Karar Detayı

T.C. ... 10. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: 2024/48 Esas - 2024/638
TÜRK MİLLETİ ADINA
YARGILAMA YETKİSİNİ KULLANAN
T.C.
...
10. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO : 2024/48
KARAR NO : 2024/638

DAVA : İstirdat
DAVA TARİHİ : 19/01/2024
KARAR TARİHİ : 25/09/2024
KARARIN YAZILDIĞI TARİH : 18/10/2024
Mahkememizde görülmekte olan istirdat davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA : Davacı vekili, müvekkilinin mevzuat uyarınca yapılan yarışma neticesinde 'Tatlıpınar RES' isimli rüzgar enerji santraline ilişkin sisteme bağlantı hakkını kazanmış olduğunu, 21.06.2012 tarihli elektrik üretim lisansı kapsamında belirlenmiş saha üzerinde kurulu bu Santrali işlettiğini, bağlantı hakkını kazanması üzerine, taraflar arasında öncelikle 06.06.2012 tarihli 'RES Katkı Payı Anlaşması'nın imzalanmış olduğunu, devam eden süreçte de 'Bağlantı Anlaşması' akdedildiğini, Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı tarafından Tatlıpınar RES'in ilk olarak 08.11.2019 tarihinde geçici kabulünün yapıldığını, davalının ilgili kanun ve yönetmelik düzenlemeleri uyarınca bu geçici kabul itibariyle üretilen net elektrik enerjisi için kWh başına RES katkı payı bedelini faturalamaya başladığını, davalı tarafından, müvekkil şirket adına, 2021 yılına ilişkin RES katkı payı bedeli için 21.01.2022 tarih ve TEA2022015800343 numaralı ve 59.152.267,86 TL bedelli fatura düzenlenerek tebliğ edildiğini, ancak katkı payı bedelinin mevzuat ve 'Katkı Payı Anlaşması' hükümlerine aykırı olacak şekilde hatalı hesaplanmış olduğunu, müvekkilince gerek idari anlamda hak kaybı olmaması ve idare nezdinde bulunan teminat mektubunun nakde çevrilmemesi gerekse de santralin işletmesinde herhangi bir aksamaya sebebiyet verilmemesi adına fatura bedelinin tamamının ihtirazi kayıtla ödendiğini ileri sürerek, mevzuat ve sözleşme hükümlerine aykırı olarak hesaplanmış fatura bedelinin bu aşamada KDV dahil 37.843.190,66 TL'lik fazla ödenen kısmının ödeme tarihinden itibaren avans oranında temerrüt faiziyle birlikte tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP: Davalı vekili, davanın idari yargıda görülmesi gerektiğini, mülga 4628 Sayılı Elektrik Piyasası Kanunu'nun 3. maddesinin 5. fıkrasında düzenlenen hükmü doğrultusunda Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu tarafından onaylanan Rüzgâr Enerjisine Dayalı Üretim Tesisi Kurmak Üzere Yapılan Lisans Başvurularına İlişkin Yarışma Yönetmeliği'nin 22/09/2010 tarihli Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe girdiğini, davacının, gerçekleştirilen yarışmalar sırasında sunduğu teklifi doğrultusunda Tatlıpınar RES tesisi için sisteme bağlantı hakkı kazandığını, lisans alarak faaliyetine başladığını, davacıya ait üretim tesislerinin ilk ünitesinin geçici kabulünün yapıldığı tarihten başlamak üzere ve tüm tesisin geçici kabulünün yapıldığı tarihten itibaren yirmi yıl süre boyunca, müvekkil TEİAŞ'a ödemeyi taahhüt ettiğini, Rüzgar Enerjisine Dayalı Elektrik Üretimi Santrali (RES) katkı payı bedelinin ödenmesini konu alan, "RES katkı payı anlaşmaları" akdedildiğini, müvekkil tarafından, “Rüzgâr Enerjisine Dayalı Üretim Tesisi Kurmak Üzere Yapılan Lisans Başvurularına İlişkin Yarışma Yönetmeliği” çerçevesinde yarışmaya katılan ve kazanan şirketlerle imzalanan RES katkı payı anlaşması gereğince, yönetmelik ve ekleri olan taahhütname, teklif mektubu formu ile anlaşma hükümlerinin birlikte değerlendirilmesi sonucunda RES katkı payı faturaları düzenlendiğini, Tatlıpınar RES projesi için davacı tarafından sunulan teklif mektubun içeriğinden de anlaşılacağı üzere, davacı şirket tarafından, toplam RES katkı payı tutarının, teklif yılından ödemeye esas üretim yılına kadar, TÜİK tarafından Ocak ayında açıklanan yıllık TÜFE oranında güncelleştirilerek müvekkiline ödeneceğinin çekincesiz şekilde kabul ve taahhüt edildiğini, yönetmelik eki taahhütnamenin 2. maddesindeki TEİAŞ tarafından fatura edilen RES katkı payı tutarını, faturanın düzenlendiği yılın 31 Ocak saat 17:00'a kadar TEİAŞ'a ödeyeceğimizi, bu ödemeyi yapmamamız halinde 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsili Usulü Hakkında Kanunun 51.maddesine göre belirlenen gecikme zammı uygulanmasını kabul ettiğimizi kabul ve taahhüt ederiz." ifadesiyle de müvekkiline gönderilen RES katkı payına ilişkin fatura tutarının en geç belirtilen tarihte ödeneceğini kabul edildiğini, aynı konu hakkında adli ve idari yargı mercilerinde müvekkili aleyhine açılan davalarda, teklif mektubundaki taahhüdünün davacı için bağlayıcı olduğu ve teşekküllerince uygulanan hesaplama yönteminde hukuka aykırılık bulunmadığı yönünde mahkeme kararlarının olduğunu, dolayısıyla, müvekkilince RES katkı payı tutarının, yarışma yönetmeliği, bu yönetmeliğin ekleri, teklif mektubu formu ve RES katkı payı anlaşması hükümleri bir bütün halinde değerlendirilerek hesaplanmasının konuya ilişkin mevzuatın gereği bulunduğunu, fatura düzenlenmesinde hukuka aykırılığın bulunmadığını savunarak, reddine karar verilmesi talep etmiştir.
KANITLAR :RES Katkı Payı Anlaşması ve Bağlantı Anlaşması örneği sunulmuştur.
Arabuluculuk son tutanağı ibraz edilmiştir.
Davacının lisans sahibi olduğu işletmeye ait kabul tutanakları ibraz edilmiştir.
Davaya konu fatura örneği sunulmuştur.
Davacı ödeme belgelerin ibraz etmiştir.
Elektrik mühendisi ve nitelikli hesaplamalar uzmanı bilirkişi kurulundan rapor alınmış, düzenlenen bu raporda; taraflar arasında res katkı payı anlaşması imzalandığını, davalı tarafından düzenlenen 21/01/2022 tarihli ve 59.152.267,86 TL tutarlı res katkı payı faturasının ihtirazi kayıtla ödendiği, davalının faturayı 2011 yılından itibaren kümülatif şekilde TÜFE oranları ile güncellenmesi ile tahakkuk ettirildiği, davacının ise sadece bir önceki yılın TÜFE kayıtlarının esas alınması gerektiğini savunduğu, yönetmelik ve yarışma teklifi mektubu hükümleri ile akdedilen sözleşmenin farklı hükümler içerdiği, davalı şirket tarafından fatura düzenlenmesi sırasında esas alınan 'teklif formunda' yer alan "teklif birim fiyatının teklif yılı esas alınarak TÜFE endeksine göre güncellenmesi" yönündeki hükmün yönetmelikte ve ekinde yer alan sözleşme tasarısında yer almadığı, yarışmanın sona ermesi ile yarışma şartlarının ortadan kalkması ve yarışma sonucunda akdedilen sözleşmede teklif formundaki güncelleme hükmünün yer almaması nedenleriyle, yerleşik hale gelen ... BAM 23. Hukuk Dairesi ve Yargıtay 23. HD'nin ilamlarına uygun olarak güncellemede sözleşme hükümlerinin esas alınması ve uygulanması gerekeceği, davacının BAM ilamlarına göre, sözleşmedeki birim fiyatın sabit olduğunun kabulü halinde ödemesi gereken fatura tutarının, 2021 yılı RES üretimi kapsamında 21.308.846,48 TL olduğu, davalının düzenlediği faturada 37.843.421,31 TL fazlalık bulunduğu, davacının RES Katkı Payı Anlaşmasının 1. maddesinde tesisin ilk devreye girdiği tarihten itibaren 20 yıl süre ile RES Katkı Payının TEİAŞ'a ödenmesi ve 20 yıl süreyle güncellenerek ödeme yapılması öngörüldüğünden anlaşmanın 3. maddesinde yer verilen katkı payı hesabında ilk yılın 2019 olarak kabulü halinde, ödemesi gereken fatura tutarının, 2021 yılı RES üretimi kapsamında 27.311.254,27 TL olduğu, davalının düzenlediği faturada 31.841.013,61 TL fazlalık bulunduğu, davacının davaya konu fatura bedellerini kısmi olarak ödemesine, her ödeme tarihi itibariyle gecikme zammı uygulanması-gerekmesine bağlı olarak, davacının talep edebileceği alacak tutarlarının temerrüt tarihleri itibariyle hesaplanabilmesi için yapılan tüm ödemelere ilişkin ödeme dekontlarının dosyaya sunulması gerektiği hususları görüş olarak bildirilmiştir.
GEREKÇE: Dava, taraflar arasında imzalanan res katkı payı anlaşması uyarınca düzenlenen faturadan kaynaklı istirdat istemine ilişkindir.
Somut uyuşmazlıkta davacının, açılan yarışma sonucu 'Tatlıpınar RES' santralinin işletmesine hak kazandığı, mevzuata uygun şekilde geçici kabulün yapıldığı, davalı ile 'Res Katkı Payı' anlaşmasını imzaladığı, öncesinde teklif formu ile nihai sözleşme hükümlerinde katkı payının nasıl hesaplanacağı hususunda aykırılık bulunduğu, davalının teklif formundaki formüle göre hesap yapıp fatura düzenlediği, davalının ise sözleşme hükümlerine göre hesap yapılmasını ileri sürdüğü ve buna göre fazla ödemesinin olduğunu bildirdiği, dava konusu faturayla ilgili olarak da ihtirazi kayıtla ödemesini yaptığı hususları uyuşmazlık konusu değildir.
Çekişme, res katkı payının taraflar arasındaki sözleşmeye esas teklif formuna mı yoksa nihai sözleşme hükümlerine göre mi yapılacağı, buna göre davacının fazladan ödemesinin olup olmadığı, varsa miktarı ile istirdadının gerekip gerekmediği yönlerinde toplanmaktadır.
Dava, tacirler arası sözleşmeden kaynaklanan istirdat istemine ilişkin olup, uyuşmazlık sözleşmenin imzalanması sonrası katkı payının hesap yönteminden kaynaklandığından ve adli yargıda görülmesi gerektiğinden, davalının idari yargı yolu itirazına itibar edilmemiş ve davanın esası incelenmiştir.
İddia, savunma, sözleşme ve ekleri, bilirkişi raporu, davalı tarafından düzenlenen fatura, davacının ödeme belgeleri ve tüm dosya kapsamından, taraflar arasında res katkı payı sözleşme imzalandığı anlaşılmaktadır. Bu sözleşmenin öncesinde davacının, davalıya mevzuat hükümleri uyarınca teklif formu sunduğu, anılan formda katkı payının hesap yönteminden de bahsedildiği, ancak sonrasında asıl sözleşmenin imzalandığı, anılan sözleşmedeki katkı payı hesabının sözleşme öncesi formdan farklı olduğu, nihai sözleşmede bu formun sözleşmenin bir parçası olduğunun kabul edilmediği, basiretli olarak hareket etmesi gereken tacirlerin sözleşme serbestisi kapsamında uyuşmazlığa konu res katkı payı anlaşmasını imzaladıkları, esasen hesaplamanın artık bu sözleşme hükümlerine göre yapılmasının zorunlu olduğu, davalının faturaya mesnet hesap yönteminin yerinde bulunmadığı, dosya kapsamına uygun ve denetime elverişli raporda açıklandığı üzere davacının ödemesi gerekin fatura bedelinin 21.308.846,48 TL olması gerektiği, ihtirazi kayıtla ödediği tutarın 37.843,421,31 TL'sinin iadesinin gerektiği, ancak taleple bağlı kalınacağı, her ne kadar davacı taraf ödeme tarihlerinden itibaren temerrüt faizi talep etmiş ise de uyuşmazlığın tacirler arası sözleşmeden kaynaklandığı, davacının davadan önce davalıya temerrüte düşürdüğünü kanıtlamadığı, davayla temerrütün gerçekleştiği, ticari nitelikteki uyuşmazlıktan dolayı avans oranında temerrüt faizi talep edilmesinde bir yanlış bulunmadığı sonucuna varıldığından, davacının davasının kısmen kabulüne karar verilmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM : Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davacının davasının kısmen kabulüne, 37.843.190,66 TL’nin dava tarihinden itibaren işleyecek avans oranında temerrüt faiziyle birlikte davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,
2-492 Sayılı Harçlar Kanunu gereğince, alınması gereken 2.585.068,35 TL nispi karar ve ilam harcından peşin alınan 646.267,09 TL'nin mahsubu ile bakiye 1.938.801,26‬ TL'nin davalıdan tahsili ile hazineye irad kaydına,
3-Davacı tarafça yatırılan 646.267,09 TL peşin harcın davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,
4-Arabuluculuk aşamasında harcanan 3.120,00 TL giderin davalıdan tahsili ile hazineye gelir kaydına,
5-Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca davacı yararına hesaplanan 682.431,91 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak, kendisini vekil ile temsil ettiren davacıya verilmesine,
6-Davacı tarafça yapılan 427,60 TL başvuru harcı, 220,00 TL posta/tebligat gideri ile 10.000,00 TL bilirkişi gideri toplamı 10.647,6‬0 TL yargılama giderinin davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,
7-Taraflarca yatırılan gider avansının kullanılmayan kısmının karar kesinleştiğinde iadesine,
Dair, taraf vekillerinin yüzüne karşı, kararın tebliğinden itibaren iki hafta içinde ... Bölge Adliye Mahkemesinde İstinaf yolu açık olmak üzere 25/09/2024 tarihinde oy birliği ile karar verildi.