mahkeme 2024/438 E. 2024/555 K.

T.C. ANKARA 14. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
T.C.
ANKARA "TÜRK MİLLETİ ADINA "
14. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ GEREKÇELİ KARAR

ESAS NO : 2024/444 Esas
KARAR NO : 2024/504

...

DAVA : Alacak ( Sözleşmeden Kaynaklı Alacak )
DAVA TARİHİ : 03/09/2020
KARAR TARİHİ : 04/07/2024
KARAR YAZMA TARİHİ : 05/07/2024
Mahkememize, ... Karar sayılı görevsizlik kararı mahkememize tevzi edilen dava dosyasının tensip öninceleme aşamasında sonunda dosya incelendi;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
İDDİA:Davacı vekilinin ... Mahkemesine sunduğu dava dilekçesinde özetle: Davalı ve müvekkilinin kuaförlük faaliyeti üzerine ortaklık yaparak pek çok şirket kurduklarını ve uzun süre birlikte faaliyet gösterdiklerini, bu süreçte müvekkili ve davalının ortaklaşa konut, yazlık vb. şekillerde kullanmak üzere birçok taşınmaz edindiklerini, bu taşınmazları şahısları adına kaydederek paydaş olduklarını, ayrılma yönünde ortak karar aldıklarını ve aralarında 01/04/2008 tarihli protokol düzenleyerek ortaklığı sona erdirdiklerini, protokol ile şirketlerin ve taşınmazların paylaşımına ilişkin anlaşma yaptıklarını, taşınmaza ilişkin paylaşımın fiili hayata geçirilmediğini, ödenmesi gereken bedellerin ve devredilmesi gereken taşınmaz hisselerinin devredilmediğini, ... ihtarnamesinin davalıya tebliğine müteakip kendisi ve vekiliyle yüz yüze görüşmeler yapıldığını, davalının gayrimenkullerin bedellerinin %50 oranından aşağı beyan edildiğini, bu şekilde anlaşmaya zorlandıklarını, protokol hükümleri ile bağdaşmayan teklifler yaptığını, Noterliğin 29/07/2020 tarihli ihtarnamesinin keşide edilerek protokolde belirtilen ... Parsel numarasında kayıtlı yayla evinin ... hissesinin bedelinin faizi ile birlikte müvekkilinin hesap numarasına yatırılmasının istenildiğini, davalının cevabi ihtarnamede taşınmazların kendisi adına kayıtlı olduğunu ve müvekkilinin alacaklı olduğu kabul edilmesine rağmen taleplerine olumsuz yanıt verildiğini, sözleşmedeki imzanın davalıya ait olduğunun davalı tarafından verilen cevabi ihtarnamede kabul edildiğini, davalıya son kez tapu devirlerini yapması ya da müvekkilinin hissesine düşen taşınmaz bedellerinin taşınmazların 12 yıllık kira ve kullanım bedelleri ve faizleriyle birlikte hesap numarasına yatırılmasının talep edildiğini, sözleşmedeki taşınmazlarla ilgili hükmün geçersiz olduğunu belirttiğini, ... numaralı bağımsız bölümün değerinin tespit edilerek 1/3 hisse bedelinin, 3 yıllık kira bedeli ve faizleriyle birlikte müvekkiline verilmesine, ada parsel bilmedikleri ancak tapuda davalı üzerine kayıtlı olan ... bulunan yayla evinin değerinin tespit edilerek 1/3 hisse bedelini, 5 yıllık kullanım bedelleri ve faizleriyle birlikte müvekkiline verilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP: Davalı vekilinin ... Mahkemesine sunduğu cevap dilekçesinde özetle: Davanın ticari dava niteliğinde olduğunu, davaya bakmakla Asliye Ticaret Mahkemelerinin görevli olduğunu, yayla evine ilişkin davanın Kızılcahamam mahkemelerinde açılmasının gerektiğini, 01/04/2008 tarihinde imzalanan protokolde belirtildiği üzere ortaklığın sonlandırılmasına yönelik işlemler olduğunu, protokolün birinci maddesinde belirtilen şirketlerdeki pay devrine ilişkin tarafların yükümlülüklerini yerine getirdiklerini, aralarında anlaşmazlıkların kalmadığını, protokol tarihi itibariyle 10 yıllık azami zamanaşımı süresinin 01/04/2018 tarihinde son bulduğunu, protokolde öngörülen taşınmazların devri bakımından resmi şekilde yapılmış bir sözleşmenin mevcut olmadığını, kabul anlamına gelmemek kaydıyla davacının iddia ettiği ... numaralı bağımsız bölümün tarafların müşterek mülkiyetinde bulunup bulunmadığının belli olmadığını, davacının davasını hangi tür dava olduğunu, talebinin hukuki dayanağını dava dilekçesinde eksik olduğundan ve bu nedenle taraf teşkili sağlanmamış olup davacının talebinin iki ayrı taşınmaza yönelik paya isabet eden alacak, kira ve faydalanma bedeli olarak gösterilip dava değerinin 10.000,00 TL olarak bildirilmesinin karşısında her bir talebi yönünden miktar da kuruşlandırılmadığını, harcın eksik olduğunu ifade ederek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
... Mahkemesince yapılan nitelendirmede, Davanın, tarafların, geçmiş tarihte bir kısım ticari faaliyetler icra etmek amacıyla kurdukları ortaklıklarını, 01 Nisan 2008 tarihli protokol ile sonlandırıp, sözleşme içeriğinde davacı ve davalının...'er oranında hissedarı bulundukları, ... parselde bulunan taşınmazın satılarak, bedelinin kendi aralarında paylaştırılmasına dair hüküm bulunduğu halde, davalının gereğine tevessül etmemesi nedeniyle, bahse konu taşınmazın bedelinin tespit edilerek 1/3 oranında tahsilini ayrıca, ... ilçesinde bulunan taşınmaz için dava tarihinden geriye dönük 3 yıllık kira bedeli ve faizlerinin diğer taşınmaz yönünden 5 yıllık kullanma bedeli ve faizlerinin tahsili talebine ilişkin şimdilik 10.000,00.TL nin davalıdan faiziyle birlikte tahsili talebine ilişkindir.
... Mahkemesi tarafından, icra edilen keşif neticesinde düzenlenen 3 Ocak 2022 tarihli bilirkişi raporunda, ... ilçesinde bulunan taşınmazın dava tarihindeki değerinin 1.120.000 TL, 1/3 oranında hisse bedelinin ise 373.333,33 TL olduğu, kira bedelinin 1/3 oranındaki karşılığının ise toplam 32.932,84TL olduğu mütalaa edildiğini. İstinabe yolu ile icra edilen keşif neticesinde düzenlenen 28 Mart 2022 tarihli bilirkişi raporunda ... ilçesinde bulunan taşınmazın dava tarihindeki değerinin 395.000,00 TL 1/3 oranındaki hisse bedelinin ise 131.666,67.TL olduğu, taşınmazın kira bedelinin 1/3 oranındaki karşılığının ise toplam 22.656,34TL olduğunun mütalaa edilmiştir.
... SAYILI GÖREVSİZLİK KARARI İLE ".... dava dilekçesindeki iddianın değerlendirmesinde; eldeki davanın taraflarının aynı zamanda adi ortaklığın ortakları olduğu ve taleplerin, ortaklığın/ortaklıkların tasfiyesi amacıyla düzenlenmiş protokol kapsamında verilen taahhütnameye dayanıldığı gözetildiğinde, uyuşmazlığın TTK'da düzenlenmiş olan şirket ortaklığını ilgilendirdiği anlaşılmaktadır. Bu durumda, 6102 sayılı TTK'nın 4/1 ve 5. maddeleri uyarınca görevli mahkemenin, asliye ticaret mahkemesi olduğu kanaatine varılarak, mahkememizin görevsizliğine" dair karar üzerine dosya mahkememize tevzi edilmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Dava, ortaklığı sona erdiren sözleşme kapsamında taşınmazlardan kaynaklı alacak istemine ilişkindir. Davacı tarafın dosyaya sunduğu 01/04/2008 tarihli prtokol ile ortaklığı sona erdirdikleri tespit edilmiştir. Davacı ve davalı gerçek kişi taraflar iş bu protokol ile taşınmazların paylaşımına ilişkin anlaşma yaptıkları tespit edilmiştir.
... Karar sayılı emsal ilamında. " Dosya kapsamından, taraflar arasında düzenlenen 18/04/2022 tarihli "Ortaklıktan Ayrılma Uzlaşma Protokolü"nün bulunduğu anlaşılmıştır. Göreve ilişkin düzenlemeler, 6100 sayılı HMK'nun 1.md'si gereğince kamu düzenine ilişkin olup, yargılamanın her aşamasında mahkemece re'sen incelenir. Mahkemece; davaya bakmakla görevli mahkemenin Asliye Hukuk Mahkemesi olduğu gerekçesi ile görevsizlik kararı verilmiş ise de; dosya içeriğinden davanın taraflarının tacir olup olmadıkları ve uyuşmazlığın tarafların ticari işletmelerinden kaynaklanıp kaynaklanmadığı hususunun araştırılmadığı anlaşılmıştır. Bu durumda, mahkemece; davanın açıldığı tarih itibariyle ... ve ilgili tüm belgeler getirtilerek davacı ve davalıların tacir olup olmadıklarının net bir şekilde belirlenmesinin ardından, tarafların tacir olduklarının ve davanın ticari işletmeleri ile ilgili olduğunun tespit edilmesi halinde, davanın esası hakkında inceleme yapılarak, oluşacak sonuca göre karar verilmesi, aksi halde şimdiki gibi görevsizlik kararı verilmesi gerekirken, açıklanan hususlarda araştırma yapılmadan yazılı şekilde hüküm kurulması doğru görülmemiştir." şeklinde belirtilmiştir.
Ayrıca görevsizlik kararını veren ... 13/04/2023 tarihli yazısında davacı ...'nın 01/01/2017 tarihinden Gayrimenkul sermaye iradından mükellef kaydı olduğu, davalı ...'ın 01/01/2017 tarihinden Gayrimenkul sermaye iradından mükellef kaydı olduğu, davalı ...'ın bulunduğu, 21/03/2023 tarihli ... Konfederasyonu yazısında ise davacı ... ile davalı ...'ın ... kaydının bulunduğu belirtildiği tespit edilmiştir.
6102 sayılı ...’nun 4. maddesine göre, bir davanın ticari dava sayılması için uyuşmazlık konusu işin taraflarının her ikisinin birden ticari işletmesiyle ilgili olması ya da tarafların tacir olup olmadıklarına veya işin tarafların ticari işletmesiyle ilgili olup olmadığına bakılmaksızın ... veya diğer kanunlarda o davaya asliye ticaret mahkemesinin bakacağı yönünde düzenleme olmalıdır. Örneğin, ödünç para verme işlemlerine ilişkin uyuşmazlıklar ...'nun 4. maddesi uyarınca, iflas davaları ise 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu'nun 154. ve devamı maddeleri hükmünce ticari dava sayılır. Buna karşılık ...'nun 4. maddesi uyarınca, tarafların tacir olup olmamasına bakılmaksızın ticari dava sayılan havale, vedia ve fikir ve sanat eserlerine ilişkin uyuşmazlıklardan doğan davalar herhangi bir ticari işletmeyi ilgilendirmiyorsa, ticari dava vasfını kaybedecektir.
Yine, 6102 sayılı ...Kanunu'nun 19/II. maddesi uyarınca, taraflardan biri için ticari iş sayılan bir işin diğeri için de ticari iş sayılması, davanın niteliğini ticari hale getirmeyecektir. Zira, ..., kanun gereği ticari dava sayılan davalar haricinde, ticari davayı ticari iş esasına göre değil, ticari işletme esasına göre belirlemiştir. Hâl böyle olunca, işin ticari nitelikte olması davayı ticari dava haline getirmez.
6335 sayılı Kanun'un 2. maddesi ile değişik 6102 sayılı ...'nun 5. maddesi uyarınca ticari davalar asliye ticaret mahkemelerince görülerek karara bağlanır. Diğer taraftan aynı düzenleme gereğince, asliye ticaret mahkemeleri ile diğer hukuk mahkemeleri arasındaki ilişki, 6762 sayılı ... Kanunu’ndan ve 6102 sayılı ...’nun 6335 sayılı Kanunla yapılan değişiklikten önceki halinden farklı olarak iş bölümü ilişkisi değil, görev ilişkisidir. Göreve ilişkin düzenlemeler, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 1. maddesi uyarınca kamu düzenine ilişkin olduğundan, mahkemelerce ve temyiz incelemesi aşamasında Yargıtay’ca re'sen incelenir. Bu kuralın tek istisnası, 6335 sayılı Kanun'un 2. maddesi ile değişik 6102 sayılı ...’nun 5/4. maddesinde düzenlenmiş olup, buna göre, yargı çevresinde ayrı bir asliye ticaret mahkemesi bulunmayan yerlerde asliye hukuk mahkemelerine açılan davalarda görev kuralına dayanılmamış olması görevsizlik kararı verilmesini gerektirmeyecektir.
01/01/2019 tarihinde yürürlüğe giren, 6102 sayılı Türk Ticaret Kanununun Dava şartı olarak ARABULUCULUK başlıklı 5/A maddesinin (1.) fıkrası :"Bu Kanunun 4 üncü maddesinde ve diğer kanunlarda belirtilen ticari davalardan, konusu bir miktar paranın ödenmesi olan alacak ve tazminat talepleri hakkında dava açılmadan önce arabulucuya başvurulmuş olması dava şartıdır." hükmünü içermektedir.6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanununun Dava şartı olarak arabuluculuk başlıklı 18/A. maddesinin (2.) fıkrasının son cümlesi "Arabulucuya başvurulmadan dava açıldığının anlaşılması hâlinde herhangi bir işlem yapılmaksızın davanın, dava şartı yokluğu sebebiyle usulden reddine karar verilir." hükmünü içermektedir. 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun Dava şartlarının incelenmesi başlığını taşıyan 115/1. maddesi "Mahkeme, dava şartlarının mevcut olup olmadığını, davanın her aşamasında kendiliğinden araştırır. Taraflar da dava şartı noksanlığını her zaman ileri sürebilirler." hükmünü, 115/2. maddesinin (1.) cümlesi "Mahkeme, dava şartı noksanlığını tespit ederse davanın usulden reddine karar verir." hükmünü içermektedir. Davanın ... görülebilmesi için ayrıca arabuluculuk yoluna başvurulup arabuluculuk son tutanağının dosyaya ibraz edilmesi gerekmektedir.
Somut olayda; uyuşmazlık ortaklığı sona erdiren sözleşme kapsamında taşınmazlardan kaynaklı alacak istemine ilişkin olup, davacı ve davalı gerçek kişi olup tacir olmadıkları, bu nevi davaların ticari dava olduğuna ya da asliye ticaret mahkemelerinde görüleceğine ilişkin yasal bir düzenleme bulunmamaktadır. O halde, eldeki davanın ticari dava olarak kabulü ve asliye ticaret mahkemesinin görevli olması için tarafların tacir ve uyuşmazlık konusu işin her iki tarafın birden ticari işletmesi ile ilgili olması zorunludur. ...
Davacı ve davalı tarafların adresindeki ... Konfederasyondan yapılan araştırmalarda, davacının ve davalının gerçek kişi olup tacir olmadıkları, esnaf kayıtlarının bulunduğu, uyuşmazlık konusu alacak ticari işletmesiyle ilgili olarak değil, ortaklığı sona erdiren sözleşme kapsamında taşınmazlardan kaynaklı alacak istemine ilişkindir. Bir davanın mutlak ticari dava olması için davanın davalı ve davalı tarafının tacir olması gerekir. Bu olmadığı taktirde uyuşmazlığın genel hükümler çerçevesinde Asliye Hukuk mahkemesinde görülüp sonuçlandırılması gerekmektedir.
Bu kapsamda, her ne kadar ... görevsizlik kararı vermişse de, yukarıda belirtilen ... ilamları dikkate alınarak dava mutlak ticari dava niteliğinde de olmayan uyuşmazlığın genel hükümler çerçevesinde Asliye Hukuk mahkemesinde görülüp sonuçlandırılması gerekmektedir.
Bu kapsamda, HMK'nun 114/c maddesi gereğince mahkememizin görevsizliğine, HMK 114/c maddesi gereğince görev dava şartı olduğundan anılan yasanın 115/2 maddesi gereğince davanın dava şartı yokluğundan usulden reddine, dosyanın görevli ve yetkili ... Mahkemesine gönderilmesine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
H Ü K Ü M : Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1- Uyuşmazlığın genel mahkemelerin görevine girdiği dikkate alınarak, dava mutlak ticari dava niteliğinde de olmadığından mahkememizin GÖREVSİZLİĞİNE,
2-HMK'nın 114/c maddesi gereğince görev dava şartı olduğundan anılan yasanın 115/2. maddesi uyarınca dava şartı yokluğundan davanın USULDEN REDDİNE,
3-Mahkememizce verilen görevsizlik kararına karşı İstinaf Yoluna Müracaat edilmesi halinde, istinaf talebinin esastan reddine karar verilmesi halinde, kararın taraflara tebliğinden itibaren 2 hafta içerisinde mahkememize müracaat etmeleri halinde dosyanın görevli ve yetkili...gönderilmesine,
Süresi içersinde müracaat edilmemesi halinde davanın açılmamış sayılımasına karar verileceği hususunun ihtarına,
4-Dosyada daha önce ...Mahkemesi tarafından görevsizlik kararı verilerek ve istinaf yoluna gidilmeksizin kesinleşerek mahkememize gönderildiğinden HMK'nın 21. Maddesi gereğince görevli yargı yerinin belirlenmesi için dosyanın ... DAİRESİNE GÖNDERİLMESİNE,
5-Yargılama giderlerinin HMK'nun 331/2 maddesi gereğince görevli mahkemece nazara alınmasına,
Dair, dosya üzerinden davacı vekili ile davalı vekilinin yokluğunda olmak üzere, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren, HMK.nun 345.maddesine göre 2 (iki) hafta içerisinde ... Mahkemesinde istinaf başvuru yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okundu usulen anlatıldı. 04/07/2024

Katip ...
¸e-imzalıdır.

Hakim ...
¸e-imzalıdır.

** Bu karar 5070 sayılı kanun gereğince elektronik imza ile imzalanmıştır**