mahkeme 2022/67 E. 2023/627 K.

T.C. ANKARA 13. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: 2022/8 Esas - 2023/891
T.C.
ANKARA
13. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

TÜRK MİLLETİ ADINA YARGILAMA YAPMAYA VE HÜKÜM VERMEYE YETKİLİ ANKARA 13. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ KARARIDIR

ESAS NO : 2022/8 Esas
KARAR NO : 2023/891

BAŞKAN : .....
ÜYE : .....
ÜYE : .....
KATİP : .....

DAVACI : .....
VEKİLİ : Av. .....

DAVALI : .....
VEKİLİ : Av. .....

DAVA : Alacak (Eser Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ : 04/01/2022
KARAR TARİHİ : 21/12/2023

Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Eser Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Davalı şirket ile davacı şirket arasında, 48. Bölge için; “ ..... Parkları Refüjleri Yeşil Alanları Mezarlıkları Bitkisel İnşaat Tesisat Elektrik Bakım ve Onarım İşi” konulu 11.02.2016 tarihli KDV hariç 3.421.793,08 TL bedelli sözleşme ve ...... Bölge için; “ ..... Parkları Refüjleri Yeşil Alanları Mezarlıkları Bakım Onarım Hizmet Alım İşi” konulu 27.02.2017 tarihli KDV hariç 3.499.101,42 TL bedelli sözleşme imzalandığını, sözleşmeler gereğinin davacı tarafından yerine getirilmediğini, işin kabulü yapılmasına rağmen, ...... Bölge için imzalanan sözleşme gereği 205.156,06 TL’lik teminat kesintisi ile 170.963,39 TL’lik emanet kesintisi ödenmediğini, ...... Bölge için için imzalanan sözleşme gereği 214.753,61 TL’lik teminat kesintisi ile 178.961,35 TL’lik emanet kesintisi ödenmediğini, davacı tarafından 07.12.2021 tarihinde davalı şirkete ihtarname çekilerek dava konusu tutarların 3 gün içerisinde ödenmesi gerektiğinin belirtildiğini, davacının tüm işleri eksiksiz yaptığını, hakedişlerinin ödendiğini, işin kabulünün yapıldığını, işlerle ilgili herhangi bir olumsuzluk bildirilmediğini belirterek davacı şirket ile davalı şirket arasında 48. Bölge için imzalanan 11.02.2016 tarihli sözleşme gereği 205.156,06 TL’lik teminat kesintisinin 14. Bölge için imzalanan 27.02.2017 tarihli sözleşme gereği 214.753,61 TL’lik teminat kesintisi olmak üzere toplam 419.909,67 TL’nin 31.03.2018 tarihinden itibaren işleyecek ticari faizi ile davacıya ödenmesi, davacı şirket ile davalı şirket arasında 48. Bölge için imzalanan 11.02.2016 tarihli sözleşme gereği ödenmemiş 170.963,39 TL’lik emanet tutarı ve ...... Bölge için için imzalanan 27.02.2017 tarihli sözleşme gereği ödenmemiş 178.961,35 TL’lik emanet tutarı olmak üzere toplam 349.924,74 TL’nin 31.03.2018 tarihinden itibaren işleyecek ticari faizi ile birlikte (2016 ve 2017 toplamı 769.834,41 TL’nin ) davacıya ödenmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP:Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Davacı yanın davalı şirket ile ... arasında akdedilen " ..... Parkları Refüjleri Yeşil Alanları Mezarlıkları Bitkisel İnşaat Tesisat Elektrik Bakım ve Onarım İşi ve " ..... Parkları Refüjleri Yeşil Alanları Mezarlıkları Bakım ve Onarım Hizmet Alım İşi " kapsamında, davalı ile karşılıklı imzalamış oldukları sözleşmeler uyarınca faaliyet gösterdiğini ve belli işleri ifa ettiğini, ilgili ihale kapsamında Yapım İşleri Genel Şartnamesi (Md. 44-Kesin Kabul)” ile “Yapım İşleri Muayene ve Kabul Yönetmeliği (Üçüncü Bölüm – Kesin Kabul)” uyarınca kesin kabul yapılmayışından kaynaklı 4735 Sayılı Kamu İhale Sözleşmeleri Kanunu'nun 13. ve 14. maddeleri uyarınca yapılan hesap kesintilerinin davacı yana yasal olarak iade edilememiş olduğunu, ilgili ihale kapsamında henüz kesin kabulün yapılmadığını, yapılan iş ve imalatların idarece kontrol edilip tespite konu olmadığından kesin hesabında yapılmadığını, dava konusu yapılan emanet kesintilerinden davalının herhangi bir sorumluluğunun bulunmadığını, emanet kesintilerinin yüklenici firmanın iş ve işlemlerinde eksik olması halinde ilgili eksikliklerin giderilmesi için kullanılacak bedeller olduğunu, idarenin henüz kesin kabulü yapılmadığından emanet kesintilerinin bu aşamada ne idarece ne de davalı tarafından ödenmesinin hukuka aykırı olacağının belirterek davanın reddini talep etmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE: Taraf delilleri toplanmış, ... İl Sınırları İçerisinde Bulunan Parklar, Refüjler, Yan Bantların Yeşil Alanları, Piknik Alanları, Rekreasyon Alanları, Mezarlıklar, Havuzlar ve Göletler İle Belediyemize Ait Tesislerin Bitkisel, İnşaat, Tesisat, Elektrik, Bakım ve Onarım Hizmet Alımı İşine ilişkin sözleşme ve ilgili belgelerden birer örnek temin edilmiş, tüm dosya kapsamı ve tarafların ticari defter kayıt ve belgeleri üzerinde bilirkişi incelemesi yapılmasına karar verilmiş olup mali müşavir, inşaat yüksek mühendisi ve nitelikli hesaplamalar uzmanı bilirkişiler tarafından yapılan inceleme sonucu düzenlenen raporda özetle; "taraflar arasında 27.02.2016 tarihli sözleşme (14. bölge) ...'nın taahhüdü altındaki iş bünyesinde bulunan 2017 yılı ..... ve 11.02.2016 tarihli sözleşme sözleşme (48. bölge) ile ...'nın taahhüdü altındaki 2016/48 bölge bitkisel, inşaat, tesisat, elektrik bakın ve onarım hizmet işi ile ilgili sözleşme imzalandığını, davalı ... şirketi ile ... arasında ..... İl Sınırları İçerisinde Bulunan Parklar, Refüjler, Yan Bantların Yeşil Alanları, Piknik Alanları, Rekreasyon Alanları, Mezarlıklar, Havuzlar ve Göletler İle Belediyemize Ait Tesislerin Bitkisel, İnşaat, Tesisat, Elektrik, Bakım ve Onarım Hizmet Alınmasına ait sözleşme konulu ..... ihale kayıt numaralı sözleşme imzalandığı, asıl iş kapsamında dava dışı idare ile davalı arasında imzalanan ana sözleşmenin ekleri arasında hizmet işleri genel şartnamesi, idari şartname, sözleşme tasarısı, birim fiyat tarifleri ve özel teknik şartnamenin bulunduğu, bu sözleşmeye konu işin 48. ve 14. bölgeleri kapsayan aynı konulu işler için davacı taşeron ile davalı ana yüklenici arasında alt yüklenici sözleşmesi imzalandığı, alt yüklenici sözleşmelerinin sözleşmelerin ekleri başlıklı 4. maddesi ile ana sözleşme ve eklerinin bu davaya konu işe ait sözleşmenin ekleri ve ayrılmaz parçaları arasında sayıldığı, defter içlemleri ve kayıtlardan davacı hakedişlerinden 48. Bölge için imzalanan sözleşme gereği 205.156,06 TL'lik teminat kesintisi ile 170.963,39 TL'lik emanet kesintisinin yapıldığı ve ödenmediği, 14. Bölge için imzalanan sözleşme gereği 214.753,61 TL'lik teminat kesintisi ile 178,961,35 TL'lik emanet kesintisinin yapıldığı ve ödenmediğinin görüldüğü, taraflar arasında bağıtlanan 2 ayrı sözleşmenin 6. maddesine göre teminatların iadesi için kabul işleminin yapılarak kabul noksanlıklarından dolayı taşeronun borcunun olmadığının tespit edilmesi ve ... ilişiksiz belgesinin ibrazı gerektiğini, işin taraflar arasındaki sözleşmelerde işin kabulünün yapıldığı ve taşeronun sözleşmeye konu işten kaynaklı ... borcunun olmadığına ilişkin ilişiksiz belgesine rastlanmadığı, ... yazısında hizmet işleri kabul tutanağının 22.01.2019 tarihinde idarece onaylandığı, ancak kesin hesap rapor ve hakedişin onaylanmadığının belirtildiği, hizmet işleri genel şartnamesinin 50. ve 51. maddelerine göre kabul işlemleri 22.01.2019 tarihinde yapıldığına göre 60 gün içinde yani 22.03.2019 itibariyle kesin hesap raporunun düzenlenmesi gerektiğini, ancak kesin hesap raporunun idarece yapılmadığının anlaşıldığı, diğer yandan kesin hesap yapılsa bile ... ilişiksiz belgesinin bile idareye ibrazının gerektiği, alt yüklenici sözleşmesinin 7. maddedeki düzenleme gereği kesintilerin iadesinin kabulün yapılması ve kesin hakedişin düzenlenmiş olması şartlarına bağlandığı, ..... yazısında kabulün yapıldığının anlaşıldığı, davacının hakedişlerinden kesilen emanet kesintisinin iadesinin gerektiği, teminat kesintisinin ...'dan ilişiksiz belgesinin alınması müteakip ödenmesinin gerektiği" ifade edilmiştir.
... yazılan yazı cevaplarında idare ile yüklenici arasında imzalanan 20.01.2016 tarihli sözleşmeye konu işin 02.04.2018 tarihi itibari ile bitirildiği, hizmet işleri kabul tutanağının 22.01.2019 tarihinde onaylandığı, kesin hesap raporunun 18.02.2022 tarihinde onaylandığı söz konusu hizmet işine ait yüklenici ... Şirketinden %6 kati teminat karşılığı alınan teminat mektuplarının yüklenicinin idarede bulunan muhtelif işleri nedeniyle doğmuş olan ve tahakkuka bağlanarak ödeme emri belgesi düzenlenmiş alacaklarından teminat tutarı kadar alacağının emanete alınması koşulu ile iade edilmesinin uygun değerlendirildiğinin bildirildiği anlaşılmıştır.
Dava; taraflar arasında imzalanan 11.02.2016 tarihli ve 27.02.2017 tarihli alt yüklenici sözleşmeleri kapsamında davalı uhdesinde bulunan teminat kesintileri ile emanet kesintilerinin iadesi talebine ilişkindir.
Davalı yüklenici ile dava dışı idare arasında imzalanan 20.01.2016 tarihli " ..... İl Sınırları İçerisinde Bulunan Parklar, Refüjler, Yan Bantların Yeşil Alanları, Piknik Alanları, Rekreasyon Alanları, Mezarlıklar, Havuzlar ve Göletler İle Belediyemize Ait Tesislerin Bitkisel, İnşaat, Tesisat, Elektrik, Bakım ve Onarım Hizmet Alımı İşi"ne ilişkin sözleşme kapsamında davacı alt yüklenici ile davalı yüklenici arasında 2016/48. Bölge bitkisel, inşaat, tesisat, elektrik, bakım onarım işine ilişkin 11.02.2016 tarihli, 2017 yılı ...... Bölge bakım, onarım hizmet alımı işine ilişkin 27.02.2017 tarihli alt taşeron sözleşmeleri imzalanmıştır.
Davalı yüklenici ile dava dışı idare arasında imzalanan 20.01.2016 tarihli sözleşme kapsamında davacı alt yüklenici ile davalı yüklenici arasında imzalanan ..... Bölge bitkisel, inşaat, tesisat, elektrik, bakım onarım işine ilişkin 11.02.2016 tarihli sözleşme gereğince davacı hakedişlerinden kesilen 205.156,06 TL teminat kesintisi ile 170.963,39 TL emanet kesintisinin yine 2017 yılı ..... bakım, onarım hizmet alımı işine ilişkin 27.02.2017 tarihli alt taşeron sözleşmesi gereğince davacı hakedişlerinden kesilen 214.753,61 TL teminat kesintisi ile 178.961,35 TL emanet kesintisinin davalı tarafından davacıya ödenmemiş olduğu dava kapsamı ile sabittir.
Davacı yan, davalı ile imzalanan her iki alt yüklenici sözleşmesi kapsamında edimini eksisiz yerine getirdiğini, işin kabulünün yapıldığını belirterek sözleşme gereği davalı uhdesinde bulunan teminat ve emanet kesintilerinin iadesi talebinde bulunmuş, davalı yan ise Yapım İşleri Genel Şartnamesi ve Kamu İhale Sözleşmeleri Kanunundaki düzenlemeler gereğince teminat ve emanet kesintilerinin bu aşamada iade edilmeyeceğini ileri sürülmüştür.
Uyuşmazlık, alt yüklenici sözleşmeleri kapsamında teminat ve emanet kesintilerinin iadesine ilişkin koşulların gerçekleşip gerçekleşmediği noktasında toplanmaktadır.
Taraflar arasında imzalanan 11.02.2016 tarihli ve 27.02.2017 tarihli sözleşmelerin; sözleşmenin ekleri başlıklı 4. maddesi "Yüklenici, ...'nın ... ile yapmış olduğu işin Ana Sözleşmesini, bu sözleşmenin eki Teknik Şartname, İdari Şartname vs. eklerini incelediğini, iı(ıcelettiğini her haliyle (fiyat farkı hükümleri hariç) kabul ettiğini ve Ana Sözleşme ile belirtilen şartnamelerin bu sözleşmenin eki ve ayrılmaz bir parçası olduğunu kabul etmiştir..." teminata ilişkin esaslar başlıklı 6. maddesi "Yüklenici sözleşme bedelinin %6'sı tutarında teminat verecektir... Teminat mektubu vermemesi durumunda, toplam teminat tutarı kadar hakedişlerinden %6 oranında nakit kesinti yapılacaktır. Bu kesintilerin, teminat mektubu ile değiştirilebilmesi için yüklenicinin sözleşme bedelinin %46'sı tutarında kesin ve süresiz olarak düzenlenmiş, teminat mektubu vermesi zorunludur.
Yüklenici işbu sözleşme konusu işleri sözleşme hükümlerine, sözleşmenin eklerine ve teknik şartname hükümlerine uygun bir biçimde ifa etmesi, vergi ve ... borçlarının olmadığını tevsik eden güncel resmi belgeleri ...'ya teslim etmesi ile ...'nın İdareye işin kabulünü yaptırması aşamasında çıkabilecek noksanlıklar ve yüklenicinin ...'ya yatırdığı prim tutarının ...'nın işbu sözleşmede yazılı keşif bedeline göre belirleyeceği prim tutarı arasında fark, ceza ve muhtelif borçların çıkması riskine ve bu işte çalıştırdığı işçilerinin her türlü ücrete ilişkin muhtemel alacaklarına karşı ...'da tutulur. Bu teminat ...'nın bu işle ilgili ...'dan soğuk damgalı ilişiksizlik belgesini alarak İdareden teminatını çözdürmesinden sonra ve yukarıda bahsedilen konularda bir soruna rastlanmaz ise kendisine iade edilir." kesintiler başlıklı 7. maddesi "..., yüklenicinin her hakedişinden (KDV hariç) hakediş bedelinin %5'i kadar emanet kesintisi yapacaktır. Yapılan bu kesintiler, yüklenicinin ... ile işin kabulünü yapması ve kesin hakedişinin (sözleşme bitim tarihinde düzenlenen ve Büyükşehir Belediyesince - onaylanmış hakedişin) onaylanmasından sonra kesilen emanet tutarı yükleniciye iade edilecektir." şeklinde düzenlenmiştir.
Alt yüklenici sözleşmelerinin 6. maddesinde davacı alt yükleniciden sözleşme bedelinin %6'sı oranında alınan teminatın davacı alt yüklenicinin sözleşme konusu işleri sözleşme hükümlerine, sözleşmenin eklerine ve teknik şartname hükümlerine uygun bir biçimde ifa etmesi, vergi ve ... borçlarının olmadığını tevsik eden resmi belgeleri davacı yükleniciye teslim etmesi yanında davalı yüklenicinin bu işle ilgili ... ilişiksiz belgesini alarak dava dışı idareden teminatını çözdürmesinden sonra iade edileceği öngörülmüştür.
Davacı alt yüklenici tarafından yargılama safahatında 22.03.2023 tarihli dilekçe ekinde ...'dan temin edilen borcu yoktur yazıları sunulmuş ise de dava tarihi itibariyle sözleşmelere konu işe ilişkin vergi ve ... borçlarının olmadığını tevsik eden resmi belgeleri dava tarihi itibariyle davalı yükleniciye teslim etmiş olduklarına ilişkin bir ispat vasıtası sunulmadığı gibi sözleşmelerin 6. maddesinde ön görülen davalı yüklenicinin dava dışı idare nezdinde bulunan teminatını çözdürmüş olması koşulununda yerine getirilmemiş olduğu, zira ... 13.10.2023 tarihli cevabi yazı ve eklerinde ana sözleşme kapsamında davalı yükleniciden alınan teminat mektuplarının ana sözleşmenin 11.3. maddesi ile 4734 sayılı kanunun 34. maddesi kapsamında teminat tutarı kadar yüklenici alacağının emanete alınması koşulu ile teminat mektuplarının yükleniciye iade edildiği bildirilmekle nakde dönüşen teminatın hali hazırda davalı yükleniciye iade edilmemiş olduğu anlaşıldığından davacı alt yükleniciye teminatın iadesi koşullarının gerçekleşmediği sonucuna varılmıştır.
Alt yüklenici sözleşmelerinin 7. maddesinde davacı alt yüklenicinin hakedişinden kesilen %5 emanet kesintisinin taraflar arasında işin kabulünün yapılması ve ..... sözleşmenin bitim tarihinde düzenlenen kesin hakedişin onaylanmasından sonra iade edileceği ön görülmüş olmakla taraflar arasındaki sözleşmelere konu işlerin kabulüne yönelik bir bilgi ve belge sunulmamış ise de ana sözleşme kapsamında 22.01.2019 tarihinde kabul işleminin yapıldığı anlaşılmakla birlikte davalı ile dava dışı idare arasındaki sözleşmeye ilişkin kesin kabul tutanağının işbu dava tarihinden sonra 18.02.2022 tarihinde onaylınmış olması karşısında dava tarihi itibariyle sözleşmelerin 7. maddesinde öngörülen emanet kesintisinin iadesine ilişkin koşulun gerçekleşmemiş olması nedeniyle davacının dava tarihi itibariyle yerinde görülmeyen teminat kesintisinin ve emanet kesintisinin iadesi talebinin reddine dair aşağıdaki şekilde karar vermek gerekmiştir.
HÜKÜM:Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davanın reddine,
2-Alınması gereken 269,85 TL harcın peşin alınan 13.146,85 TL harçtan mahsubu ile 12.877‬,00 TL harcın karar kesinleştiğinde ve talep halinde davacıya iadesine,
3-6325 sayılı yasanın 18/A maddesi ve Arabuluculuk Asgari Ücret Tarifesi gereğince belirlenen 1.320,00 TL arabuluculuk ücretinin davacıdan alınarak hazineye gelir kaydına,
4-Davalı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihindeki AAÜT uyarınca takdiren 113.776,82 TL ücreti vekaletin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
5-Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin davacı üzerinde bırakılmasına,
6-Davalı tarafından sarfedilen yargılama gideri bulunmadığından bu hususta karar verilmesine yer olmadığına,
7-Sarf edilmeyen gider avansının karar kesinleştiğinde ve talep halinde yatıran tarafa iadesine,

Dair davacı vekilinin ve davalı vekilinin yüzlerine karşı, gerekçeli kararın tebliğ tarihinden itibaren yasal 2 haftalık sürede mahkememize müracaat ile ..... Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf başvuru yolu açık olmak üzere oy birliği ile verilen karar açıkca okunup usulen anlatıldı.
21/12/2023
Gerekçeli kararın yazıldığı tarih: 12.01.2024

Başkan .....

Üye .....

Üye .....

Katip .....