mahkeme 2022/318 E. 2023/509 K.

T.C. ... 14. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: 2022/318 Esas - 2023/509
T.C.
...
14. ASLİYE TİCARET
MAHKEMESİ "TÜRK MİLLETİ ADINA"
KARAR
ESAS NO : 2022/318 Esas
KARAR NO : 2023/509

DAVA : Tazminat (Eser Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ : 11/05/2022
KARAR TARİHİ : 28/09/2023
KARAR YAZIM TARİHİ : 23/10/2023
Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Eser Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
DAVA:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; 154-kV Mersin-3 Trafo Merkezi (Tamamlama) (Mersin) Yapım İşi ihalesini davalı ... Grup Mühendislik Müşavirlik İnşaat Elektrik Sağlık Gıda Sanayi Ticaret Limited Şirketi'nin kazanması üzerine, 03.02.2017 tarihinde sözleşme imzalandığını, sözleşme konusu yerin tesliminin 10.02.2017 tarihinde yapıldığını, Mersin-3 TM tesis faaliyetlerinin iş programının gerisinde kalması üzerine, 08/08/2017 tarih ve E.302214 sayılı, 05/10/2017 tarih ve E.376671 sayılı, 08/11/2017 tarih ve E.430328 sayılı, 27/12/2017 tarih ve E.506465 sayılı, 29/01/2018 tarih ve F.43088 sayılı ve 05/03/2018 tarih ve E.98020 sayılı yazılar ile tesis çalışmalarda personel ve ekipman yetersizliği görüldüğü ve iş programına göre şantiye çalışmalarında geri kalındığı; bu durumun giderilmesi için çalışmalara hız verilmesi, iş programına uyulması, yeni gecikmelere mahal verilmemesi ve işin sözleşme süresinde bitirilmesi için gerekli ekip ve ekipmanların temin edilerek işe gerekli hassasiyetin gösterilmesi gerektiği hususlarının yükleniciye bildirildiğini, işin 06/03/2017 onay tarihli iş programına göre tamamlanma aşamasında olması gerekirken onaylı iş programına uyulmayarak tesis çalışmalarının gecikmeli olarak yürütüldüğü, ... 12. Noterliğinin 24.07.2018 tarihli ihtarnamesi ile en geç 30 gün içerisinde sahadaki çalışmaların iş programında ön görülen hızda ilerleyecek seviyeye çıkarılması, aksi takdirde iş programının çok gerisinde kalan Mersin-3 referanslı trafo merkezi yapım işi sözleşmesinin Yapım İşleri Genel Şartnamesinin 47. maddesine ve sözleşmenin, "Sözleşmenin Feshine İlişkin Şartlar" başlıklı 26. maddelerine göre işlem yapılacağı hususlarının ihtar edildiğini, davalının taahhüdünü, ihale dokümanı ve sözleşme hükümlerine uygun olarak yerine getirmemesi, tesis edilmesi gereken primer ve sekonder malzemelerin saha sevklerini gerçekleştirememesi, bunun yanı sıra, sözleşmeden doğan alacaklarına konulmuş olan hacizleri kaldıramaması neticesinde, 06.09.2018 tarihli, 358936 sayılı Olur'u ile sözleşmenin feshedildiğini, fesih durumunun ... 12. Noterliği'nin 11/09/2018 Tarihli 23624 yevmiye numaralı ihtarnamesiyle davalıya bildirildiğini, feshin ardından davalı yüklenici tarafından 07.10.2016 tarihinden fesih tarihi olan 10.05.2018 tarihine kadar yapılan işlere yönelik bir Hakediş Raporu ile feshedilen sözleşmeye ait fesih kesin hesap dökümanlarının Teşekküllerince düzenlendiğini, yapılan hesaplamalara göre müvekkili Teşekkülün oluşan menfi zararının 7.596.008,70 TL olduğunu, ayrıca müvekkili kurumun Mali İşler ve Finans Yönetimi Dairesi Başkanlığından alınan davalı şirketin cari hesabının yazı tarihi itibariyle 1.017.200,39 TL borç bakiyesi verdiğini bildirdiğini, ihalenin feshedilmesi nedeniyle doğan ve fesih damga vergisi olarak müvekkili kurum tarafından 17.161,20 TL ödendiğini, müvekkili kurumun bahsi geçen zararının tahsilini teminen, davalı yükleniciye 07.01.2022 tarihli 1029607 sayılı yazı ile FKAP üzerinden ihtarname çekilerek ödenmesinin istendiğini, davalı şirket tarafından ihtarnameye herhangi bir cevap verilmediği gibi müvekkili kurumun zararının da ödenmediğini belirterek müvekkili kurum zararı olan 8.630.370,29 TL'nin, davalıya zararın bildirildiği tarihten itibaren işleyecek avans faiziyle birlikte davalıdan tahsilini talep ve dava etmiştir.
CEVAP:
Davalıya usulüne uygun şekilde dava dilekçesi tebliğ edilmesine rağmen cevap vermemiştir.
DELİLLER VE GEREKÇE:
Dava; eser sözleşmesinin haklı feshi nedeniyle menfi zararın tazmini istemine ilişkindir.
Mahkememizce davacı tarafın delilleri toplanmış, bilirkişi incelemesi yaptırılmıştır.
Mahkememizce görevlendirilen bilirkişiler tarafından düzenlenen 27.02.2023 tarihli raporda özetle; davacının 2017, 2018 ve 2019 yıllarına ait yevmiye ve defteri kebir defterlerinin T.T.K.'unun 64/III. maddesine göre yapılması gereken açılış ve kapanış tasdiklerinin yaptırıldığının tespit edildiği, davacının ticari defterlerine davalı şirket adına yaptığı kayıtların incelenmesinde; taraflar arasında imzalanan sözleşme kapsamında elektrik işlerine ilişkin düzenlenen fesih hakkedişine göre 1.012.878,12 TL, inşaat işlerine ilişkin düzenlenen fesih hakkedişine göre ise 164.775,50 TL olmak üzere toplam (1.012.878,12 + 164.775,50) 1.177.653,62 TL alacağının bulunduğu, bu alacağından, şirketin Rize TM yenileme işinden kaynaklı oluşan alacağı olan toplam 160.609,34 TL'nin mahsubu sonucunda 31.01.2022 tarihi itibariyle davalı şirketten fesih kesin hesabından kaynaklı cari hesap olarak 1.017.200,39 TL alacağının kaldığının tespit edildiği, bu alacağına sözleşme fesih damga vergisinden kaynaklı oluşan 17.161,20 TL'lik alacağının da eklenmesiyle toplam alacağının (1.017.200,39 + 17.161,20) 1.034.361,59 TL olduğu, dava dosyası eklerinin incelenmesi sonucunda; davalı firmanın ihaleyi kazanarak sözleşme imzaladığı, yer teslimini mütcakip işe başladığı, sonrasında defalarca davacı idare tarafından iş programının gerisinde kaldığı bildirilerek işleri hızlandırması gerektiği, davalı firmanın uyarılara dikkate almadığı, bunun sonucunda davacı idarenin davalı ile arasında imzaladığı sözleşmeyi sözleşme ve yapım işleri genel şartnamesi hükümleri doğrultusunda fesih ettiği, 06.09.2018 tarihli fesih hakedişinde 5.202.892,70 TL inşaat işleri, 2.845.979,00 TL elektrik işleri olmak üzere toplamda 8.048.871,70 TL iş yaptığı, davalı tarafın ihtarname ile davet edilmesine rağmen düzenlenen fesih hakedişinde imzasının bulunmadığı, kalan işler için davacı idare pazarlık usulü olarak ihaleye çıktığı, ikinci ihaleyi ... Elektrik firmasının kazanarak 8.918.306,00 TL bedelli sözleşme imzaladığı, ... Elektrik firmasının 28.07.2020 tarih 258489 sayılı yazıda 8. Kesin hakkedişinde kümülatif yapılan işler toplamı 6.902.754,54 TL olarak hesaplandığı, Yapım işleri genel şartnamesi 44. Madde 4. fıkrasında “Sözleşme bedelinden daha düşük bir bedelle tamamlanan işlerde birinci, ikinci üçüncü fıkralardaki ilk sözleşme veya sözleşme bedeli ifadelerinden, gerçekleştirilen iş tutarı anlaşılır." hükmüne göre zarar hesabında kullanılacak değerin 6.902.754,54 TL olarak hesaplandığı, Yargıtay kararları ve yüksek fen kurulu kararında belirtilen ifadelere göre davacı kurum tarafından işin davalı firma tarafından tamamlanamaması nedeniyle zararın (8.048.871,70 TL (davalı hakedişi) + 6.902.754,54 TL (Dava dışı firma kesin hakedişi) - 9.371.169,00TL (İlk ihalede ikinci en iyi teklif) - 5.580.457,24TL=) 5.580.457,24 TL olduğu, sonuç olarak, davacı idare tarafından davalı şirkete gönderilen yazılar ile ihtarnamelere göre davalı şirketin işi süresinde bitirmediği ve sözleşmeden doğan alacaklarına konulan hacizler bulunduğunun tespit edildiği, davacı kurum tarafından sözleşmenin fesih edildiği ve bu durumun davalı firmaya bildirildiği, bu kapsamda davacı yanın sözleşme feshinde haklı olup olmadığının mahkemenin takdirinde olduğu, mahkemce davacının sözleşme feshinde haklı olduğu kanaati hasıl olur ise davacı kurumun - uğradığı zararın toplamının (1.034.361,59. + 5.580.457,24=) 6.614.818.83 TL olduğu açıklanmıştır.
Bilirkişi raporu taraflara tebliğ edilmiş, davacı vekilinin beyan ve itirazları üzerine bilirkişiler tarafından düzenlenen 05.04.2023 tarihli ek raporda sonuç olarak; kök raporda yapılan inceleme ve değerlendirmelerin aynen geçerli olduğu, davacının itiraz dilekçesinde sonucu etkileyecek bir itiraz bulunmadığı, davacının zarar toplamının (1.034.361,59 + 5.580.457,24) 6.614.818,83 TL olduğu bildirilmiştir.
Bilirkişi ek raporu taraflara tebliğ edilmiş, davacı vekili tarafından itiraz dilekçesi sunulmuş ise de, rapor usul ve yasaya, dosya içeriğine uygun bulunduğundan itirazlara itibar edilmemiştir.
Toplanan deliller, dosya içeriği, özellikle bilirkişi asıl ve ek rapora birlikte değerlendirildiğinde; davalının işi uyarılara rağmen süresinde tamamlayamadığı, sözleşmeden doğan alacakları üzerine hacizler uygulandığı, davacının sözleşmeyi feshinin haklı olduğu, menfi zararın tahsilini talep edebileceği, bilirkişi raporundaki zarar hesabının dosya içeriğine ve denetime uygun bulunduğu anlaşıldığından davanın kısmen kabulüne karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM:
Davanın KISMEN KABULÜ ile,
6.614.818,83 TL'nin 22.01.2022 temerrüt tarihinden itibaren işleyecek değişen oranlarda avans faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya ödenmesine,
Fazlaya ilişkin talebin reddine,
492 sayılı Harçlar Kanunu uyarınca alınması gereken 451.858,27 TL karar ve ilam harcından peşin alınan 147.385,15 TL harcın mahsubu ile bakiye 304.473,12‬ TL harcın davalıdan alınarak hazineye irad kaydına,
Davanın zorunlu arabuluculuğa tabi olması nedeniyle suç üstü ödeneğinden karşılanan 1.320,00 TL arabulucu ücretinin davacıdan alınarak hazineye irad kaydına,
Kendisini duruşmalarda vekil ile temsil ettiren davacı yararına AAÜT uyarınca hesap ve takdir edilen 370.148,19 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya ödenmesine,
Davacı tarafından yatırılan 80,70 TL başvurma harcı ve 147.385,15 TL peşin harç olmak üzere toplam 147.465,85‬ TL'nin davalıdan alınarak davacıya ödenmesine,
Davacı tarafından yapılan 550,6‬0 TL posta gideri ve 8.000,00 TL bilirkişi ücreti olmak üzere toplam 8.550,60 TL yargılama giderinin kabul/red oranına göre 6.553,68 TL'sinin davalıdan alınarak davacıya ödenmesine,
Davacı tarafından yatırılan ve artan gider avansının davacıya iadesine,
Dair, davacı vekili Av. ...'in yüzüne karşı davalı tarafın yokluğunda gerekçeli kararın tebliğinden itibaren İKİ HAFTA içerisinde ... BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ'ne İSTİNAF BAŞVURU YOLU açık olmak üzere oy birliği ile verilen karar açıkça okunup anlatıldı. 28/09/2023