mahkeme 2023/539 E. 2024/350 K.

T.C. ANKARA 11. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TÜRK MİLLETİ ADINA

T.C.
ANKARA
11. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO : 2023/539 Esas
KARAR NO : 2024/350

HAKİM : ... ...
KATİP : ... ...

ASIL DAVADA
DAVACI : ... - ... ....
VEKİLİ : Av. ... - ...
ASIL DAVADA
DAVALI : ... - ... ...
VEKİLİ : Av. ... -....
DAVA : Alacak (Ticari Satımdan Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ : 08.08.2023
KARAR TARİHİ : 17.05.2024

BİRLEŞEN ... ESAS
SAYILI DOSYASINDA

DAVACI : ...
VEKİLİ : Av. ... - ...
DAVALI : ... - ... ...
DAVA : Alacak (Ticari Satımdan Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ : 08.08.2023
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH : 21.05.2024

Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
DAVA:
Davacı vekili asıl dava dilekçesinde özetle; müvekkili şirket ile davalı arasında 01/12/2014 tarihli sözleşme imzalandığını davalının tasarladığı reklam ürününün müvekkili şirket tarafından ... ülkesine pazarlanması hususunda anlaştıklarını taraflar 01/12/2014 tarihinde bir araya gelerek distrübitörlük hakkı için 350.000USD'nin 250.000USD'lik kısmı, 31/03/2015 tarihine kadar müvekkili şirketi tarafından ödeneceğini, aksi halde sözleşmenin yok hükmünde sayılacağının kararlaştırıldığını, 26/12/2014 tarihinde taraflar yeniden bir araya gelerek 26/12/2014 tarihli protokol yaptıklarını protokole göre distrübitörlük ön ödemesi adı altında 20.000USD ödeneceğini 01/02/2015 tarihinde 5.000USD ödeneceğini ön ödeme olarak yapılan miktarların asıl mahsup edileceğini geri kalan 250.000USD'nin 28/02/2015 tarihinde kalan 100.000USD'nin de 30/06/2015 tarihinde ödeneceğinin kararlaştırıldığını protokolün alt kısmına tarafların el yazısıyla 10.000USD'nin ödendiği tarih olan 07/01/2015 tarihinden itibaren sözleşmenin geçerlilik kazanacağı ve tarafları bağlayacağı yazılarak imza edildiğini müvekkili tarafından davalıya 07/01/2015 tarihinde 10.000USD gönderildiğini 20/01/2015 tarihinde 3.000EURO gönderildiğini daha sonra müvekkiliyle davalının reklam ürünün pazarlanması ve distribütörlüğü için ... ülkesinden iki kişiyle birlikte görüşmelere başlandığını ancak müvekkiline ürünün teslim edilmediğini işe başlanmadığını, 31/03/2015 tarihinde yeniden bir araya gelerek 26/12/2014 ve 01/12/2014 tarihli sözleşmelerin karşılıklı rızaları ile iptal edildiğini imza ettiklerini sözleşmelerin tamamen iptal edilmesi nedeniyle davalının ürünü vermemesi ve teslim etmemesi nedeniyle müvekkili şirket tarafından yapılan ön ödemeler nedeniyle müvekkilinin alacaklı hale geldiğini davalının müvekkili şirket yetkilisi olan ve ödemeleri gerçekleştiren ...'a 34.400,00 TL bedelli senet verdiğini senet arkasında davalının el yazısıyla taşınmazını sattığında ödeme yapacağını veya ... Ltd. Şti. İsimli bir şirketten eline para geçeceği zaman ödeme yapacağını kabul ettiğini ancak davalının herhangi bir ödeme yapmadığından bahisle fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla 10USD(270,20 TL) üzerinden tahsiline davalı adına kayıtlı .... adresinde bulunan taşınmazın üçüncü kişilere devrinin önlenmesi amacıyla ihtiyati tedbir konulmasına, yargılama gideri ve vekalet ücretinin karşı taraf üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

ASIL DAVA CEVAP:
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle: her iki davadaki talepleri de zamanaşımına uğradığını, Davacı davalarda, taraflar arasında 26.12.2014 tarihinde imzalanan ve daha sonra 31.03.2015 tarihinde iptal edilen protokole (sözleşmeye) dayalı olarak 07.01.2015 ve 20.01.2015 tarihinde yapılan ödemelerin iadesini talep etmektedir. Sözleşme iptalinin ve yapılan ödeme tarihlerinin üzerinden 5 yıldan daha fazla bir süre geçmiştir. Ticari bir ilişkiyi düzenleyen sözleşmelerden kaynaklanan alacak zamanaşımına uğradığını,2014 yılı içinde davacı şirket bir fuar esnasında bu ürrünü görmüş, incelemiş ve çok beğenmiştir. Davacı şirketle yapılan görüşmelerde bu ürünü ... özelinde pazarlamak istediklerini beyan ederek distribütörlük isteklerini müvekkile iletmişlerdir. Sözlü olarak yürütülen bu görüşmeler sonrasında distribütörlük hakkı için 350.000 Amerikan Doları ödenmesi konusunda tarafların anlaştığı, Müvekkil, yukarıda da belirtildiği üzere davacının distribütörlük istediği bölge/ülke ile ilgili olarak hiç kimseyle görüşme/anlaşma/işlem yapmamış ve davacının talebi halinde kendisine göndermek üzere ürünleri hazır halde bulundurmuştur. Diğer bir deyişe yükümlülüklerini yerine getirmiş, sözleşme ifasının başlaması ile birlikte ifa süreci içinde sözleşmeye bağlı kaldığını,Müvekkilin sözleşmeyle ilgili yükümlülüklerini tam olarak ifa etmesine rağmen davacı şirket sözleşmede belirtilen ödeme şartlarına uymamıştır. Davacı şirket sözleşme gereği yapması gereken ön ödemeyi 01.02.2015 tarihine kadar 25.000 Amerikan Doları miktarına tamamlaması gerekirken, bu miktarı tamamen ödemediğini,Taraflar arasındaki ilişkiyi düzenleyen 26.12.2014 tarihli sözleşmede açıkça ... A.Ş.'nin sözleşmeye uymaması halinde yapacağı 25.000 Amerikan Doları ödemeden feragat edeceği belirtilmiştir. Yine fesih protokolünde de iadeye ilişkin hiç bir hüküm yer almamıştır, dolayısıyla iade ile ilgili bir zorunluluktan bahsedilmemiştir. Ayrıca fesih protokolünde herhangi bir senet verildiğinden ya da iadenin senetle veya sonraki tarihte yapılacağına dair bir açıklama da yapılmamıştır. Çünkü fesih protokolü esnasında her iki taraf da yapılan ödemenin iade edilmeyeceğine dair açık bir kabul ve irade birliği içindeydiler. Dolayısıyla müvekkilin yapması gereken bir para iadesi bulunmamaktadır, Davacı dava dilekçesinde bir başka alacak ilişkisi sebebiyle verilmiş bir senete dayanarak hak elde etmeye çalışmakta olduğu iddiası ilem asıl hem de birleşen davanın red edilmesini talep etmiştir .
BİRLEŞEN DAVA:
Davacı vekili birleşen dava dilekçesinde özetle; müvekkili şirket ile davalı arasında 01/12/2014 tarihli sözleşme imzalandığını davalının tasarladığı reklam ürününün müvekkili şirket tarafından ... ülkesine pazarlanması hususunda anlaştıklarını taraflar 01/12/2014 tarihinde bir araya gelerek distrübitörlük hakkı için 350.000USD'nin 250.000USD'lik kısmı, 31/03/2015 tarihine kadar müvekkili şirketi tarafından ödeneceğini, aksi halde sözleşmenin yok hükmünde sayılacağının kararlaştırıldığını, 26/12/2014 tarihinde taraflar yeniden bir araya gelerek 26/12/2014 tarihli protokol yaptıklarını protokole göre distrübitörlük ön ödemesi adı altında 20.000USD ödeneceğini 01/02/2015 tarihinde 5.000USD ödeneceğini ön ödeme olarak yapılan miktarların asıl mahsup edileceğini geri kalan 250.000USD'nin 28/02/2015 tarihinde kalan 100.000USD'nin de 30/06/2015 tarihinde ödeneceğinin kararlaştırıldığını protokolün alt kısmına tarafların el yazısıyla 10.000USD'nin ödendiği tarih olan 07/01/2015 tarihinden itibaren sözleşmenin geçerlilik kazanacağı ve tarafları bağlayacağı yazılarak imza edildiğini müvekkili tarafından davalıya 07/01/2015 tarihinde 10.000USD gönderildiğini 20/01/2015 tarihinde 3.000EURO gönderildiğini daha sonra müvekkiliyle davalının reklam ürünün pazarlanması ve distribütörlüğü için ... ülkesinden iki kişiyle birlikte görüşmelere başlandığını ancak müvekkiline ürünün teslim edilmediğini işe başlanmadığını, 31/03/2015 tarihinde yeniden bir araya gelerek 26/12/2014 ve 01/12/2014 tarihli sözleşmelerin karşılıklı rızaları ile iptal edildiğini imza ettiklerini sözleşmelerin tamamen iptal edilmesi nedeniyle davalının ürünü vermemesi ve teslim etmemesi nedeniyle müvekkili şirket tarafından yapılan ön ödemeler nedeniyle müvekkilinin alacaklı hale geldiğini davalının müvekkili şirket yetkilisi olan ve ödemeleri gerçekleştiren ...'a 34.400,00 TL bedelli senet verdiğini senet arkasında davalının el yazısıyla taşınmazını sattığında ödeme yapacağını veya ... Ltd. Şti. İsimli bir şirketten eline para geçeceği zaman ödeme yapacağını kabul ettiğini ancak davalının herhangi bir ödeme yapmadığından bahisle fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla 10EURO(297,50 TL) üzerinden tahsiline davalı adına kayıtlı .... adresinde bulunan taşınmazın üçüncü kişilere devrinin önlenmesi amacıyla ihtiyati tedbir konulmasına, yargılama gideri ve vekalet ücretinin karşı taraf üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
YARGILAMA VE GEREKÇE:
Asıl ve birleşen dava; Taraflar arasında akdedilen 26.12.2014 tarihli tek satıcılık sözleşmesi niteliğindeki protokol anlaşmasının 31.03.2015 tarihinde fesih olunması nedeniyle davacı tarafından davalıya ödenmiş olan EURO ve USD cinsinden ödenen bedellerin iadesi davasına ilişkindir.
Taraflar arasında akdedilen 26.12.2014 tarihli protokol anlaşması, 31.03.2015 tarihli protokol iptali, 01.12.2014 tarihli sözleşme suretleri, 3.000-USD ve 10.000-EURO bedelli ödeme dekont suretleri, 34.000-TL bedelli 31.03.2015 tarihli bono sureti dosyamız arasına alınmıştır.
TBK'nın 149 nci maddesi gereğince kanunda aksine bir hüküm bulunmadıkça her alacak on yıllık zamanaşımı süresine tabi olup, bu sürenin geçmesi ile zamanaşımına uğrarlar. TBK'nın 82 nci maddesi gereğince sebepsiz zenginleşmeden doğan istem hakkı, hak sahibinin öğrendiği tarihten itibaren iki yıl ve her halde zenginleşmenin gerçekleştiği tarihten başlayarak on yılın geçmesiyle zamanaşımına uğrar. Bu kapsamda on yıllık süre dolmadığından zamanaşımı ilk itirazının reddine karar verilmiştir.
Somut olayda, taraflar arasında 01.12.2014 tarihinde ... sözleşmesi akdedildiği, bu sözleşme ile davalı yana ait "..." reklam ürününün davacı tarafça ... da pazarlanması konusunda anlaşıldığı, sözleşme bedelinin 350.000 USD olduğu anlaşılmaktadır. Bilahare 26.12.2014 tarihinde yapılan protokol ile ön ödeme kapsamında 20.000 USD ödeneceğinin kararlaştırıldığı, davacının 07.01.2015 tarihinde davalıya 10.000 USD, 20.01.2015 tarihinde 3.000Euro ödediği, 31.03.2015 tarihli sözleşme ve protokol iptali ile de her iki sözleşme de iptal edilmiş olup, anılan hususlarda uyuşmazlık bulunmamaktadır. Sözleşmenin fesih ya da dönme suretiyle sona ermesi halinde geriye etkili sonuç doğuracağından, sözleşme hiç yapılmamış gibi başa dönüleceğinden, taraflar sözleşme ile üstlendikleri borçlarını ifa etme yükümlülüğünden kurtulacakları gibi, daha önce ifa ettikleri edimleri, sebepsiz zenginleşme hükümlerine göre isteyebileceklerdir. Bu kapsamda davacı tarafın yapmış olduğu ödemeleri isteyebileceği dikkate alınarak asıl ve birleşen davanın kabulüne karar verilerek aşağıdaki şekilde karar verilmiştir.
HÜKÜM :Gerekçesi açıklandığı üzere;
1-Asıl davanın KABULÜ ile; 10.000USD'nin, 10 USD'sinin dava tarihinden 9.990USD'sinin ıslah tarihi olan 15.03.2024 tarihinden itibaren 395 sayılı yasanın 4/A maddesi uyarınca USD cinsinden 1 yıl vadeli mevduat hesabına devlet bankalarınca uygulanan en yüksek mevduat faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
a- 492 sayılı Harçlar Kanunu uyarınca alınması gereken 22.007,95-TL harçtan, dava açılışında alınan 269,85-TL peşin harç ile yargılama sırasında yatırılan 5.501,98-TL ıslah harcı olmak üzere toplam 5.771,83-TL harcın düşülmesi ile bakiye 16.236,12-TL harcın davalıdan alınarak hazineye irat kaydına,
b-6102 sayılı Türk Ticaret Kanununun 5/A ve 6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanununun 18/A-13. maddesi uyarınca alınması gereken 3.120,00-TL arabuluculuk ücretinin davalıdan alınarak hazineye irat kaydına,
c- Davacının yargılama sırasında yapmış olduğu 269,85-TL peşin harç, 5.501,98-TL ıslah harcı, 269,85-TL başvurma harcı, 204,00-TL tebligat ücreti, 15,00-TL dosya kapağı ücreti olmak üzere toplam 6.260,68-TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
d- Davacının yargılamada vekil ile temsil edildiği anlaşıldığından yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca hesaplanan 50.326,63-TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
e- Taraflarca yatırılan ve kullanılmayan gider ve delil avansının HMK'nin 333. maddesi uyarınca karar kesinleştikten sonra Hukuk Muhakemeleri Kanunu Gider Avansı Tarifesinin 5. maddesi dikkate alınarak yatıranlara iadesine,
2-Birleşen davanın KABULÜ ile; 3.000EURO'nun 10 EURO'nun dava tarihinden 2.990EURO'sunun ıslah tarihi olan 15.03.2024 tarihinden itibaren 395 sayılı yasanın 4/A maddesi uyarınca EURO cinsinden 1 yıl vadeli mevduat hesabına devlet bankalarınca uygulanan en yüksek mevduat faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
a- 492 sayılı Harçlar Kanunu uyarınca alınması gereken 7.158,85-TL harçtan, dava açılışında alınan 269,85-TL peşin harç ile yargılama sırasında yatırılan 1.789,50-TL ıslah harcı olmak üzere toplam 2.059,35-TL harcın düşülmesi ile bakiye 5.099,50-TL harcın davalıdan alınarak hazineye irat kaydına,
b- Davacının yargılama sırasında yapmış olduğu 269,85-TL peşin harç, 1.789,50-TL ıslah harcı, 269,85-TL başvurma harcı, 15,00-TL dosya kapak ücreti olmak üzere toplam 2.344,20-TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
c- Davacının yargılamada vekil ile temsil edildiği anlaşıldığından yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca hesaplanan 17.900,00-TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
d- Taraflarca yatırılan ve kullanılmayan gider ve delil avansının HMK'nin 333. maddesi uyarınca karar kesinleştikten sonra Hukuk Muhakemeleri Kanunu Gider Avansı Tarifesinin 5. maddesi dikkate alınarak yatıranlara iadesine,
Dair, davacı vekilinin ve davalı vekilinin yüzüne karşı HMK'nun 341 ve devamı maddeleri gereğince kararın tebliğinden itibaren Mahkememize Bölge Adliye Mahkemesi ilgili Hukuk Dairesine gönderilmek üzere verilecek dilekçe ile iki haftalık süre içinde istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 17.05.2024

Katip ...
¸ e-imzalıdır

Hakim ...
¸ e-imzalıdır