerinde işverenin, yüklenici tarafından çalıştırılan işçinin ücretinin ödenmesi, sosyal haklarının takibi gibi denetim dışında işçiye karşı bir sorumluluğu yoktur. İşveren ile yüklenicinin İş Kanunu’na göre işçiye karşı müteselsilen sorumlu olmasına rağmen rücu ilişkisinde taraflar arasında imzalanan sözleşmenin uygulanması sözleşme hukukunun en temel ilkelerindendir.
Kaldı ki, davacı ve davalılar arasında yapılan hizmet alımına ilişkin sözleşmelerde; "Yüklenicinin sözleşme konusu iş ile ilgili çalıştıracağı personele ilişkin sorumlulukları, ilgili mevzuatın bu konuyu düzenleyen emredici hükümleri ve genel şartnamenin 6.bölümünde belirlenmiş olup yüklenici bunları aynen uygulamakla yükümlüdür" hükmü yer almaktadır. Yine, 36/b.maddesinde ise; yüklenici tarafından bu ihale kapsamında çalıştırılan işçilerin ... ve 4857sayılı iş kanunu hükümlerine tabi oldukları ve bu nedenle çalıştırılan işçilerin mevzuat ile ilgili tüm haklarının yüklenici firmaya ait olduğu düzenlenmiştir.
İşçilik alacakları işveren tarafından ödenen işçinin; yüklenici işçisi olması, sözleşme ücretine işçinin ücret ve sosyal haklarının dahil olması, işverenin işçilik alacaklarından sorumlu olacağına dair sözleşmede bir hüküm bulunmaması hususları nazara alındığında davacı işverenin işçiyi çalıştıran yüklenicilerden ödediği bedeli ve ferilerinin tamamını talep etme hakkı bulunduğunun kabulü gerekir.
Hizmet alım ihaleleri aynı yüklenici tarafından alındığı gibi, değişik yükleniciler tarafından da alınabilmektedir. Bu halde işyeri devri suretiyle işçiler yeni yükleniciye devredildiği için hizmet akitleri kesintiye uğramadan devam etmekte ve işçilik alacakları da bu doğrultuda hesaplanmaktadır.
İşçiye ödenen kıdem tazminatı iş sözleşmesinin feshedildiği tarihteki giydirilmiş ücret üzerinden hesaplanmakta olup bu kıdem tazminatının tamamından ve kullandırılmayan yıllık izin ücretlerinden işçiyi çalıştırdıkları dönemle orantılı olarak yükleniciler işverene karşı sorumludurlar.
Bilirkişi Ayça Temuçin tarafından düzenlenen 31/05/2024 tarihli raporda özetle; davacı... somut olayda hem son alt işveren hem de dava dışı işçinin tüm çalışma döneminde çalıştığı alt işveren sıfatlarına haiz davalı Şirket ....'ne dava dışı işçiye kıdem tazminatı, ihbar tazminatı, yıllık izin ücreti kalemleri ve ferilerine dair ödemiş olduğu toplam tutarı tam oranda olmak üzere genel toplamda 27.703,64 TL'yi rücuen talep edebileceği; davalının sorumluluk oranı konusundaki nihai takdirin Mahkemeye ait olduğu hususlarının belirlendiği görülmüştür.
Buna göre, yapılan yargılama ve tüm dosya kapsamı ile deliller birlikte değerlendirildiğinde; Davanın, hizmet sözleşmesinden kaynaklanan rücuen alacak istemli olduğu, taraflar arasında hizmet alımına ilişkin sözleşme bulunduğu, bu kapsamda dava dışı işçi Bektaş Ateş'in davalı alt işveren nezdinde çalıştığı, bu çalışmaları karşılığında ... E. Sayılı dosyasına istinaden dava dışı işçiye asıl işveren sıfatıyla davacının; davalıya 03/08/2022 tarihinde 22.000,00-TL, 30/11/2023 tarihinde 3.867,72-TL, 09/02/2022 tarihinde 11,50-TL, 25/07/2022 tarihinde 1.333,91-TL ve 23/11/2023 tarihinde 490,51-TL olmak üzere toplam 27.703,64 TL ödemeyi icra dosyasına yaptığı, az yukarıda açıklandığı üzere, taraflar arasındaki sözleşmenin 22 ve 36/b maddesine göre; taraflar arasındaki hizmet sözleşmesi kapsamında davalı alt işveren nezdinde iş akdine bağlı olarak çalışan dava dışı işçi Bektaş Ateş'e asıl işveren sıfatıyla davacı tarafından yapılan söz konusu ödemeyi davalıya rücu hakkının bulunduğu sonuç ve kanaatine varılarak davanın kabulüne karar verilip aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Yukarıda açıklanan gerekçeler uyarınca;
1-Davanın KABULÜ ile; toplam 27.703,64-TL'nin ödeme tarihlerinden itibaren (22.000,00-TL'nin 03/08/2022 tarihinden itibaren, 3.867,72-TL'ni 30/11/2023 tarihinden itibaren, 11,50-TL'nin 09/02/2022 tarihinden itibaren, 1.333,91-TL'nin 25/07/2022 tarihinden itibaren ve 490,51-TL'nin 23/11/2023 tarihinden itibaren) işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya VERİLMESİNE,
2-Alınması gereken 1.892,44-TL harçtan dava açılırken peşin olarak yatırılan 473,11-TL harcın mahsubu ile bakiye 1.419,33-TL harcın davalıdan alınarak HAZİNEYE GELİR KAYDINA,
4-Davacı tarafça yatırılan ve mahsup edilen 473,11-TL harcın davalıdan alınarak davacıya VERİLMESİNE,
5-Davacı tarafça yapılan 3.075,00-TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya VERİLMESİNE,
6-Davacı taraf kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT hükümlerine göre belirlenen 17.900,00-TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya VERİLMESİNE,
7-Taraflarca yatırılan gider avansından arta kalan kısmın karar kesinleştiğinde HMK 333. Maddesine uygun şekilde İADESİNE,
8-Arabuluculuk Son Tutanağı, iş bu davada verilen karar ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirilmek suretiyle; 6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu'nun 7 ve 18/A-13 maddeleri ile bu Kanuna göre hazırlanan ve 02/06/2018 tarih ve 30439 sayılı Resmi Gazete'de yayınlanarak yürürlüğe giren Yönetmeliğin 26. maddesi hükümlerine göre; Bakanlık bütçesinden karşılanan/karşılanması gereken ve iki taraf ve iki saat üzerinden yapılan hesaba göre belirlenen toplam 3.200,00-TL arabuluculuk ücretinin (yargılama giderinin davanın KABULÜNE karar verilmiş olması nedeniyle DAVALIDAN 6183 sayılı AATUHK hükümlerine göre tahsili ile hazineye gelir kaydına, bu amaçla işbu karar eklenmek suretiyle ilgili vergi dairesine yazı yazılmasına,
Dair, davacı vekilinin E-duruşmada yüzüne karşı davalı tarafın yokluğunda, dava konusu miktar itibariyle kesin olarak verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı.25/06/2024

Katip ...
e-imzalıdır

Hakim ...
e-imzalıdır