mahkeme 2020/560 E. 2023/824 K.

T.C. ... 14. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: 2020/560 Esas - 2023/824
T.C.
... "TÜRK MİLLETİ ADINA "
14. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ GEREKÇELİ KARAR

ESAS NO : 2020/560 Esas
KARAR NO : 2023/824

DAVA : Rücuen Alacak (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ : 25/11/2020
KARAR TARİHİ : 27/12/2023
KARAR YAZMA TARİHİ :29/12/2023
Mahkememize açılan davanın yapılan açık yargılaması sonucunda, dosya incelendi.
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ ;
DAVA DİLEKÇESİNDE ÖZETLE; Davacı müvekkili şirket tarafından alt iş veren firmalarının işçisi olan dava dışı ...'a ... 36. İş Mahkemesinin 2016/711 Esas 2018/108 Karar sayılı ilamı ile işçi alacaklarından dolayı ... 31. İcra Müdürlüğünün 2018/4332 Esas sayılı icra takibi başlatılması üzerine dava dışı işçiye ödenen 20.354,13 TL işçilik alacağının ödeme tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalılardan davalıların sorumlu oldukları dönem bilirkişi tarafından belirlenecek sorumluluk oranına göre tahsilini talep ve dava etmiştir.
Davalılara usulüne uygun olarak dava dilekçesi tebliğ edilerek taraf teşkili sağlanmıştır.
DAVALI ... TAŞ. LTD. ŞTİ CEVAP DİLEKÇESİNDE ÖZETLE; Zamanaşımı ve hak düşürücü itirazında bulunduklarına, davacı idarenin işçi alacaklarının işçinin çalıştığı dönemdeki alt iş verenlere yöneltmesi gerektiğini, işçiye ödenen paranın rücu yolu ile kendilerinden tahsil edilmesinin yasal bir dayanağının bulunmadığını, davayı kabul anlamına gelmemek üzere sorumlu olsalar da davacı kurumun en az 1/2 oranında sorumlu bulunduğunu, ticari avans faizi olarak hüküm altına alınmasının haksız olduğunu, haksız ve hukuki dayanaktan yoksun davanın reddini savunmuştur.
Diğer Davalılara usulüne uygun şekilde dava dilekçesi ile duruşma gün ve saatini bildiren çağrı kağıdı tebliğ edilmesine rağmen davalı cevap vermemiştir.
Mahkememizin ön inceleme duruşmasında ara kararı ile, her ne kadar davalı ... Taşımacılık vekili tarafından zamanaşımı ve hak düşürücü süre itirazında bulunulmuş ise de işçi alacaklarına ilişkin rücu davalarından zamanaşımı 10 yıl olduğundan buna göre davalı vekilinin zamanaşımı itirazının reddine karar verilmiştir.
... 36. İş Mahkemesinin 2016/711 Esas 2018/108 Karar sayılı dosyası ile bu mahkeme ilamının icraya konulmasına ilişkin ... 31. İcra Müdürlüğünün 2018/4332 Esas sayılı icra dosyası fiziki olarak celp edilerek dosya arasına alınmıştır. Ayrıca dava dışı işçi ...'a ait ünvanlı işyeri SGK hizmet cetveli Uyap entegrasyon SGK üzerinden çıkartılarak dosya içerisine alınmıştır. Yine davacı vekili tarafından davalı şirketler ile aralarında tanzim ettikleri hizmet alım sözleşmesi eki teknik şartname suretlerini dosyaya eklemiştir.
Mahkememizce tarafların delilleri toplanmış, tüm deliller toplandıktan sonra dosya Rücu- İşçi alacakları konusunda uzman bilirkişi Fatma BEKTAŞ'a tevdi edilmiş, bilirkişi tarafından düzenlenen 18.10.2021 tarihli raporda; Davacı Posta ve Telgraf Teşkilatı Anonım Şirketı ile davalı şirketler arasında Personel hizmet alımına ait sözleşmeler imzalandığı, Mahkemenin; Davacı Posta ve Telgraf Teşkilatı Anonim Şirketi ile davalı şirketler arasında imzalanan sözleşmelerde işçi alacaklarından yüklenicilerin sorumluluğuna ilişkin düzenlemelerin yer aldığı, davacı işverenin ise işçi alacaklarından sorumlu olacağına dair hüküm bulunmadığı, dava dışı işçinin davalı şirketlerde geçen çalışma süresine göre kendi dönemleriyle sorumlu olduğu, kanaatine varması durumunda; -Davacının dava dışı İşçi ... ile ilgili ... 36. İş Mahkemesinin 09.02.2018 tarih 2016/711 E. 2018/104 sayılı kararı gereğince ... 31. İcra Müdürlüğü'nün 2018/4332 E Dosyasına (11.04.2018 Tarihinde 20.354,13 TL. nakit teminat yatırılmış) Dava Dışı İşçiye Ödemenin 17.06.2020 Tarihinde Ödeme Yapılmıştır. 20.354,13.TL ödemenin; 20.354,13 TL. sinin Davalılar: -... Tercüme Taahhüt Sosyal Hizmetler Limited Şirketin' den, 132.36.TL. sini, - ... Yemek Tarım Temizlik Turizm Taşımacılık Sosyal Hizmetler Taahhüt Ticaret Ltd. Şti.'den 5.364,34 TL. sinin,- (İflas Nedeniyle) Tasfiye Halinde ...Turizm Tekstil İnşaat ve Otomotiv ve Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi ' den, 13.116,48 TL. sinin - ... Taşımacılık Gıda Turizm İnşaat Temizlik Hizmetleri Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi 'den 1.740,95 TL.sinin, Rücuan tazminini talep edebileceği kanaati belirtilmiştir.
Bilirkişi raporuna itiraz edilmesi uzman bilirkişi Fatma BEKTAŞ'tan alınan 06/11/2023 tarihli ek raporda özetle: Davacı Posta ve Telgraf Teşkilatı Anonim Şirketi ile davalı şirketler arasında imzalanan sözleşmelerde işçi alacaklarından yüklenicilerin sorumluluğuna ilişkin düzenlemelerin yer aldığı, davacı işverenin ise işçi alacaklarından sorumlu olacağına dair hüküm bulunmadığı, Kök raporunda, ... Taşımacılık Gıda Turizm İnşaat Temizlik Hizmetleri Sanayi ve Ticaret Limited Şirketinin dava dışı işçi ... ile ilgili olarak işçilik alacakları ve ferileri ile hizmet süresine düşün sorumluluk miktarının 1.740,95. TL. Olduğunun tespit edildiğini. Davalının, işçilik alacağı ve ferileri ile ilgili olarak 12/20/2022 tarihinde davacıya toplam 2.292,67.TL ödemede bulunduğunun tespit edildiğini, buna göre davadışı işçiye 17/06/2020 tarihinde ödeme yapılmış olup 20.354,13.TL.lik ödemenin 18.613,18.TL.'sini, Davalılar: -... Tercüme Taahhüt Sosyal Hizmetler Limited Şirketin' den, 132.36.TL. sini, - ... Yemek Tarım Temizlik Turizm Taşımacılık Sosyal Hizmetler Taahhüt Ticaret Ltd. Şti.'den 5.364,34.TL. sinin,- (İflas Nedeniyle) Tasfiye Halinde ...Turizm Tekstil İnşaat ve Otomotiv ve Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi ' den, 13.116,48.TL.sinin Rücuan tazminini talep edebileceği kanaati belirtilmiştir.
İstanbul Anadolu 3.İcra Dairesinin 2016/56 iflas dosyası yazılan müzekkereye verilen 09/11/2023 tarihli cevap dilekçesinde İflas nedeniyle tasfiye halinde olan ...Turizm Tekstil İnşaat ve Otomotiv Sanayi ve Ticaret Limited şirketi hakkında İstanbul Anadolu 6.Asliye Ticaret mahkemesinin 2014/1707 Esas sayılı iflas kararı verildiği, iflas kararının kesinleştiği ancak uzun süredir 15/11/2021 tarihinde ikinci alacaklılar toplantısı için gün verilmiş ise de toplantı nisabı hasıl olmadığından ikinci alacaklılar toplantısının yapılamamış olup iflas idaresinin oluşmasının söz konusu olmadığı belirtildiğinden, sıra cetveli oluşturulmadığından yargılamanın sürüncemede kalmaması açısından ikinci alacaklılar toplantısı ile sıra cetvelinin oluşturulması beklenilmemiş olup davacı tarafın bu tasfiye aşamasında olan ...Turizim Şirketinde hak ettiği alacağı her zaman iflas masasındaki sıra cetveline yazdıra bileceğinden bir türlü oluşturulamayan ikinci alacaklılar toplantısı ile sıra cetvelinin oluşturulması bu sebep ile beklenilmemiştir.
Yargıtay 3. Hukuk Dairesinin 2017/8595 Esas, 2019/5049 Karar sayılı ilamında: " Mahkemece konusuz kalan davada, davacının dava tarihinde haklı olduğu gözetilerek yargılama giderinden davalı sorumlu tutulması gerekirken, konusuz kalan kısım hakkında davanın reddine karar verilmiş gibi yargılama giderlerinin bir kısmının davacı üzerine bırakılmasına karar verilmesi ve davalı lehine vekalet ücretine hükmedilmesi doğru değildir." şeklinde belirtmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Dava, hizmet alım sözleşmesi kapsamında çalışan dava dışı işçiye iş mahkemesi kararı üzerine icra gereğince ödenen işçilik alacaklarının davalılardan rücuen tahsili istemine ilişkindir.

İş yeri devrinin esasları ve sonuçları 4857 sayılı İş Kanunu'nun 6. maddesinde düzenlenmiştir. Sözü edilen hükümde, iş yerinin veya bir bölümünün devrinde devir tarihinde mevcut olan iş sözleşmelerinin bütün hak ve borçlarıyla devralan işverene geçeceği öngörülmüştür. Devir tarihinden önce doğmuş ve devir tarihinde ödenmesi gereken borçlar açısından, devreden işverenle devralan işverenin birlikte sorumlu oldukları aynı Kanunun üçüncü fıkrasında belirtilmiş,
Yargıtay 9.Hukuk Dairesinin 05/10/2021 tarihli 2021/9973 Esas, 2021/13695 Karar sayılı ilamında . " İş yeri devri halinde kıdem tazminatı bakımından devreden işveren kendi dönemi ve devir tarihindeki son ücreti ile sınırlı olmak üzere sorumludur. Mülga 1475 sayılı Kanun'un 14. maddesinin ikinci fıkrasında, devreden işverenin sorumluluğu bakımından bir süre öngörülmediğinden, 4857 sayılı Kanun'un 6. maddesinde sözü edilen devreden işveren için öngörülen iki yıllık süre sınırlaması, kıdem tazminatı bakımından söz konusu olmaz. O halde kıdem tazminatı iş yeri devri öncesi ve sonrasında geçen sürenin tamamı için hesaplanmalı, ancak devreden işveren veya işverenler bakımından kendi dönemleri ve devir tarihindeki ücret ile sınırlı sorumluluk belirlenmelidir. Feshe bağlı diğer haklar olan ihbar tazminatı ve kullanılmayan izin ücretlerinden son işveren sorumlu olup, devreden işverenin bu işçilik alacaklarından herhangi bir sorumluluğu bulunmamaktadır." belirtmiştir.
Toplanan delillere, tarafların iddia ve savunmalarına, arabuluculuk son tutanağı ile karar vermeye elverişli bilirkişi raporuna ve tüm dosya kapsamına göre; somut uyuşmazlıkta davacı ile davalılar arasında asıl işveren alt işveren ilişkisi mevcut olup, 4857 sayılı Kanunun 2/6. maddesine göre, davacı asıl işverenin davalı alt işverenlerin dava dışı ...'a karşı, o işyeri ile ilgili İş Kanunundan kaynaklanan yükümlülükler nedeniyle alt işverenle birlikte müteselsilen sorumlu tutulduğu, yani kanun kapsamında, asıl ve alt işverenlerin dış ilişki itibariyle işçiye karşı müteselsil sorumlu oldukları, söz konusu düzenlemenin işçi alacağını güvence altına alma amacı taşıdığı, asıl ve alt işverenler arasındaki ilişkide ise, Borçlar Kanunun ve sözleşmeler hukukunun esas alınacaktır.
Buna göre somut olayda, davacı POSTA VE TELGRAF TEŞKİLATI ANONİM ŞİRKETİ'nin her bir davalı şirket ile ayrı ayrı hizmet alım sözleşmesi imzaladığı görülmüş olup, tarafların, sorumlulukların belirlenmesinde kanuna açıkça aykırı olmadıkça öncelikle sözleşme hükümleri, sözleşme eki teknik şartname ve ihale dokümanları nazara alınacaktır. Sözleşme eki genel şartname uyarınca, yüklenicinin istihdam ettiği işçinin muhatabı ve sorumlusunun yüklenici olmasına, yüklenicinin işçilerine ödemesi gereken kıdem tazminatı, fazla çalışma ücreti, ulusal bayram ve genel tatil ücreti gibi ödemelerdeki aksamalarda her türlü yasal sorumluluğun yükleniciye ait olmasına göre davacının asıl işveren olarak yaptığı ödemeden, işçinin davalı şirketlerde çalıştığı döneme isabet eden kısmı ile sınırlı olmak üzere davalıların sorumlu oldukları kanaatine varılmış, karar vermeye elverişli 06/11/2023 tarihli bilirkişi ek raporu doğrultusunda, davalı ... şirketi dışında bir davalının hizmet alım sözleşmesi olan dönemle sınırlı olmak üzere davanın kabulüne karar verilerek, rücuen alacağa ise taraflar tacir olduğundan talep gibi ödeme tarihinden itibaren avans faizi işletilmesine karar verilmiştir. Ayrıca davalı ... Taşımacılık Gıda Turizm İnşaat Temizlik Hizmetleri Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi tarafından 25/11/2020 tarihinde dava açıldıktan sonra 12/10/2022 tarihinde sorumluluk miktarı olan 1.740,95.TL.yi faizi ile birlikte ödeme yaptığı tespit edildiğinden bu davalı yönünden davanın konusu kalmadığından, buna göre bir karar verilmesine yer olmadığına, karar verilmiştir. Ancak davalı ... Şirketinin asıl alacak ve faizini ödemesi dava sonrası 12/10/2022 tarihinde olduğundan davanın açılmasına sebebiyet verdiğinden yukarıda belirtilen Yargıtay 3.H.D. İlamında dikkate alınarak bu dosya yönünden yargılama gideri ve vekalet ücretinden sorumlu olduğundan borçlu olup ödediği1.740,95.TL. Asıl alacak üzerinden (davacının tüm davalılardan toplam alacağı: 20.354,13.TL'dir) hesaplama yapılarak sorumlu tutalarak aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur
H Ü K Ü M ; Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere,
1-)Davanın KABULÜ ile, 18.613,18.-TL rücuen tazminatın her bir davalının hizmet alım sözleşmesi olan dönemle sınırlı olmak üzere,
I- A-)132,36.-TL davalı ... TERCÜME Taahhüt Sosyal Hizmetler Limited Şirketinden,
B-)5.364,34.-TL davalı ... YEMEK Tarım Temizlik Turizm Taşımacılık Sosyal Hizmetler Taahhüt Ticaret Limited Şirketinden,
C-)13.116,48.-TL davalı (İFLAS NEDENİYLE) TASFİYE HALİNDE ...Turizm Tekstil İnşaat Ve Otomotiv Sanayi ve Ticaret Limited Şirketinden,
Olmak üzere, ödeme tarihi olan 17/06/2020 tarihinden itibaren işleyecek olan AVANS Faizi ile birlikte davalılardan ayrı ayrı tahsili ile davacıya ödenmesine,
II-Davalı ... Taşımacılık Gıda Turizm İnşaat Temizlik Hizmetleri Sanayi Ve Ticaret Limited Şirketi tarafından dava açıldıktan sonra 12/10/2022 tarihinde ödeme yaptığı tespit edildiğinden bu davalı yönünden davanın konusu kalmadığından, BUNA GÖRE BİR KARAR VERİLMESİNE YER OLMADIĞINA,

2-) 492 sayılı Harçlar Kanunu uyarınca alınması gereken 1.271,47.TL karar ilam harcının dava açılışında davacıdan alınan 54,40.TL peşin harcın mahsubu ile eksik alındığı anlaşılan 1.217,07.- TL karar ilam harcının ;
A-)8,66.-TL davalı ... TERCÜME Taahhüt Sosyal Hizmetler Limited Şirketinden,
B-)350,76.-TL davalı ... YEMEK Tarım Temizlik Turizm Taşımacılık Sosyal Hizmetler Taahhüt Ticaret Limited Şirketinden,
C-)857,65.-TL davalı (İFLAS NEDENİYLE) TASFİYE HALİNDE ...Turizm Tekstil İnşaat Ve Otomotiv Sanayi ve Ticaret Limited Şirketinden,
D-)Ayrıca 269,85-TL red harcının dava sırasında ödemede bulunan davalı ... Taşımacılık Gıda Turizm İnşaat Temizlik Hizmetleri Sanayi Ve Ticaret Limited Şirketinden
Olmak üzere davalılardan ayrı ayrı tahsili ile hazineye gelir kaydedilmesine,

3. 6102 sayılı Türk Ticaret Kanununun 5/A ve 6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanununun 18/A-13.maddesi uyarınca alınması gereken 1.320,00.TL arabuluculuk ücretinin;
   A-)8.58.-TL davalı ... TERCÜME Taahhüt Sosyal Hizmetler Limited Şirketinden,
   B-)347,89.-TL davalı ... YEMEK Tarım Temizlik Turizm Taşımacılık Sosyal Hizmetler Taahhüt Ticaret Limited Şirketinden,

C-)850,63.-TL davalı (İFLAS NEDENİYLE) TASFİYE HALİNDE ...Turizm Tekstil İnşaat Ve Otomotiv Sanayi ve Ticaret Limited Şirketinden,
D-)112,90.-TL davalı ... Taşımacılık Gıda Turizm İnşaat Temizlik Hizmetleri Sanayi Ve Ticaret Limited Şirketinden Olmak üzere davalılardan ayrı ayrı tahsili ile hazineye gelir kaydedilmesine,

4-) Davacının yargılama sırasında yapmış olduğu 54.40.TL başvurma harcı, 347,60.TL peşin harç, 658.50.TL tebligat ve posta ücreti, 750,00.TL bilirkişi ücreti, olmak üzere toplam 1.810,50.TL yargılama giderinin ;
A-)11,77.-TL davalı ... TERCÜME Taahhüt Sosyal Hizmetler Limited Şirketinden,
B-)477,16.-TL davalı ... YEMEK Tarım Temizlik Turizm Taşımacılık Sosyal Hizmetler Taahhüt Ticaret Limited Şirketinden,
C-)1.166,71.-TL davalı (İFLAS NEDENİYLE) TASFİYE HALİNDE ...Turizm Tekstil İnşaat Ve Otomotiv Sanayi ve Ticaret Limited Şirketinden,
D-)154,86.-TL davalı ... Taşımacılık Gıda Turizm İnşaat Temizlik Hizmetleri Sanayi Ve Ticaret Limited Şirketinden
Olmak üzere davalılardan ayrı ayrı tahsili ile davacıya verilmesine,

5-) Davacının yargılamada vekil ile temsil edildiği anlaşıldığından yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca hesaplanan 17.900,00.TL vekalet ücretinin ;
A-)116,40-TL davalı ... TERCÜME Taahhüt Sosyal Hizmetler Limited Şirketinden,
B-)4.717,55.-TL davalı ... YEMEK Tarım Temizlik Turizm Taşımacılık Sosyal Hizmetler Taahhüt Ticaret Limited Şirketinden,
C-)11.535,00.-TL davalı (İFLAS NEDENİYLE) TASFİYE HALİNDE ...Turizm Tekstil İnşaat Ve Otomotiv Sanayi ve Ticaret Limited Şirketinden,
D-)1.531,05.-TL davalı ... Taşımacılık Gıda Turizm İnşaat Temizlik Hizmetleri Sanayi Ve Ticaret Limited Şirketinden,
Olmak üzere davalılardan ayrı ayrı tahsili ile davacıya verilmesine,

6-) Taraflarca yatırılan ve kullanılmayan gider ve delil avansının HMK'nin 333. maddesi uyarınca karar kesinleştikten sonra Hukuk Muhakemeleri Kanunu Gider Avansı Tarifesinin 5. maddesi dikkate alınarak yatıranlara iadesine,
Dair; davalı ... şirket vekilinin e-duruşmada yüzüne karşı , davacı vekili ile diğer davalı tarafların yokluğunda olmak üzere, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren, HMK.nun 345.maddesine göre 2 (iki) hafta içerisinde ... Bölge Adliye Mahkemesinde istinaf başvuru yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okundu usulen anlatıldı.27/12/2023

¸* Bu karar 5070 sayılı kanun gereğince elektronik imza ile imzalanmıştır*¸