Karar Detayı

T.C. ANKARA 2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: 2023/634 Esas - 2025/95
TÜRK MİLLETİ ADINA
YARGILAMA YETKİSİNİ KULLANAN
T.C.
ANKARA
2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO : 2023/634 Esas
KARAR NO : 2025/95

...

DAVA : İtirazın İptali
DAVA TARİHİ : 09/06/2023
KARAR TARİHİ : 18/02/2025
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH : 13/03/2025

Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davacı sigorta şirketi nezdinde ... numaralı ... poliçesi ile sigortalı ... plakalı araç sürücüsünün kusurundan dolayı ....'ın yaralanmış olduğunu, Kaza tutanağında; yolcu taşıma ruhsatı ve yetki belgesi olmayan araçla, SRC2 belgesi olmayan sürücü ...ın istiap haddini aşarak oturumlu araçta 33 yolcu taşıyarak 2918 sayılı KTK.nun 52/a maddesi kural ihlalini işlemiş olduğunu, araçta olup yaralanan ...'ın vekiline ibraname ile 25.01.2022 tarihinde 132.728,64 TL maluliyet tazminatı ödemesinin yapılmış olunduğunu, ifade tutanaklarında sigortalı araç sürücüsünün .. iline gelen akrabalarını yaşadığı illere götürmek için aracına aldığına ilişkin beyanların mevcut olduğunu, ilk etapta taşımanın ivazsız yapıldığı anlaşıldığını, ancak savcılık evraklarında bulunan 23.08.2019 tarihli polis tutanağında sigortalı aracın arkasında ... yazıldığının belirtildiğini, Facebook adlı sosyal ağda arama butonuna ... Turizm yazıldığında sigortalı araç sürücüsünün bu taşımacılığı meslek haline getirmiş olduğunun ve ticari amaçla yaptığının anlaşıldığını, yine sürücüsünün ... numaralı telefonunun facebook sayfasındaki telefon numarası ile aynı olduğunu, sigortalı araç sürücüsünün ticari olarak yaptığının aşikar olduğunu, bu aşamada sigortalı araç sürücüsünün hem taşıma kanununa göre hem de yolcu taşıma ruhsatı olmayan araçla yolcu taşıma işini gerçekleştirmiş olduğunu, hem de sürücünün yeterli ... belgesinin de olmadığını, ticari amaçlı yolcu taşımacılığı yapan araç sürücüleri için yetki belgesinin olmasının zorunlu olduğunu, yolcu taşıma ruhsatı bulunmayanların yolcu taşıması yapıldığı durumlarda oluşan kazalarda; ödenen tazminat tutarının sigortacı tarafından rücu edilebileceğinin ...ilgili daire karalarında belirtilmiş olunduğunu, alacağın tahsili için ... Esas sayılı dosyası ile icra takibinin başlatıldığı ancak davacının söz konusu dosyaya da suiniyetle itiraz ettiğinden icra dosyasının da itiraz nedeniyle durdurulmuş olunduğu belirtilerek icra takibine yapılan itirazın iptali ile yargılama gideri ve vekalet ücretinin davalıya yükletilmesi dava ve talep edilmiştir.
CEVAP:
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davalının davaya konu yaşanan kazadan ötürü araç işleteni sıfatıyla müştereken ve müteselsilen kusursuz sorumluluğunun olması nedeniyle açılan davanın hukuki dayanaktan yoksun, usul ve yasaya aykırı olduğunun açıkça ortada olduğunu, davalının ... ilinde araç alım satım işlerini yapmakta olduğunu ve 22.06.2018 tarihinde sürücü ...'a satmış olduğunu, satışa ilişkin sözleşmenin de cevap dilekçesi ekinde sunulduğunu, davalının ısrarlarına rağmen ...'ın ruhsat kaydını almamış olduğunu, davacının rücu hakkına ilişkin koşullarının oluşmadığını, sürücünün kazanın meydana gelmesinde %30 oranında kusurlu olması nedeniyle davalıdan tazminat talebinde bulunulmasının hukuka aykırı olduğunu, ... aldırılan kusur raporuna göre karşı taraf araç sürücüsünün %70 oranında kusurlu olduğunun belirtildiğini, davalı ile araç sürücüsü arasında hukuki ve akdi ilişkinin bulunmadığını, komşuluk ve güven ilişkisinin olduğunu, dolayısıyla da davanın reddi ile davacı aleyhine %20 den az olmamak üzere kötü niyet tazminatına hükmedilmesi talep edilmiştir.
DELİLLER:
... Esas sayılı dosyası, bilirkişi raporu ve bilirkişi ek raporu ile tüm dosya kapsamı.

GEREKÇE:
Davanın, itirazın iptali istemli olduğu, dava dışı sürücü ... sevk ve idaresinde olup, davalı işleten ... ait, davacı sigorta şirketinden ...poliçesi ile sigortalı olan ...plaka sayılı ticari nitelikteki araç ile dava dışı sürücü ... sevk ve idaresindeki ...plaka sayılı araç arasında meydana gelen trafik kazasında ... plaka sayılı araç içinde yolcu olarak bulunan ... yaralandığı, söz konusu kaza nedeniyle davacı tarafından ... poliçesine istinaden ...'a ödeme yapıldığı ancak söz konusu araçta istiap haddinin aşılması ve yolcu taşıma ruhsatı bulunmayan araçta kazanın meydana gelmesi nedeniyle ... poliçesine istinaden davacı sigorta şirketi tarafından kendi sigortalısı olan davalıdan ... yapılan ödemenin rücuen tahsilinin talep edildiği anlaşılmıştır.
Davaya konu ... aleyhine " sahibi - sürücüsü - işleteni bulunduğunuz ... plaka numaralı aracın 23/08/2019 tarihinde sebep olduğu zarar nedeniyle müvekkil şirket tarafından üçüncü şahıslara tazminat ödenmiştir. Ödenen bu tazminatın poliçe genel şartları ve ilgili kanun maddeleri uyarınca rücuen tahsili talebidir, söz konusu olayda yolcu taşıma ruhsatının olmaması, istiap haddinin aşılması ve alkol raporunun olmaması durumu mevcuttur" hususları dayanak gösterilerek toplam 143.819,78 TL asıl alacak için genel haciz yolu ile icra takibi başlatıldığı, ödeme emrinin davalı borçluya tebliğ edildiği, davalı borçlu tarafından 7 günlük yasal süresi içerisinde ödeme emrine itiraz edilmesi üzerine takibin durmasına karar verildiği, durma kararının davacıya tebliğ edildiğine ilişkin icra dosyasında bilgi bulunmadığı, davacı tarafça İİK 67.madde hükümlerine göre 1 yıllık hak düşürücü sürede iş bu davanın açıldığı anlaşılmıştır.
Mahkememizce davalı tanığı ... dinlenmesi için... plaka minibüsü ...'dan aldım devir olarak değil sadece sürmek amacıyla sözleşme kapsamında aldım. Arabanın devrini aramızdaki samimiyete dayanarak resmi olarak üzerime almadım, defalarca kaydı üzerime almamı söylemesine rağmen işlerimden ötürü devir işlemi yapamadım. İstanbul'dan Bahçesaray'a akrabalarım geldi, yaralanan ...benim akrabamdır, geri dönüş bileti olmadığından istanbul'a dönmelerini sağlamak amacıyla minibüse onları bindirerek ben götürdüm. Minibüste 15 yetişkin toplam 32 kişi vardı. ... ilçesine varmadan yolun sağında otobüs yasak bir bölgede park halindeydi, dörtlü sinyalini yakmamıştı, kazayı önlemek amacıyla direksiyonu sola kırdığım taktirde sol şeritte arkadan gelen kamyonun altında kalma ihtimali olduğu için sağa kırarak otobüse arkadan çarptım, kaza bu şekilde gerçekleşti. Eğer otobüs o şekilde hatalı bir park yapmasaydı kaza gerçekleşmeyecekti, otobüsün plakasını hatırlamıyorum, ...'la ilgili kazada yaralandığını biliyorum başka bir bilgim yoktur. Benim kullandığım söz konusu kazadaki araç 15+1 kişi taşıyacak haddedir. Sigorta ve... arasında kazaya yönelik ödeme ile ilgili bir bilgim yoktur. Benim herhangi bir dava sürecim olmamıştır, sigortadan para alıp almadığına dair bir bilgim yoktur. Bilgim ve görgüm bundan ibarettir, tanıklık ücreti istemiyorum, " dediği anlaşılmıştır.
Mahkememiz dosyası daha sonra uyuşmazlık konusunda bir aktüer, bir makine mühendisinden oluşacak bilirkişi kuruluna tevdi edilmiş, bilirkişi kurulu tarafından hazırlanan 19/04/2024 tarihli bilirkişi raporunda özetle; " ... a-)Davalının maliki olduğu ... plakalı Minibüs sürü Rüzikar”ın meydana gelen kazanın oluşumunda, 2918 sayılı KTK.nun 47/d., 52/a., 59. ve 65/a. maddeleri kural ihlallerini işlemiş olmakla %75 oranında kusurlu olduğu, b-)... plakalı Otobüs sürücüsü ...nın meydana gelen kazanın oluşumunda, 2918 sayılı KTK.nun 59, KTY.nin 116. ve 135/a-1. maddeleri kural ihlallerini işlemiş olmakla %25 oranında kusurlu olduğu, €-) Dava konusu kazanın davalının maliki olduğu 1... plakalı araca istiap haddinin üzerinde fazla yolcu bindirilmesinden kaynaklı meydana geldiği, bu kapsamda davacı sigorta şirketinin zarar gören ... için ödemiş olduğu tutarı davalı taraftan rücuen talep edebileceği, d-) Davacı sigorta şirketi tarafından yapılan ödeme miktarı ve ödeme tarihini gösterir belgelerin ibrazı ile dava dışı 3. şahıs tarafından davacı sigorta şirketi aleyhinde açılan ... sayılı dosyalarının celbinden sonra davacı tarafın rücuen talep edebileceği tazminat tutarının belirlenebileceği " şeklinde rapor düzenlendiği anlaşılmıştır.
Ardından dosya rapor alınan bilirkişi kuruluna yeniden tevdi edilerek ek rapor alınması talep edilmiş, kurulun dosyaya sunmuş olduğu 30/09/2024 tarihli ek raporda özetle; " ...a-)Davalının maliki olduğu ... plakalı Minibüs sürücüsü ... meydana gelen kazanın oluşumunda, 2918 sayılı KTK.nun 47/d., 52/a., 59. ve 65/a. maddeleri kural ihlallerini işlemiş olmakla %75 oranında kusurlu olduğu, b-)... plakalı Otobüs sürücüsü ...'nın meydana gelen kazanın oluşumunda, 2918 sayılı KTK.nun 59, KTY.nin 116. ve 135/a-1. maddeleri kural ihlallerini işlemiş olmakla %25 oranında kusurlu olduğu, şeklindeki görüş ve kanaatı işkin olarak değişiklik yapılmasının gerekme c-) Dava konusu kazanın davalının maliki olduğu ... plakalı araca istiap haddinin üzerinde fazla yolcu bindirilmesinden kaynaklı meydana geldiği, bu kapsamda davacı sigorta şirketinin zarar gören ... için ödemiş olduğu tutarı davalı taraftan rücuen talep edebileceği, d-) 23.08.2019 tarihinde meydana gelen trafik kazasında yaralanan dava dışı ....'ın gerçek zarar tutarının 161.877,53.-TL olarak hesaplandığı, €-) Sayın Mahkemece, davacı sigorta şirketi tarafından dava dışı- ...'a ödenen tazminatın davalıdan talep edilebileceğinin kabul edilmesi halinde, taleple bağlı kalınarak 132.728,64.-TL asıl alacak ve 11.091,14.-TL işlemiş faiz olmak üzere toplam 143.819,78.-TL üzerinden itizarın iptaline hükmolunabileceğinin hesaplandığı, " hususlarının belirlendiği anlaşılmıştır.
Mahkememiz dosyası bu defa kusur durumuna ilişkin rapor alınması amacıyla ... tarafından hazırlanan 15/11/2024 tarihli raporun sonuç kısmında özetle; " ... A)-Sürücü...'ın, %100 (yüzde yüz) oranında kusurlu olduğu, B)-Sürücü ...nın, kusursuz olduğu " şeklinde kanaat bildirildiği anlaşılmıştır.
Davalının işleteni olduğu ... plakalı aracın 14/04/2019-14/04/2020 tarihlerini kapsar şekilde davacı sigorta şirketi nezdinde Zorunlu Mali Mesuliyet Sigortası ile sigortalı olduğu dosya kapsamından sabittir.
Ödemede bulunan sigortacı, sigorta sözleşmesine ve bu sözleşmeye ilişkin kanun hükümlerine göre, tazminatın kaldırılmasını veya azaltılmasını sağlayabileceği oranda sigortalıya rücu edebilir.
Sigortalıya başlıca şu nedenlerle rücu edilir:
a)Tazminatı gerektiren olay, sigortalının veya eylemlerinden sorumlu olduğu kişilerin kasti bir hareketi veya ağır kusuru sonucunda meydana gelmiş ise,
b)Tazminatı gerektiren olay, aracın ilgili mevzuat hükümlerine göre gereken ehliyetnameye sahip olmayan veya geçerliliğini yitirmiş sürücü sertifikasına sahip ya da ehliyetine geçici/sürekli el konulmuş kimseler tarafından sevk edilmesi veya trafik kurallarının ihlali sonucunda meydana gelmiş ise,
c)Aracın, uyuşturucu madde veya ilgili mevzuatta belirlenen seviyenin üzerinde alkollü içki almış kişilerce veya aynı mevzuatta alkollü içki alamayacağı belirtilen kişilerce alkollü içki alınmak suretiyle kullanılması sırasında meydana gelen zararlar,
ç)Tazminatı gerektiren olay, yolcu taşımaya ruhsatlı olmayan araçlarda yolcu taşınması veya yetkili makamlarca tespit edilmiş olan istiap haddinden fazla yolcu veya yük taşınması veya patlayıcı, parlayıcı ve tehlikeli maddeleri taşıma ruhsatı bulunmayan araçlarda, bu maddelerin parlama, tutuşma ve infilakı yüzünden meydana gelmiş ise,
d)Sigortalının rizikonun gerçekleşmesi halinde bu genel şartların B.1. maddesinde belirtilen yükümlülükleri yerine getirmemesinden dolayı zarar ve ziyan miktarında bir artış olursa,
e)Tazminatı gerektiren olayın aracın çalınması veya gasp edilmesi sonucunda olması halinde, çalınma veya gasp edilme olayında sigortalının kendisinin veya eylemlerinden sorumlu olduğu kişilerin kusurlu olduğu tespit edilirse,
f)Bedeni hasara neden olan trafik kazalarında sigortalının veya eylemlerinden sorumlu olduğu kişilerin, tedavi veya yardım amaçlı sağlık kuruluşuna gitme, can güvenliği nedeniyle uzaklaşma gibi zorunlu haller hariç olmak üzere, olay yerini terk etmesi veya kaza tutanağı, alkol raporu vb. kazanın oluş koşullarına ilişkin gereken belgelerin düzenlenmesi yükümlülüğüne aykırı davranması halinde,
sigortacı rücu sebeplerine dayanarak tazminat sürecini geciktiremez ve bu sebeplere dayalı bilgi ve belgeyi hak sahibinden talep edemez." denilerek, sigortacının sigortalıya rücu edebileceği durumlar belirlenmiştir. Bahsi geçen maddede sayılan rücu sebepleri birbirinden bağımsız sebepler olup, rücu sebeplerinden birinin bulunması halinde sigorta şirketi yapılan hasar ödemesinin rücuen tazminini sigortalısından talep edebilir.
... plakalı aracın kayıt maliki davalı... arasında düzenlenen dosyada mevcut 22.06.2018 tarihli satış sözleşmesi resmi olarak düzenlenmediğinden davalının husumet yokluğu nedeniyle usulden red kararı verilmesi yönündeki talebi yerinde görülmemiştir.
Tüm bu açıklamalar çerçevesinde eldeki dava dosyası incelendiğinde; 23/08/2019 tarihinde davacı sigorta şirketine zorunlu mali sorumluluk sigortası ile sigortalı ... plakalı aracın dava dışı sürücü... plakalı araç ile çarpışması sonucunda meydana gelen trafik kazası nedeniyle, davacı sigorta şirketi tarafından zarar gören 3. kişiye ödeme yapıldığı, bu ödenen tazminatın Genel Şartlar'ın B.4 maddesi kapsamında rücuen tahsili için başlatılan ...plakalı araç sürücüsü %75 oranında kusurlu görülmüş, bu aracın sürücüsü ... ''hızını aracında taşıdığı 33 kişinin oluşturduğu ağırlığa göre ayarlayamayarak seyri ile istiap haddinin üzerinde yolcu alması sebebiyle aracın kontrolünü kaybederek'' kazaya sebebiyet verdiğinin belirtilmesi karşısında, ... Şartlarının B.4.f. maddesine göre rücu şartlarının oluştuğu kanaatine varılmış ve 132.728,64 TL asıl alacak ve ödeme tarihinden icra takibine kadar işlemiş 11.091,14 TL faiz alacağı yönünden taleple bağlılık ilkesi de gözetilerek davanın kabulüne karar verilmiş ve icra takibinin aynı koşullarda devamı yönünde karar verilmiştir. Davacının icra inkar tazminatına yönelik dava dilekçesinde bir talebi bulunmadığından bu yönde bir hüküm kurulmamıştır.

HÜKÜM: Yukarıda açıklanan gerekçeler uyarınca;
1-Davanın KABULÜNE,
2-Davalının ... Esas sayılı dosyasında takibe vaki itirazın İPTALİNE, takibin aynen DEVAMINA,
3-Alınması gerekli 9.824,33 TL harçtan peşin alınan 1.737,09 TL harcın mahsubu ile bakiye 8.087,24‬ TL harcın davalıdan alınarak hazineye irat kaydına,
4-Davacı tarafından yatırılan 1.737,09 TL peşin harcın davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
5-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirmiş bulunduğundan AAÜT uyarınca belirlenen 30.000,00 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
6-Davacı tarafından yapılan 7.102,1‬0 TL ( ilk yargılama gideri, bilirkişi ücreti, posta gideri olmak üzere) yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
7-Davacı tarafından yatırılan ve kullanılmayan gider avansının karar kesinleştiğinde iadesine,
8-6325 Sayılı Kanunun 18/4-14 maddesi gereğince ... bütçesinden karşılanacak olan 840,00 TL arabuluculuk giderinin davalıdan tahsili ile Hazineye irat kaydına,

Dair, taraf vekillerinin yüzüne karşı, kararın tebliği tarihinden itibaren 2 hafta içinde ...yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı. 18/02/2025

...