Karar Detayı

T.C. ...14. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: 2023/713 Esas - 2025/14
T.C.
ANKARA
14. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TÜRK MİLLETİ ADINA
GEREKÇELİ KARAR

ESAS NO : 2023/713 Esas
KARAR NO : 2025/14

DAVA : Banka Teminat Mektubunun İadesi Ve Depo Edilmesi (Depo Edilmesi İstemli)
DAVA TARİHİ : 31/10/2023
KARAR TARİHİ : 10/01/2025
KARAR YAZMA TARİHİ : 07/02/2025

Mahkememizde görülmekte olan Banka Teminat Mektubunun İadesi Ve Depo Edilmesi (Depo Edilmesi İstemli) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA DİLEKÇESİ:Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Taraflar arasında “Kızılırmak Suyunun Kesikköprü Barajından ...İvedik Arıtma Tesislerine Getirilmesi Amacıyla 70 Adet Tahliye Odası, Çevre Koruma Tel Çiti, Pompa İstasyonları ve Hava Kocaman Isınma Tesisatları, Sıhhi Tesisatları Mekanik Tesisatları, Pompa İstasyonları ve Su Depoları Saha Aydınlatmaları, Vana ve Debimetre Odaları ve Diğer İşler” inşaatı işi konusunda sözleşme imzalandığını, Dava konusu işin geçici kabulünün (itibar tarihi) 10.02.2009 tarihinde, kesin kabulünün 23.03.2011 tarihinde yapıldığını, Müvekkili tarafından 05.05.2010 tarihinde kesin metrajların davalı idareye sunulduğunu ve uzun yıllardır faal olarak kullanımın devam ettiğini ancak tüm başvuru ve ihtarlara rağmen, davalı idarece hiçbir haklı gerekçe gösterilmeksizin 12 yılı aşkın bir süredir kesin hak ediş raporunun hazırlanmasından ve sözleşmenin bu suretle tasfiye edilmesinden kaçınıldığını ileri sürerek, Sözleşme gereği işin eksiksiz bir şekilde tamamlanmış olması nedeniyle, müvekkili tarafından davalı idareye teslim edilen; ...Bankası Başkent Şubesine ait ; 20.05.2008 tarih ve 062810000672 sayılı, 501.000 TL, 24.03.2009 tarih ve 62810000943 sayılı, 100.020 TL, 02.04.2009 tarih ve 62810000956 sayılı, 132.500 TL ve Halkbank Başkent Kurumsal ...Şubesine ait 01.08.2016 tarih ve A 107 1834 sayılı, 61.000 TL, (...teminat mektubu süreç içerisinde Halkbank teminat mektubu ile değiştirilmiştir.) bedelli kesin teminat mektuplarının haksız şekilde iade edilmediğini iddia etmek suretiyle "-Kesin teminat mektuplarının nakde çevrilmesinin önlenmesi amacıyla ihtiyati tedbir karar verilmesini, mektupların iade edilmesi gereken 28.06.2011 tarihinden sonra, müvekkili tarafından bankalara ödenmek zorunda kalınan komisyon bedellerine istinaden, fazlaya ilişkin talepleri saklı tutularak 74.075,07 TL'nin her bir ödeme tarihinden işleyecek en yüksek banka reeskont faiziyle birlikte müvekkiline ödenmesine, Sözleşmenin aynen ifa edildiğinin tespiti ile kesin hak edişin hükmen yapılarak sözleşmenin tasfiyesine" hükmedilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP DİLEKÇESİ: Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle: Davanın zamanaşımı yönünden reddine karar verilmesi gerektiğini, bahse konu iş ile ilgili yapılan inceleme neticesinde; 03.05.2010 tarih ve 1267 sayılı Makam Olur'u ile geçici kabul tutanağının onaylandığını, 09.08.2010 tarih ve 2040 sayılı Makam Olur'u ile Sözleşmenin 32.2 maddesi doğrultusunda iş devam ederken geçici hakedişlerde yapılan %10 kesintilere yönelik 4 nolu son hakediş yapıldığını ancak bu hakedişin kesin hakediş anlamına gelmediğini, kesin kabul sonrasında kesin hakediş yapılması zorunluluğu göz önünde bulundurulduğundan 09.06.2023 tarih ve 178247 sayılı dilekçe ekinde kesin hakediş metrajlarının sunulduğunu, Bahse konu işin kesin hakedişinin idarece inceleme aşamasında olduğu için teminatların iadesinin uygun görülmediğini, 4735 s.y 13.maddesinde kesin teminat ve ek kesin teminatın geri verilmesine ilişkin hükme göre teminatların iade edilebilmesi için yüklenicinin idareye bu işten dolayı herhangi bir borcunun olmadığının tespit edilmesi gerektiğini, idarece yapılan iş ve işlemlerde herhangi bir hukuka aykırılık bulunmadığını, talep edilen faizin ve başlangıç tarihinin hatalı olduğunu belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
DAVANIN NİTELİĞİ VE UYUŞMAZLIK:Davanın, eser sözleşmesinin aynen ifa edildiğinin tespiti ile kesin hak edişinin hükmen yapılarak sözleşmenin tafsiyesi, teminat mektuplarının iadesi, teminat mektuplarının iade edilmemesi sebebiyle fazladan ödenmek zorunda kalınan komisyon bedellerinin tahsili istemlerine ilişkin olduğu görüldü. Mahkememizin yetkisine itiraz edilmemiştir.
Taraflar arasındaki uyuşmazlığın; zamanaşımı, davacının edimlerinin sözleşme ve eklerine uygun şekilde yerine getirilip getirilmediği, kesin kabul şartlarının gerçekleşip gerçekleşmediği, gerçekleşmiş ise gerçekleşme tarihi, teminat mektuplarının iadesi ve fazladan ödenmek zorunda kalınan komisyon bedeli taleplerinin haklı olup olmadığını, haklı ise alacak miktarının tespiti, faizin başlangıcı ve oranına ilişkin olduğu tespit edildi.
DELİLLER: İlgili bankalardan davaya konu edilen teminat mektupları için yapılan komisyon ödemelerine ilişkin belgeler dosyaya celp edilmiştir.
Davalıdan taraflar arasındaki davaya konu sözleşmeye ilişkin tüm evrak dosyaya celp edilmiştir.
Tüm delillerin toplanması akabinde dosya tespit edilen uyuşmazlıklar konusunda rapor düzenlenmesi için tarafların arasındaki sözleşmenin yorumunda yardımcı olmak üzere Borçlar mevzuatında nitelikli hesap uzmanı, İnşaat Mühendisi ve SMMM'den oluşan bilirkişi heyetine tevdi edilmiş, bilirkişiler Engin Saygın, Ahmet Özdemir ve İrfan Özsoy 26/06/2024 tarihli raporlarında; Banka cevap yazıları eki komisyon listelerine göre 4 ayrı teminat mektubu için 28.06.2011 - 31.10.2023 tarihleri arasında toplamda ( 32.219,44 + 19.297,48 + 18.747,20 + 3.307,50 + 4.227,42 = ) 77.799,04 TL komisyon ödendiği, Sözleşme konusu işin kesin kabulünün yapıldığı, Davacı yüklenici tarafından davalı idareye kesin hesap metrajlarının verildiği ve davalı idarenin onayı ile YİGŞ' nin 40. maddesi hükmü gereği 4 nolu hakedişin düzenlendiği, bu sebeplerle Sözleşmenin 11.4. maddesi gereği davacı yüklenici tarafından davalı idareye verilen teminat mektuplarının davacı yükleniciye iade edilmesi koşullarının sağlandığı, Kesin kabulünün 23.03.2011 tarihinde yapıldığı ve Sosyal Sigortalar Kurumundan alınan ilişiksiz belgesinin 28.06.2011 tarihinde alındığı anlaşılmakla birlikte Sosyal Sigortalar Kurumundan alınan ilişiksiz belgesinin davalı idareye getirildiğine dair dava dosyası içerisinde herhangi bir bilgi veya belge yer almadığı, bu nedenle, Sigortalar Kurumundan alınan ilişiksiz belgesinin 28.06.2011 tarihinde alındığı dikkate alındığında ve işbu belgenin davalı idareye getirildiğine dair bir iddia veya belge bulunmadığı da dikkate alındığında, işbu tarihten itibaren 10 yıllık zamanaşımı süresi içerisinde dava konusu edilebileceği konusunda karar verme yetkisinin Sayın Mahkemeye ait olduğu, Davacının Sincan 3. Noterliğinin 21/06/2021 tarihli ve 9989 yevmiye numaralı ihtarnamesi ile "Teminat Mektuplarımızın İadesine İlişkin İhtarımızdır" konulu ihtar ile teminat mektuplarının iadesini talep ettiğinin anlaşıldığı, davacının davalıyı bankalara ödenmek zorunda kalınan komisyon bedellerininin iadesi konusunda temerrüte düşürdüğü konusunda dava dosyası içerisinde herhangi bir bilgi ve belge olmadığı, bu nedenle davacının bankalara ödenmek zorunda kaldığı komisyon bedellerinin iadesine karar verilmesi halinde faizin başlangıcının dava tarihi olacağı konusunda karar verme yetkisinin Sayın Mahkemeye ait olduğu mütalaa edilmiştir.
SGK'dan davaya konu 28/06/2011 tarihli ilişiksiz belgesinin idareye gönderilip, gönderilmediği, gönderilmişse gönderilme tarihi konusunda yazılan müzekkereye belgelerin iz ve imha olduğundan bahisle muameleten cevap verilmesi üzerine tarafların rapora karşı beyan ve itirazlarını karşılar şekilde ek rapor düzenlenmesi için dosya yeniden bilirkişi heyetine tevdi edilmiş, bilirkişiler Engin Saygın, Ahmet Özdemir ve İrfan Özsoy 12/11/2024 tarihli ek raporlarında; 26.06.2024 tarihli Kök Raporumuzda varılan sonuç ve kanaatten ayrılmayı gerektirir bir husus bulunmadığı, sayın Mahkeme tarafından SGK'ya müzekkere yazılmak suretiyle davaya konu 28/06/2011 tarihli ilişiksiz belgesinin idareye gönderilip gönderilmediği hususu sorulmuş ise de SGK'dan gelen cevabi yazıda belgelerin iz ve imha edildiğinden bulunamadığı bildirildiği için bu husus kavuşturulamadığı, taraflar arasındaki Sözleşmenin 11. maddesindeki "... kesin hesap ve kesin kabul tutanağının onaylanmasından itibaren iki yıl içinde idarenin yazılı uyarısına rağmen talep edilmemesi nedeniyle iade edilemeyen kesin teminat mektupları hükümsüz kalır ve düzenleyen kuruma iade edilir."hükmü gereği davalı idarenin kesin kabul tutanağının onaylanmasından itibaren talep edilmeyen teminat mektubunu düzenleyen kurama iade etmesi gerektiği, iade edilmeyen teminat mektupları nedeniyle davacının uğradığı zararın davalı idarece tazmininin gerektiği, mali, bilirkişi tarafından yapılan inceleme neticesinde banka cevap yazıları eki komisyon listelerine göre 4 ayrı teminat mektubu için 28.06.2011 - 31.10.2023 tarihleri arasında toplamda ( 32.219,44 + 19.297,48 + 18.747,20 + 3.307,50 + 4.227,42 = ) 77.799,04 TL komisyon ödendiği anlaşıldığındna davacının davalı idareden 77.799,04 TL alacaklı olduğu, Davacının Sincan 3. Noterliğinin 21/06/2021 tarihli ve 9989 yevmiye numaralı ihtarnamesi ile "Teminat Mektuplarımızın İadesine İlişkin İhtarımızdır" konulu ihtar ile teminat mektuplarının iadesini talep ettiğinin anlaşıldığı, davacının davalıyı bankalara ödenmek zorunda kalınan komisyon bedellerininin iadesi konusunda temerrüte düşürdüğü konusunda dava dosyası içerisinde herhangi bir bilgi ve belge olmadığı, bu nedenle davacının bankalara ödenmek zorunda kaldığı komisyon bedellerinin iadesine karar verilmesi halinde faizin başlangıcının dava tarihi olacağı konusunda karar verme yetkisinin Sayın Mahkemeye ait olduğu kanaatine varılmıştır.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE: Toplanan delillere, bilirkişi heyetinin gerekçeli kök ve ek raporuna, tarafların beyanları ve itirazları ile tüm dosya kapsamına göre;
Davacının taraflar arasında “Kızılırmak Suyunun Kesikköprü Barajından ...İvedik Arıtma Tesislerine Getirilmesi Amacıyla 70 Adet Tahliye Odası, Çevre Koruma Tel Çiti, Pompa İstasyonları ve Hava Kocaman Isınma Tesisatları, Sıhhi Tesisatları Mekanik Tesisatları, Pompa İstasyonları ve Su Depoları Saha Aydınlatmaları, Vana ve Debimetre Odaları ve Diğer İşler” inşaatı işi konusunda akdedilen sözleşme uyarınca edimi yerine getirdiği ve sözleşme konusu işin kesin kabulünün yapıldığı, sözleşmenin 11.4. Maddesi uyarınca davacı tarafça davalıya verilen teminat mektuplarının işe ilişkin SGK ilişiksiz belgesinin alındığı 28/06/2011 tarihinden itibaren davacıya iade edilmesine ilişkin koşullarının sağlandığı, davacının iadesini talep ettiği teminat mektupları için iadenin gerektiği 28/06/2011 tarihinden itibaren 77.799,04 TL komisyon bedelini ilgili bankalara ödediği, davacının iade şartları oluşan teminat mektuplarının iadesi ve bunlardan kaynaklı ödendiği komisyon bedelini taleple bağlılık ilkesi uyarınca talep ettiği miktar itibariyle davalıdan rücuen iadesi talebinin yerinde olduğu, mahkememizce alınan gerekçeli kök ve ek bilirkişi heyeti raporları aracığıyla tespit ve kabul edilmiş, davacının davasının kabulü ile davacının teminat mektubu komisyon ödemelerinden kaynaklı 74.075,07 TL'den ibaret alacağının 31/10/2023 dava tarihinden itibaren işleyecek reeskont avans faizi ile birlikte davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine ve ...Bankası A.Ş. Başkent Şubesi'ne ait 20.05.2008 tarih ve 062810000672 sayılı, ...Bankası A.Ş. Başkent Şubesi'ne ait 24.03.2009 tarih ve 62810000943 sayılı, ...Bankası A.Ş. Başkent Şubesi'ne ait 02.04.2009 tarih ve 62810000956 sayılı ve Türkiye Halk Bankası A.Ş. Başkent Kurumsal ...Şubesi'ne ait 01.08.2016 tarih ve A 107 1834 sayılı Kesin Teminat Mektuplarının davalı tarafça davacıya iadesine dair karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.

H Ü K Ü M: Yukarıda Açıklanan Gerekçelerle;
1)Davanın KABULÜ ile;
- Davacının teminat mektubu komisyon ödemelerinden kaynaklı 74.075,07 TL'den ibaret alacağının 31/10/2023 dava tarihinden itibaren işleyecek reeskont avans faizi ile birlikte davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine,
- ...Bankası A.Ş. Başkent Şubesi'ne ait 20.05.2008 tarih ve 062810000672 sayılı, 501.000.-TL bedelli Kesin Teminat Mektubunun,
...Bankası A.Ş. Başkent Şubesi'ne ait 24.03.2009 tarih ve 62810000943 sayılı, 100.020.-TL bedelli Kesin Teminat Mektubunun,
...Bankası A.Ş. Başkent Şubesi'ne ait 02.04.2009 tarih ve 62810000956 sayılı, 132.500.-TL bedelli Kesin Teminat Mektubunun,
Türkiye Halk Bankası A.Ş. Başkent Kurumsal ...Şubesi'ne ait 01.08.2016 tarih ve A 107 1834 sayılı, 61.000.-TL bedelli Kesin Teminat Mektubunun davalı tarafça davacıya iadesine,
2) 492 sayılı Harçlar Kanunu uyarınca alınması gereken 5.060,07 TL harçtan, dava açılışında alınan 14.833,44 TL peşin harcın düşülmesi ile fazla alınan 9.773,37 TL harcın karar kesinleştiğinde ve talep halinde yatırana iadesine,
3) 6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanununun 18/A-13. maddesi uyarınca alınması gereken 3.120,00 TL arabuluculuk ücretinin davalıdan alınarak hazineye gelir kaydedilmesine,
4) Davacı tarafından yapılan 5.060,07 TL harç ile 269,85 TL başvurma harcı, 9.000,00 TL bilirkişi ücreti, 696,25 TL diğer giderler olmak üzere toplam 15.026,17 TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
5) Davacının vekil ile temsil edilmesi nedeniyle karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca hesaplanan 30.000,00 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
6) Kullanılmayan avansların Hukuk Muhakemeleri Kanununun 333. maddesi uyarınca karar kesinleştikten sonra Hukuk Muhakemeleri Kanunu Gider Avansı Tarifesinin 5. maddesi dikkate alınarak yatırana iadesine,
Dair, davacı vekili ve E-duruşma sistemi üzerinden davalı vekilinin yüzüne karşı taraflara tebliğinden itibaren 2 hafta içerisinde ...Bölge Adliye Mahkemesine istinaf başvuru yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 10/01/2025