Karar Detayı

T.C. ... 14. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: 2024/541 Esas - 2024/820
T.C.
...
14. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TÜRK MİLLETİ ADINA
GEREKÇELİ KARAR

ESAS NO : 2024/541 Esas
KARAR NO : 2024/820

DAVA : Alacak (Ticari Nitelikteki Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ : 14/08/2024
KARAR TARİHİ : 29/11/2024
KARAR YAZMA TARİHİ : 27/12/2024

Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Ticari Nitelikteki Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA DİLEKÇESİ: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkil şirket ile.... .... .... ile sadece ... Esenboğa Havalimanı ve Muğla Dalaman Havalimanında verilen hizmet alım işine yönelik olduğunu, hizmet alım sözleşmesi kapsamında müvekkil şirket 1.Bölgede 548 tane işçi çalıştırıldığını, 4857 sayılı kanunun 30'uncu maddesinin birinci fıkrası gereğince aynı il sınırları içerisinde elli veya daha fazla işçi çalıştıran işverenler mevcut çalışanlarının %3'ü kadar engelli personel çalıştırmakla yükümlü olduğundan kanun gereğince de sözleşme süresince ... Esenboğa Havalimanında müvekkil şirket 6 engelli personel çalıştırıldığını, 4857 Sayılı İş Kanunu'nun 30'uncu maddesinin altıncı fıkrasında yer alan; “Özel sektör işverenlerince bu madde kapsamında çalıştırılan 17/7/1964 tarihli ve 506 sayılı Sosyal Sigortalar Kanununa tabi engelli sigortalılar ile 1/7/2005 tarihli ve 5378 sayılı Kanunun 14 üncü maddesinde belirtilen korumalı işyerlerinde çalıştırılan engelli sigortalıların, aynı Kanunun 72 inci ve 73 üncü maddelerinde sayılan ve 78 inci maddesiyle belirlenen prime esas kazanç alt sınırı üzerinden hesaplanan sigorta primine ait işveren hisselerinin tamamı, kontenjan fazlası engelli çalıştıran, yükümlü olmadıkları halde engelli çalıştıran işverenlerin bu şekilde çalıştırdıkları her bir engelli için prime esas kazanç alt sınırı üzerinden hesaplanan sigorta primine ait işveren hisselerinin tamamı Hazinece karşılanması gerektiğini ama davaya konu işçilerin gerçekte bu haktan yararlanmalarının engellediğini, kanuni hak olan ve hazine tarafından sağlanan engelli teşvik primi tutarlarının sözleşmenin başında alınan indirimli teklif suretiyle yok sayılan alacağın müvekkil şirkete iadesinin gerektiğini, işbu sebeplerden ötürü taraflar arasında imzalanan 2019/13722 ihale kayıt numaralı sözleşme kapsamında davalı teşebbüs tarafından engelli personele ilişkin, müvekkil şirketin yararlandırılmadığı engelli sigorta teşvik alacağından fazlaya ilişkin dava, hak, talepleri ve ıslah hakları saklı kalmak kaydıyla şimdilik 1.000TL'nin ( bin Türk Lirası) avans faizi ile birlikte tahsilini, yargılama gideri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP DİLEKÇESİ: Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Davanın öncelikle dava şartı yokluğu nedeniyle usulden reddi gerektiğini, Türk Ticaret Kanunu'nun 5/A maddesi ile ticari davalardan, konusu bir miktar paranın ödenmesi olan alacak ve tazminat talepleri hakkında dava açılmadan önce arabulucuya başvurulmuş olması gerektiğini, Davanın derdestlik yönünden de reddi gerektiğini, Esenboğa ve Dalaman Havalimanlarına ilişkin olarak açılan işbu davanın yanı sıra 14.Asliye Ticaret Mahkemesinde 2024/542 Esas sayılı dosyasında da İzmir Adnan Menderes Havalimanı ve Muğla Dalaman Havalimanındaki hizmet alımına ilişkin olarak dava açıldığını, davacı Dalaman Havalimanındaki hizmet alımına ilişkin olarak açılan ve görülmekte olan bir davası olmasına rağmen yeniden aynı Mahkemenin işbu davasını açtığını, Dava konusu 2019/137221 İhale Kayıt Numaralı evraktan da anlaşılacağı üzere söz konusu ihalenin tarafları müvekkil DHMİ Genel Müdürlüğü ile Dolunay Kurumsal Bilgi İşlem Hiz. San. Tic. Ltd. Şti. Olduğunu, Ayrıca 2019/137221 numaralı ihale 01.10.2019-31.12.2020 tarihlerini kapsayacak şekilde düzenlendiğini, Davacı tarafın huzurdaki davayı açmada hukuki yararı bulunmadığını, her ne kadar davacı taraf "engelli sigorta teşvik alacağı" hakkında uyuşmazlık çıkartarak hakedişlerinden yapılan kesintilerin iadesini talep etmekte ise de birer örneği dosyaya sunulan ihale evrakından da görüleceği üzere her bir hakediş evrakında davacı şirket yetkililerinin de imzaları bulunmakta olduğunu, tutanaklara herhangi bir kayıt ya da şerh konulmadığını, Davacı tarafça sunulan dilekçede müvekkil Kuruluş tarafından gerçekleştirilen ihale neticesinde yapılan hakedişlere bağlı olarak uyuşmazlık çıkarıldığını,. Bahse konu iş kapsamındaki hakedişler aylık olarak düzenlendiğini ve yine aylık olarak davacı tarafa ödendiğini, Bu kapsamda bahse konu hizmetin yaklaşık maliyeti, KİK işçilik modülü üzerinden engelli işçi maliyetleri ayrıştırılmak suretiyle anılan tebliğin 78.28 nci maddesine uygun olarak belirlenmiş olup, davacı yüklenicinin hakediş ödemelerine herhangi bir itirazının da söz konusu olmadığı, sonuç olarak davacının hiçbir alacağının bulunmadığı ve tüm işlemlerin mevzuata uygun olarak gerçekleştirildiği açıkça ortada olduğunu, işbu sebeplerden ötürü davanın öncelikle dava şartı yokluğu ve derdestlik sebebiyle usulden; esasa girilmesi halinde ise esastan reddine, yargılama giderlerinin ve vekalet ücretinin davacı tarafa yükletilmesini talep etmiştir.
DAVANIN NİTELİĞİ VE UYUŞMAZLIK:Dava, taraflar arasındaki 2019/137221 ihale kayıt numaralı hizmet alım sözleşmesinden kaynaklı istihdam edilen engelli işçilere, hazine tarafından verilen sigorta prim teşvikinin tahsili nedeniyle alacak istemine ilişkin olduğu anlaşıldı. Mahkememizin yetkisine itiraz edilmemiştir.
Taraflar arasındaki uyuşmazlığın, arabuluculuk dava şartı, derdestlik itirazın (... 14. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2024/542 Esas sayılı dosyası yönünden), zamanaşımı, davacının ilgili sözleşme kapsamında sigorta teşvikinden kaynaklı alacağının oluşup oluşmadığı, oluşmuşsa miktarı ve davalının bu alacağı davacının hakedişlerinden haksız olarak kesilip kesilmediği, alacak isteminden davalının sorumlu olup olmadığı, faizin başlangıcı ve oranına ilişkin olduğu anlaşıldı.

6102 Sayılı Yasa'ya, 7445 Sayılı Kanunun 31. maddesi ile eklenen 5/A maddesinde; "Dava Şartı Arabuluculuk" düzenlenmiş olup, ilgili maddede "(1) Bu Kanunun 4 üncü maddesinde ve diğer kanunlarda belirtilen ticari davalardan, konusu bir miktar para olan alacak, tazminat, itirazın iptali, menfi tespit ve istirdat davalarında, dava açılmadan önce arabulucuya başvurulmuş olması dava şartıdır. (2) Arabulucu, yapılan başvuruyu görevlendirildiği tarihten itibaren altı hafta içinde sonuçlandırır. Bu süre zorunlu hâllerde arabulucu tarafından en fazla iki hafta uzatılabilir." hükmüne yer verilmiştir, ilgili yasal düzenleme 7445 Sayılı Kanunun 31. maddesi 01/09/2023 tarihinde yürürlüğe girmiş olup, bu tarihten sonra açılan davalarda uygulanır.
Dava şartları, mahkemenin davanın esası hakkında yargılamanın devamı için gerekli olan şartlardır. HMK'nun 115. maddesi gereğince "Mahkeme, dava şartlarının mevcut olup olmadığını, davanın her aşamasında kendiliğinden araştırır. Taraflar da dava şartı noksanlığını her zaman ileri sürebilirler. (2) Mahkeme, dava şartı tespit ederse davanın usulden reddine karar verir. Ancak, dava şartı noksanlığının giderilmesi mümkün ise bunun tamamlanması için kesin süre verir. Bu süre içinde dava şartı noksanlığı giderilmemişse davayı dava şartı yokluğu sebebiyle (3) Dava şartı noksanlığı, mahkemece, davanın esasına girilmesinden önce fark edilmemiş, taraflarca ileri sürülmemiş ve fakat hüküm anında bu noksanlık giderilmişse, başlangıçtaki dava şartı noksanlığından ötürü, dava usulden reddedilemez." ilgili düzenlemede de, belirtildiği üzere bir kısım dava şartlarının dava açılmasından önce tarafa süre verilerek tamamlanması mümkün ise de, kanun koyucu tarafından davanın açılmasından önce zorunlu kıldığı ve bir takım sonuçlara bağladığı dava şartlarındaki eksiklikler yerine getirilmedikçe dava açılamayacağından tarafa süre verilerek dava şartındaki eksiliğin giderilmesi yoluna gidilemez. 7445 Sayılı Yasa ile TTK'nın 5/A maddesinde düzenlenen "Zorunlu Arabuluculuk" düzenlemesi de, ilgili maddenin uygulanmasını düzenleyen 7445 Sayılı Yasanın 31. maddesi ile 6325 Sayılı Yasanın 18/A-2 maddesi birlikte değerlendirildiğinde dava açıldıktan sonra ikmal edilebilecek dava şartlarından olmadığından, mahkeme dava şartı yerine getirilmeden dava açıldığının tespiti halinde davanın usulden reddine karar verir.
Bu itibarla; 7445 Sayılı Yasa ile 6102 Sayılı Yasanın 5/A maddesine eklenen "Zorunlu Arabuluculuk" düzenlemesine tabi bulunduğundan arabuluculuğa başvurulmadan ve neticesi beklenmeden dava açılamayacağından ve davacı vekili tarafından dava açıldıktan sonra zorunlu arabuluculağa müracaat edildiğine ve sürecin halen devam ettiğine dair "arabuluculuk başvuru formu"nunu sunulduğundan, davanın, zorunlu arabuluculuğa müracaat edilmeden açılmış olduğu anlaşılmakla, TTK'nın 5/A ve 6325 Sayılı Arabuluculuk Kanunun 18/A-2 maddesi göndermesi ile HMK'nın 114/2 ve 115/2 maddeleri uyarınca usulden reddine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

H Ü K Ü M: Yukarıda Açıklanan Gerekçelerle;
1)Davanın, TTK'nın 5/A ve Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu'nun 18/A-2 maddesi göndermesi ile HMK'nın 114/2 ve 115/1-2 maddeleri uyarınca arabuluculuk dava şartı yokluğu nedeniyle USULDEN REDDİNE,
2) 492 sayılı Harçlar Kanunu uyarınca alınması gereken 427,60 TL harçın dava açılışında alındığı anlaşıldığından yeniden harç alınmasına yer olmadığına,
3) Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin üzerinde bırakılmasına,
4) Davalının vekil ile temsil edilmesi nedeniyle karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca hesaplanan 1.000,00 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
5) Kullanılmayan avansların Hukuk Muhakemeleri Kanununun 333. maddesi uyarınca karar kesinleştikten sonra Hukuk Muhakemeleri Kanunu Gider Avansı Tarifesinin 5. maddesi dikkate alınarak yatırana iadesine,
Dair, davacı vekili ve davalı vekilinin yüzüne karşı taraflara tebliğinden itibaren 2 hafta içerisinde ... Bölge Adliye Mahkemesine istinaf başvuru yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 29/11/2024

.... ....