mahkeme 2023/489 E. 2024/304 K.

T.C. ... 12. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: 2023/489 Esas - 2024/304
TÜRK MİLLETİ ADINA YARGILAMA YAPMAYA VE HÜKÜM VERMEYE YETKİLİ
T.C.
...
ON İKİNCİ ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
K A R A R

ESAS NO : 2023/489
KARAR NO : 2024/304

DAVA : Tazminat (Ölüm Ve Cismani Zarar Sebebiyle Açılan Tazminat)
DAVA TARİHİ : 06/10/2017
KARAR TARİHİ : 21/05/2024
G. KARAR YAZIM TARİHİ : 07/06/2024
Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Ölüm Ve Cismani Zarar Sebebiyle Açılan Tazminat) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA:Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; 06.06.2017 tarihinde davalıya ZMMS poliçesiyle sigortalı olan ... plaka sayılı aracın, davacının yolcu olarak bulunduğu tescilsiz motosiklete çarparak davacının yaralanmasına sebep olduğu, davacının gelirinin asgari ücret düzeyinde olduğu belirterek ve fazlaya ilişkin hakları saklı tutularak 3.200,00-TL daimi maluliyet tazminatı ve 100-TL geçici iş göremezlik tazminatı olmak üzere toplam 3.300,00- TL tazminatın davalı sigorta şirketine başvuru tarihi olan 26.09.2017 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davacı vekili , davasını ıslah ederek müvekkili gelirinin yıllık 100.000,00 TL üzerinde olduğunu, HMK'nın 107. Maddesi gereğince belirsiz alacak davası açtıklarını belirtmiştir. Yine 17.06.2020 tarihli bedel arttırım dilekçesi ile; geçici iş göremezlik zararının 28.996,41TL ve daimi sakatlık zararının 331.003,59 TL olarak hesaplandığını belirterek, daimi maluliyet tazminatı 330.000 TL, geçici iş göremezlik tazminatı 28.996,41 TL olmak üzere toplam 358.996,41 TL tazminatın 26.06.2017 kaza tarihinden itibaren işleyecek faizi ile davalıdan tahsilini istemiştir.
CEVAP:Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle: davalının sorumluluğunun sigortalı araç sürücüsünün kusuru ve poliçe limiti ile sınırlı olduğunu, geçici iş görmezlik ve bakıcı giderlerinden sorumluluğu bulunmadığını, davacının kask takmaması nedeniyle müterafik kusuru olup olmadığının mahkemece tespitini, kusur oranı ve maluliyetin Adli Tıp Kurumundan alınacak rapor ile belirlenmesini, Sigorta Genel Şartlarına göre hesaplama yapılması gerektiğini belirterek, davanın reddini savunmuştur.
DELİLLER, DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Dava, trafik kazası nedeniyle ZMMS poliçesine dayalı olarak maddi tazminat istemine ilişkindir.
Mahkememizce deliller toplanarak yapılan yargılama neticesinde 18/11/2020 tarih ve 2017/695E, 2020/661K sayılı kararımızla; ( ... Üniversitesi Tıp Fakültesi Adli Tıp Anabilim Dalı Başkanlığından alınan raporda; Özürlülük Ölçütü, Sınıflandırması ve Özürlülere Verilecek Sağlık Kurulu Raporları Hakkında Yönetmelik çerçevesinde düzenlenen raporda, %9 kalıcı maluliyet, 9 ay süre ile geçici iş görmezlik halinde kaldığı, makine mühendisi bilirkişi ve aktüer bilirkişiden alınan raporda; davalıya sigortalı araç sürücüsünün %100 kusurlu, olduğu, hesap bilirkişisince; TRH 2010 yaşam tablosu ve 1,80 teknik faize göre asgari ücret üzerinden yapılan hesaplamada 13.207,18 TL geçici iş gücü kaybı, 149.288,07 TL kalıcı iş gücü kaybı tazminatı hesaplandığı, bilirkişi raporuna itiraz üzerine ek rapor alındığı, davacının geliri bakımından dinlenen tanıkların davacının ne iş yaptıklarını bilmediklerini, babasının ölümü ile biçerdöver, traktör, balya makinesi araba ve elma bahçelerinin miras kaldığını, kardeşi Ali tarafından kullanıldığını beyan etikleri, dava dilekçesinde yıllık gelirin 100.000 TL olarak belirtildiği, davacı beyanı ile tanık beyanları arasında çelişki olduğu göz önüne alınarak beyana itibar edildiği, aylık geliri 8.333,33 TL üzerinden (asgari ücretin 5.935 katı) alternatifli hesaplama yapıldığı, hesaplamada 28.996,41 TL geçici, 331.003,59 TL kalıcı iş görmezlik tazminatı belirlendiği, davacının talebini bilirkişi raporu doğrultusunda ıslah ettiği, davacının kaza tarihinde 20 yaşında olduğu, babasından miras kalan taşınır ve taşınmazları kardeşinin kullandığı, davacının bekar olup köyde ailesiyle birlikte yaşadığı, kazancın ortak olduğu, davacının düzenli bir geliri olmadığı, yıllık 150.000 TL geliri olduğuna ilişkin tanık Mustafa Kurt'un beyanına itibar edilemeyeceğine karar verilerek asgari ücret üzerinden yapılan hesaplamanın hükme esas alınmasına karar verildiği, davacının yolcu olduğu motosikletle seyir halinde iken kask kullanmamış ise de yaralanmanın niteliğine göre kaskın olmamasının yaralanmaya etkisi olmadığından müterafik kusur indirimi yapılması talebinin reddiyle;) davanın kısmen kabulüne, 10.565,74TL geçici iş göremezlik ve 136.329,36TL kalıcı iş göremezlik tazminatı olmak üzere toplamı 146.895,10TL'nin 09.10.2017 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile davalıdan tahsiline, fazlaya ilişkin talebin reddine, karar verilmiştir.
İş bu karara karşı davacı vekili tarafından istinaf kanun yoluna başvurulması üzerine , ... BAM 26. HD nin 15.06.2023 tarih ve 2021/625 E., 2023/432 K. sayılı ilamıyla;".... Dava trafik kazasında yaralanmadan kaynaklanan maddi tazminat istemine ilişkindir. ......Mahkemece, karar gerekçesinde hüküm altına alınan tazminat miktarının ne şekilde belirlendiği, dosyada mevcut bilirkişi raporlarından hangisine itibar edildiği, raporlara itibar edilmemiş ise hangi gerekçe ile itibar edilmediği belirtilmediği gibi hüküm altına alınan miktarda dosyada bulunan bilirkişi raporlarında belirtilen miktar olmadığından bu miktara nasıl ulaşıldığı da karar gerekçesinde açıklanmadığından denetlemeye uygun şekilde gerekçesi de belirtilerek yeniden hüküm kurulmak üzere kararın kaldırılması gerekmiştir. ........ Kabul şekline göre; davacı vekili tarafından davacının babasından kalan tarlaları, traktör, biçer döver ve balya makinası bulunduğu yıllık gelirinin 100.000 TL üzerinde olduğu belirtilerek buna göre tazminat hesabı yapılması talep edilmiş, Mahkemece davacının tanıklar dinlenmiş, tanıklar davacının ne iş yaptığını bilmediklerini, babasının ölümü ile biçerdöver, traktör, balya makinesi araba ve elma bahçelerinin miras kaldığını, ancak kardeşi Ali tarafından kullanıldığını beyan ettikleri gerekçesi ile gelirin asgari ücret olduğu kabul edilerek yapılan hesaplamaya göre karar verilmiştir. Mahkemece davacının geliri asgari ücret olduğu kabul edilerek hüküm kurulmuş ise de, davacının kazadan önce elde ettiği gelirin belirlenmesi için yapılan araştırma yeterli değildir.
Davacı tarafa davacının ne şekilde gelir elde ettiği konusunda ispat imkanı verilmesi, tarımsal faaliyette bulunduğunun tespiti halinde aylık net sabit geliri olmayan tarımsal faaliyet icra eden, ticari işletmesi bulunan veya serbest olarak mesleki çalışma yapan kişiler yönünden, işletmesine ilişkin bilgiler ile, işletme defteri ve vergi kayıtları toplanarak, yapılan işten sağlanan bir gelirin bulunması halinde bu gelirin elde edilmesinde malul olan kişinin bedensel ve yönetsel katkısı belirlenip, kişinin yerine başkasının çalıştırılması olanağı gözönüne alınarak ona yapılacak ya da yapılması gereken ücret esas alınarak bu miktar üzerinden çalışma gücü zararının hesaplanması gereklidir.
Bu durumda mahkemece, yukarıda belirtilen ilkeler ışığında, davacının kendisinin tarımsal faaliyette bulunup bulunmadığının belirlenmesi için kayıtlı çiftçi olup olmadığı yada tarım makinaları ile ilgili gelirinin bulunup bulunmadığına ilişkin belgeler ilgili yerlerden getirilip, tarımsal faaliyette bulunuyor ise taşınmazlarının miktarı, yapılan zirai üretimin niteliği, yılın hangi döneminde ne kadar süreyle tarım ve çalışma yapılabildiği, davacının kişisel özellikleri, yaşı, bedensel katkısının ne oranda olduğu, davacının yerine işin görülmesi için başka birisinin çalıştırılması halinde, ilgili meslek odalarından sorularak bu iş için ne kadar ücretle başka birisinin çalıştırılabileceği hususlarında gerektiğinde uzman bilirkişilerden bilirkişi raporu alınmak suretiyle davacının çiftçilik mesleğinde fiili emeği ile elde edeceği net gelirin ne kadar olacağı tespit edilip sonucuna göre karar verilmesi aksi halde asgari ücretin esas alınması gerekirken yazılı şekilde eksik araştırma ile hüküm kurulması doğru görülmemiştir.", gerekçesiyle, istinaf başvurusunun kabulü ile kararının kaldırılmasına ve yeniden inceleme yapılmak üzere dosyanın geri çevrilmesine karar verilmiştir.
Dosyanın mahkememize geri çevrilmesi üzerine, BAM kararında belirtilen şekilde, davacının kayıtlı çiftçi olup olmadığının bildirilmesi için Yalvaç İlçe Tarım Müdürlüğüne müzekkere yazılmış, cevapta kaydının bulunmadığı, bildirilmiştir. Ayrıca davacı vekilinin davacı ve babası adına kayıtlı ve kendi haklarına henüz devredilmemiş tarım aletleri; traktör, biçerdöver, balya makinesi, kamyon, kamyonet olduğu ve elma bahçeleri bulunduğu beyanı üzerine ve de davacı vekili talebiyle; Gelendost İlçe Tarım Müdürlüğü ve Vergi Dairesi Müdürlüğüne müzekkereler yazılarak, davacının ve babasının kayıtlarının celbi talep edilmiş, yazı cevaplarında davacı adına kayıtlı aracın olmadığı, ancak babası adına kayıtlı kamyon ve motosikletin bulunduğu, yine babası ve kendi adına çiftçi kayıt sisteminde kaydın yer almadığı, ayrıca babası ...'ın pazar usulü meyve sebze satışı adı altında 1999-2016 yılları arasında faaliyette bulunduğu, Davut'un herhangi bir mükellefiyet kavramının yer almadığı, ayrıca Emniyet Müdürlüğü vasıtasıyla yapılan araştırmada elma bahçesinin bulunduğu, bu işte elde ettiği gelir toplamının yıllık 300.000,00-400.000,00 TL arasında olduğu, traktör ve 2 adet kamyonetin olduğu tespit edildiği anlaşılmıştır. Yine zabıtaca yapılan araştırmada davacının bekar olduğu, abisi ve annesi ile yaşadığı, miras olarak elma bahçesi, tarla, biçerdöver ve traktör ile kamyonetin kaldığını, resmi olarak kimin üzerine kayıtlı olduğunun bilinmediği, ancak miras olarak bütün aile bireylerine kaldığının tespit edildiği bildirilmiştir.
Mahkememizce Ziraat Yüksek Mühendisi, SMM Makine Mühendisi ve Hesap Bilirkişisinden oluşturulan heyete tevdi edilerek alınan 26/03/2024 tarihli raporda; gelir durumunun Geneldost İlçe Jandarma Komutanlığınca düzenlenen 12/12/2017 tarihli tutanak, yine dosyaya kazandırılan İlçe Tarım ve Orman Müdürlüğü, Mal Müdürlüğü ve Jandarma Komutanlığı yazıları ile araç kayıt bilgileri hep birlikte nazara alındığında, BAM kaldırma kararında belirtilen şekilde yapılan inceleme ve dosyaya kazandırılan bilgi ve belgelerde, davacının tarımsal faaliyet yaptığına dair tarım bilgi sisteminde kaydının bulunmadığından resmi olarak davacının ne kadar alanda tarımsal faaliyet yaptığı ve ne yetiştirdiği ile ilgili bilgi ve belge bulunmadığından maddi olarak bedenen ne kadar katkıda bulunduğunun hesaplanamadığını, ancak yaşı itibariyle aktif çalışma döneminde olan davacının tarımsal faaliyetinin boyutu bilinmediğinden bu işe yapmış olduğu kişisel /bedensel katkısının asgari ücret düzeyinde olduğu kabul edilerek yapılan hesaplamada; geçici tam iş görmezlik dönemi zararının 13.207,17 TL ve % 80 müterafik kusur indirimi yapıldığında 10.565,73 TL, yine sürekli kısmi iş gücü kaybı zararının %19 maluliyet nazara alınarak 1.874.364,79 TL ve %80 müterafik kusur indirimi yapıldığında 1.499.491,83 TL olarak hesap edilmiştir.
Tüm dosya kapsamı, dava, cevap, ıslah dilekçesi, BAM kaldırma kararı, maluliyet raporu, kusur raporu, Zabıta marifetiyle yapılan ekonomik sosyal durum araştırması, Tarım İlçe Müdürlükleri yazı cevapları, Mal Müdürlüğü yazı cevabı ve Nitelikli Hesap Bilirkişisinin raporu birlikte nazara alındığında; davacının 26/06/2017 tarihinde sürücü ...ın sevk ve idaresindeki ve davalı sigorta şirketine ZMMS poliçesi ile sigortalı ... plakalı aracın %100 kusurlu sevki ile davacının yolcu olarak seyahat ettiği plakasız araca çarpması neticesinde gerçekleşen trafik kazasında yaralandığı, alınan raporunda gerek kafatası kemiklerinde gerekse de alın ve ağız kısmında, yüzünde ve de bacağında oluşan kırık vs sakatlık nedeniyle %19 kalıcı maluliyet raporu verildiği, bu nedenle kask takmadığı anlaşılmakla maluliyetin meydana gelmesinde Yargıtay İçtihatlarında kabul edildiği şekilde %20 oranında müterafik kusuru bulunduğu kabul edilmiştir. Ayrıca kazadan önce tarımla uğraştığı belirtilmiş ise de, yapılan araştırmada tarımsal faaliyetin boyutu tespit edilemediğinden davacının bedensel katkısının asgari ücret düzeyinde olduğu ve asgari ücret esas alınarak yapılan güncel zarar hesabında, %20 müterafik kusur indirimi yapılması sonrasında 10.565,73 TL geçici iş gücü kaybı ve 1.499.491,83 TL kalıcı kısmi iş görmezlik zararının bulunduğu tespit edilmiştir.
Davalıya sigortalı aracın kaza tarihindeki kişi başı sakatlık ve tedavi giderleri limitlerinin poliçe başlangıç tarihi itibariyle 310.000,00 TL olduğu, ancak kaza tarihi itibariyle Hazine Müsteşarlığınca yayınlanan ZMMS poliçe limitlerinin 330.000,00 TL anlaşılmakla, kalıcı kısmi iş görmezlik zararı yönünde sakatlık limiti kadar, geçici iş gücü kaybı zararı yönünden ise tedavi giderleri klozu içerisinde teminatlandırıldığı ve bu şekilde Yargıtay uygulaması bulunduğundan, bu limit dahilinde kalan 10.565,73 TL yönünden olmak üzere toplam 340.565,73 TL'nin, sigorta şirketinin temerrüt tarihi olan 09/10/2017 tarihinden itibaren yasal faizi ile birlikte davalı sigorta şirketinden tahsiliyle, davacıya ödenmesine dair aşağıdaki şekilde davacının davasının kabulüne karar vermek gerekmiştir.
HÜKÜM : Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davacının davasının Kısmen Kabulü ile; 330.000,00TL kalıcı işgücü kaybı zararı ve 10.565,73TL geçici iş gücü kaybı zararı olmak üzere toplam 340.565,73TL'nin 09/10/2017 temerrüt tarihinden itibaren yasal faizi ile birlikte davalı sigorta şirketinden tahsili ile davacıya ödenmesine, fazlaya ilişkin istemin redine,
2-Kabul edilen 340.565,73 TL üzerinden binde 68,31 oranında hesaplanan 23.264,04 TL karar ve ilam harcından 31,40 TL peşin harç, 6.074,41 TL ıslah harcı toplamı olan 6.105,81 TL harcın düşümü ile eksik kalan 17.158,24 TL harcın davalıdan alınarak hazineye gelir kaydına,
3-Davacı tarafından yatırılan 31,40 TL başvuru harcı, 31,40 TL peşin harç, 4,60 TL vekalet harcı, 6.074,41 TL ıslah harcı olmak üzere toplam 6.141,81 TL harcın davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
4-Davacının karşıladığı 560,85 TL yazışma gideri, 11.000,00 TL bilirkişi ücreti olmak üzere toplam 11.560,85 TL yargılama giderinin, kabul / talep oranına göre hesaplanan 10.967,32 TL'sinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, geri kalan 593,53 TL yargılama giderinin davacı üzerinde bırakılmasına,
5-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden, hüküm tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca kabul edilen miktar üzerinden takdir ve hesap edilen 53.084,86 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
6-Davalı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden, hüküm tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca reddedilen miktar üzerinden takdir ve hesap edilen 17.900,00 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
7-Karar kesinleştiğinde taraflardan alınan avansın harcanmayan kısmının re'sen yatırana iadesine,
Dair, taraf vekillerinin yüzlerine karşı oy birliği ile verilen karar tebliğden itibaren iki haftalık süre içerisinde ... Bölge Adliye Mahkemesine istinaf kanun yolu açık olmak üzere açıkça okunup usulen anlatıldı. 21/05/2024