Karar Detayı

T.C. ANKARA 2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TÜRK MİLLETİ ADINA
YARGILAMA YETKİSİNİ KULLANAN

T.C.
ANKARA
2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO : 2023/692 Esas
KARAR NO : 2025/7

...
DAVA : İstirdat ve Tazminat
DAVA TARİHİ : 05/10/2023
KARAR TARİHİ : 10/01/2025
KARAR YAZIM TARİHİ : 10/02/2025

Mahkememizde görülmekte olan "İstirdat ve Tazminat" davasının yapılan açık yargılaması sonunda dosya incelendi.
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA DİLEKÇESİ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle, davalı ile müvekkil şirketin imzalamış oldukları 13/06/2023 tarihli sözleşme ile sözleşmede belirtilen özelliklere sahip, eksiksiz ve kusursuz bir şekilde, dişlisiz 1 adet 3 duraklı ve 320 kg kapasiteli otomatik insan asansörü yapım ve montajı hususunda mutabık kalındığını, davalının sözleşme gereği avansın ödenmesine müteakip asansörü 2 ayda işler vaziyette teslim etmeyi taahhüt ettiğini, işin bedelinin 250.000,00 TL olduğunu ve sözleşme bedelinin 50.000,00 TL'sinin sözleşme imzalandıktan sonra nakit, 200.000,00 TL'sinin ise asansör çalışır hale geldikten sonra 120 günlük çek verilmek suretiyle ödenmesinin kararlaştırıldığını, müvekkilinin 50.000,00 TL ödemeyi davalının talebi doğrultusunda iş yaptığını belirttiği ... yaptığını, sözleşmede asansör çalışır hale geldikten sonra yapılacak olan 200.000,00 TL'lik ödemenin 100.000,00 TL'lik kısmının davalı yüklenicinin talebine istinaden 13/06/2023 tarihinde .... seri numaralı 14/10/2023 vade tarihli 100.000,00 TL tutarlı çek olarak davalıya teslim edildiğini, 50.000,00 TL ön ödeme ile 100.000,00 TL tutarındaki çekin avans olarak verilmesine rağmen davalı yüklenicinin üzerine düşen yükümlülüğünü yerine getirmediğini, davalı şirketin müvekkili şirket yetkililerini oyaladığını, sözleşme konusu asansörü yapmayacağı anlaşılan davalının kendisine teslim edilen çekin iadesinin talep edildiğini ancak çeki iade etmediğini, sözleşme gereğinin ifa edilmemesi nedeniyle ...yevmiye nolu ihtarnamesi ile taraflar arasında münakit 13/06/2023 tarihli davaya konu sözleşmenin feshedildiğini, davalı yüklenicinin sözleşme gereği edimlerini yerine getirmemiş olması nedeniyle, sözleşme dahilinde kalan ödemelerin yapılmayacağı, edimi hiç yerine getirmemiş olması nedeniyle davalı yükleniciye yapılan 50.000,00 TL ön ödemenin ödeme tarihinden itibaren işlemiş avans faizi ile birlikte, ihtarın tebliğinden itibaren 3 gün içerisinde müvekkili şirkete ait banka hesabına ödenmesini, avans olarak verilen 100.000,00 TL'lik çekin iadesinin talep edildiğini, ancak iade edilmediğini, davalının asansörü imal ve montaj etmediği için müvekkili şirketin uğramış olduğu mağduriyetin giderilmesi ve daha fazla mağdur olmaması için 21/09/2023 tarihinde... ile anlaştığını ve imzalanmış oldukları sözleşmeye istinaden asansörün 29/12/2023 tarihinde imal ve montaj edileceğinin ve karşılığında 480.000,00 TL + KDV olarak ödemesinin kararlaştırıldığını belirterek, öncelikle dava konusu çeke ilişkin dava sonuna kadar teminatsız, mahkeme aksi kanaatte ise teminat karşılığında tedbir olarak, kapsamlı ve detaylı/mağduriyeti önler nitelikte ödeme yasağı verilmesi ve çek hakkında takip başlatılmasını engeller, müvekkili şirket hakkında icra takibinin durdurulmasını sağlar tedbir kararı verilerek, müvekkili şirket ile davalı yüklenici arasında imzalanmış 13.06.2023 tarihli sözleşme gereği, davalı yüklenicinin üstlenmiş olduğu edimini hiçbir şekilde yerine getirmemiş olması nedeniyle işin yapımına ilişkin olarak müvekkili şirket tarafından davalı yükleniciye avans mahiyetinde verilmiş olan ... seri nolu 14.10.2023 vade tarihli 100.000,00-TL tutarlı çeke ilişkin müvekkili şirketin davalıya borçlu olmadığının tespiti ile dava konusu çekin bedelsizliğine ve iptaline, söz konusu çekin müvekkili şirkete iadesine, fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla davalı yükleniciye sözleşme gereği yapılan ön ödemenin şimdilik 1.000.TL'sinin ödeme tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan tahsiline, fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla şimdilik, davaya konu asansörün 3. şahsa yaptırılmış olması nedeniyle müvekkili şirketin uğramış olduğu zararın tazmini için 1.000,00 TL kısmi alacaklarının temerrüt tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP DİLEKÇESİ:
Davalı tarafa usulüne uygun olarak tebligat yapılmasına rağmen, davalı tarafça cevap dilekçesi sunulmamıştır.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE:
Dava eser sözleşmesinden kaynaklanan istirdat ve tazminat istemine ilişkindir.
Davacı dava dilekçesinde özetle, taraflar arasında otomatik insan asansörü yapım ve montaj sözleşmesi bulunduğunu, sözleşme bedelinin 250.000,00 TL olduğunu, 50.000,00 TL'sinin sözleşme imzalandıktan sonra nakit, kalan bakiyenin ise asansör çalışır vaziyete geldiğinde çek olarak ödeneceğinin kararlaştırıldığını, sözleşmeye uygun olarak 50.000,00 TL ödemenin dava dışı... yapıldığını, kalan 200.000,00 TL bedelden 100.000,00 TL'sinin davalının talebi üzerine çek olarak kendilerine verildiğini, buna rağmen davalı tarafından sözleşmeye uygun olarak asansörün yapımı ve montajı işine başlanmadığını, bu nedenle sözleşmenin haklı olarak feshedildiğini, yükleniciye verilen işin dava dışı üçüncü bir şirkete verildiğini beyan ederek ön ödemenin istirdatı, çek nedeniyle borçlu olmadığının tespiti ile menfi tespit tazminatı talep etmiştir. Yargılama devam ederken dava konusu çek bedeli dava dışı üçüncü kişi tarafından tahsil edilmiş ve davacı davaya istirdat davası olarak devam etmiştir. Dava dilekçesi ve ekleri davalı tarafa usulüne uygun olarak tebliğ edilmesine rağmen davalı tarafından cevap dilekçesi verilmemiş ve dava takip edilmemiştir.
Bilindiği üzere 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (HMK) 128. maddesi uyarınca ''Süresi içinde cevap dilekçesi vermemiş olan davalı, davacının dava dilekçesinde ileri sürdüğü vakıaların tamamını inkâr etmiş sayılır'. Davalının yasal süresi içerisinde cevap dilekçesi vermediği tespit edildiğinden davacının ileri sürdüğü vakıaların tamamını inkar ettiği Mahkememizce kabul edilmiştir. Bu kapsamda Mahkememizce davalı tarafa dava dilekçesi ekinde sunulan sözleşme eklenmek suretiyle isticvap davetiyesi çıkartılmış ve sözleşmedeki imzaların davalı yetkilisine veya şirketle akdi ilişkisi bulunan kişiye ait olup olmadığı konusunda beyanının alınması için duruşmada hazır bulunulması gerektiği, aksi takdirde sözleşmedeki imzanın şirket yetkilisi veya şirketle akdi ilişkisi bulunan kişiye ait kabul edileceği ve bu kapsamda yargılamaya devam edilerek hüküm kurulacağı hususunda ihtar yapılmıştır. Davalı usulüne uygun ihtara rağmen duruşmada hazır bulunmamış ve bu suretle uyuşmazlık konusu sözleşme altındaki imzayı ikrar etmiştir.

Bu çerçevede, eldeki davanın istirdat ve tazminat istemine ilişkin olduğu, Mahkememizce çözümlenmesi gereken hususun, taraflar arasında imzalanan otomatik insan asansörü yapımı ve montajı sözleşmesinde edimlerin ifa edilip edilmediği, davacının eser bedeline mahsuben verdiği bir kısım nakde karşılık malzeme bedeli ve çek olarak yaptığı ödemelerin isdirdadının gerekip gerekmediği, davalının edimini ifa etmemesi nedeniyle davacının başkasıyla sözleşme imzalaması sonucu zararının olup olmadığı, varsa tutarı yönlerinde toplanmaktadır.
Taraflara ticari defter ve kayıtlarının bulunduğu yeri bildirmek üzere süre verilmiştir. Davacı tarafından belirlenen süre içerisinde ticari defter ve kayıtların bulunduğu yer bildirilmişse de, davalıya yapılan usulüne uygun ihtarata rağmen ticari defterlerinin bulunduğu yer bildirilmemiştir. Mahkememizce uyuşmazlık kapsamında rapor tanzimi açısından makine mühendisi, mali müşavir ve nitelikli hesap alanında uzman bilirkişiden oluşan heyete dosya tevdi edilmiş ve rapor alınmıştır. Davacının ticari defterleri üzerinde yapılan incelemede defterlerin kanuna göre eksiksiz ve usulüne uygun olarak tutulmuş olduğu tespit edilmiştir. HMK'nın 222/3. maddesi uyarınca, davalı taraf ticari defterlerini ibraz etmediğinden ve davacının defter kayıtlarının aksini senet veya diğer kesin delillerle ispat edemediğinden, davacının ticari defterlerindeki kayıtların lehine delil olduğu sabittir
Bu kapsamda, eser sözleşmesi, taraflarına haklar sağlayan ve borçlar yükleyen tam iki taraflı iş görme akdidir. Ana edim olarak yüklenici, yapımını üstlendiği eseri sözleşmeye, eklerine, teknik ve sanatsal ilkeler ile amacına uygun imal edip iş sahibine teslim, iş sahibi de kararlaştırılan bedeli ödemekle yükümlüdür. Yüklenici teslimi, iş sahibi de bedeli ödediğini ispat etmelidir. Tüm bu açıklamalar ışığında dosya ele alındığında, davacı davalı yüklenici tarafından sözleşmeye uygun olarak hiçbir imalat yapılmadığını iddia ederek sözleşmeyi haklı olarak feshettiklerini ve bu nedenle sözleşme uyarınca yapılan ön ödemenin, tahsil edilen çek bedelinin istirdatını ve işin başka bir şirkete yaptırılmasından dolayı oluşan zararın tazminini talep etmiştir. Gerçekten de dosyaya sunulan faturadan, banka ödeme sliplerinden, tahsilat makbuzlarından ve tüm dosya kapsamından davacının sözleşme uyarınca dava dışı ...'ye 50.000,00 TL ön ödemede bulunduğu, yine temel ilişkiye dayalı olarak davalı tarafa çek verdiği açıktır. Davacı sözleşme uyarınca üzerine düşen yükümlülükleri eksiksiz yerine getirmesine ve ödemede bulunmasına rağmen davalı tarafından eserin imalatına başlanmaması, sözleşme kapsamındaki yükümlülüklerin yerine getirilmemesi nedeniyle sözleşmenin feshedildiği noter kanalıyla davalıya bildirilmiştir. Keza davacı davalı tarafından yerine getirilmeyen sözleşmeyi dava dışı üçüncü kişiye yaptırmış ve buna ilişkin sözleşme ile yaptığı ödemeleri dosyaya sunmuştur. Davalının sözleşme kapsamındaki eserin imalatına hiçbir şekilde başlamaması davacı tarafından sözleşmenin feshi için haklı sebep teşkil etmektedir. Burada davacı sözleşmeyi haklı olarak feshettiğine göre müspet zararı değil, menfi zararını isteyebilecektir. Sözleşmenin geçerli olduğu inancıyla yaptığı masrafları ve bu nedenle mal varlığındaki eksilmeyi isteyebilecektir. Bu çerçevede davacının ön ödemede bulunduğu 50.000,00 TL ile 100.000,00 TL çek bedelini talep etme hakkı vardır. Aynı şekilde TBK'nın 125. maddesine göre sözleşmenin haklı feshi nedeniyle davacının menfi zararını talep edebileceği, işin feshi nedeniyle davacı tarafından kaçırılan fırsatın menfi zarar niteliğinde olduğu şüphesizdir. Bu cümleden olmakla, davacı davalı ile arasında akdedilen sözleşme ile teknik özellikleri ve işlevi aynı olan asansör imalat ve montaj işine ilişkin dava dışı .... ile sözleşme yapmak zorunda kalması ve aynı iş için 230.000,00 TL fazla ödeme yapması nedeniyle bu miktar kadar zarara uğradığı anlaşıldığından davacının menfi zarar olarak bu miktarı talep etmekte haklı olduğu kanaatine varılmakla, davacının davasının kabulü ile 50.000,00 TL ön ödeme ile 230.000,00 TL menfi zararın temerrüt tarihi olan 12/09/2023 tarihinden, 100.000,00 TL çek bedelinin ise ödeme tarihi olan 17/10/2023 tarihinden işleyecek avans faiziyle birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine dair karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.
HÜKÜM:Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere,
1-Davanın KABULÜNE,
2- 50.000,00 TL ön ödemenin temerrüt tarihi olan 12/09/2023 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan tahsili ile DAVACIYA VERİLMESİNE,
3-100.000,00 TL çek bedelinin ödeme tarihi olan 17/10/2023 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan tahsili ile DAVACIYA VERİLMESİNE,
4-230.000,00 TL menfi zararın temerrüt tarihi olan 12/09/2023 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan tahsili ile DAVACIYA VERİLMESİNE,
5-Alınması gerekli 25.957,8‬0 TL harçtan peşin ve ıslah harcı olarak alınan 6.489,46‬ TL harcın mahsubu ile bakiye 19.468,34‬ TL harcın davalıdan alınarak HAZİNEYE İRAT KAYDINA,
6-Davacı tarafından yatırılan 6.489,46 TL peşin ve ıslah harcının davalıdan alınarak DAVACIYA VERİLMESİNE,
7-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirmiş bulunduğundan karar tarihi itibariyle yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca belirlenen 60.800,00 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak DAVACIYA VERİLMESİNE,
8-Davacı tarafından yapılan 7.529,25‬ TL (269,85 TL başvurma harcı, 38,40 TL vekalet harcı, 6.000,00 TL bilirkişi ücreti, 1.221‬,00 TL posta gideri olmak üzere) yargılama giderinin davalıdan alınarak DAVACIYA VERİLMESİNE,
9-Taraflarca yatırılan ve kullanılmayan gider avansının karar kesinleştiğinde İADESİNE,
10-6325 Sayılı Kanunun 18/4-14 maddesi gereğince Adalet Bakanlığı bütçesinden karşılanacak olan 3.120,00 TL arabuluculuk giderinin davalıdan tahsili ile Hazineye irat kaydına, bu amaçla karar kesinleştiğinde işbu karar eklenmek suretiyle ilgili vergi dairesine yazı yazılmasına,
Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı, kararın tebliği tarihinden itibaren 2 hafta içinde ... Mahkemesine istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 10/01/2025

Katip ...
¸

Hakim ...
¸