mahkeme 2018/890 E. 2023/744 K.

T.C. ... 12. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
T. C.
A N K A R A
12. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TÜRK MİLLETİ ADINA
YARGILAMA YETKİSİNİ KULLANAN MAHKEMEMİZCE VERİLEN KARAR

ESAS NO : 2018/890
KARAR NO : 2023/744

BAŞKAN : ... ...
ÜYE : ... ...
ÜYE : ... ...
KATİP : ... ...

DAVA : İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan),
DAVA TARİHİ : 12/12/2018
BİRLEŞEN ... 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ 2018/998 E. SAYILI DOSYADA;

DAVA : Tazminat (Ticari Satımdan Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ : 28/12/2018
BİRLEŞEN ... 3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ 2021/288 E. SAYILI DOSYADA;

DAVA : Tazminat (Ticari Mal Değişim/Trampa Sözleşmesinde Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ : 04/05/2021
KARAR TARİHİ : 05/12/2023
G. KARAR YAZIM TARİHİ : 29/12/2023
Mahkememizde açılan asıl ve birleşen dosyalarda görülen(Ticari Mal Değişim/ Trampa Sözleşmesinde Kaynaklanan) İtirazın İptali, Alacak ve Tazminat davalarının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA:1)Davacı ...vekili asıl dosyada dava dilekçesinde; Taraflar arasında 06/03/ 2018 tarihli sözleşme imzalandığını, müvekkilinin, davalıya %100 elma suyu konsantresi karşılığı domates salçası teslim etmesi konusunda anlaşıldığını, müvekkilinin sözleşmeye uygun olarak 264.097 Kg domates salçasını karşı tarafa teslim ettiğini, buna karşın davalının teslim ettiği elma suyu konsantresinin sözleşme şartlarına uygun olmadığının analiz raporları ile tesbit edildiğini ve söz konusu ürünün ihracı mümkün olmadığından müvekkilinin zarara uğradığını, karşı tarafa ayıplı malları iade alınması için ... 40.Noterliğinin 23/05/2018 tarih 17435 yevmiye nolu ihtarının çekildiğini, davalı tarafın buna karşılık ... 43.Noterliğinin11206 yevmiye nolu 28/05/2018tarihli cevabi ihtarnamesiyle 103 nolu batçh/parti kısmın sözleşme koşullarına aykırı olduğu kabul edilerek, bu ürünlerin iade alınarak yeni sözleşme akdedileceği bildirildiği halde, ... 38.noterliğinin 16444 yevmiye nolu 01/06/2018 tarihli ihtarnamesi ile ürünlerin teslim alınması ve bedelinin ödenmesi istemi üzerine davalı tarafın bu kez de ... 43.Noterliğinin 12122 yevmiye nolu 08/06/2018 tarihli ihtarı ile verilen ürünlerin küçük bir kısmının sözleşmeye uygun olmadığını, büyük bölümünün sözleşmeye uygun olduğu bildirilerek, yeni ürün verilmeyeceğinin bildirilmesi ve depo kirası, sözleşmeye uygunsuz ürünlerin şişmesi, patlaması nedeniyle büyük mağduriyetlere uğranıldığından, Korkuteli Sulh Hukuk Mahkemisinin 2018/15 d.iş sayılı dosyasında delil tesbiti yaptırıldığı, bilirkişi tarafından; teslim edilen ürünlerin, TS ve TGK sinin meyve suyu tebliğine uygun olmadığını, varillerin bazılarında köpürme, ekşime tesbit edildiğinin ve muhafazanın mevzuata uygun yapıldığını, söz konusu ürünlerin piyasaya elma suyu konsantresi olarak arzının mümkün olmadığının tespit edildiği, karşı taraf aleyhinde ... Cumhuriyet Başsavcılığının 2018/209075 sayılı dosyasında şikayette bulunulduğu ve ayıplı olarak teslim edilen mal nedeniyle verilen (salçanın) bedelinin tahsili amacıyla, ... 29. İcra Müdürlüğü'nün 2018/10299 sayılı dosyasında ilamsız icra takibine geçildiğini, takibe haksız itiraz nedeniyle takibin durduğu belirtilerek; davalının haksız itirazının iptaline, takibin devamına ve davalı aleyhinde alacağın %20' sinden az olmamak üzere icra inkar tazminatına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
2)Birleşen ... 1. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2018/998 esas sayılı dosyasında davacı ...vekili dava dilekçesinde; Müvekkili şirket ile davalı şirket arasında akdedilen 06.03.2018 tarihli sözleşme gereğince, davalı tarafın müvekkili şirkete sözleşmede bildirilen vasıfta ihracata uygun ve istenilen spektlerde 1000 ton %100 elma suyu konsantresini teslim edeceği ve karşılığında müvekkili şirket tarafından davalıya domates salçası verileceğinin kararlaştırıldığını, müvekkilinin, sözleşmeye uygun olarak davalıya 264.097 kg domates salçasını teslim ettiğini, davalı şirketin de müvekkili şirketin ürünleri muhafazası için anlaştığı dava dışı ... A.Ş. deposuna 325.050 kg elma suyu konsantresini teslim ettiğini, teslim edilen 101, 102 ve 103 batch nolu ürünlerin %100 elma suyu konsantresi vasıflarına uygun olmadığının analiz raporlarıyla tespit edildiğini, davalının sözleşme şartlarına uygun olmayan ürün teslimiyle müvekkilinin zararına sebebiyet verdiğini beyan ederek ve fazlaya ilişkin haklarını saklı tutarak şimdilik; domates salçasından kaynaklı olarak müvekkilinin mal varlığındaki azalma ve satış fırsatlarını kaçırması sebebiyle doğan kar mahrumiyeti zararı 10. 000, 00 TL , elma suyu konsantresi nedeniyle sonradan daha pahalı alım sebebiyle kaçırılan fırsatlar ve kar kaybından doğan 10.000,00 TL, sözleşmeye aykırı ve elma suyu konsantresi olmayan ürünlerin depolama ve muhafaza masrafları için ödenen zarardan kaynaklanan 361.080,00 TL, analiz masrafından doğan zarar için 1.199,07 TL olamak üzere toplam 382.279,07 TL nin dava tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan tahsiline, yine 532,16 TL ihtarname masrafı ile delil tespiti masrafına ilişkin olarak 11.617,32 TL'nin yargılama giderlerinden sayılmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davacı ...vekili 27/11/2/23 tarihli ıslah dilekçesiyle; Domates salçasından kaynaklı olarak, fiyatı arttığından müvekkilin malvarlığının azalması ve satış fırsatlarının kaçırılması ile kar kaybından doğan net zarar kalemine ilişkin istemini 1.874.718,96-TL ye, elma suyu konsantresi nedeniyle, sonradan daha pahalı alınması, kaçırılan fırsatlar ve kar kaybından doğan net zarar kalemine ilişkin istemini 1.146.648,00-TL yükseltmiştir.
3)Birleşen ... 3. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2021/288 esas sayılı dosyasında davacı ... vekili dava dilekçesinde; Taraflar arasındaki 06.03.2018 tarihli sözleşmeye göre müvekkilinin gönderdiği elma suyu konsantrelerine karşılık muhatabın göndermeyi taahhüt ettiği 2200 ton domates salçasının, müvekkilinin 325.050 kg elma suyu konsantresini 05.03.2018- 31.03.2018 tarihleri arasında davalı firmaya teslim ettiği halde davalı tarafça 03.04.2018 tarihinde 264.097 kg miktarda domates salçası teslim ettiğini, domates fiyatlarının artması nedeni ile geri kalan kısmı göndermediğini, müvekkili tarafından sözleşme gereğince alınması gereken ürün miktarı;2.200.000 Kg iken davalı tarafından teslim edilen ürün miktarının 264.097 Kg ve teslim edilmeyen 1.935.103 Kg ürün olduğunu, davalı tarafın müvekkile edimini ifa etmemiş ve neticede müvekkile vereceği malı başkasına satarak tam olarak bilinememekle birlikte yaklaşık olarak 11.208.878 TL fazla para kazanmışken müvekkilinin de yaklaşık bu tutarda munzam zarara uğramasına sebebiyet verdiğini, ayrıca müvekkilinin 05.03.2018- 31.03.2018 tarihleri arasında 325.050 kg, 1.892.313,87 TL bedelli ürünü davalıya gönderdiği ve bunun karşılığında 696.265,33 TL bedelli domates salçası aldığını, buna karşılık aradaki farktan kaynaklı 1.189.024,66 TL’yi tüm ihtarnamelere rağmen alamadığını, yine aynı ihtarnamelerle ödemenin yapılması mümkün değil ise ürünlerin iade edilmesi bildirildiği halde, ürünleri de iade etmediğini, davalı tarafından ... 12. Asliye Ticaret Mahkemesi’nin 2018/890 Esas sayılı dosyası ile müvekkili aleyhine dava açılıp ve bu davada müvekkile karşı ürünün ayıplı olduğu iddiasında bulunulduğunu, bu durumun, satımda ayıba karşı tekeffül hükümleri çerçevesinde değerlendirilmesi zaruret arz ettiği, davalı tarafından açılan ... 12. Asliye Ticaret Mahkemesi’nin 2018/890 Esas sayılı dosyasından verilen ihtiyati tedbir kararı sonrasında müvekkil Korkuteli İcra Müdürlüğü’nün 2020/28 Talimat sayılı dosyası ile 09/01/2020 tarihinde göndermiş olduğu elma suyu konsantrelerini iade almış olmakla, ürünleri teslim ettiği tarihten iade aldığı tarihe kadar hem ürünü kullanamadığını, hem de ürünlerinin bedelini alamadığı, ayrıca bu süreçte, ürünlerin bedeli artmış ancak ürünler müvekkilinin elinde bulunmadığından müvekkili söz konusu bedel artışından doğacak muhtemel kardan mahrum kaldığını, bu nedenle müvekkilinin uğradığı zararların giderilmesi gerektiği belirtilerek ve fazlaya ilişkin haklarını saklı tutarak şimdilik, müvekkiline teslim edilmesi gereken domates salçalarının teslim edilmemesi nedeniyle 10.000 TL zararın, davalıya teslim edilen elma suyu konsantrelerinin bedellerinin ödenmemesi ve 09.01.2020 tarihine kadar iade edilmemesi nedeni ile kar kaybı oluştuğunun kabulüyle 10.000 TL zararın, 09.01.2020 tarihinde ihtiyati tedbir yolu ile teslim alınan elma suyu konsantrelerinin son kullanım tarihlerinin geçmiş olması nedeniyle 10.000TL zararın davalıdan tahsiline karar verilmesini ve yargılama giderleri ile vekalet ücretinin muhataba yükletilmesini, vekil eden adına talep ve dava etmiştir.
Davacı vekili 28/11/2023 tarihli ıslah dilekçesiyle; Müvekkiline teslim edilmesi gereken domates salçalarının teslim edilmemesi nedeni ile uğranılan kar kaybı zararı 6.511.796,92 TL'ye , müvekkil tarafından davalıya teslim edilen elma suyu konsantrelerinin bedellerinin ödenmemesi ve nihayetinde 09/01/2020 tarihine kadar da iade edilmemesi nedeni ile artan elma suyu konsantresi satış fırsatlarını kaçırması ve bu nedenle malvarlığının azalması ve kar kaybından doğan şimdilik 10.000 TL'nin, yine ihtiyati tedbir yolu ile teslim alınan elma suyu konsantrelerinin son kullanım tarihlerinin geçmiş olması nedeni ile müvekkilin uğradığı zarara karşılık talebini 910.139,99 TL'ye , netice olarak, dava dilekçesi ile talep edilen 30.000 TL alacağını 7.431.936,91 TL' yükselterek, alacak kalemleri yönünden ayrı ayrı temerrüt tarihinden itibaren avans faizleri ile birlikte karşı taraftan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP:1) Asıl ve Birleşen ... 1. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2018/998 esas sayılı dosyalarında davalı ... vekili cevap dilekçesinde; 06/03/2018 tarihli sözleşmeye karşı tarafın üç ayrı şirket tarafından tek akit olarak katıldığını, tüm hak ve borçlara birlikte sahip oldukları halde huzurdaki davanın bir şirket tarafından ikame edildiğini, davanın eksik husumetle açıldığını, sözleşmeye göre trampa yapıldığını, müvekkilinin ürünlerin tamamını gönderdiğini, muhatabın kestiği faturalarla borcun kapatıldığını, sözleşmeye göre1000 ton elma suyu konsantresi karşılığında 2200 ton domates salçası gönderilmesi gerektiği halde muhatabın gönderdiği miktarın 191.547kg ve birim fiyatının 2,6364 TL olduğunu, muhatabın almış olduğu ürün karşılığında göndermesi gereken domates salçası miktarının 2.008,453 kg olduğunu, Haziran ayında domates kilo fiyatının 7 TL'ye kadar çıktığını, muhatabın düzenlediği faturaya göre ürünün KDV'siz bedelinin 2,46573479 TL olduğunu, bu durumda dönemsel artış nedeniyle müvekkilinin 9.106.858,56 TL kaybı olduğunu, karşı tarafın niza çıkararak edimini ifa etmediğini, malı başkasına satarak fazla para kazandığını, muhatabın bu dönemde ne kadar satış yaptığı ve hangi birim fiyattan sattığının incelenmesi gerektiğini, domates fiyatlarının dönemsel krizin ardından gerilediğini, bugün domates salçası verilse dahi muhatabın kazancının baki olduğunu, bu kazancın müvekkilinin zararına karşı geldiğini, alacak olması halinde takas talebini yenilediklerini, uyuşmazlığın müvekkilinin teslim ettiği ürünün niteliğinde olduğu, muhatabın 103 nolu partinin gerekli nitelikleri taşımadığını iddia ettiğini, bilirkişi raporlarında bahsedilen mevzuata aykırılığın etiketlere ilişkin olduğunu, bu etiketlerin müvekkile ait olup olmadığının belli olmadığını, laboratuvar sonuçlarında teknik detaylar yer aldığı, 103 nolu partide neyin hatalı olduğu muhatabın mail yazışmalarından anlaşıldığını, sorunun “ürünün şeker miktarında” olduğu, muhatabın beyan ettiği gibi başka bir ürün gönderilmesinin söz konusu olmadığını, müvekkilinin durumu izah ederek ürünü geri alma talebinde bulunduğunu, bu talebin depo parası ve faiz talebi nedeniyle kabul edilmediğini, hatta ürünü almak için gönderilen kamyonların kabul edilmediğini, ürünün şeker miktarındaki farklılığın olağan olduğunu, ortada ürünün iade edilmesini gerektiren bir durum bulunmadığını, ürünler üzerindeki incelemenin 30.03.2018 tarihinde sonuçlandığını, muhatabın domates salçalarını 03.04.2018 tarihinde gönderdiğini, salçaların gönderildiği tarihte elma suyu konsantresinin laboratuvar sonuçlarının bilindiğini, ayıba karşı tekeffül hükümlerinin uygulanmasına ilişkin olarak yasa gereği alıcının “imkan bulur bulmaz” ürünü gözden geçirmesi ve varsa ayıbı muhataba bildirmesi gerektiği, aksi halde ürünü kabul etmiş sayılacağını, 6 Mart tarihinde gönderilen ürünler için makul sürenin çok aşıldığını, malların kabul edildiğini, kanunda ayıp halinde alıcının haklarının belirlendiği, yasanın satıcıya, malın ayıpsız halini teslim etmekle seçimlik haklarını kullanmanın önüne geçeceğinin yazılı olduğunu, müvekkilinin de bunu teklif ettiğini, muhatabın ise malı satmakla tehdit ettiğini, muhatabın ürünü satmakla tehdit etmesi, ürüne ilişkin delil tespitini 8 ay sonra yaptırması, müvekkilinin iadesi talebini sonuçsuz bırakması ayıp iddiasının senaryodan ibaret olduğunu gözler önüne serdiğini, ürünün niteliğine ilişkin iddiaları kabul etmediklerini, saklama koşullarının uygun olması halinde ürünü geri alabileceklerini, ancak ürünün satılmış olması nedeniyle uzlaşma yolunun da kapandığını ileri sürerek aleyhe açılan davaların reddine karar verilmesi talep ve cevap etmiştir.
CEVAP:2) Birleşen ... 3. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2021/288 esas sayılı dosyasın da davalı ...vekili cevap dilekçesinde özetle; davacı tarafça teslim edilen ürünün, sözleşmede kararlaştırılan nitelikte %100 elma suyu konsantresi niteliğini taşımadığını ve hatta gıda olarak piyasaya arzının mümkün olmadığını, tarafların sözleşmede öngörülen ifa yükümlülüklerini ve karşı tarafın edimini hiç ifa etmemiş olduğunu, davalının 15.04.2018 tarihine dek verilen evsafa uygun şekilde istenilen spektlerde 1.000 ton %100 elma suyu konsantresini müvekkili şirkete teslim etmesi gerekirken, 325.050 kg elma suyu konsantresi teslim edildiği ve söz konusu elma suyu konsantresinin de istenilen evsafa uygun olmadığını, %100 elma suyu konsantresi niteliğini taşımayan, piyasaya arzı, satışı ve ihracı mümkün olmayan uygunsuz ve bambaşka bir ürün olduğunu, davacıya yaptırılan analiz sonrasında bu hususun derhal bildirildiğini ve ürünleri iade alarak değiştirilmesi istenildiğini, davacının süreç içinde öncelikle ürünlerin değiştirileceğini, sonrasında ise domates salçası bedeli iade edilerek ürünlerin geri alınacağı taahhüdüyle müvekkilini oyaladığını, elma suyu konsantresinin uygun ve tam teslim edilmesi nedeniyle zarara girdiğini, davacının açtığı birleşen dava kapsamındaki alacak talepleri ile esas davada ileri sürülen takas mahsuba ilişkin cevabın çakıştığı ve mükerrer talep teşkil ettiğini, öncelikle davacının işbu haksız davasının, yargılamanın uzaması ve karmaşık hale getirilmesi saiki taşıdığı, açıkça dürüstlük kuralı ve hakkın kötüye kullanılması yasağına aykırılık teşkil ettiğini, farklı otoriteler tarafından farklı zamanlarda yapılan analiz ve tanzim edilen raporlar ile davacının gıda üretimi yapabilmesine imkan taşıyan izin/lisans belgelerinin olmadığı olguları doğrultusunda, davacının sözleşmeye ve mer'i mevzuata aykırı ürünler ile edimini ifa etmiş sayılmayacağı ve aliud ifanın mevzu bahis olduğunu, domates salçasının teslim edilmemesinden doğan munzam zarar talebinin hukuka aykırılık teşkil ettiğini, davacının tüm süreçte hukuka aykırı ve kusurlu hareket etmiş olması nedeniyle geç teslim nedeniyle bir zararının meydana geldiği iddiasının asılsız olduğunu, davacının birleşen dava kapsamındaki alacak taleplerinin hem kendi içlerinde, hem de esas davada ileri sürdüğü takas-mahsup iddiasının çakıştığı ve mükerrerlik teşkil ettiği belirtilerk, davanın reddini talep ve cevap etmiştir.

DELİLLER , DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE;
Dava, ...AŞ vekili , asıl dosyada; tarampa (mal değişimi) sözleşmesinde ayıplı mal teslimi nedeniyle sözleşmeden dönülmesi, ödenenin iadesi istemiyle başlatılan ilamsız takipte itirazın iptali , birleşen dosyada; ayıplı mal satımı nedeniyle uğranılan zararın tazmini, birleşen dosyada ... Ltd Şti vekili ise; karşı edimin yerine getirilmemesi nedeniyle uğranılan zararların tazmini istemine ilişkindir.
...AŞ vekili delil olarak; 06.03.2018 tarihili trampa sözleşmesine, değişik laboratuvarda alınan analiz raporlarına, e mali yazışmaları , noter ihtarları , kira sözleşmesi , elma suyunun üçüncü kişilerde alınmasına ilişkin faturalara , C. Savcılığı soruşturma dosyasına, Korkuteli Sulh Hukuk Mahkemesi delil tespiti dosyası ve raporuna , bilirkişi incelemesi vs ye, ... Ltd Şti vekili ise, taraflar arasındaki sözleşmeye , noter ihtarlarına, ....vs delille dayanmıştır.
... 29. İcra Müdürlüğü'nün 2018/10299 esas sayılı dosyasında; Akman , Golde ve ...şirketleri ( adi ortaklık şirketleri) vekili tarafından , ... aleyhinde 05.09.2018 tarihinde 696.265 , 23 TL asıl alacak 30.874.13 TL işlemiş faiz olmak üzere toplam 727.139,46 TL alacak için takip talebinde bulunulduğu, takibin iki fatura bedeline dayandığı, davalı vekilinin 10.09.2018 tarihinde borca ve ferilerine itiraz etmesi üzerine takibin durduğu ve iş bu davanın süresinde açıldığı görülmüştür.
Davalar ve takip konusu sözleşmenin, Akman, Golde ve ...şirketleri ortaklığı ile ... arasında yapıldığı, yine ihtarnameleri ile takibin bu adi ortaklık ortakları vekili tarafından başlatıldığı halde, dava dilekçelerinin yanlızca ...AŞ adına vekilince verildiği görülmüş, adi ortaklıkta, ortaklar arasındaki zorunlu dava arkadaşlığı nazara alınarak, diğer adi ortaklıklarında asıl ve birleşen dosyadaki ...A.Ş.' nin açtığı davalara muvafakatleri usulünce sağlanmıştır.
Davacı ( Akman , Golde ve ...şirketlerinin oluşturduğu adi ortaklık ) ile davalı arasında 06/03/2018 tarihinde imzalanan trampa (mal değişimi )sözleşmesinde; ...AŞ nin 2.200 ton domates salçası vermesi karşılığında, ... .. Ltd Şti nin den 1000 ton konsantre elma suyu vermeyi kararlaştırıldığı, mal tesliminin ... AŞ nin Antalya/ Korkutelide ki deposunda ve en geç 18/04/2018 tarihine kadar gerçekleştirileceğinin kararlaştırıldığı, Akmanın AŞ nin 264.097 kg salça teslim ettiği ve bunun için 04.04.2018 tarihli ve 696.265,33 TL bedelli faturayı düzenlediği, Muhtaroğlunun ise, 325.050 kg konsantre elma suyunu 05/03- 31/03/ 2018 tarihleri arasında üç parti halinde ... AŞ soğuk hava deposuna teslim ettiği ve toplam 1.885.289,99 TL lik fatura düzenlediği, görülmüştür.
...A.Ş.'nin, ... A.Ş ile davalının teslim edeceği elma suyu konsantresinin depolanması için 06.03.2018 tarihinde kira sözleşmesi imzalmış ve aylık kira bedelinin 5.000 TL + KDV olarak belirlenmiştir.
...AŞ'nin Yeditepe Üniversitesi Arge Laboratuvarından aldığı 30.03.2018 gün ve 1639 sayılı raporda, analize sunulan üründe %46,8 total sugar olduğu, yine Eurofins Laboratuvarından aldığı 25.05.2018 gün ve 1803466 sayılı rapor da, %11,7 sugar olduğu, tespit edilmiştir.
Davacı ...A.Ş. ortaklığı yetkilisinin, üçüncü parti elma suyu teslimi sonrasında, davalı yetkilisi ile 05.04.2018 den mailleştiği ve ... yetkilisi Yusuf ...'nun cevabi malinde, şuana kadar teslim edilen ürünlerde sorun olaması halinde değişim yapılabileceği, belirtilmiştir.
...AŞ tarafından, ... yetkilisine gönderilen 12.04.2018 tarihli e-mailde ; 2 farklı laboratuvarda alınan analiz sonuçlarına göre elma suyunun ayıplı olduğu, bildirilmiştir.
Bilahare ...AŞ, ... 40.Noterliğince düzenlenen 23.05.2018 gün ve 17435 yev. nolu ihtarnamesiyle; teslim edilen 325.050 kg elma suyunun istenen evsafta olmadığı, verilen domates salçasının iadesi, aksi halde bedeli olan 696.265,33 TL nin iadesiyle uğranılan zarar ziyan ve kar mahrumiyeti zarar için hukuki yollara başvurulacağı bildirildiği, ...' nun ... 43. Noterliğinde düzenlenen 28.05.2018 gün ve 11206 Yev. nolu cevabi ihtarında; üç parti olarak teslim edilenlerden sadece 103.nolu parti malın ayıplı olduğu kabul edilerek, mal değişimi teklif edildiği, tüm zararının karşılanmadığı gerekçesiyle ...Meyve ve Gıda AŞ. /...Dış Tic.Müt. A.Ş/ ... Meyve Suyu ve Gıda A.Ş, tarafından davalıya , ... 38.Noterliğince düzenlenen 01.06.2018 gün ve 16444Yev. nolu ihtarnameyle, gönderilen 325.050 kg ürünün sözleşme koşullarına uygun olmadığı, 264 097 Kg domates salçasının teslim edilmesine rağmen yükümlülüklerin yerine getirilmediği, 2 gün içinde 264.097 Kg domates salçasının iadesi ya da 696.265.33 TL bedelinin ödenmesi gerektiği ihtar edilmiştir. Buna karşın ... 08.06.20218 tarihli cevabi ihtarıyla; tüm elma sularının ayıplı olmadığını, ancak tümü iade alınacağı ve salça bedelinin ödeneceği beyan edilmesi üzerine, karşı tarafın tüm diğer zararların da ödenmesi istemi üzerine, mal iadesinin gerçekleşmediği, anlaşılmıştır.
...AŞ nin başvurusu üzerine, Bursa Gıda Ve Yem Kontrol Merkez Araştırma Enstitüsü Müdürlüğü'nce hazırlanan 12.11.2018 gün ve E.3320726 sayılı raporda; 101,102,103 numaralı partilerden oluşan ... Ltd.Şti etiketi bulunan elma suyu konsantresinin tat, koku, laktik asit ve titrasyon asiti açısından TS 3686 ve TGK Meyve Suyu Tebliğine uygun olmadığı tespit edilmiştir.
Korkuteli Sulh Hukuk Mahkemesi'nin 2018/15 D.İş dosyasında yaptırılan 16.10.2018 tarihli tespit sonrası, Gıda Mühendisi tarafından düzenlenen 15.11.2018 tarihli raporda, elma suyu konsantresinin, elma suyu üretiminde kullanılmasının mümkün olmadığı, ancak başka gıda üretimde kullanılabileceğinin, belirtilmiştir.
Mahkememizce yazılan talimat üzerine Korkuteli Asliye Hukuk Mahkemesinin 2019/135 talimat dosyasında alınan 29.08.2019 tarihli mali müşavir ve gıda mühendisi bilirkişiler tarafından düzenlenen raporda; Analiz raporlarına göre daha önce alınan 14 numuneden 6' sında duyusal analizlerden tat ve koku, 14 numunenin tamamında titrasyon asitliği, 4 numunede formol sayısı, 6 numunede laktik asit yönünden Türk Gıda Kodeksine ve TS 3686 ya uygunsuzluklar bulunduğu, bu analiz uygunsuzluklarının elma suyu konsantresi olduğu beyan edilen ürünün tamamen farklı bir ürün olduğunu kanıtlamamasına rağmen, ürünlerin etiket bilgilerindeki eksikler ve eksik belgelendirme nedeniyle menşeinin bilinmediği, nerede, hangi koşullarda, ne şekilde üretildiği belgelendirilemediği için Türk Gıda Mevzuatına uygun olmadığı, üretimde kullanılması veya piyasaya verilmesinin yasal olarak mümkün olmadığı, bilidirilmiştir.
Davalı ... vekili talebi üzerine, 07.01.2020 tarihli tedbir arar kararıyla; elma suyu konsatresi olarak satılan mala, satıcı Muhtaroğlun'a 700.000,00 TL teminat karşılığında tedbiren teslimine karar verilmiş ve 09.01.2020 de teslim edilmiştir.
Mahkememizce tarafların delilleri toplanarak gıda mühendisi, nitelikli hesaplama uzmanı ve mali müşavir bilirkişiden oluşturulan heyette alınan 14.08.2020 tarihli raporda; Asıl davada; davalının teslim ettiği elma suyunun sözleşmeye ve evsafa uygun olmadığının kabulü halinde, ayıplı olması sebebi ile iade teslim alınması talep edilen elma suları karşılığında davacının davalıya teslim ettiği salça bedelinin de geri ödenmesi gerekeceğinden davacının davalı taraftan 696.265,33 TL alacaklı olacağı, davalının 28.05.2018 tarihinde temerrüde düşürüldüğünün kabulü halinde %9 yasal faiz oranıyla 17.162.94.TL işlemiş faiz alacağının hesaplandığı, Birleşen ... 1.Asliye Ticaret Mahkemesi 2018/998 Esas dosyasında; davacı, teslim etmiş olduğu domates salçasının fiyat artışından kaynaklanan şimdilik 10.000,TL kar kaybı zararı, elma suyu konsantresinin daha yüksek bedel ile piyasadan temin edilmek durumunda kalınması sebebi ile oluşan zararı için ise şimdilik 10.000.00 TL lik zararı ve depolama gideri olarak ödediği 361.080,00 TL zararının tazminini ile 1.119,07 TL analiz bedeli ve 532.16 TL ihtarname masrafını talep etmiştir. Davacının 06.03.2018 tarihinde ... A.Ş. ile aylık 45.000,00 TL+KDV bedelle depo kira sözleşmesi imzaladığı, 12.12.2018 dava tarihine kadar 6 aylık kira alacağının, bu durumda;45.000,00 TL x 6 ay = 270.000,00 TL olduğu, %18 KDV eklendiğinde 270.000,00 TL +(x18) 48.600,00 TL=318.600,00 TL olarak hesaplandığı, ... A.Ş.'ye kira ödediğine dair dava dosyasına bilgi ve belge sunulmadığı, davacının 1.119.07.TL analiz bedeli ile 532,16 TL ihtarname harcaması olduğu, davacının domates fiyat artışından kaynaklanan zararın, rayiç piyasa araştırması yapılmak suretiyle 888.316,77 TL olabileceği tespit edildiğini, davacı tarafından elma suyu konsantresinin daha yüksek fiyat ile temin edilmek durumunda kalınması ile ilgili olarak, oluştuğu iddia edilen zarar ile ilgili hesaplamaya esas veri sunulmadığından herhangi bir hesaplama yapılamadığını, davalıya ait davacının kiraladığı depolarda dava tarihinde bulunan 1.885.289,99 TL değerli elma suyu konsantresinin mevcut olduğu, elma suyu konsantresinin Mayıs 2020 rayiç değerinin 7.700 TL olduğu ve bu durumda; 325.050 kg x 7.700 TL= 2.502.885,00 TL rakamına ulaşıldığı tespit ve hesap edilmiştir.
Aynı heyette tarafların itirazlarının değerlendirilmesi için alınan 26.10.2020 tarihli ek raporda; önceki rapora ek olarak, Alıca ...AŞ nin domates fiyat artışından kaynaklanan zararının (Rayicin 6 TL olarak kabulü halinde) 888.316,77 TL olduğu, (rayicin 8,25 TL olarak kabulü halinde) 1.482.534 92 TL olacağını, yine davacının 1.000 Ton elma suyu konsantresini 5.800 TL/Ton dan alması mümkün iken 6.400 TL/Ton dan aldığı kabul edilerek (6.400-5.800)=600TL x 1.000 ton = 600.000,00 TL ek külfete katlandığını, davalıya ait, davacının kiraladığı depolarda dava tarihinde bulunan 1.885.289,99TL değerli elma suyu konsantresi olduğunu ve bu elma suyu konsantresinin Mayıs 2020 rayiç değerinin 7.700 TL olduğu, bu durumda; 325.050 Kg x7.700 TL= 2.502.885,00 TL rakamına ulaşıldığı, elma suyu konsantrelerinin Mahkemece teminat karşılığı davalıya iade edildiği, hususları tespit ve hesap edilmiştir.
Taraf vekilleri itirazları ile dosya kapsamı nazara alınarak , gıda mühendisi, mali müşavi ve nitelikli hesap uzmanından oluşturulan YENİ HEYETTE alınan 26/02/2021 tarihli raporda; Dava konusu ürünlerden daha önce alınan numunelerin analiz raporlarına göre Türk Standartlarına ve Türk Gıda Kodeksine uygun olmayan değerler tespit edilmiştir. Dava konusu elma sularının ürün partileri arasındaki analitik farklılıkların (asitlik, şeker oranı) elma cinslerinden ve farklı bahçelerin elmalarından kaynaklandığını beyan edilse de ürünlerin analitik değerleri teknik olarak her koşulda standartta veya tebliğde betirtilen limitler içerisinde olması gerektiği ortadadır. Soğuk depo sıcaklığının 2.49C tespit edilmiş olup mevzuata ve ürün gerekliliklerine uygundur. Depolama esnasında elma suyunda bozulma olmadığı görüşü oluşmuştur. Yapılan laboratuvar analizlerinin sonuçlarına göre; 101, 102 ve 103 nolu partilerden oluşan elma suyu konsantrelerinin; tat, koku, laktik asit ve titrasyon asitliği kriterleri yönünden TS 3686 ve TGK Meyve Suyu Tebliği'ne uygun olmadığı tespit edilmiştir. Söz konusu ürünlerin piyasaya elma suyu konsantresi olarak arz edilmesi veya elma suyu üretiminde kullanılması, mevzuata aykırılık taşıyacaktır . Yönünde görüş bildirilmiştir.
Mahkememizce iş bu rapora itirazların değerlendirilmesi amacıyla aynı heyetten alınan 15/06/2021 tarihli ek raporda ise ; davalı tarafından teslim edilen ayıplı malın soğuk hava
deposunda tutulduğu süreçte depoya ilişkin kira bedeli ödemesi nedeniyle uğranılan zararın 361.080,00 TL olduğu;
Davacının domates fiyat artışından kaynaklanan zararın
1.874.718.96 TL olduğu, Elma suyu konsantresi miktarının ihraç amacıyla aldığı kısmın
başka şirketten daha yüksek birim fiyatla temin etmek durumunda
kalması nedeniyle alış fiyatları arasında oluşan farktan ötürü
uğradığı zararın 1.146.648 TL olduğu belirtilmiştir.
... vekilinin sunduğu 24.12.2021 tarihli uzman görüşünde; dava konusu satışta kararlaştırılan mal yerine başka bir ürün çeşidine dahil malların teslim edilmesi olarak ifade edilen Aliud ifanın söz konusu olmadığını, gönderilen elma suyunun olması gereken
nitelikleri taşımadığı iddiasının ayıplı mal hükümlerine tabi olduğu, ticari mal değişim sözleşmelerinde TTK m. 23 hükmüne göre
alıcının, ürünün teslimi anında açıkça belli olmayan ürünleri sekiz gün
içinde incelemek veya uzmanına inceletmekle yükümlü olduğu, basiretli bir tacirin, satın aldığı gıda
ürünün talep ettiği standartlara uygunluğunun tespiti için laboratuvar
ortamında gerekli analizi yaptırması gerektiğini, satış konusu ürünlerin ayrı sevkiyatlarla parça parça ifa edilmesi
halinde inceleme ve ihbar süresinin her bir ürün grubunun teslim
tarihinden ayrı ayrı işleyeceğini ve ... Ltd Şti tarafından özellikle 05.03.2018 ile 09.03.2019
tarihinde 6 ayrı sevkiyatla teslim edilen 101 ve 102 no.lu ürünler için
teslim süresinden itibaren sekiz gün içinde muayene ve ihbar
yükümlülüğünün yerine getirilmediğini, bu nedenle ...AŞ’nin süresinde ihbarda bulunmadığı ürünler için ayıplı
ifadan doğan haklarını kaybettiği, bildirilmiştir.

Bilirkişi raporuna itirazlar ile birleştirilen dava yönünden de değerlendirilme yapılması için aynı heyette alınan 05.05.2022 tarihli ek raporda; Söz konusu ürünlerin piyasaya elma suyu konsantresi olarak arz
edilmesi veya elma suyu üretiminde kullanılması, mevzuata
aykırılık olduğunun, davalı tarafından teslim edilen ayıplı malın soğuk hava deposunda tutulduğu süreçte depoya ilişkin kira bedeli ödemesi
nedeniyle uğranılan zararın 361.080,00 TL olduğu, davacının domates fiyat artışından kaynaklanan zararın
1.874.718.96 TL olduğu,
Elma suyu konsantresi miktarının ihraç amacıyla aldığı kısmın
başka şirketten daha yüksek birim fiyatla temin etmek durumunda
kalması nedeniyle alış fiyatları arasında oluşan farktan ötürü
uğradığı zararın 1.146.648 TL olduğu,faiz miktarı yönünden faiz oranının %19,5 olduğunun kabulü halinde 37.180.57TL, faiz oranının %10,75olduğunun kabulü halinde 20.505. 01 TL işlemiş faiz
hesap edildiği , davacı şirketin elma suyu konsantresini teslim ettiği, karşılığında
1.885.289,99 TL değerli fatura düzenlediği davalının talebi sonucunda mahkeme kararı ile davalıya iade
edilmiş olduğu, bu açıdan 1.885.289,99 TL ’nin muaccelliyetinin, yine davacı tarafı Aliud ifa itirazının; Aliud ifa en genel tanımıyla borcun, borçlanılan edimden başka bir edimle ifa
edilmiş olması hali olup,
dava konusu ifada Aliud ifanın söz konusu olmadığını, ayıplı ifa hükümlerinin geçerli
olduğunu, ... Ltd Şti tarafından özellikle 05.03. 2018 ile
09.03.2019 tarihinde 6 ayrı sevkiyatla teslim edilen 101 ve 102
no.lu ürünler için teslim süresinden itibaren sekiz gün içinde
muayene ve ihbar yükümlülüğünün yerine getirilmediği yönündeki Uzman görüşüne katılmadıklarını çünkü söz konusu ihbar
süresinin yapılacak laboratuvar tahlili socunun 8 günlük süre içinde
netice vermesinin her zaman mümkün olmayabileceği, sonradan
ortaya çıkacak ayıplar açısından ihbar süresinin, ayıbın ortaya çıkmasından sonra başlayacağı dolayısıyla, ayıp ihbarı süresinin
aşılmadığı bildirilmiştir.

Mahkememizce dosyada alınan bilirkişi heyeti raporları ile sunulan uzman görüşleri arasında çelişkinin giderilmesi amacıyla yeniden gıda mühendisi , mali müşavir ve nitelikli hesap uzmanından oluşturulan 3. Heyetten tevdi edilerek alınan 26.12.2022 tarihli raporda; Dosyaya ibraz edilen;
Davacı ...A.Ş. tarafından sözleme gereğince davalıya 264.097 kg Domates Salçası 03.04. 2018
tarihinde 191.547 Kg. ve 04.04.2018 tarihinde de 72.550 Kg olmak üzere iki parti halinde teslim edildiği, buna karşılık davalı tarafından sözleşme gereğince teslim edilmesi gereken elma suyu konsantresinin, sözleşmenin imzalanmasından önceki bir tarih olan 05.03.2018 tarihinde başladığı ve toplam 14 parti halinde
değişik tarihlerde olmak üzere 31.03.2018 tarihine kadar devam ettiği, toplam 325.050 kg Elma Suyu
Konsantresinin tesliminin 31.03.2018 tarihinde tamamlandığını, ancak ayıp durumu nedeniyle ...AŞnin, ÇEKYA’ya ihraç etmek üzere Roxell S.R.O firmasından aldığı siparişi ... A.Ş. den
temin ederek gerçekleştirdiğini, alıcı ...AŞ tarafından 05.03.2018 tarihinde teslim alınmaya başlanan elma suyu
konsantresindeki “muayene ve ihbar” yükümlülüğünün ilk parti teslimi tarihi olan 05.03.2018 tarihinde mi? yoksa sözleşme gereğince teslim edilmesi gereken toplam miktarın tesliminin tamamlandığı 31.03.2018 tarihinde mi?
başlayacağı konusundaki takdirin Mahkemeye ait olduğu belirtilerek, dosyasına ibraz edilen ve taraflarca itiraz edlmeyen E-Posta yazışmalarında ; davacı tarafından, analiz ve testlerin yapıldığı, analiz ve test
sürecinin uzadığı, davalının teslim ettiği elma suyu konsantresinin kararlaştırılan ve aranan niteliklerde olmadığı,
bu nedenle kararlaştırılan ve aranan niteliklere sahip ürünlerin teslim edilmesi gerektiğinin vurgulandığı, satıcı ...' un özellikle 10.04.2018 tarihli e-mailde, firma olarak ürünlerinin arkasında olunduğ, gerekli durumda ürün değişikliği yapılacağının bildirildiği, taraflar arasındaki bu e-posta yazışmalarının ayıp ihbarının şekli ve içeriği bakımından, ayıp ihbarı olarak kabul edilip edilemeyeceği konusundaki takdiri Mahkemede olduğu belirtilerek; Asıl Davadan, davacı ...Firmasının; söz konusu domates salçası karşılığında alıp kullanması gereken elma
suyu konsantresini, ayıplı olduğu iddiası ile kullanamaması üzerine, teslim ettiği domates salçasının karşılığını
alamamış olacağından KDV dahil 703.288,51 TL domates salçası bedelini talep edebileceğini
, yine birleşen ... 1. Asliye Ticaret Mahkemesi 2018/ 998 E. sayılı dosyasında, davacı ...Firmasının; maruz kaldığını iddia ettiği zararlarını talep edip edemeyeceğinin; elma
suyu konsantresinin ayıplı olup olmamasına göre değişeceğini, teslim edilen elma suyu konsantresinin ayıplı olduğunun kabulü halinde; talep edilen zararların ayıplı
mal teslimi nedeniyle maruz kalınan doğrudan ve dolaylı zararlar olduğu, söz konusu zararların hangi kalemlerin doğrudan ve dolaylı zararlar olduğu konusu ile bu zararının
talep şartlarının oluşup oluşmadığı konusundaki takdirin Mahkemeye ait olduğunu, Birleşen ... 3. Asliye Ticaret Mahkemesi 2021/288 E. Sayılı dosyasında, davacı ... Firmasının teslim ettiği elma suyu konsantresinin ayıplı
olmadığının kabul edilmesi veya ayıplı olmakla birlikte alıca ...Firmasının muayene ve ihbar yükümlülüğünün yerine
getirilmediğinin kabulü halinde; davacı ... Firmasının, ispatlamak şartı ile maruz kaldığını iddia ettiği
zararlarının tazminini talep edebileceği, bildirilmiştir.
Bu heyet raporunda hesaplama yapılmaması nedeniyle her iki taraf vekilinin itiraz üzerine aynı heyette alınan tarihli ek raporda ise önceki raporun tekrar edildiği ve hukuki değerlendirmelerin mahkemeye ait olduğunu, elma suyu ve salçadan kaynaklı zararlar yönünde dosyada yeterli delil bulunmadığı gerekçesiyle hesap yapılmadığı, bildirilmiştir.
6098 sayılı TBK'nun 282., 283. ve 284. maddelerinde mal değişimi/ trampanın düzenlendiği ve bu sözleşmelere satım sözleşmesine ilişkin hükümlerini uygulanacağı belirtilmiştir. Dava konusu ürünler menkul hükümündeki elma suyu / salça olup, TBK ' nun 209 vd maddelerinde düzenlenen menkul satışına ilişkin hükümler nazara alınacağından, aynı yasanın 223 . Maddesinde; alıcının, satılanı işlerin olağan akışında imkan bulur bulmaz gözden geçirmek ve varsa ayıbını uygun bir süre içinde satıcıya bildirme yükümlülüğü, yine 227. Maddesinde; ayıp halinde alıcının sözleşmede döneme ve genel hükümler göre tazminat isteme hakkı olduğu, yine 229. Maddesinde; ödemiş olduğu satış bedelinin faiziyle geri isteme, yargı giderleri ile satılan için yapmış olduğu giderleri, yine ayıplı maldan doğan doğrudan giderleri ve alıcının diğer zararlarının karşılanmasını satıcıdan isteyebileceği belirtilmiştir.
Tüm dosya kapsamı, dava, cevap, 06/03/2018 tarihli mal değişimi sözleşmesi , laboratuvar analiz raporları, tespit raporu, e-mail yazışmaları, noter ihtarları ile hüküm vermeye yeterli usul ve yasaya uygun hazırlanan ikinci bilirkişi raporu birlikte değerlendirildiğinde; taraflar arasında 06.03.2018 tarihinde imzalanan trampa (mal değişimi ) sözleşmesi gereğince , Akman AŞ nin 2.200 ton domates salçası vermesi karşılığında, ... Ltd Şti nin den 1000 ton konsantre elma suyunu ... AŞ' nin Antalya/Korkuteli deki deposunda ve en geç 18/04/2018 tarihine kadar teslim edeceğinin kararlaştırıldığı, Akmanın AŞ nin 264.097 kg salça teslim ettiği ve bunun için 04.04.2018 tarihli ve 696.265,33 TL bedelli faturayı düzenlediği, ... Ltd Şti ise 325.050 kg konsantre elma suyunu 05.03- 31.03.2018 tarihleri arasında üç parti halinde ... AŞ soğuk hava deposunda teslim ettiği ve toplam 1.885.289,99 TL lik fatura düzenlediği, ...AŞ nin ayıplı olduğun iddia ettiği elma suyu konsantresinin tesilmine 05.03.2018 tarihinde başladığı ve 31.03.2018 tarihine kadar devam ettiği, ayıp ihbarını 05.04.2018 den başlayarak e-mailler ile karşı tarafa bildirildiği ve 10.04.2018 tarihli e-mailde firma olarak ürünlerinin arkasında olunduğu, gerekli durumda ürün değişikliği yapılacağı bildirildiği, ürünlere ilişkin davacı tarafından değişik laboratvarda analizler yaptırıldığı, analiz ve test
sürecinin uzadığı, davalının teslim ettiği elma suyu konsantresinin kararlaştırılan ve aranan niteliklerde olmadığına ilişkin alınan analiz raporlar neticesinde, ilki 05.04.2018 de başlamak üzere karşı taraf ile ayıp hususunda iletişime geçildiği ve bildirimde bulunulduğu, ayıp ihbarının yapılması ve de ispatı hususunda herhangi bir şekil şartı aranmadığından TBK'nun 223. maddesinde belirtilen makul sürede, alıcı ...AŞ nin ayıp ihbarında bulunduğu anlaşılmıştır. Yine Mahkememizce alınan raporlarında, sipariş verilen ürünün elma suyu konsantresi olduğu, üzerinde TS 3686 ya uygun içeriği ve menşeyi vs vasfa ilişkin bilgileri içeren yeterlilikte etiketin bulunmadığı gibi, teslim edilen elma suyu konsantresinin davacının ihracını gerçekleştirmesi için gerekli vasıfları taşımadığı, iç piyasada da gıda üretiminde yada gıda olarak kullanımının TGK Meyve Suyu Tebliği'ne göre mümkün olmadığı, ayıplı olduğu ve bu ayıbın alıcının malı kabul edilmeyecek ağırlıkta olduğu belirtilmiştir. Bu durumda dosyamızda Aliud ifa, yani borcun, borçlanılan edimden başka bir edimle ifa
edilmiş olması halinin bulunmadığı,görülmüştür.
Bu kapsamada, ayıplı ürün alıcısı konumundaki ...AŞ' nin ürünün, etiketine ilişkin mevzuata aykırılığı yanında, elma suyu yapımında kullanılamayacağı gibi her hangi bir gıda olarak kullanılamayacak derecede gizli ayıplı olması nedeniyle, ayıp ihbarını süresinde yaptığından sözleşmeden dönme ve verileni geri isteme yine bu nedenle uğranılan tüm zararları talep hakkının bulunduğu anlaşılmıştır.
... Ltd. Şti.'nin ayıplı elmas suyu konsantresini teslim etmesiyle, alıcı ...AŞ nin ihraç amaçlı aldığı ve bu nedenle aynı ürünü piyasada daha yüksek bedelle alıp ihracı yaptığı sunulan faturalardan görülmekle, bu nedenle uğradığı zarar ile elma suyu deposu kirası ile analiz için yaptığı masrafları, teslim ettiği salçanın fatura bedelini avans faiziyle birlikte ödenmesini talep edebileceği kabul edilmiştir. Ayrıca, alıcı ...AŞ nin ayıplı elma suyu konsantresi karşılığı verdiği salçanın geri verilmemesi nedeniyle daha yüksek bedelle satıp kar elde etme fırsatının kaçırdığı yönündeki isteminin, salça bedelini takibe koyarak istediği nazara alınarak, mükerrer olduğu nazara alınarak kabul edilmemiştir. Bu nedenlerle, asıl davada alıcı ...AŞ nin takibe konu edilen salça bedeli ile temrrüt tarihinden itibaren avans faizini için başlatığı takipte, davalının asıl alacak ve de işlemiş faizine itirazının iptaline, yine birleşen dosyada talep ettiği, daha yüksek bedelle elma suyunun üçüncü kişiden alınması nedeniyle uğradığı zarar ile depo kirası (06.03.2018 tarihinde ... A.Ş. ile aylık 45.000,00 TL+KDV bedelle depo kira sözleşmesi imzaladığı, 12.12.2018 dava tarihine kadar 6 aylık kira alacağının, 45.000,00 TL x 6 ay = 270.000,00 TL olduğu, %18 KDV eklendiğinde 270.000,00 TL+(x18) 48.600,00 TL=)318.600,00 TL nin ve analiz masraflarına ilişkin talebinin kabulüne, elma suyu karşılığında teslim edilen salçayı karşı tarafa teslim etmemiş olsaydı salca fiyatlarında ki yükseliş nedeniyle daha fazlaya satacağı bu nedenle mahrum kaldığı kar mahrumiyeti zararın ise isteyemeyeceği, nazara alınarak bu talebinin reddi yönünde karar vermek gerekmiştir.
Yine Birleşen ... 3. Asliye Ticaret Mahkemesi dosyasında, davacı satıcı ... Ltd Şti nin teslim edilmesi gereken salçanın teslim edilmemesi, yine ayıplı ürün iade edilmemesiyle uğranılan zararların tazmini isteminin ise; ayıplı elma suyu konsantresini teslim etmekte tüm kusurun kendisinde bulunduğu nazara alınarak, kusurlu tarafın karşı taraftan söz konusu istemleri içeren iş bu davasının haksız olduğu nazara alınarak reddi yönünde aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM : Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Asıl Dosyada; a)-Davacının davasının kabulü ile; ... 29. İcra Müdürlüğü'nün 2018/ 10299 esas sayılı dosyasında davalının 696.265,35TL asıl alacağa, 30.874,13TL işlemiş faizine olmak üzere toplam 727.139,46TL'ye yaptığı itirazın iptaline, takibin bu miktar üzerinde devamına, takip tarihinden itibaren asıl alacak kalemine 3095 sayılı yasanın 2/2. Maddesi kapsamında değişen oranlarda avans faizi uygulanmasına,
b)-Kabul edilen miktarın %20 oranında hesap edilen 145.427,89 TL icra inkar tazminatının davalıdan alınarak, davacıya ödenmesine,
c)-Ayıplı elmasuyu konsantrelerinin, 07/01/2020 tarihli tedbir ara kararı kapsamında davalıya teslim edildiğinden bu konuda yeniden hüküm tesisine yer olmadığına,
2-Birleşen ... 1. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2018/998 esas sayılı dosyasında; davacının davasının kısmen kabulü ile; Elmasuyu konsantresi nedeniyle uğranılan 1.146.648,00 TL' nin, depolama masrafı 318.600,00TL'nin ve analiz masrafı 1.119,07 TL olmak üzere toplam 1.466.347, 07 TL'nin dava tarihinden itibaren 3095 sayılı yasanın 2/2. Maddesi kapsamında değişen oranlarda avans faizi ile birlikte davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine, fazlaya ilişkin istemin reddine,
3-Birleşen ... 3. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2021/288 esas sayılı dosyasında; Davacının davasının REDDİNE,
4- a)Asıl dosyada alınması gerekli 49.670,90-TL harçtan başlangıçta peşin alınan 8.782,03-TL harcın mahsubu ile bakiye 40.888,87-TL'nin davalıdan alınarak hazineye irad kaydına,
b)Birleşen ... 1. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2018/998 esas sayılı dosyasında alınması gereken 100.166,20-TL harçtan peşin alınan 6.528,38-TL harç ve 51.256,00-TL ıslah harcının mahsubu ile bakiye 42.381,82-TL'nin davalıdan alınarak hazineye irad kaydına,
c)Birleşen ... 3. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2021/288 esas sayılı dosyasında alınması gereken 269,85-TL harçtan peşin alınan 512,33-TL harç ve 130.000,00TL ıslah harcının mahsubu ile bakiye 130.242,48-TL'nin karar kesinleştiğinde ve talep halinde yatırana iadesine,
5-Davacı ... tarafından asıl ve birleşen dosyalarda yapılan yargılama gideri olarak 71,80-TL başvuru harcı, 15.310,41-TL peşin harç, 51.256,00TL ıslah harcı, 314,00TL keşif harcı, 5,20-TL vekalet harcı toplamı 66.957,41-TL ile,
Davacı ... tarafından asıl ve birleşen dosyalarda yapılan yargılama gideri olarak 927,63-TL posta masrafı, 175,00-TL taksi ücreti, 18.250,00-TL bilirkişi ücreti ile dava öncesi yapılan 532,16 TL ihtarname masrafı ile delil tespiti masrafı 11.617,32 TL' olmak üzere toplam 31.502,11‬ TL'nin kabul / red ( kabul %83.38- ret %16,62) oranına göre 26.266,46-TL'sinin davalıdan alınarak davacıya ödenmesine, geri kalan miktarın davacı üzerinde bırakılmasına,

Asıl ve birleşen dosyalarda davalı ... tarafından yapılan 4.250,00TL yargılama giderinin kabul/red oranına göre 706,00-TL'nin davacı ... alınarak davalıya ödenmesine, geri kalan miktarın ... üzerinde bırakılmasına, kendi üzerinde bırakılmasına,
6-a)Asıl dosyada davacı kendisini vekille temsil ettirdiğinden AÜT gereğince hesap edilen 107.799,52-TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya ödenmesine,

b)Birleşen ... 1. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2018/998 esas sayılı dosyasında davacı kendisini vekille temsil ettirdiğinden AÜT gereğince hesap edilen 189.307,77-TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya ödenmesine,

c)Birleşen ... 1. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2018/998 esas sayılı dosyasında davalı kendisini vekille temsil ettirdiğinden AÜT gereğince hesap edilen 225.377,52-TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya ödenmesine,
d)Birleşen ... 3. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2021/288 esas sayılı dosyasında davacı kendisini vekille temsil ettirdiğinden AÜT gereğince hesap edilen 378.319,37-TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya ödenmesine,
7-HMK' nun 333 maddesi gereğince yatırılan gider avansından kalanın karar kesinleştiğinde yatırana iadesine,
Dair, taraf vekillerinin yüzlerine karşı oy birliği ile verilen karar tebliğden itibaren iki haftalık süre içerisinde ... Bölge Adliye Mahkemesine istinaf kanun yolu açık olmak üzere açıkça okunup usulen anlatıldı.05/12/2023
Başkan ...
✍e-imzalıdır
Üye ...
✍e-imzalıdır
Üye ...
✍e-imzalıdır
Katip ...
✍e-imzalıdır