mahkeme 2021/407 E. 2023/401 K.

T.C. ANKARA 13. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: 2021/407 Esas - 2023/401
T.C.
ANKARA
13. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

TÜRK MİLLETİ ADINA YARGILAMA YAPMAYA VE HÜKÜM VERMEYE YETKİLİ ANKARA 13. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ KARARIDIR

ESAS NO : 2021/407 Esas
KARAR NO : 2023/401

BAŞKAN : ....
ÜYE : ....
ÜYE : ........
KATİP : ....

DAVACI : ....
VEKİLİ : Av. ....

DAVALI : 1- ....
VEKİLİ : Av. ....

DAVALI : 2- ....
VEKİLLERİ : Av. ....
Av. ....

DAVA : Alacak
DAVA TARİHİ : 12/07/2021
KARAR TARİHİ : 01/06/2023

Mahkememizde görülmekte olan Alacak davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Davalıların .... Adi Ortaklığı kurarak .... yatırımında kullanılmak üzere ihtiyacı olan ürünlerin temini için davacı ile .... imzaladığını, 10.09.2018 tarihinde imzalanan sözleşme doğrultusunda davacının kendisine atfı kabil bir kusuru olmadan iş programına uyduğunu, davacının temin ettiği 9 adet ... marka santrifuj su soğutma gruplarının sevkiyatını gerçekleştirerek davalıların sorumlulukları kapsamında ödemelerini yapmalarını talep ettiği, 01.08.2019 tarihli yazıyla sözleşmenin 4.1.3 hükmü gereğini ardiye-demuraj maliyetlerinin oluştuğunun bildirildiğini, davalıların ödeme ile ilgili yükümlülüklerini gerçekleştirilmemiş olmalarından kaynaklı sözleşmeye konu ekipmanların gümrükte beklemesinden dolayı demuraj liman ve ardiye masraflarının oluştuğunu, cihazların mülkiyetinin kaybedilmemesi için davacının ithalatı tamamlamak zorunda kaldığının, kendilerininde gümrükte devrin mümkün olmaması nedeniyle de yurt içi KDV olarak verilebileceğinin bildirildiğinin, taraf vekillerinin 18.12.2019 tarihinde sözleşmeye ek protokol yaptıklarını, protokolde davalıların ürünlerin zamanında millileştirilememesinden kusurlu olduğunu kabul ettiğini, ürünlerin millileştirilmek zorunda kalınması nedeniyle ek KDV doğduğunun ek protokolün 4. maddesi uyarınca KDV bedelini içerir faturanın davacı tarafından gönderilmesinden itibaren 10 gün içinde ödeme yapılmasının davalılar tarafından kabul ve taahhüt edildiğini, davalıya kesilen faturanın zamanında ödenmediğini, KDV'ye ilişkin faturanın Ocak 2021 sonunda ödendiğini ek protokolün 4. maddesi uyarınca ödemeleri gereken 270.092 Euro KDV bedelinin vade tarihinde ödenmemesi sebebiyle ek protokolün 6. maddesine istinaden katlanmak zorunda kalınan depolama, liman, demuraj, ardiye, navlun masraflarının davalılardan tahsili için iş bu davanın açıldığını belirterek toplam 1.448.480,56 TL alacağın ticari faizi ile birlikte davalılardan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP:Davalılar vekili cevap dilekçesinde özetle; Davalılar tarafından 11.09.2019 tarihinde davacıya gönderilen yazı cevabında belirtildiği üzere sözleşme madde 2.3 kapsamanda taraflar arasında ancak günlü yazışmaların e-posta ile yapılabileceğini ancak bildirimlerin belirtilen adreslere yazılı olarak yapılması gerektiğinin yer aldığını, dava konusu herhangi bir maliyete davalılar tarafından sebebiyet verilmediğini, ilgili protokolün 5. maddesi uyarınca ...'in ...-... kusuru nedeniyle sözleşme konusu ürünlerin zamanında millileştirilmemesinden doğan demuraj, ardiye, depolama masraflarının .... rücu etmeyecektir denildiğini, söz konusu maddenin davacının rücu hakkının kalmadığını açıkça ortaya koyduğunu, ek maliyete ilişkin sunulan faturaların davalılarca kabul edilmediğinin faturalardaki zararların varlığı davacı tarafça ispat edilemediği gibi protokol ilgili maddesi uyarınca davalıya rücu olanağının bulunmadığını belirterek davanın reddini talep etmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE: Taraf delilleri toplanmış, .... esas sayılı takip dosyası örneği celp olunmuş, tüm dosya kapsamı ile davacı yanın ticari defterlerinin incelenmesi bakımından .... Mahkemesine talimat yazılmış, mali müşavir bilirkişi tarafından yapılan inceleme sonucu düzenlenen raporda özetle; "Davacının yasal defter kayıtlarında davalıdan cari hesap bakiyesi olarak 270.092,88 Euro karşılığı 1.348.836,78 TL tutarında alacaklı olarak görüldüğü" ifade edilmiştir.
Tüm dosya kapsamı ile davalıların oluşturduğu adi ortaklığın ticari defterleri üzerinde bilirkişi incelemesi yapılmasına karar verilmiş mali müşavir, gümrük ve dış ticaret uzmanı ile nitelikli hesaplamalar uzmanı bilirkişiler tarafından yapılan inceleme sonucu düzenlenen kök ve ek raporlarda özetle; "Taraflar arasında 10.09.2019 tarihinde soğutma grupları satış ve devreye alma sözleşmesi imzalandığı sözleşmenin 2.3 maddesinde "Taraflarından birinin diğerine göndereceği her türlü bildirim, talep, talimat yazışma veya başka herhangi bir belge aşağıda belirtilen adreslere yazılı olarak gönderilecektir... Tedarikçinin herhangi bir bildirimin gereğini zamanında yerine getirmekte gecikmesi yada yerine getirmemesi nedeniyle iş verinin yaptığı masraflardan ve/veya uğrayabileceği kayıplardan tedarikçi sorumludur. Taraflar arasında yapılacak günlük yazışmalar e-posta ile yapılabilir." düzenlemesine gidildiği, taraflar arasında imzalanan 18.12.2019 tarihli ek protokolün "... ... toplam sözleşme bedelinin %50'si tutarında avans teminat mektubunu 27/11/2018 tarihinde ...-...'e sunmuştur. ...-..., ...'in hesabına 18/12/2018 tarihinde 840.712 Euro avans ödemesi ve 29/05/2018 tarihinde 123.017 Euro ödeme yapmıştır. Sözleşme gereği ödenmesi gereken kalan bakiye olan 750.258 Euro bedelin ...-... tarafından zamanında yapılmaması sebebi ile ..., ...-...'in yapması gereken 147.546 Dolar bedelli ardiye, demuraj, ve depolama gümrük devir işlemleri masraflarını yapmış ve ilgili mallar ... tarafından millileştirilerek 270.092 Euro bedelli KDV ödenmiştir" şeklinde yer verilen 3. maddesi ile "Sözleşme gereği ödenmesi gereken kalan bakiye olan 750.258 Euro bedelin ...-... tarafından zamanında ödenmediği” hususunun ...-... tarafından kabul edilerek imza edildiği, ilgili malların ... tarafından millileştirilerek 270.092 Euro bedelli KDV ödendiği hususunun da ek protokolle iki tarafça kabul edilerek imza altına alındığı, ek protokolün 4. maddesinde yer alan taraflar ...-...'in kusuru nedeniyle sözleşme konusu ürünlerin zamanında millileştirilememesinden doğan iş bu Protokolun 3. maddesinde belirtilen toplam KDV bedeli olan 270.092 Euro bedeli ...-...'in ödeyeceği hususunda anlaşmışlardır. ...-... söz konusu ödemeyi ...'in KDV bedelini de içerir faturasının gönderilmesine müteakip on gün içinde yapmayı kabul, taahhüt ve beyan eder.”” düzenlemesi çerçevesinde ...-...'in 270.092 Euro bedelli KDV'yi ödemeyi kabul, taahhüt ve beyan ettiği, ek protokolün 5. maddesinde yer alan “..., ...-...'in kusuru nedeniyle sözleşme konusu ürünlerin zamanında millileştirilememesinden doğan demuraj, ardiye, depolama masraflarını ...-...'e rücu etmeyecektir.” düzenlemesine binaen ...'in demuraj, ardiye, depolama masraflarını ...-...'e rücu edemeyeceğini kabul ettiği, diğer taraftan ek protokolün 6. maddesinde yer alan ” '... , ...-... tarafından yapılacak işbu protokolün 4. maddesine konu KDV ödemesine müteakip 7 gün içinde ürünleri ...-...'”e teslim etmeyi kabul, beyan ve taahhüt eder. Ödemenin zamanında yapılmaması durumunda gecikilen gün kadar teslim süresine ilave edilecektir. Gecikilen her takvim günü için oluşacak depolama maliyeti ...-...'e rücu edilecektir. ...” hükmünden, KDV bedeli olan 270.092 Euro bedeli ...-...'in zamanında ödememesi halinde depolama masraflarının ...-...'e rücu edileceği hususunun anlaşılabileceği, davacı tarafından davalılar aleyhine 23/07/2020 tarihinde, 25/12/2019 tarihli 1.710.608,88 Euro bedelli faturadan bakiye 270.092,88 Euro tutarlı asıl alacak için .... E. Sayılı dosyası ile icra takibinde bulunulduğu, KDV bedeli olan 270.092,88 Euro'nun davalı ortaklık tarafından 27.01.2021 tarihinde ödendiği, davacı şirket yasal defterlerinde, ardiye, demuraj, navlun, depolama v.b. masraflara ilişkin toplam 1.448.480,56 TL tutarında alınan faturaların kayıtlı olduğu, ancak bahse konu faturalara ilişkin ortaklık yasal defterinde herhangi bir kayda rastlanılmamış olduğu" ifade edilmiştir.
Dava; taraflar arasında imzalanan 10.09.2018 tarihli Soğutma Grupları Satış ve Devrele Alma Sözleşmesi ile 18.12.2019 tarihli ek protokol kapsamında sarfedildiği iddia edilen ardiye, demuraj, navlun, depolama masraflarının davalılardan tahsili talebine ilişkindir.
Davacı ile davalıların oluşturduğu adi ortaklık arasında soğutma grubu temin montaj ve devreye alma işleri konulu 10.09.2018 tarihli satış ve devreye alma sözleşmesi imzalandığı, ardından 18.12.2019 tarihli sözleşmenin ayrılmaz bir parçası olduğu ifade edilen ek protokolün imzalanmış olduğu, protokolün 3. maddesinde sözleşme gereği ödenmesi gereken bakiye bedelin ...-... tarafından zamanında yapılmaması sebebiyle ...'in ...-... yapması gereken 147.546 Dolar bedelli ardiye, demuraj ve depolama gümrük devir işlemleri masraflarını yaptığı ve ilgili malların ... tarafından millileştirilerek 270.092 Euro bedelli KDV'nin ödendiği ifade edilmiş protokolün 4. maddesinde ise tarafların ...-... kusuru nedeniyle sözleşme konusu ürünlerin zamanında millileştirilmesinden doğan işbu protokolün 3. maddesinde belirtilen toplam KDV bedeli 270.092 Euro bedeli ...-... ödeyeceği konusunda anlaştıkları ...-... söz konusu ödemeyi ...'in KDV bedelini içerir faturasının göndermesine müteakip 10 gün içinde yapmayı kabul, taahhüt ve bayan ettiği ifade edilmiştir.
Ek protokolün 5. maddesinde ...'in ...-... kusuru nedeniyle sözleşme konusu ürünlerin zamanında millileştirilmemesinden doğan demuraj, ardiye, depolama masraflarını, ...-...'e rücu etmeyeceği öngörülürken protokolün 6. maddesinde ise ...'in ...-... tarafından 4. maddeye konu KDV ödemesini müteakip 7 gün içerisinde ürünleri ...-...'e teslim edeceği, ödemenin zamanında yapılmaması durumunda gecikilen gün kadar teslim süresine ilave edileceği ve gecikilen her takvim günü için oluşacak depolama maliyetinin ...-...'e rücu edileceği ödenenin ...-Türlerler tarafından hiç yapılmaması halinde ise sözleşme konusu ürünlerin zamanında millileştirilmemesinden doğan demuraj, ardiye, depolama masraflarının ...-... rucü edileceği taraflarca kararlaştırılmıştır.
Davacı yan talebini ek protokolün 6. maddesine dayandırmıştır. Protokolün 5. Maddesinde ...'in ...-...'in kusuru nedeniyle sözleşme konusu ürünlerin zamanında millileştirilmemesinden doğan demurj, ardiye, depolama masraflarını ...-... rücu etmeyeceği ifade edilirken protokolün 6. maddesinde ...-... tarafından KDV ödemesinin zamanında yapılmaması durumunda gecikilen her takvim günü için oluşacak depolama faaliyetinin davacı tarafından davalılara rücu edileceği KDV ödememesinin hiç yapılamaması halinde ise ürünlerin zamanında millileştirilmemesinden doğan demuraj, ardiye, depolama masraflarının davalılara rücu edileceği öngörülmüş olmakla uyuşmazlığın çözümünde 270.092 Euro KDV bedeli yönünden protokolün 4. maddesine dayalı olarak ödeme zamanının tespiti önem kazanmaktadır.
Taraflar arasında düzenlenen 10.09.2018 tarihli sözleşmenin 2.3 maddesinde taraflardan birinin diğerine göndereceği her türlü bildirim, talep, talimat, yazışma veya başka herhangi bir belgenin aşağıda belirtilen adreslere yazılı olarak gönderileceği tarafların söz konusu adreslerinde herhangi bir değişiklik olması durumunda yeni tebligat adresini diğer tarafa en geç 5 gün içerisinde yazılı olarak bildireceği, tarafların adres değişikliğini diğer tarafa yazılı olarak bildirmediği sürece bu adrese yapılan tebligatların yasal olarak usulüne uygun olarak yapılmış ve geçerli olacağını beyan ve taahhüt ettikleri, taraflar arasında yapılacak günlük yazışmaların e-posta ile yapılabileceği ön görülmüş olmakla 270.092 Euro KDV bedelini de içeren 25.12.2019 tarihli 1.710.608,88 Euro bedelli davacı faturasının davalılara tebliğinine ilişkin tebliğ belgesinin ibrazı yönünde davacı yana verilen süre gereğince sunulan 10.11.2022 tarihli dilekçe içeriğinde davacı şirket çalışanının davalı yanın çalışanının olduğu mail grubuna faturayı göndermiş olduğunun beyan edildiği görülmüştür.
Dosya kapsamı uyarınca sözleşme konusu ürünlerin KDV bedeli olan ve davacı tarafından ilamsız takibe konu edilen 270.092 Euro'nun 27.01.2021 tarihinde davalıların oluşturduğu iş ortaklığı tarafından ödenmiş olduğu anlaşılmış ise de ek protokolün 4. maddesi gereğince davalıların oluşturduğu iş ortaklığının 270.092 Euro KDV bedelini ödeme zamanının KDV bedelini de içeren davacı faturasının gönderilmesini müteakip 10 gün olduğu, fatura gönderim şeklinin ise yanlar arasındaki sözleşmenin 2.3 maddesi gereğince maddede belirtilen adrese yazılı olarak gönderilmesi gerektiği halde davalıların çalışanının içinde bulunduğu mail grubuna mail yolu ile gönderilmiş olması karşısında davacı tarafından usulüne uygun fatura gönderimi yapılmadığından protokolün 6. maddesi kapsamında 4. maddeye dayalı KDV ödemesinin gecikmesinden söz edilemeyeceği ve buna bağlı olarak davacının geciken her gün için gerçekleşen depolama maliyetini rücu hakkının bulunmadığı sonuç ve kanaatine varılmış, protokolün 4 ve 6. maddeleri kapsamında rücu koşullarının oluşmaması ve protokolün 5. maddesi gereğince de davacı tarafından davalıların oluşturduğu iş ortaklığının kusuru nedeniyle sözleşme konusu ürünlerin zamanında millileştirilmemesinden doğan demuraj, ardiye, depolama masraflarının iş ortaklığına rücu edilmeyeceği düzenlemesi gereğince yerinde görülmeyen davanın reddine dair aşağıdaki şekilde karar vermek gerekmiştir.
HÜKÜM:Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davanın reddine,
2-Alınması gereken 179,90 TL harcın peşin alınan 24.736,43 TL harçtan mahsubu ile 24.556,53 TL harcın karar kesinleştiğinde ve talep halinde davacıya iadesine,
3-6325 sayılı yasanın 18/A maddesi ve Arabuluculuk Asgari Ücret Tarifesi gereğince belirlenen 1.320,00 TL arabuluculuk ücretinin davacıdan alınarak hazineye gelir kaydına,
4-Davalılar kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihindeki AAÜT uyarınca takdiren 163.878,44 TL ücreti vekaletin davacıdan alınarak davalılara verilmesine,
5-Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin davacı üzerinde bırakılmasına,
6-Davalılar tarafından yapılan 119,60 TL yargılama giderinin davacıdan alınarak davalılara verilmesine,
7-Sarf edilmeyen gider avansının karar kesinleştiğinde ve talep halinde yatıran tarafa iadesine,

Dair davacı vekilinin ve davalılar vekilinin yüzlerine karşı, gerekçeli kararın tebliğ tarihinden itibaren yasal 2 haftalık sürede mahkememize müracaat ile .... Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf başvuru yolu açık olmak üzere oy birliği ile verilen karar açıkca okunup usulen anlatıldı. 01.06.2023
Gerekçeli kararın yazıldığı tarih: 20.06.2023

Başkan ....

Üye ....

Üye ....

Katip ....