Karar Detayı

T.C. ANKARA 2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: 2023/814 Esas - 2025/76
TÜRK MİLLETİ ADINA
YARGILAMA YETKİSİNİ KULLANAN
T.C.
ANKARA
2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO : 2023/814 Esas
KARAR NO : 2025/76

...

DAVA : Tazminat (Rücuen Tazminat)
DAVA TARİHİ : 23/11/2023
KARAR TARİHİ : 11/02/2025
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH : 06/03/2025

Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Rücuen Tazminat) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davacı idare ile... çalışan bir takım yüklenici firma işçilerinden iş sözleşmesi sona eren işçilerin 796.155,98.-TL tutarında kıdem tazminatı ödemelerinin davacı idare tarafından yapıldığını, işçilerin ... olduğunu, yapılan ödemelerin işçilerin yüklenici firmaları olan davalılardan tahsili için davacı idarece ... üzerinden arabuluculuk başvurusunda bulunulmuş ise de yapılan arabuluculuk görüşmeleri anlaşmama ile sonuçlandığını, işçilerin yüklenici firmalarından işçilere yapılan ödemelerin rücusu sebebiyle dava açılması gereği hasıl olduğunu, 11.09.2014 tarih ve 29116 sayılı (Mükerrer) Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren 6552 sayılı İş Kanunu ile Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılması ile Bazı Alacakların Yeniden Yapılandırılmasına Dair Kanun'un 8 inci maddesi ile 4857 sayılı İş Kanunu'nun 112 nci maddesine eklenen ek fikra ile; “4734 sayılı Kamu İhale Kanununun 62 nci maddesinin birinci fikrasının (e) bendi kapsamında alt işverenler tarafından çalıştırılan işçilerin kıdem tazminatları; Alt işverenlerin değişip değişmediğine bakılmaksızın aralıksız olarak aynı kamu kurum veya kuruluşuna ait işyerlerinde çalışmış olanların bu şekilde çalışmış oldukları sürelere ilişkin kıdem tazminatına esas hizmet süreleri, aynı kamu kurum veya kuruluşuna ait işyerlerinde geçen toplam çalışma süreleri esas alınarak tespit olunur. Bunlardan son alt işverenleri ile yapılmış olan iş sözleşmeleri 1475 sayılı İş Kanununun 14 üncü maddesine göre kıdem tazminatı ödenmesini gerektirecek şekilde sona ermiş olanların kıdem tazminatları ilgili kamu kurum veya kuruluşları tarafından işçinin banka hesabına yatırılmak suretiyle ödenir.” hükmü getirildiğini, her ne kadar 4857 Sayılı Kanun'un 112. maddesinde, kıdem tazminatının kamu kurum ve kuruluşlarınca ödeneceği düzenlenmiş ise de, bu hükmün işçinin kıdem tazminatını doğrudan görev yaptığı kamu kurumundan talep edebilmesi bakımından işçi lehine getirilmiş bir hüküm olduğunu, işçiyi istihdam eden, ücretlerini ve primlerini ödeyen alt işverenin, kıdem tazminatından sorumluluğunu ortadan kaldıran bir düzenleme şeklinde yorumlanamayacağından alt işverenin kıdem tazminatı dâhil her türlü işçilik alacağından müteselsil sorumluluğunu ortadan kaldırmadığını, ... Karar sayılı ve 23/06/2016 tarihli ilamında “6552 sayılı Kanun'un 8. maddesi ile değişik 4857 sayılı Kanun'un 112.maddesinde kamu işverenleri arasındaki rücu işlemi düzenlenmiş olmakla birlikte, kamu asıl işvereninin alt işverenlere rücu işlemine dair herhangi bir düzenlemeye yer verilmediği anlaşılmaktadır. 4857 sayılı İş Kanunu'nun 2/6. maddesi hala yürürlükte olduğunu, anılan kanun hükmü gereğince asıl işveren alt işveren ilişkisinde asıl işveren, alt işverenin işçilerine karşı o işyeri ile ilgili olarak bu Kanundan, iş sözleşmesinden veya alt işverenin taraf olduğu toplu iş sözleşmesinden doğan yükümlülüklerinden alt işveren ile birlikte sorumludur. ...4857 sayılı Kanun'u 112. maddesi gereğince davacının kıdem” tazminatından yalnızca... Üniversitesi Rektörlüğünün sorumlu tutulmasına karar verilmiş ise de; 4857 sayılı Kanun'u 112. maddesindeki yeni düzenlemenin aynı Kanun'un 2/6. maddesinde düzenlenen alt işveren ve asıl işverenin işçiye karşı birlikte sorumluluğunu ortadan kaldırmayacağı hususu göz önünde bulundurulmamıştır. Kaldı ki asıl işveren ile alt işveren arasındaki rücu ilişkisi de bu davanın konusu değildir. Bu sebeplerle dava konusu kıdem tazminatı talebinin tamamından davalı asıl işverenle birlikte diğer davalı son alt işveren -... Ltd. Şti. de müştereken ve müteselsilen sorumlu tutulmalıdır” şeklindeki kurulan hükümde de alt işverenin kıdem tazminatından sorumluluğunun ortadan kalkmadığının açıkça belirtildiğini, Yükleniciler ile davacı İdare arasında imzalanan idari ve teknik şartnameler, işin yapılmasına ilişkin genel ve teknik hususları içeren metinler olduğunu, sözleşmenin eki niteliğinde olan şartnamelerde, yüklenicinin hak ve yükümlülükleri ayrıntılı olarak düzenlendiğini, ekte sundukları idari ve teknik şartnameler ve sözleşmeler incelendiğinde tüm işçilik hak ve alacakları ödemesinden de yüklenici firmaların sorumlu olduğu, bu hususta tereddüte yer bırakılmayacak şekilde anlaşılmış olduğu görüleceğini, bu sebeplerle davacı İdare tarafından ödenen işçilik alacaklarının davalılardan rücu edilmesi gereği hâsıl olduğunu, açıklanan ve resen gözetilecek sebeplerle fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla şimdilik her bir davalı yönünden 100,00-'er TL'nin ödeme tarihlerinden itibaren işleyecek avans faiziyle birlikte sorumlulukları oranında davalılardan tahsiline, yargılama giderleri ve vekâlet ücretinin davalı taraflara yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP:
Davalı ... ... Ltd. Şti. vekili cevap dilekçesinde özetle; davacı asıl işverenin kendi personeline ödediği işçilik alacaklarının tümünü davalılardan rücuen tahsilini talep ettiğini, ancak, bu talebin bu haliyle hukuka uygun olmadığını, davacının yaptığı ödemenin yasal anlamda yapması gereken bir borcu ifa etmesi ve bunu rücuen kimseden talep edemeyeceğini, bu nedenle davanın reddi gerektiğini, asıl işveren olan emir ve talimata yetkili olan davacı kurumun tüm işçilik alacaklarından sorumlu olması gerektiğini, davacının dava dilekçesinde belirtilen dava dışı kişinin davalı şirkete bağlı olarak çalışma süresinin belirli olduğunu, resmi kayıtlarca da sabit olduğunu, davacı kurumun ancak davalı şirketin sorumlu olduğu süreye isabet eden tutarı talep edebileceğini, ödediği miktarı tüm davalılardan müştereken ve müteselsilen talep edemeyeceğini, bu nedenlerle; ... görüşüne uygun olarak alt işverenlerin işçi alacağından kendi çalıştırdığı dönem ile sınırlı sorumlu olduğuna karar verilmesi gerektiğini, davacı tarafın dava dışı işçilere yapmış olduğu ödemeler yapması gereken ödemeler miydi? Başka bir deyişle kendilerine tazminat ödenen işçiler söz konusu tazminata hak kazanacak şekilde mi işyerinden ayrıldığı hususunun ispatının da, yükümlülüğünde olduğunu, zira ödenmemesi gereken bir ödemenin rücusunun da mümkün olmadığını, bu hususta davacı tarafın, yapmış olduğu ödemelerin zarureti ile ilgili ispata davet ettiklerini, davacının dava dilekçesinde dayandığı "Hizmet Alımına Ait Sözleşmesi" nde işçilerin iş sözleşmelerinin sona ermesi halinde ödenecek işçilik alacaklarından sorumlu olacağına dair bir hüküm içermediğini, bu maddelerde ifade edilen sorumluluğun yüklenici firmaların sözleşmelerinin geçerli olduğu sürelerle sınırlı ve işçilik alacaklarının rücusu ile ilgili bir hüküm olmadığını, sonuç olarak davalı şirketin iş bu davada sorumluluğu olduğunu kabul anlamına gelmemekle birlikte, mahkemenin aksi kanaatte olması halinde; işçinin davalı şirkette çalıştığı dönem ile sınırlı sorumlu olduğunu karar verilmesini devamla, Yargıtay görüşüne uygun olarak taraflar arasında akdedilmiş olan hizmet sözleşmesinde, işçi alacakları ile ilgili hüküm bulunmadığı gözetilerek hakkaniyet gereğince; davalının kendi dönem miktarı üzerinden sorumlu olduğuna ve devamla bu miktarın da 1/2 oranında paylaştırılmasına karar verilmesi gerektiğini, zira asıl işverenin tüm hizmet süresine göre kıdem tazminatı alacağından; devreden alt işveren ise kendi çalıştırdığı dönem ve ücret seviyesine göre belirlenecek kıdem tazminatından sorumlu olması gerektiğini, açıkladığımız ve mahkemece resen gözetilecek nedenlerle; davalı şirkete açılmış haksız davanın esastan reddine, mahkemenin aksi kanaatte olması halinde, dava dışı işçilerin davalı şirkette çalıştığı dönem ve ücret seviyesine göre sınırlı sorumlu olduğuna, devamla, taraflar arasında akdedilmiş olan hizmet sözleşmesinde, işçi alacakları ile ilgili hüküm bulunmadığı gözetilerek hakkaniyet gereğince sorumluluğun davalı şirketin sınırlı sorumlu olduğu kabul edilerek, bu şekilde tespit edilecek miktarın 1/2'si oranında hükmedilmesine karar verilmesini, yargılama giderleri ve vekâlet ücretinin davacıya yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLER:
İş sözleşmesi, idari ve genel şartnameler, ... kayıtları, bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamı.
GEREKÇE:
Davanın, hizmet sözleşmesinden kaynaklanan rücuen alacak istemli olduğu, davacı ile davalılar arasında hizmet alımına ilişkin sözleşmeler imzalandığı, bu sözleşmeler kapsamında dava dışı işçiler ...ın davalı şirketler nezdinde işçi olarak çalıştıkları, adı geçen işçiler tarafından işçilik alacakları ile ilgili olarak davacı tarafça asıl işveren sıfatıyla ödeme yapıldığı belirtilerek, yapılan ödemelerin hizmet sözleşmeleri ve idari, teknik ve genel şartname hükümlerine göre davalılardan rücuen tahsilinin talep edildiği anlaşılmaktadır.
Hizmet alım sözleşmeleri; ihale şartları ile belirlenen işin sözleşmede kararlaştırılan bedel ile yapılmasının üstlenildiği sözleşmelerdir. Bu sözleşme türünde yüklenicinin edimi, hizmetin kendi işçisi ile yerine getirilmesi, işverenin edimi ise sözleşme bedelinin ödenmesidir. Sözleşme kapsamında yapılması gereken iş yüklenici işçisi tarafından yerine getirilecektir. İş aktinin yüklenici ile işçi arasında yapıldığı hususu ihtilaflı değildir. ... kayıtları da bu hususu doğrulamaktadır. Hizmet alımı tip sözleşmelerinde işverenin, yüklenici tarafından çalıştırılan işçinin ücretinin ödenmesi, sosyal haklarının takibi gibi denetim dışında işçiye karşı bir sorumluluğu yoktur. İşveren ile yüklenicinin İş Kanunu’na göre işçiye karşı müteselsilen sorumlu olmasına rağmen rücu ilişkisinde taraflar arasında imzalanan sözleşmenin uygulanması sözleşme hukukunun en temel ilkelerindendir.
İşçilik alacakları işveren tarafından ödenen işçinin; yüklenici işçisi olması, sözleşme ücretine işçinin ücret ve sosyal haklarının dahil olması, işverenin işçilik alacaklarından sorumlu olacağına dair sözleşmede bir hüküm bulunmaması hususları nazara alındığında davacı işverenin işçiyi çalıştıran yüklenicilerden ödediği bedeli ve ferilerinin tamamını talep etme hakkı bulunduğunun kabulü gerekir.
Hizmet alım ihaleleri aynı yüklenici tarafından alındığı gibi, değişik yükleniciler tarafından da alınabilmektedir. Bu halde işyeri devri suretiyle işçiler yeni yükleniciye devredildiği için hizmet akitleri kesintiye uğramadan devam etmekte ve işçilik alacakları da bu doğrultuda hesaplanmaktadır.
İşçiye ödenen kıdem tazminatı iş sözleşmesinin feshedildiği tarihteki giydirilmiş ücret üzerinden hesaplanmakta olup bu kıdem tazminatının tamamından işçiyi çalıştırdıkları dönemle orantılı olarak yükleniciler işverene karşı sorumludurlar.
Mahkememiz dosyası uyuşmazlık konusunda uzman bilirkişi ...'na tevdi edilmiş, bilirkişi tarafından dosyaya sunulan 06/12/2024 tarihli raporda özetle; " Davacı vekili tarafından; Davacı idare ile ... çalışan bir takım yüklenici firma işçilerinden iş sözleşmesi sona eren işçilerin 796.155,98.-TL tutarında kıdem tazminatı ödemelerinin davacı idare tarafından yapıldığını, İşçilerin ... olduğunu, Yükleniciler ile davacı İdare arasında imzalanan idari ve teknik şartnameler, işin yapılmasına ilişkin genel ve teknik hususları içeren metinler olduğunu, sözleşmenin eki niteliğinde olan şartnamelerde, yüklenicinin hak ve yükümlülükleri ayrıntılı olarak düzenlendiğini, tüm işçilik hak ve alacakları ödemesinden de yüklenici firmaların sorumlu olduğu, davacı İdare tarafından ödenen işçilik alacaklarının davalılardan rücuen tahsiline ilişkin dava açıldığı, Dava dışı ... ya 29/05/2023 Tarihinde davacı şirketçe 248.845,40.-TL tutarında Kıdem Tazminatı ödendiği, buna göre; dava dışı işçinin davalı şirketlerde çalıştığı gün sayısı ile Ödenmesi gereken Kıdem Tazminatı tutarının ... toplam 3.685 gün- 115.313,87.-TL, .... toplam 2472 günz 77.355,73-TL, .... .Ltd.Şti. toplam 445 13.925,28.-TL, ... 396 gün 12.391,94.-TL olacağı, " şeklinde rapor düzenlenerek mahkememize sunulduğu anlaşılmıştır.
Davacı vekili akabinde dosyamıza sunmuş olduğu 30/12/2024 tarihli ıslah dilekçesinde; her bir davalı yönünden 100'er TL, toplamda 400 TL olarak açmış olduğu davasını, ... yönünden 47.164,31 TL ve ...yönünden 53.349,40 TL olmak üzere toplam 629.477,09 TL artırarak toplam alacak miktarını 629.877,09 TL olarak ıslah ettiklerini bildirmiştir.
Rücu alacağına ilişkin olarak 6098 sayılı Kanunun 73. maddesinde yapılan düzenlemeye göre, “rücu istemi, tazminatın tamamının ödendiği ve birlikte sorumlu kişinin öğrenildiği tarihten başlayarak iki yılın ve her halde tazminatın tamamının ödendiği tarihten başlayarak 10 yılın geçmesi ile zamanaşımına uğrar” hükmü uyarınca iki yılık ve 10 yıllık zamanaşımı süreleri uygulanacaktır. Somut davada, ödeme tarihleri olan 29/05/2023 ve 01/06/2023 tarihlerinden itibaren 10 yıllık zamanaşımı süresi dolmadığından, davalı ... ... Ltd.Şti. vekilinin ileri sürdüğü zamanaşımı def'i yerinde görülmemiş ve davanın esası incelenmiştir.
Taraflar arasında akdedilen hizmet alım sözleşmeleri, teknik ve idari şartname hükümlerine göre, davalı yüklenicilerin, davacı tarafça yapılan kıdem tazminatı ödemesinden, dava dışı işçileri çalıştırdıkları dönemle orantılı olarak sorumlu oldukları sonuç ve kanaatine varılmakla, hükme esas alınan bilirkişi raporu doğrultusunda davanın kabulüne karar verilmiştir.

Rücuen tazminat talebi, başkasına ait bir borcu yerine getiren kişinin mal varlığında meydana gelen kaybı gidermeye yönelen tazminat niteliğinde olup, davacının mal varlığındaki eksilme ödeme tarihinde gerçekleştiğinden ödeme gününden itibaren, avans faizi ile birlikte(tarafların tacir olduğu gözetilerek) davalılardan alınarak davacıya verilmesine karar verilmiş olup, aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur. (.... Sayılı emsal kararı)
HÜKÜM: Yukarıda açıklanan gerekçeler uyarınca;
1-Davanın KABULÜ ile,
Dava dışı işçi Kadir Balcı için davacı tarafından ödenen kıdem tazminatı yönünden;
-162.586,25 TL'nin ...... Ltd. Şti'den,
-15.034,13 TL'nin ...... Ltd. Şti'den,
-12.279,00 TL'nin ....... Ltd. Şti'den,
-14.489,90 TL'nin ...'den olmak üzere toplam 204.389,28 TL'nin ödeme tarihi olan 29/05/2023 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi birlikte alınarak davacıya verilmesine,
Dava dışı işçi ... için davacı tarafından ödenen kıdem tazminatı yönünden;
-115.313,87 TL'nin ...ti'den,
-13.862,70 TL'nin ... ... Ltd. Şti'den,
-11.421,86 TL'nin... .... Ltd. Şti'den,
-13.330,72 TL'nin ...'den olmak üzere toplam 153.929,15 TL'nin ödeme tarihi olan 29/05/2023 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi birlikte alınarak davacıya verilmesine,
Dava dışı işçi ... için davacı tarafından ödenen kıdem tazminatı yönünden;
-77.355,73 TL'nin ....... Ltd. Şti'den,
-13.925,28 TL'nin ... ... Ltd. Şti'den,
-11.202,81 TL'nin ... .... Ltd. Şti'den,
-13.236,84 TL'nin ...'den olmak üzere toplam 115.720,66 TL'nin ödeme tarihi olan 01/06/2023 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi birlikte alınarak davacıya verilmesine,
Dava dışı işçi ... için davacı tarafından ödenen kıdem tazminatı yönünden;
-130.553,44 TL'nin ....... Ltd. Şti'den,
-531,98 TL'nin... ... Ltd. Şti'den,
-12.360,64 TL'nin ... .... Ltd. Şti'den,
-12.391,94 TL'nin ...'den olmak üzere toplam 155.838,00 TL'nin ödeme tarihi olan 01/06/2023 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi birlikte alınarak davacıya verilmesine,
2-Alınması gerekli 43.026,90 TL harçtan peşin ve ıslah harcı olarak alınan 11.019,85‬ TL harcın mahsubu ile bakiye 32.007,05‬ TL harcın davalılardan (Davalı ... yönünden 24.686,28 TL, davalı ... yönünden 2.203,03 TL, davalı ... yönünden 2.401,72 TL, davalı ...yönünden 2.716,02 TL) alınarak HAZİNEYE İRAT KAYDINA,
3-Davacı tarafından yatırılan 11.019,85‬ TL peşin ve ıslah harcının davalılardan (Davalı ... yönünden 8.499,35 TL, davalı ... yönünden 758,49 TL, davalı ... yönünden 826,90 TL, davalı ... yönünden 935,11 TL) alınarak davacıya verilmesine,
4-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirmiş bulunduğundan AAÜT uyarınca belirlenen 98.481,56 TL vekalet ücretinin davalılardan (Davalı ... yönünden 75.956,50 TL, davalı ... yönünden 6.778,43 TL, davalı ... yönünden 7.389,79 TL, davalı ... yönünden 8.356,84 TL) alınarak davacıya verilmesine,
5-Davacı tarafından yapılan 4.299,4‬0 TL ( ilk yargılama gideri, bilirkişi ücreti, posta gideri olmak üzere) yargılama giderinin davalılardan (Davalı ... yönünden 3.316,03 TL, davalı ... yönünden 295,92 TL, davalı ... yönünden 322,62 TL, davalı ... yönünden 364,83 TL) alınarak davacıya verilmesine,
6-Taraflarca yatırılan ve kullanılmayan gider avansının karar kesinleştiğinde iadesine,
7-6325 Sayılı Kanunun 18/4-14 maddesi gereğince Adalet Bakanlığı bütçesinden karşılanacak olan 3.280,00 TL arabuluculuk giderinin davalılardan (Davalı ... yönünden 2.529,79 TL, davalı ... yönünden 225,76 TL, davalı ... yönünden 246,12 TL, davalı ... yönünden 278,33 TL) tahsili ile Hazineye irat kaydına,
Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı, davalı tarafın yokluğunda verilen kararın tebliği tarihinden itibaren 2 hafta içinde ...yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı.11/02/2025

...