Karar Detayı

T.C. ANKARA 14. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: 2024/87 Esas - 2024/762 Karar
Türk Ulusu Adına Yargılama Yapmaya ve Hüküm Vermeye Yetkili
ANKARA 14. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

KARAR

ESAS NO : 2024/87 Esas
KARAR NO : 2024/762

DAVA : TAZMİNAT
DAVA TARİHİ : 20/06/2018

KARAR TARİHİ : 12/11/2024
KARAR YAZIM TARİHİ : 22/11/2024
Mahkememizde açılan tazminat davasının yapılan yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA :
Davacı vekili ; 24.06.2017 tarihinde birden fazla aracın karıştığı trafik kazasında davacının eşi ve desteği ... .... .... plakalı araç sürücüsü asli, bu davaya taraf olmayan 16 BKY 11 plakalı araç sürücüsünün ise tali kusurlu olduğunun tespit edildiğini, davalı sigorta şirketine başvuru yapıldığını ancak ödeme yapılmadığını, müteveffanın kaza tarihinde servis şoförü olarak çalıştığını, aylık 8.081,26 TL kazancının olduğunu, fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla 1.00,00 TL destekten yoksun kalma tazminatının temerrüt tarihinden itibaren avans faizi ile birlikte sigortalısının kusuru oranında davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiş, yargılama sırasında talebini 330.000,00 TL olarak artırmıştır.
YANIT :
Davalı sigorta şirketi vekili, hesap raporundaki aleyhe olan hususları kabul etmediklerini, ... .... ... plakalı aracın sigorta şirketi tarafından %100 kusur üzerinden tahkim ilamı ile yapılan ödeme ile davacının zararının karşılandığını, ödenen tazminatın rücu istemiyle takip başlatıldığını, yapılan ödemenin raporda değerlendirilmemesinin mükerrer ödeme ve sebepsiz zenginleşmeye neden olacağını, davalı sigorta şirketinin sorumluluğunun sigortalı araç sürücüsünün kusuru oranında olduğunu, belgelendirilmiş gelirin esas alınması gerektiğini, tazminat hesabının asgari ücret esas alınarak yapılması gerektiğini belirterek davanın reddini istemiştir.
DELİLLER :
- Kaza Tespit Tutanağı,
- Bursa Cumhuriyet Başsavcılığının 2017/54192 Soruşturma numaralı dosyası,
- Poliçe Sureti,
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Davadaki talep, trafik kazasında desteğin ölümü nedeniyle destekten yoksun kalma tazminatı istemine ilişkindir.
Mahkememiz tarafından yapılan yargılama sonucu davanın kısmen kabulü ile 221.391,74 TL destekten yoksun kalma tazminatının poliçe limiti ile sınırlı olmak kaydı ile temerrüt tarihi olan 22.07.2017 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya ödenmesine, fazlaya ilişkin talebin reddine karar verilmiş, bu karara karşı davanın her iki tarafınca istinaf yasa yoluna başvurulmuştur.
Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 26.Hukuk Dairesi 27/12/2023 tarihli kararı ile, 2918 sayılı Karayolları Trafik Yasası’nın 88. Maddesinde Zarar verenlerin birden fazla olması halinde “ Bir motorlu aracın katıldığı bir kazada, bir üçüncü kişinin uğradığı zarardan dolayı, birden fazla kişi tazminatla yükümlü bulunuyorsa, bunlar müteselsil olarak sorumlu tutulur.” düzenlemesi yapılmış, yine TBK 61. Maddesinde “ dış ilişkide, birden çok kişi birlikte bir zarara sebebiyet verdikleri veya aynı zarardan çeşitli sebeplerden dolayı sorumlu oldukları takdirde, haklarında müteselsil sorumluluğa ilişkin hükümler uygulanır.” denilmiş, 62. Madde de ise “- Tazminatın aynı zarardan sorumlu müteselsil borçlular arasında paylaştırılmasında, bütün durum ve koşullar, özellikle onlardan her birine yüklenebilecek kusurun ağırlığı ve yarattıkları tehlikenin yoğunluğu göz önünde tutulur.Tazminatın kendi payına düşeninden fazlasını ödeyen kişi, bu fazla ödemesi için, diğer müteselsil sorumlulara karşı rücu hakkına sahip ve zarar görenin haklarına halef olur.” Düzenlemesi ile birden çok kişi aynı zarardan aynı sebeple yada çeşitli sebeplerden dolayı sorumlu olabileceği vurgulanmıştır. Türk Borçlar kanunun müteselsil borçluluk ve dış ilişki de borçluların sorumluluğu başlıklı 163 Maddesinde “Alacaklı, borcun tamamının veya bir kısmının ifasını, dilerse borçluların hepsinden, dilerse yalnız birinden isteyebilir. Borçluların sorumluluğu, borcun tamamı ödeninceye kadar devam eder” denilerek zarar verenlerin zarar görenlere karşı sorumluluğunun kapsamını düzenlemiştir. 6098 sayılı TBK’nın 167. maddesi uyarınca, sorumluların iç ilişkide kusur oranına göre, birbirlerine rücu hakları mevcut olduğu gibi, TBK'nın 166. maddesi gereğince borçlulardan biri, ifa veya takasla borcun tamamını veya bir kısmını sona erdirmişse, bu oranda diğer borçluları da borçtan kurtarmış olur, borçlulardan biri, alacaklıya ifada bulunmaksızın borçtan kurtulmuşsa, diğer borçlular bundan, ancak durumun veya borcun niteliğinin elverdiği ölçüde yararlanabilirler, alacaklının borçlulardan biriyle yaptığı ibra sözleşmesi, diğer borçluları da ibra edilen borçlunun iç ilişkideki borca katılma payı oranında borçtan kurtarır yani borçlulardan birinin ifa veya takasla borcun tamamını veya bir kısmını sona erdirmesi halinde, bu oranda diğer borçlularda borçtan kurtulur, sorumlulardan birinin zararı ödemesi halinde, diğerleri bu oranda borçtan kurtulur, Ancak müteselsil borçluların borçtan tamamen veya kısmen kurtulabilmeleri, alacaklının bilfiil tatmin edilmiş olması halinde söz konusudur. Bunun aksinin kabul edilebilmesi için ya alacaklının teselsülden açıkça feragat etmiş olması yahut da böyle bir feragatin durumdan kesin olarak anlaşılması lazımdır. Aynı Yasanın 168. maddesi hükmü gereğince, rücu hakkından yararlanan müteselsil borçlulardan her birinin ödediği miktar oranında alacaklının haklarına halef olacağı ve alacaklının diğerleri zararına, müteselsil borçlulardan birinin durumunu iyileştirmesi halinde bunun sonuçlarına kendisinin katlanması gerekir.
Açıklanan nedenlerle dava konusu kaza nedeniyle kazaya karışan 16 JK 551 plakalı aracın zorunlu mali sorumluluk sigortacısı olan davalı Axa Sigorta AŞ'ne sigortalısının kusur oranında sorumluluğuna dayalı olarak tazminatın tahsili talebiyle dava açıldığı, mahkemece davalı sigorta şirketinin sigortalısının %75 oranında kusurlu olduğu kabul edilerek bu orana isabet eden tazminatın davalıdan tahsiline karar verildiği, yine davacı vekili tarafından Sigorta Tahkim Komisyonu Uyuşmazlık Hakem Heyetine 08.08.2017 tarihli ve 2017.E.49460 sayılı dosya ile kazaya karışan 16 BKY 11 plakalı aracın zorunlu mali sorumluluk sigortacısı olan Sompo Sigorta AŞ yönünden %100 kusura göre tazminatın tahsili talebiyle başvuru yapıldığı, Uyuşmazlık Hakem Heyeti tarafından davalı Sompo Sigorta AŞ'nın başvuranın zararından teselsül hükümlerine göre %100 kusur oranına göre sorumlu olduğu belirtilerek davacının zararının tamamının davalı Sompo Sigorta AŞ'den tahsiline itirazı kabil olmak üzere karar verildiği anlaşıldığından mahkemece öncelikle Sigorta Tahkim Komisyonu Uyuşmazlık Heyetinin 02.01.2018 tarihli ve K.2018/24 sayılı kararına karşı itiraz edilip edilmediği ve kararın kesinleşip kesinleşmediğinin belirlenmesi, anılan karara dayalı olarak davacıya ödeme yapılıp yapılmadığının açıklığa kavuşturulması, Sigorta Tahkim Komisyonu dosyasına göre ödeme yapılmış ise ödemeye ilişkin tüm kayıt ve belgelerin merciinden getirilmesi, daha sonra Sigorta Tahkim Komisyonu Kararı ve ödeme yapılmış ise ödemenin eldeki davaya etkisinin TBK'nın anılan maddeleri de değerlendirilerek varılacak sonuç çerçevesinde karar verilmesi gerekirken belirtilen hususların nazara alınmamış olması doğru görülmemiştir, denilerek kararımızın kaldırılması yoluna gidilmiştir.
Mahkememizin yapılan yargılama sonucunda davanın kısmen kabulüne dair verilen 07/09/2021 tarih, 2018/449 Esas, 2021/538 Karar sayılı gerekçeli kararının... Bölge Adliye Mahkemesi 26. Hukuk Dairesinin 27/12/2023 tarih, 2021/2142 Esas, 2023/1124 Karar sayılı kararı ile kaldırılmasına karar verilmekle dosya yazılı esas sırasına kaydedilerek yargılamasına devam olunmuştur.
Müteselsil sorumlulardan 16 BKY 11 plaka sayılı araç için dava dışı Sompo Sigorta şirketi tarafından trafik sigorta poliçesi düzenlenmiş, bu şirket için davacımız Sigorta Tahkim Heyetine başvurmuş ve dava dosyasına kazandırılan karar örneğinden de görüldüğü gibi 16 BKY 11 plaka sayılı araç sürücüsünün kusur dağılım oranına karşılık gelen tazminat talep edilmiştir. Yapılan değerlendirme sonucu sigortalı araç sürücüsünün % 25 oranında kusurlu olduğu kabul edilip, bu kusur oranına karşılık gelen destek tazminatının dava dışı Sompo Sigorta şirketinden tahsiline karar verilmiş, bu şirket tarafından 23/01/2028 tarihinde 144.533,91 TL ödeme yapılmıştır. Karar ile ilgili itiraz incelemesini yapan İtiraz hakem heyeti kararında da açıkça davacının 16 BKY 11 plaka sayılı araç sürücüsünün kusur dağılım oranına karşılık gelen miktarı davalı Sompo sigortadan talep ettiği kabul edilmiş, bu sigortacının % 25 kusurlu kabul edilmesi sonrası 32.920,86 TL destek tazminatının tahsili gerektiği şeklinde hüküm oluşturmuştur. Her ne kadar İtiraz Hakem Heyeti Kararı Yargıtay 4.Hukuk Dairesinin 2021/15104 Esas sayılı kararı ile desteğin gelirinin doğru belirlenmediği gerekçesi ile bozulmuş ise de, bu bozma kararı davacının kazaya katılan sigortalı araç sürücülerinin kusur dağılım oranlarını esas alıp, hem STK hem de mahkememizde sigorta şirketlerinden talepte bulunduğu kabul edilmiştir. Halen bu talep ile ilgili başvuru sonucu verilen karar yeniden yapılan temyiz isteği nedeni ile temyiz incelemesinde ise de, davacının talebinin kazaya neden olan sürücülerin kusur dağılım oranlarına karşılık gelen miktar ile ilgili olması ve kusud dağılım oranlarının da doğru olarak belirlendiği kabul edildiği için bu yargılamanın sonucu beklenilmemiştir.
Temin edilen nüfus kayıt örneğine göre dava konusu olayda, ölen kişi davacının eşi olup, ölümü nedeniyle davacının destekten yoksun kaldığı sonucuna ulaşılmıştır.
Dosyaya getirilen poliçe örneğine 16 JK 551 plaka sayılı aracın kaza tarihini kapsar şekilde davalı sigorta şirketi tarafından zorunlu mali sorumluluk sigorta poliçesinin düzenlendiği ve kişi başı ölüm teminat limitinin 330.000,00 TL olduğu anlaşılmıştır.
Dava öncesinde yapılan başvuruya rağmen davalı sigorta şirketi tarafından herhangi bir ödeme yapılmadığı, Sosyal Güvenlik Kurumu tarafından davaya konu kaza nedeniyle rücuya tabi olabilecek herhangi bir gelirin bağlanmadığının ve ödemenin yapılmadığının bildirildiği anlaşılmıştır.
Kazaya ilişkin olarak Bursa 5. Ağır Ceza Mahkemesinin 2017/397 esas sayılı dosyası ile taksirle ölüme neden olma suçundan dolayı sanıklar Burak ÇINAR ve Remzi Ahmet CANBERK hakkında kamu davası açıldığı görülmüştür.
Kusura yönelik alınan 09/05/2019 tarihli denetime ve hüküm kurmaya elverişli bilirkişi raporuna göre, dava konusu kazada ölen Nazmi MESUT'un kusursuz, davalı sigorta şirketi tarafından zorunlu mali sorumluluk sigorta poliçesi düzenlenen 16 JK 551 plaka sayılı araç sürücüsünün % 75, dava dışı 16 BKY 11 plakalı araç sürücüsünün ise % 25 oranında kusurlu olduğunun tespit edildiği anlaşılmıştır.
Yargıtay'ın tazminat hesabında TRH 2010 yaşam tablosu ve prograsif rant usulü yönteminin uygulanması gerektiğine dair değişen ve yerleşen kararları dikkate alınıp, aktüer bilirkişi tarafından hazırlanan 30/06/2021 tarihli rapora ile, ölenin kaza tarihi itibari ile 8.081,26 TL aylık gelir elde ettiği kabul edilip yapılan hesaplamaya göre talep edilebilecek zarar miktarının 585.084,10 TL olduğu, davalının sorumlu olduğu kusur dağılım oranı olan % 75 dikkate alındığında talep edilebilir alacağın 438.813,08 TL olduğu, bu miktarın kaza tarihindeki poliçe limiti olan 330.000,00 TL yi aştığı, fakat davalının poliçe limiti olan 330.000,00 TL yönünden davacıya ödeme yapmak yükümlülüğü altında olduğu kabul edilmiştir.
Her ne kadar davacı vekili güncel verilen dikkate alınıp, yeniden hesaplama yapılmasını istemiş ise de, 30/06/2021 tarihli raporun yargı uygulamasında istenilen kıstaslar dikkate alınıp hesaplama yapıldığı, zarar miktarı 438.813,08 TL olup, sigorta şirketinden ancak poliçe limiti olan 330.000,00 TL nin talep edilebileceği, haksız fiil nedeni ile sorumlu olan kayıt maliki, işleten ve sürücü hakkında açılmış dava olmadığı için yeniden hesaplama yapılmasında hukuki yarar bulunmadığı kabul edilip, güncel verilere göre davacı alacağının ulaştığı miktar ile ilgili rapor alınmamıştır.
Toplanan delillere göre, desteğinin ölümü dolayısı ile davalıya sigortalı araç sürücüsünün % 75 oranındaki kusur dağılım oranına bağlı olarak talep gerçekleştiği, , zarar miktarı 438.813,08 TL olup, sigorta şirketinden ancak poliçe limiti olan 330.000,00 TL nin talep edilebileceği, davalı yönünden 22/07/2017 tarihinde temerrütün gerçekleştiği ve sigortalı aracın hususi nitelikli olması nedeni ile yasal faiz talep edilebileceği kabul edilip, aşağıdaki hüküm oluşturulmuştur.
HÜKÜM: Nedenleri yukarıda açıklandığı üzere;
1-) 330.000,00 TL destekten yoksun kalma tazminatının 22/07/2017 temerrüt tarihinden itibaren işleyecek değişen oranlı yasal faizi ile birlikte DAVALIDAN ALINIP DAVACIYA ÖDENMESİNE,
2-) 492 sayılı Harçlar Kanunu uyarınca alınması gereken 22.542,30 TL harçtan, dava açılışında alınan 35,90 TL peşin harç ve ıslah nedeniyle alınan 1.155,00 TL ıslah harcı olmak üzere toplam 1.190,90 TL harcın düşülmesi ile kalan 21.351,40 TL harcın DAVALIDAN ALINARAK HAZİNEYE GELİR KAYDEDİLMESİNE,
3-) Davacı tarafından yapılan 35,90 TL peşin harç, 1.155,00 TL ıslah harcı, 35,90 TL başvurma harcı, 149,50 TL tebligat ücreti, 1.350,00 TL bilirkişi ücreti, 164,60 TL posta gideri, olmak üzere toplam 2.890,90 TL yargılama giderinin DAVALIDAN ALINARAK DAVACIYA VERİLMESİNE,
4-) Davacının vekil ile temsil edilmesi nedeniyle karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca hesaplanan 52.800,00 TL vekalet ücretinin DAVALIDAN ALINARAK DAVACIYA VERİLMESİNE,
5-) Kullanılmayan avansların Hukuk Muhakemeleri Kanununun 333. maddesi uyarınca karar kesinleştikten sonra Hukuk Muhakemeleri Kanunu Gider Avansı Tarifesinin 5. maddesi dikkate alınarak İADESİNE,
Dair, davacı vekilinin YÜZÜNE KARŞI, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren HMK'nin 345/1. maddesi uyarınca 2 (iki) hafta içerisinde... Bölge Adliye Mahkemesine istinaf kanun yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı.12/11/2024

e - imzalıdır e - imzalıdır

Bu gerekçeli karar güvenli elektronik imza ile imzalanmıştır.