mahkeme 2023/765 E. 2023/736 K.

T.C. ... 14. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
T.C.
...
14. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TÜRK MİLLETİ ADINA
GEREKÇELİ KARAR

ESAS NO : 2023/765 Esas
KARAR NO : 2023/736

HAKİM : ... ...
KATİP : ...

DAVACI : ... - ... ...
DAVALI : ... -

DAVA : Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali (Hasımsız))
DAVA TARİHİ : 23/11/2023
KARAR TARİHİ : 05/12/2023
KARAR YAZMA TARİHİ : 06/12/2023

Mahkememizde görülmekte olan Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali (Hasımsız)) davasında yapılan evrak üzerinden yapılan inceleme sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı dilekçesinde 330933 - 330947 seri numarası aralığında 15 yaprak ... Kahramankazan şubesi hesabından sadır çeklerin yıkanması nedeniyle parçalandığını belirterek iptalini talep etmiştir.
Davacıya muhtıra çıkartılarak davaya konu çeklerin keşidecisinin, keşide tarihinin, çek bedellerinin ve çek görüntüsü ve benzeri bilgiler ile çekin hamili durumunda bulunuyor ise çek edinmesine ilişkin bilgilerin mahkememize ibraz edilmesi istenmiştir.
Davacının 04/12/2023 tarihli dilekçesi ile çeklerin kendisine ait ve boş olduğunu beyan etmekle dilekçesi ekinde yıkanmış çek yapraklarına ilişkin bir kısım parçalanmış çeklerin sunulduğu anlaşılmıştır.
Dava, zayii nedeniyle çek iptali talebine yöneliktir ve ...olarak açılmıştır.
6102 sayılı Türk Ticaret Kanununun 651/2. maddesi "Kıymetli evrakın zayi olduğu veya zıyaın ortaya çıktığı anda senet üzerinde hak sahibi olan kişi, senedin iptaline karar verilmesini isteyebilir." hükmünü içermektedir.
6102 sayılı Türk Ticaret Kanununun 651/2. ve 818/1-s maddesi yollaması ile 757/1. maddesi uyarınca kıymetli evrakın zayi nedeniyle iptali istemine ilişkin davayı açma yetkisi kıymetli evrakın zayi olduğu veya ziyaın ortaya çıktığı anda senet üzerine hak sahibi olan hamil kişiye aittir.
Dava dilekçesi ve muhtıra sonrası mahkememize sunulan beyan dilekçesinde belirtildiği üzere zayi nedeniyle iptali talep edilen çeklerin boş çek yaprağı olduğu ve 6102 sayılı Türk Ticaret Kanununun 780/1. maddesinde yazılı bulunan unsurları taşımaması nedeniyle kambiyo vasfına sahip olmadığı anlaşılmıştır.
Zayi nedeniyle iptal davalarının amacı, keşidecinin birden fazla ödeme yapmasını önlemek ve kaybedilen kambiyo senedi yerine verilecek iptal kararını keşideciye veya muhataba ibraz etmektir. Keşidecinin kendisine ibraz edilmek üzere iptal kararı istemesi mümkün değildir.
Çekin boş olması durumunda zayi nedeniyle iptal davası açılamayacağı gibi çekin unsurlarını taşıdığı kabul edilse bile keşideci tarafından zayi nedeniyle iptal davası açılamayacaktır.
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi'nin 20118/3302 Esas ve 2019/4506 Karar sayılı ilamına göre ve dosya kapsamına göre yapılan değerlendirme kapsamında; Dava dilekçesi içeriğinden anlaşıldığı üzere davaya konu çek yaprağının boş ve imzasız olduğu, bu durumda henüz TTK ve Çek Kanunu uyarınca unsurları tamam bir şekilde keşide edilmemiş, çek vasfında olmayan boş çek yapraklarının tedavüle konmuş sayılamayacağı, bu nedenle de çek hesabı sahibi davacının zayi nedeniyle iptal davası açamayacağı, ileride ele geçirenlerce doldurulup imzalanması ve hak iddia edilmesi halinde hesap sahibinin menfi tespit davası açma hakkı olduğu, TTK'nun hükümleri açık olup, zayi nedeniyle ...çek iptali davası açma hakkının hamile tanındığı, hamile tanınan bu hakkın keşideci, hatta henüz boş çek yaprakları olması nedeniyle keşideci sıfatı bile olmayan, hesap sahibine tanımasının hukuka aykırı olacağı ayrıca keşide edilmiş olsa bile 6102 sayılı Türk Ticaret Kanununun 651/2. maddesine göre keşidecinin iptal davası açma hakkının bulunmadığı anlaşıldığından (... Bölge Adliye Mahkemesi 22. Hukuk Dairesinin 16/04/2019 tarih, 2019/565 Esas, 2019/638 Kararı) yukarıda belirtilen nedene göre davanın reddine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

H Ü K Ü M ; Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere,
1)Davanın REDDİNE,
2)Alınması gerekli harç peşin alındığından yeniden harç alınmasına yer olmadığına,
3)Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına,
4)Taraflarca yatırılan ve kullanılmayan gider ve delil avansının HMK'nin 333. maddesi uyarınca karar kesinleştikten sonra Hukuk Muhakemeleri Kanunu Gider Avansı Tarifesinin 5. maddesi dikkate alınarak yatıranlara iadesine,
Dair, dosya üzerinden davacının yokluğunda, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren HMK'nin 345/1. maddesi uyarınca 2 (iki) hafta içerisinde ... Bölge Adliye Mahkemesine istinaf kanun yolu açık olmak üzere karar verildi. 05/12/2023

Katip ...
¸e-imzalıdır.

Hakim ...
¸e-imzalıdır.