mahkeme 2021/327 E. 2023/282 K.

T.C. ANKARA 1. FİKRİ VE SINAÎ HAKLAR HUKUK MAHKEMESİ
T.C.
ANKARA
1. FİKRİ VE SINAÎ HAKLAR HUKUK MAHKEMESİ

TÜRK MİLLETİ ADINA

GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO : 2021/327
KARAR NO : 2023/282
HAKİM : ... ...
KATİP : ... ...

DAVACI : ...
Mersis No: ...
VEKİLİ : Av. ... -...
DAVALI : 1- ... -...
VEKİLİ : Av. ...

DAVALI : 2- ...
...
VEKİLİ : Av. ... - ...

DAVA : Endüstriyel Tasarımla İlgili Kurum Kararlarının İptali / Hükümsüzlük
DAVA TARİHİ : 13/09/2021
KARAR TARİHİ : 29/12/2023
KARAR YAZIM
TARİHİ :17/01/2024

Mahkememizde görülmekte olan Endüstriyel Tasarımla İlgili Kurum Kararlarının İptali / Hükümsüzlük davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
DAVA:
Davacı ... GIDA vekili dava dilekçesi ve sair beyanlarında özetle; müvekkili firmanın ... yılında.... tarafından küçük bir tahin işletmesi olarak kurulduğunu, 1960 yılında ... ve ... da başlandığını, 1979 yılında işletmenin, ... Şirketi'ne dönüştürüldüğünü, müvekkilinin sektöründe tanınmış, köklü bir şirket olduğunu, ... nezdinde ... sayı ile tescilli çoklu tasarımların sahibi olduğunu tasarımların desen tasarımı olduğunu, ...’ın noter huzurunda hisse devir işlemi yaptıktan sonra, gerçekleştirilen tasarım başvurusu ve benzer şekildeki marka başvuruları, satışa sunduğu ürünlerin birebir aynı olması karşısında dürüstlük kurallarına aykırı davrandığını, müvekkilinin tescilli tasarımlarını neredeyse birebir taklit ettiğini, ... isimli mağazada ... markalı ürünlerin ... şeklinde satışa sunulduğunu, bu durumun tasarımların karşılaştırıldığının ispatı olduğunu, yöneldiği tüketici kitlesinin aynı olduğunu, davalı yanın müvekkilinin halihazırda oluşturduğu “...” marka imajından yaralanma amacıyla “...” ibaresini esaslı unsur olarak ihtiva eden ancak renk, şekil, ebat ve sair hususlarda müvekkilinin tasarımlarına yaklaşma çabası ile dava konusu tasarımları tescil ettirme çabasında olduğunu, Davaya konu tasarımlarda helvaların konumlandırmaları, helva ürünün formu/ kalınlığı, vanilya çiçeğinin helvanın yanında duruşu ve çiçeğin hatta aynı görselle yer verilmesi, ürün ambalajına hakim olacak şekilde kullanılan yeşil ve taba renginin kullanılması, markanın ve diğer unsurların çerçevesinin aynı desen ve renkle çerçevelenmiş olması, aynı lale tasarımını diğer davalının da kullanması; marka görselinde dahi müvekkilin kullandığı renkler ve renk tonları kullanıldığını, dava konusu tasarımın yenilik unsurunu taşımadığını, yeniliği ve ayırt ediciliği olmadığı ileri sürülen tasarımların neredeyse birebir benzerinin sadece üzerine ... ibaresi yazılarak etiket başvurusuna konu edilmesi kötü niyetin en büyük göstergesi olduğunu, ... kod numaralı tasarım başvurusu ... sırasında yer alan tüm tasarımların ... GIDA adına ... nolu tasarımlarla ilintili olduğunu, sadece 7 numaralı tasarım yönünden itirazlarının kabul edildiğini, tasarımda var olan farklılıkların ufak ayrıntıda kaldığını, ... markalı ... ve ... ürünleri ... ve ... gibi ünlü satış sitelerinde satışa sunulduğunu, dava konusu tasarımda kullanılan ambalaj desen tasarımı ile ... GIDA adına ... sayı ile tescilli tasarımın bilgilenmiş kullanıcı üzerinde bıraktıkları genel izlenim aynı olduğunu, Farklı mavi tonlarının kullanılması harcıalem kullanım olmadığını, aynı lale çiçeği ile aynı vanilya çiçeğinin kullanıldığını, davalının müvekkilinin tasarımında kullanılan kırmızı ve beyaz renkleri marka yazımında kullandığını, ... tarafından ... sıra numaralı tasarım hariç, diğer tasarımlar yönünden taraf tasarımları arasında olan ortak görünüm özelliklerini anonim özellikler diye basite indirgemesi ve bu sebeple tasarımları benzer görmemesi tasarım hukukuna aykırı olduğunu iddia ederek ... ...'nun 12.07.2021 tarihli ve ... sayılı kararının iptaline ve ... no ile tescil edilen “...” isimli tasarımların iptaline, tescili halinde hükümsüz sayılmasına ve tasarımlar sicilinden terkinine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP:
Davalı ... vekili cevap dilekçesiyle, verilen Kurum kararının usul ve yasaya uygun olduğunu belirterek; davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
Davalılardan ... Vekili cevap ve sair beyanlarında özetle; davacının uzunca bir süredir Müvekkiline ve ailesine yönelik olarak hukuki imkân ve araçları kullanarak bir karalama kampanyası başlattığını, müvekkilinin davacı şirkette uzun yıllar yönetim kurulu başkanlığı yaptığını, ... D. İş sayılı dosyası ile tescilli tasarımlarının Müvekkil’ in ailesine ait şirket tarafından kullanıldığının tespitini ve bu konuda ihtiyati tedbir kararı talep ettiğini, mahkemece alınan raporda; hem tahin hem helva ambalajları bakımından inceleme yapıldığını, helva emtiaları bakımından davacının tasarımları ile müvekkil tasarımları arasında benzerlik bulunmadığı ve karıştırılma ihtimalinin de mevcut olmaması dolayısıyla müvekkili ürünlerinin tasarım tecavüzü teşkil etmeyeceği kanaatine varıldığını, aynı heyetin müvekkiline ait tahin ambalaj tasarımını, davacının tescilli tasarımı ile benzer nitelikte bulduğunu, Söz konusu kararın istinaf edildiğini ve neticeten ... sayılı dosya üzerinden yapılan incelemede yalnızca tahin ambalajı ürününe ilişkin olarak verilmiş olan ihtiyati tedbir kararının da kaldırıldığını, davacının ...E. Sayılı dosyası ile de tasarım hakkına tecavüz ve haksız rekabet davası ikame etmiş ve ilave ihtiyati tedbir taleplerinde bulunduğunu, alınan bilirkişi raporunda müvekkilinin kullanımlarının tasarım hakkına tecavüz ve haksız rekabet oluşturmadığı kanaatine varıldığını, Davacının tüm haksız ve hukuki mesnetten yoksun iddialarına karşın Müvekkilinin ... nezdinde birçok tescilli tasarımı olduğunu, ... başvuru numaralı çoklu tasarım ile etiket tasarımı, ... başvuru numaralı ... tasarımı, ... numaralı helva sunum şekli tasarımı, ... başvuru numaralı kavanoz tasarımı, ... başvuru çoklu tasarım ile ambalaj tasarımı, ... başvuru numaralı helva sunum şekli tasarımları bulunduğunu, Davacı tarafından ...E. Sayılı dosyası ile ikame edilen tasarım hakkına tecavüz ve haksız rekabet davasına karşı dava açılmak suretiyle, Davacının işbu davada iddialarını dayandırdığı ... numarası ile tescilli tasarımlarının yenilik unsurunu kaybettikleri gerekçesiyle hükümsüzlüğü talep edildiğini, anılan dosyada hükümsüzlük kararı verilmesi halinde davanın konusuz kalacağını, ... E. Sayılı dosyasının bekletici mesele yapılmasını, müvekkilinin gıda sektörünün duayeni olarak bilindiğini, şirketteki hisselerini mevcut ortaklara devrederek şirketteki ortaklığını sona erdirdiğini, yapılan hisse devir sözleşmesine göre; müvekkilinin ve ailesinin aynı sektörde her türlü imalat, ticaret ve pazarlama faaliyetlerinde bulunmasına iyi niyet kuralları çerçevesinde açıkça rıza ve onay verildiğini, bu aşamadan sonra, Müvekkilinin, “...” markası ile hiçbir benzerliği olmayan “... ...” ibareli markayı oluşturmuş ancak bizzat kendisi veya ortağı olduğu bir şirket vasıtası ile herhangi bir üretim faaliyetine girişmediğini, hisse devir sözleşmesinde bu yönde herhangi bir kısıtlama söz konusu olmadığından ... Gıda ile aynı alanda faaliyet göstermesinde herhangi bir engel bulunmadığını, protokolünün 18.maddesinde“… İş bu sözleşmenin akdinden önce veya sonra tarafların kendilerinin, eş ve/veya çocuklarının daha önce kurucu ortak veya ortak oldukları veya yönetim kurulunda yer aldıkları veya yetkili müdür olarak bulundukları şirketlerin ticari faaliyet konularına giren işlerde, gerek imalat, gerek ticaret, gerekse pazarlama faaliyetlerinde bulunması hususunda taraflar birbirlerine açıkça rıza ve onay vermişlerdir. Söz konusu rıza, M.K. 2. maddesinde sayılan iyi niyet kuralları çerçevesinde verilmiştir.” ifadesinin yer aldığını, helva, tahin, pekmez, bal gibi ürünler üretilmesini, bu ürünlerin yüksek kalitede olmasını, lezzeti itibariyle son tüketicilerden olumlu geri dönüşler olması sebebiyle davacının müvekkili ürünlerinin kendisine rakip olacağını düşündüğünü ve manipüle etmeye başladığını, Davacıya ait tasarımda tasarım, geometrik kuşak deseni ile üstten ikiye bölünmüş, yukarıda kalan kısımda lale desenine aşağıda kalan kısımda ise “...” logosu ortada kalacak şekilde logonun sağ tarafında cami/tarihi bina/kadın desenine, sol aşağı ya da orta aşağı kısımda ise iki dilim helva ve helvanın hangi aromayı ihtiva ettiğini gösterir bitki/meyve görseline yer verildiğini, müvekkili tarafından kullanılan helva ambalajında ise ayna simetrisi esasında geometrik motifleri kullanıldığını, karşı tarafa ait tasarımlarda yer alan lale deseni, cami, tarihi bina ya da kadın desenlerinin kullanılmadığını, gerek markaların yazım şekli ve logosu, gerekse de tasarımlar üzerinde konumlandırılması noktasında da farklılıklar olduğunu, davacıya ait helva ambalajı tasarımları, tasarım dili bakımından oldukça güçsüz olup, ayırt ediciliği oldukça düşük olduğunu, ... numaralı tahin tasarımı zaten iptal edildiğinden bu dava bakımından bir konusu bulunmadığını belirterek; davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
YARGILAMA:
Taraflar arasındaki uyuşmazlığın; davalı başvurusuna davacı tarafından yapılan itirazın reddiyle ilgili verilen ... kararının yerinde olup olmadığı iptal şartlarının oluşup oluşmadığı ve tasarım tescil edilmiş ise hükümsüzlük şartlarının oluşup oluşmadığı noktalarında toplandığı anlaşılmıştır.
Davanın açılmasını müteakip tarafların dilekçeleri karşılıklı tebliğ olunmuş, sundukları deliller alınmış, tescil ve başvuru dosyaları getirtilmiş, dava şartları incelenmiş, ön inceleme duruşması yapılmış, taraflar sulhe teşvik olunmuş, sonuç alınamaması üzerine uyuşmazlık konuları tespit edilmiş, tahkikat icra olunmasını müteakip taraf vekillerine tahkikat ve yargılamının geneliyle ilgili son sözleri de sorulmuş; sözlü iddia ve savunmada bulunma olanağı tanınmıştır.
...'den celbedilen işlem dosyasının tetkikinden; davalı 25.08.2020 tarihinde 9 adet tasarım için başvuruda bulunmuş, başvuruya davacı muteriz tarafından dava dilekçesinde yer alan iddialar ile itiraz edilmiş, davalı ise itiraza cevap dilekçesinde yer alan iddialarla paralel şekilde karşı görüş sunmuş, itirazları İnceleyen ...12.07.2021 tarihli kararında kısaca; " ... sıra numaralı tasarımların itiraza gerekçe olarak gösterilen ... sıra numaralı tasarımlara ve kötüniyet gerekçesine dayanılarak reddedilmesi talebiyle yapılan itiraz incelenmiştir. Sunulan belgeler başvurunun kötüniyetli olduğunu ispatlayamadığından söz konusu iddia kabul edilebilir nitelikte bulunmamıştır. (…) yapılan incelemede; itiraza konu tasarımlardan ... sıra numaralı tasarımlar ile itiraza gerekçe olarak gösterilen tasarımlardan ... sıra numaralı tasarımların, genel izlenim itibariyle farklı olduğu kanaatine ulaşılmıştır. Zira taraf tasarımlarında benzer olduğu iddia edilen renk veya ürün şekilleri gibi unsurlar, harcıalem unsurlar olduğu, söz konusu renk ve şekillerin helva sektöründe farklı firmalarca yaygın olarak kullanıldığı ve ambalajları farklılaştırmadığı tespit edilmiştir. Bu nedenle yukarıda belirtilen tasarımlar açısından itirazın reddi gerekmiştir. Buna karşılık itiraza konu tasarımlardan ... sıra numaralı tasarım ile itiraza gerekçe gösterilen ... sıra numaralı tasarımın, genel izlenim itibariyle benzer olduğu ve ... sıra numaralı tasarımın .../5 sıra numaralı tasarıma nazaran ayırt edici olmadığı kanaatine ulaşılmıştır. Belirtilen nedenlerle itirazın kısmen kabulü gerekmiştir. ” Gerekçesiyle İtirazın kısmen kabulüne ve ... sıra numaralı tasarımın tescilinin hükümsüzlüğüne ve ...sıra numaralı tasarımın tescilinin devamına” şeklinde karar verildiği, eldeki davanın 60 GÜNLÜK yasal süre içerisinde tarihinde açıldığı anlaşılmış, işin esasına girilmiştir.
Bilirkişi kurulunca düzenlenen ilk heyet KÖK ve EK RAPORDA özetle:
- Davacıya ait ... sayılı tasarım tescili kapsamındaki redde mesnet ... nolu ambalaj tasarımları ile davalının .. nolu ambalaj tasarımlarının birbirinden farklı olduğu, davalı tasarımının yeni ve ayırt edici niteliğe sahip olduğu, mutlak olarak yeni olduğu takdirin mahkemeye ait olduğu, bildirilmiştir.
Bilirkişi kurulunca düzenlenen İKİNCİ HEYET RAPORUNDA özetle:

1. Dava konusu ... sayılı tasarımların, davacıya ait ....sayılı tasarımlar karşısında yeni ve ayırt edici olduğu,
2. Dava konusu ... sayılı tasarımların mutlak yenilik ölçütünü sağladığı,
3. Dava konusu ... sayılı tasarımların kötü niyetli bir başvuru sonucu tescil edilip edilmediğine ilişkin hukuki değerlendirme konusunda heyetin yetkisiz olduğu
   takdirin mahkemeye ait olduğu, bildirilmiştir.
   Bilirkişi raporlarında her iki tarafın iddia ve savunmasının kapsamı, taraf delilleri, marka kapsamları dikkate alınarak düzelendiği, hüküm kurmaya yeterli incelemenin yapıldığı, raporların usul ve yasaya aykırı yönünün bulunmadığı, hukuki değerlendirme nihai olarak mahkememizce yapılacağından yeniden rapor alınmasını gerektirir yön bulunmadığı anlaşılmıştır.
   GEREKÇE:
   Tescilli bir tasarımın sağladığı korumanın kapsamı ve sınırları 10.01.2017 tarihinde yürürlüğe giren 6769 sayılı Sınai Mülkiyet Kanunu (SMK) ile düzenlenmiştir.
   “Yenilik ve ayırt edicilik” başlığı altında düzenlenen 6769 sayılı Sınai Mülkiyet Kanununun 56. maddesi;
   "Tasarım yeni ve ayırt edici niteliğe sahip olması şartıyla bu Kanunla sağlanan haklar kapsamında korunur.
   Birleşik ürünün parçasının tasarımı, aşağıdaki şartları taşıyorsa yeni ve ayırt edici niteliğe sahip olduğu kabul edilir:
   a) Parça birleşik ürüne takıldığında, birleşik ürünün normal kullanımında görünür durumda olmalıdır.
   b) Parçanın görünür durumda olan özellikleri, yenilik ve ayırt edici nitelik şartlarını karşılamalıdır.
   Bu maddede yer alan normal kullanım; bakım, servis veya onarım işleri hariç olmak üzere, son kullanıcı tarafından kullanımı ifade eder.
   Bir tasarımın aynısı;
   a) Tescilli tasarım için başvuru veya rüçhan tarihinden önce,
   b) Tescilsiz tasarım için tasarımın kamuya ilk sunulduğu tarihten önce,
   dünyanın herhangi bir yerinde kamuya sunulmamış ise o tasarım yeni kabul edilir. Tasarımlar sadece küçük ayrıntılarda farklılık gösteriyorsa aynı kabul edilir.
   Bir tasarımın bilgilenmiş kullanıcı üzerinde bıraktığı genel izlenim;
   a) Tescilli tasarım için başvuru veya rüçhan tarihinden önce,
   b) Tescilsiz tasarım için tasarımın kamuya ilk sunulduğu tarihten önce,
   kamuya sunulmuş herhangi bir tasarımın aynı kullanıcı üzerinde yarattığı genel izlenimden farklı ise bu tasarımın ayırt edici niteliğe sahip olduğu kabul edilir.
   Ayırt edici niteliğin değerlendirilmesinde, tasarımcının tasarımı geliştirmede sahip olduğu seçenek özgürlüğünün derecesi dikkate alınır." şeklindedir.
   Aynı Kanun'un "Kamuya sunma" başlıklı 57. maddesi ise;
   "Kamuya sunma; sergileme, satış gibi yollarla piyasaya sürme, kullanma, tarif, yayım, tanıtım veya benzer amaçlı faaliyetleri kapsar. Tasarımın gizlilik şartıyla üçüncü bir kişiye açıklanması kamuya sunma sayılmaz.
   Koruma talep edilen bir tasarım, başvuru tarihinden veya rüçhan talebi varsa rüçhan tarihinden önceki on iki ay içinde tasarımcı veya halefi ya da bu kişilerin izni ile üçüncü bir kişi tarafından veya tasarımcı ya da halefleri ile olan ilişkinin kötüye kullanımı sonucu kamuya sunulması hâlinde bu açıklama tasarımın yeniliğini ve ayırt edici niteliğini etkilemez." şeklindedir.
   6769 sayılı SMK'nın 58. maddesine göre tasarım sahibi, kendi tasarımına kıyasla ayırt edici niteliğe sahip olmayan tasarımlara karşı bu kanundan doğan haklarını kullanabilir. Koruma kapsamının değerlendirilmesinde, tasarımcının tasarımı geliştirmede sahip olduğu seçenek özgürlüğünün derecesi dikkate alınır.
   Bir tasarımın yeni olabilmesi için, onun aynısının, tescil tarihinden evvel dünyanın her hangi bir yerinde kamuya sunulmamış olması gerekmektedir. Tasarımların aynı olup olmadığının tespiti için yapılacak benzerlik testinde; aynı izlenimi uyandırma, aynı etkiyi yapma, karıştırılma tehlikesi veya olasılığı incelenemez. Bunlar ikinci aşamaya yani ayırt edicilik tetkikine aittir. Tasarımın yeniliği yoktur diyebilmek için, hükümsüzlüğü istenilen tasarımın, önceden kamuya sunulan (faydalı model, marka ve) tasarım belgelerindeki tasarımlar ile aynı olması şarttır. Terkini talep edilen tasarım öncekinden sadece küçük ayrıntılarda farklılık gösteriyorsa aynı kabul edilecektir. Yenilik önceki tasarıma göre belirlenecektir. Aynı kabul edilmeye engel olamayan küçük ayrıntılarda farklılık hâkimin takdirine göre belirlenecektir. Burada şu ölçü verilebilir; fark, aynı olmayı ortadan kaldırmıyor, mevcut önceki tasarım görünümünü sürdürüyor, fark sadece mevcut görünüme, yani mevcut tasarıma ek, onda bir değişiklik, ondan bir sapma niteliği taşıyorsa, yani farklılık o (mevcut tasarım) esas alınarak ondan hareketle yapılmışsa küçüktür. Bunun dışında kalan farklar ise büyüktür. Yenilik ne özgünlük, ne eşsizlik, ne estetiğe sahip bulunma, ne de estetiğin ve kalitenin basamağıdır.
   Başvurusu yapılan bir tasarım yenilik testini geçebilirse ikinci olarak ayırt edicilik incelemesine tâbî tutulur. Bu test bir kıyaslama incelemesidir. Bir tasarımın ayırt ediciliğe sahip bulunması demek, bu tasarımın bilgilenmiş kullanıcı üzerinde yarattığı genel izlenim ile kıyaslanan tasarımın böyle bir kullanıcıda yarattığı genel izlenim arasında belirgin bir farklılık bulunması demektir.
   Bilgilenmiş kullanıcı ise, tasarımı kullanarak bilgi sahibi olmuş, tasarımı tanıyan, deneyim sahibi kullanıcı demektir. Bilgilenmiş kullanıcı ara veya nihaî tüketicidir. Ancak asla bir uzman değildir. Mahkememiz de bilgilenmiş kullanıcı konumunda bulunan ilgililerin katılımıyla oluşturulmuş bilirkişi heyetinden mütalâa almıştır.
   Kıyaslama, tescili istenen tasarım ile kıyaslanan tasarımların tam karşılaştırılması ve değerlendirilmesidir. Ayırt edici niteliğin incelenme ve değerlendirilmesinde, birbirleri ile kıyaslanan tasarımların ilke olarak farklılıklarından çok ortak özelliklerinin değerlendirilmesine ağırlık verilmesini ve tasarımcının tasarımı geliştirme açısından ne kadar seçenek özgürlüğüne sahip olduğunun göz önüne alınmasını emredici bir ifadeyle istemiştir. Bilgilenmiş kullanıcının fark edebileceği değişiklikler ise daima göz önünde tutulmalıdır.
   Seçenek özgürlüğü ibaresiyle kastedilen, tasarımcıya tasarımına ayırt edicilik vermesi için bir serbest hareket alanının bulunmasıdır. Bunun değerlendirilmesi nesnel olup kişiden kişiye değişmez. Bu nesnel değerlendirmede tekdüze özellik ve nitelikler göz önünde tutulur. Bazı biçimler (=görünümler) nesnenin işlevine sıkı surette bağımlıdırlar. Böyle tasarımlarda tasarımcının hareket alanı pek dardır. Meselâ, bir otomobilin, ütünün ve şişenin şekli gibi. Her otomobil, ütü ve şişe birbirine benzer. Ayırt edicilik için tasarımcının muhakkak nesnenin işlevine ters düşen tasarımlar geliştirmesi beklenemez. Dolayısıyla işlevin yerine getirilebilmesi için zorunlu olan alan dışında yapılabilecek olan tasarımların korunması mümkün olabilecektir. Seçenek özgürlüğünün hiç bulunmadığı hâllerde ise tasarım zaten korunamaz.
   Bu açıklamalar ışığında somut olay incelendiğinde;
   Davacıya ait ... numaralı tasarımlar ile davalıya ait ... numaralı tasarımlar ..., ... ve ... ... ürününe ilişkin olduğu, bu tasarımlarda ... olanlar mavi, ... olanlar kahverengi ve ... olanlar ise yeşil rengin tema ve fon oluşturduğu ambalaj kompozisyonları olduğu, söz konusu renkler; dondurma, helva, gofret gibi ambalajlı ve aromalı gıda ürünlerinde ilgili aroma ve/veya katkılarla özdeşleşmiş ve gıda sektöründe yaygın olarak kullanılan harcı alem nitelikte ambalaj unsurları olduğu, söz konusu aromaların hammaddesi olan kakao, Antep fıstığı, vanilya bitkisi görselleri, bu hammaddelerin ürüne helva ürününe kattığı görünüm özelliklerini taşıyan helva kesitleri ve ürünün niteliğini belirten “… ...” gibi ibareler de ilgili ürünlerde yaygın olarak kullanılan harcı alem unsurlar olduğu, tasarımlarda yer alan, sahiplerine münhasır nitelikte bir hak bahşetmesi mümkün olmayan bu unsurların yenilik ve ayırt edicilik bakımından karşılaştırmaya esas alınmasının mümkün olmadığı, bu bağlamda karşılaştırmaya konu tasarımlarda yer alan sair unsurlar değerlendirmeye esas alınması gerekmiştir.
   Tasarımlar arasındaki ortak görünüm özellikleri incelendiğinde;
   Davacının .... Sıra numaralı tasarımı ile davalının ... nolu Tasarımları yönünden; davacı tasarımı ve davalının 4 numaralı tasarımlarının her ikisi de dikdörtgen şeklinde olduğu, davacı tasarımı ile davalının... numaralı tasarımları mavi tonlarında olduğu, taraf tasarımlarında iki dilim sade helva görseli ile helvanın hemen yanına konumlandırılmış vanilya çiçeği bulunduğu, davacı tasarımında bulunan “...” ibaresi ile davalının ... nolu tasarımlarının üst kapak formlarında yer alan “...” ibaresi tasarımda üst kısma ve tam ortaya gelecek şekilde konumlandırıldığı, Davacının ... Sıra Numaralı Tasarımı İle Davalının ... Numaralı Tasarımları Yönünden; davacı tasarımı ile davalının ... numaralı tasarımlarının her ikisi de dikdörtgen şeklinde olduğu, her iki tasarım ambalajı da kahverengi tonlarında olduğu, her tasarımda iki dilim helva görseli bulunduğu, davacı tasarımında bulunan “...” ibaresi ile davalının ... nolu tasarımlarının yalnızca üst kapak formlarında yer alan “...” ibaresi tasarımda üst tarafa ve tam ortaya gelecek şekilde konumlandırıldığı, Davacının ... Sıra Numaralı Tasarımı İle Davalının ... Nolu Tasarımları Yönünden; davacı tasarımı ile davalının ... numaralı tasarımlarının her ikisi de daire formunda olduğu, tarafların ambalaj tasarımları yeşil tonlarında olduğu, tasarımlarda iki dilim fıstıklı helva ile çam fıstığı görseli bulunduğu, davacı tasarımında bulunan “...” ibaresi ile davalının ... nolu tasarımlarının üst kapak formlarında ve .... Nolu tasarımın yandan görünüşünde yer alan “...” ibaresi tasarımda üst kısma ve tam ortaya gelecek şekilde konumlandırıldığı, Davacının ... Sıra Numaralı Tasarımı ile Davalının ... Nolu Tasarımları Yönünden; davacı tasarımında bulunan “...” ibaresi ile davalının ... nolu tasarımlarının ön yüzünde yer alan “...” ibaresi tasarımda üst kısma ve tam ortaya gelecek şekilde konumlandırıldığı, davacı tasarımında ve davalının ... nolu tasarımında her iki ambalajın ortasında “tahin” ibaresi yer aldığı, anlaşılmaktadır.
   Tasarımlar arasındaki görünüm farkları incelendiğinde ise; Davacının ... Sıra Numaralı Tasarımı ile Davalının ... Nolu Tasarımları Yönünden; davacı tasarımında “...” ibaresinin sağ kenarında camii figürü bulunmakta, yine markanın hemen altında “... ...” ibaresi yer aldığı, davalı tasarımlarında işbu figürler bulunmadığı, davacının ambalaj tasarımında uç kısımları pembe renkli vanilya çiçeği kullanıldığı, çiçeğin sağ köşesinde bronz renkli uzun yapraklı lale figürü yer aldığı, ... markasının üstünde ise yine bronz ve lacivert tonlarda kavisli bir çizgi bulunmakta, çizginin hemen üstünde iki tanesi bronz renkte ve sola bakan, iki tanesi ise daha küçük boyutta olup mavi renkle sağa bakan laleler bulunduğu, helva diliminin sol üst tarafında daire içerisinde yine “...” ibaresi ile dairenin dış halkasında “...” ibaresi yazılı olduğu, davalı tasarımlarında “...” ibaresinin hemen altında beyaz çerçeveli mavi renkle ve hepsi büyük harfle olacak şekilde “...” onun altında ise beyaz ve karakteristik şekilde ve daha küçük puntolarla “...” ibaresi yazılı olduğu, vanilya çiçeği figürü ise helva diliminin arkasına doğru konumlandırılmış olmakla iç kısmı açık sarı dışa doğru krem renkli olduğu, alt mavi zeminin ise markanın altında kalan, sağ ve sol kısımda ise yan duran ve mavi renkli gölge suretiyle duran küçük lale baskısı yer aldığı, helva dilimi görselinin sol üstüne doğru daire içerisinde “glukoz şurubu içermez” yazılı olduğu; Davacının .... Sıra Numaralı Tasarımı ile Davalının ... Numaralı Tasarımları Yönünden; davacı tasarımında yer alan “...” ibaresinin sağ kenarında şadırvan figürü bulunmakta, yine markanın hemen altında “... ...” ibaresi yer aldığı, helva diliminin sol üst tarafında daire içerisinde yine “...” ibaresi ile dairenin dış halkasında “...” ibaresi yazılı olduğu, dvalı tasarımlarında “... ...” ibaresinin hemen altında ise beyaz çerçeveli kahve renkle ve hepsi büyük harfle olacak şekilde “...” onun altında ise beyaz ve karakteristik şekilde biraz daha küçük punto ile yazılı “...” ibaresi yazılı olduğu, alt bronz çizginin üstünde yer alan iki dilim ... helva diliminin arkasına doğru konumlandırılmış kakao çekirdeği figürü yer aldığı, helva dilimi görselinin sol üstüne doğru daire içerisinde “glukoz şurubu içermez” yazılı olduğu, alt kahverengi zeminin ise üstte markanın arkasında, sağ ve sol kısımda yan duran ve kahve renkli gölge suretiyle duran küçük lale baskısı yer aldığı, Davacının .... Sıra numaralı tasarımı ile davalının ... Nolu Tasarımları yönünden; davacı tasarımında yer alan “...” ibaresinin sağ kenarında kadın figürü bulunmakta, yine markanın hemen altında “... ...” ibaresi yer aldığı, dilimlenmiş helvaların ön kısımda ortaya gelecek şekilde yalnızca iki adet fıstık görselinin bulunduğu, ... markasının üstünde ise yine yeşil ve bronz renkli tonlarda kavisli bir çizgi bulunmakta, çizginin hemen üstünde iki tanesi bronz renkte ve sola bakan, iki tanesi ise daha küçük boyutta olup yeşil renkle sağa bakan lalelerden oluştuğu, davalı tasarımlarında “... ...” ibaresinin hemen altında ise beyaz çerçeveli yeşil renkle ve hepsi büyük harfle olacak şekilde “...” onun altında ise beyaz ve karakteristik şekilde “...” ibaresi yazılı olduğu, helva dilimlerinin arkasına doğru konumlandırılmış üç adet Antep fıstığı ve fıstığın arka kısmında yeşil yaprak figürü bulunduğu, yeşil renkli alt zemin tasarımının ortasına doğru ise üstte, sağ ve sol kısımda ise yeşil renkli gölge suretiyle duran küçük ve davacı kullanımından farklı figüre sahip lale baskısı yer aldığı, Davacının ... Sıra numaralı tasarımı ile Davalının ... nolu Tasarımları yönünden; davacı tasarımında üst kısımdan uçuk sarı, krem rengi ve alt kısımdan yeşil tonlarının birleşimi ile oluşturulduğu, zeminin üst krem rengi olan kısmında kırmızı renkli kenarları beyaz dolgulu “...” markası bulunduğu, markanın alt yeşil kısmında ise bronz çerçeveli krem rengi dolgulu hepsi büyük harfli “tahin” sözcüğü ile işbu sözcüğün hemen altında ise “%100 susamdan imal edilmiştir” cümlesinin yer aldığı, kavanozun kapağı ise bronz renkli dış çerçeve ile yeşil renkli alt zemin daire üzerine kırmızı renkli kenarları beyaz dolgulu “...” markasından oluştuğu, davalının .... Nolu tasarımı ise üst kısmı açık yeşil renkli alt kısmı ise krem renkli iki renkli alt zeminde oluştuğu, yeşil renkli üst kısımda “...” ibaresi ile büyük ve yeşil çerçeve ile yazılı “tahin” ibaresi bulunduğu, krem renkli alt zeminde ise “%100 susamdan” “susam yaprağı figürü yerleştirilerek” devamla “katkısız” ibaresinden oluştuğu, yazıların dışında açık bronz renkle kenarları yuvarlak kare bir ve karenin orta kısımlarında küçük lale figürü yer aldığı; davalının .... Numaralı tasarımında ise kapak kısmının en dış kısmı bronz renkle olmak üzere orta kısmının dıştan içe doğru açılan mor renkli alt zemin ile üstünde “...” ibaresinin yer aldığı, ambalajın da yine mor renkli olup üst orta kısımda “...” ibaresi ibarenin hemen altında “üzüm pekmezi” ve sağ alt kısma konumlandırılmış mor üzüm figürü yer aldığı anlaşılmaktadır.
   Tüm bu açıklanan hususlar doğrultusunda; uyuşmazlık konusu helva ve tahin ambalajları yönünden yapılan araştırma neticesinde ürün tasarımlarında seçenek özgürlüğünün geniş olduğu, ... bir ürün ambalajı tasarlanırken çekişmeli tasarımlarda olduğu gibi mavi renklerinin çeşitli tonları ile ürün ambalajlarında vanilya çiçeği ve çubuğu görselinin kullanılması, ilgili gıda sektöründe ürünün içeriğini göstermek amacı taşıdığı ve yaygın olarak kullanıldığı; ayrıca ürün içeriğinde çekişme konusu diğer tasarımlarda olduğu gibi fıstık gibi kuruyemiş olması durumunda yeşil renkler yahut çilek, muz gibi meyve girmesi durumunda pembe, sarı renklerinin tonları kullanılırken üründe kullanılan süt ve kakao oranlarına göre ambalaj tasarımında kullanılan renkler tamamen beyaz, kahverenginin tonları hatta siyah renk kullanımına kadar işbu durumu ima eden renk tercihleri ürün ambalajı tasarımında ön plana çıktığı, dolayısıyla kahverengi, mavi ve yeşil rengi bakımından herhangi bir kişiye aidiyetten söz edilemeyeceği; ham maddesinin fıstık, kakao yahut vanilya olan birden fazla farklı mal/ emtianın ham maddesine işaret edecek şekilde renk, şekil ve ham madde görseli ürünlerde sıklıkla kullanıldığı, bu durumun tahin ürünleri için de geçerli olduğu, tahinin ham maddesi olan susam yeşil yapraklı bir bitki olup susam da yine yeşil çiçeklerinin iç kısmında bulunduğundan susam ve bitkinin renkleri kullanılmakta, yine bitki ve çiçeğin görsellerine yer verilebildiği; tasarımların üzerindeki marka, sözcükler ve şekillerin konumlandırılış biçimi yönünden de yine dikdörtgen formdaki kutular için davacı tasarımlarından ... nolu tasarım görsellerinin uygun olduğu, bununla birlikte işbu tescilli tasarımlar silindirik metal kutuya uygulandığında da 3 nolu tescilli tasarımda olduğu gibi tasarımdaki merkez simetrik yapılarak daire şeklindeki kapağa uygun hale getirildiği, buna göre, davacının tescilli tasarımları ile davalının tescilli tasarımlarının görünüm özellikleri bakımından yapılan kıyaslamada yukarıda sayılan farklılıkların bilgilenmiş kullanıcı gözünde genel izlenim itibariyle farklı algılanmasını sağlamaya yeterli düzeyde olduğu, işbu farklılıkların ayrıntı seviyesinde kalmayacağı, sayılan farklılıklar sebebi ile ambalajların tasarım çizgisini oluşturan ana form anlayışı, temel tasarım yaklaşımı ve üründe kullanılan ögelerin yerleşim biçim ve oranlarından hareketle tamamen farklı görünüm özelliğine sahip olduğu, açıklanan nedenlerle davalı tasarımlarının, davacının tescilli ambalaj tasarımlarına göre nitelikli yenilik ve ayırt edicilik kriterini taşıdığı, davacıya ait ... sayılı tasarım tescili kapsamındaki redde mesnet ... nolu ambalaj tasarımları ile davalının ... nolu ambalaj tasarımlarının birbirinden farklı olduğu, davalı tasarımının yeni ve ayırt edici niteliğe sahip olduğu, mutlak olarak yeni olduğu anlaşılmıştır.
   Açıklanan ve benimsenen bilirkişi raporları doğrultusunda davanın reddine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
   HÜKÜM: Gerekçesi açıklandığı üzere:
   1-DAVANIN REDDİNE,
   2- Dava açılırken alınan peşin maktu karar ilam harcı yeterli olduğundan ve yeniden değerleme oranı nedeniyle ortaya çıkan güncel peşin harca denk olduğundan, denk olan harcın güncel olan harca tamamlanması mülkiyet hakkı ihlali olacağından yeniden harç alınmasına yer olmadığına,
   3-Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre hesap olunan takdiren 25.500,00-TL maktu ücreti vekâletin davacıdan alınarak davalılara verilmesine,
   4-Davacının yapmış olduğu yargılama giderinin davacı üzerinde bırakılmasına,
   5-Davalılar tarafından yargılama gideri sarf edilmediğinden bu hususta karar verilmesine yer olmadığına,
   6-Yatırılan ve kullanılmayan gider avansının, hükmün kesinleşmesini müteakip re'sen yatırana iadesine (HMK m.333),
   Dair, verilen karar hazır olan taraf vekillerinin yüzlerine karşı tebliğ tarihinden itibaren 2 hafta içinde Bölge Adliye Mahkemelerinde istinaf yolu açık olmak üzere açıkça okunup usulen anlatıldı. 29/12/2023

Katip ... Hakim ...
e-imzalıdır e-imzalıdır