mahkeme 2024/165 E. 2024/505 K.

T.C. ANKARA 10. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: 2024/165 Esas - 2024/505

T.C.
ANKARA
10. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ TÜRK MİLLETİ ADINA
GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO : 2024/165 Esas
KARAR NO : 2024/505
...
DAVA : İstirdat davası (Sistem kullanım anlaşmasından kaynaklanan)
DAVA TARİHİ : 06/03/024
KARAR TARİHİ : 16/07/2024
KARAR YAZIM TARİHİ : 22/07/2024

Mahkememize açılan Alacak davasının yapılan açık yargılaması sonunda;
DAVA:
Davacı vekili, dava dilekçesinde özetle, .... sayılı "Ödenmeyen Fatura Bedeli" konulu yazı gönderildiğini, bu yazıda ... tarafından ... adına düzenlenen Ekim 2023 (kısmi) dönemine ilişkin 785.587,30 TL sistem kullanım ve sistem işletim fatura bedelinin vadesi geçtiği halde ödenmediğini, bahsi geçen yazının ...'ya tebliğinden itibaren 8 (sekiz) gün içinde ödeme yapılmaması durumunda ... Yönetmeliği'nin Ortak Hükümler başlıklı Yedinci Bölümü'nün Teminatlar başlıklı 24. maddesi ile Sistem Kullanım Anlaşması'nın Teminat Alınması başlıklı 16. maddesine istinaden teminat mektuplarının paraya çevrileceğinin bildirildiğini, ...'ın göndermiş olduğu yukarıda bahsedilen yazı üzerine Müvekkili Şirket, daha önce ... tarafından ...'a teslim edilen ... numaralı, 17.01.2023 tarihli, 2.630.315,10 TL meblağlı kesin ve süresiz teminat mektubunun nakde çevrilmesinin tehdidi altında, 29.11.2023 tarihinde 785.587,30 TL tutarında ödeme yaptığını, bu ödeme, teminat mektubunun bozulma tehdidi altında yapılmış olup Davalı Şirket tarafından ...'ya yansıtılmış olan bedelin Müvekkili Şirket'in herhangi bir sorumluluğu olmaması sebebiyle hukuka uygunluğu olmadığı gibi hakkaniyete de aykırı olduğunu, dolayısıyla haksız ve hukuka aykırı olarak Müvekkili Şirket'e kesilen cezanın, teminat mektubunun bozulma tehdidi altında ödenmiş olması sebebiyle ... tarafından iade edilmesini talep etme zorunluluklarının hasıl olduğunu, müvekkili şirket üzerine düşen tüm yükümlülükleri mücbir sebep şartlarına rağmen yerine getirmeye çalışmış ve davalı şirket'e bu hususta gerekli tüm bildirimleri yaptığını, bu nedenle, ... tarafından sözleşmeden kaynaklı olduğu iddia edilerek müvekkilg şirket'e kesilen ceza haksız ve hukuka aykırı olduğundan müvekkilg şirket tarafından yapılan ödemenin iadesinin gerektiğini, ..., ihtiyaç duyduğu elektrik enerjisini Davalı Şirket'e ait iletim hatları üzerinden temin ettiğini, bu iş ilişkisinden doğan hak ve yükümlülükler taraflar arasında imzalanan İletim Sistemi Sistem Kullanım Anlaşması ile belirlendiğini, anlaşma doğrultusunda ...’nın ... donanımları kullanarak ... ... sistemi üzerinden sürekli olarak veri akışı sağlaması gerektiğini, ... donanımlarının ... sistemine bağlantısı ise ... Anonim Şirketi'nin sağladığı kiralık kanal üzerinden sağlandığını, ..., ihtiyaç artışı sebebiyle yeni donanımlar temin edip devreye alma sürecini başlattığını, bu süreçte söz konusu yeni donanımların ... ... sistemine eklenmesi gerektiğini, ... sistemine eklenen donanımların sağlıklı bir şekilde çalıştığının teyidi ise ... sistemlerinin “...testine tabi tutulmasıyla sağlandığını, ...tarafından ...'ya gönderilen 09.11.2022 tarihli, ... sayılı yazılı bildirimde ... ..) güncel tek hat şeması göz önüne alınarak ... .... tarafından güncellendiğinin belirtildiğini, bu bildirim üzerine Müvekkili Şirket tarafından 25.01.2023 tarihinde ...'a gönderilen yazı ile gerekli revizyon çalışmalarının tamamlandığı belirtilerek, ...testleri için gerekli çalışmalara başlanması ...'tan talep edildiğini, ancak kararlaştırılan tarihten 1 (bir) hafta önce ...-... haberleşmesi koptuğundan söz konusu testler gerçekleştirilemediğini, arıza ile ilgili olarak Müvekkili Şirket tarafından sorumluluk alanı içerisinde bulunan bölgede saha kontrolleri yapılmış ve ilgili arızanın ... içerisindeki donanım ve altyapıdan değil, ... dışındaki bir nedenden kaynaklandığının anlaşıldığını, ... dışındaki ilgili haberleşme kanalını tedarik eden kurum olan ...'a resmi arıza ihbar yolu olan ... üzerinden 30.01.2023 tarihinde mail göndermek suretiyle arıza kaydı açıldığını, arızanın giderilmeye çalışıldığı süreçte 06.02.2023 tarihinde deprem afeti yaşanmış olup bu süreçte arızanın giderilmesine yönelik takip çalışmaları da aksadığını, bundan bağımsız olarak ... otomatik mail sistemi tarafından 10.07.2023 tarihinde bir e-mail gönderilmiş olup bu e-mailin ekinde ... tarafından kesilen ceza faturası muhteviyatı bulunması üzerine Müvekkil Şirket ... tarafından kesilen cezadan haberdar olduğunu, iş davaya konu arıza müvekkili şirket'in kusuru dışında ortaya çıkmış olup arızanın giderilmesi için gerekli işlemler yapılmış ancak mücbir sebep dolayısıyla arıza giderilemediğini, bu sebeple müvekkili şirket'e yansıtılan ceza hukuka aykırı olduğunu, .... (gelir idaresi başkanlığı) tarafından ilan edilen mücbir sebep hali henüz sona ermeden işbu davaya konu arıza giderilmiş olup müvekkile şirket'e yansıtılan cezaların hukuka aykırı olduğunu, müvekkili Şirket'in işbu davaya konu arıza bakımından herhangi bir sorumluluğunun bulunmadığı ...yetkililerinin kendi bünyeleri içerisinde yaptıkları yazışmalardan dahi anlaşıldığını, nitekim, bu yazışmalarda arızanın ...'dan kaynaklandığı ortaya çıktığını, ... sisteminde yaşanan arızadan ötürü ... testlerinin geçilememesi nedeniyle ... tarafından ...'ya yansıtılan ceza hukuka aykırı olduğunu, zira, yaşanan arıza Müvekkili Şirket'in herhangi bir kusuru olmadan ortaya çıktığını ve Müvekkili Şirket bu arızanın giderilebilmesi için elinden gelen gayreti gösterdiğini, arızanın sebebi olan bakır kablo hırsızlığının bertaraf edilebilmesi amacıyla fiber optik altyapıya geçiş işlemleri ... tarafından başlatıldığını, ancak ortaya çıkan mücbir sebep niteliğinde olan deprem afeti sebebiyle ...ekiplerinin deprem bölgesinde iştigal etmelerinden ötürü arıza giderilemediğini, bu süreçte ..., ....'a ekseriyetle durumla ilgili başvurularda ve bilgi talebinde bulunulduğunu, ...yetkililerinin kendi içlerinde yaptıkları yazışmalarda da kusurun ....'da olduğuna dair beyanlarının mevcut olduğunu, öte yandan, ... ile ... arasındaki Anlaşma'nın 9. maddesinin F fıkrasına göre arızanın giderilmesinin takibinin test yapılmasını gerektirdiği durumlarda bir aylık süre verileceği ve bu süre içerisinde test yapılamaması durumunda herhangi bir cezai işlem uygulanmayacağı hüküm altına alındığını, her ne kadar ... tarafından mücbir sebep halinin sona ermesi akabinde cezanın yansıtıldığı beyan edilmişse de arıza 18.07.2023 tarihinde yani mücbir sebep halinin sona erdiği 31.07.2023 tarihinden önce giderildiğini, ancak buna rağmen, ... tarafından Müvekkili Şirket'e gönderilen 27.11.2023 tarihli yazıda kesilen cezanın ödenmemesi halinde Anlaşma gereği teslim edilen teminat mektubunun nakde çevrileceğinin belirtilmesi sebebiyle teminat mektubunun nakde çevrilmesi tehdidi altında olarak haksız ve hukuka aykırı olan ceza bedeli Müvekkili Şirket tarafından ödendiğini, bununla birlikte belirtmemiz gerekir ki; ...'ya gönderilen 20.07.2023 tarihli yazıda Müvekkil Şirket'e 1 aylık ek süre verilmiş olmasına ve arızanın giderilmiş olmasına rağmen işbu davaya konu ceza Müvekkili Şirket'e yansıtıldığını, ayrıca, işbu davaya konu arızanın ... sorumluluğunda olması ve davanın sonucunun kendilerini ilgilendirecek olması sebebiyle davanın Türk Telekom'a ihbar edilmesini talep ettiklerini, hal böyleyken, Müvekkili Şirket tarafından hiçbir kusuru bulunmadan ortaya çıkan arıza sebebiyle ve bu arızanın giderilebilmesi için gerekli işlemlerin yapılmış olmasına rağmen, taraflar arasındaki Anlaşma hükmüne aykırı ve mücbir sebep ilan edilen süre içerisindeki döneme ilişkin olarak kesilen cezanın teminat mektubunun nakde çevrilmesi tehdidi altında yapılan ödemenin Müvekkil Şirket'e iade edilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP :
Davalı vekili, cevap dilekçesinde özetle, söz konusu davanın öncelikle ve re'sen; görev, yetki, süre, idari merci tecavüzü, ehliyet, hukuki yarar yokluğu, derdestlik, kesin hüküm yönlerinden incelenmesini ve hukuka aykırı yön tespiti halinde davanın reddine karar verilmesini talep ettiklerini, her şeyden önce, dava konusu uyuşmazlığın çözümünde idari yargı mercilerinin görevli olduğunu, davanın (yargı yolu) görev yönünden reddine karar verilmesini talep etmiştir.
DELİL DEĞERLENDİRME VE HUKUKİ NİTELENDİRME:
Dava davalı şirketin düzenlediği sistem kullanım ve sistem işletim ceza bedelinin haksız ve hukuka aykırı olduğu ve teminat mektubunun paraya çevrilmesi tehdidi altından ödendiğinden, ödeme tarihinden itibaren işleyecek faizi ile tahsili için açılan istirdat davasıdır.
Davacının sistem kullanım anlaşması gereğince davalı tarafından düzenlenen ceza fatura bedelini davalıdan istemekte haklı olup olmadığı, mahkememizin görevli olup olmadığı hususundadır.
02.12.2020 tarihli Resmî Gazete'de yayımlanan 7257 sayılı Kanun'un 33 üncü maddesi ile, 6446 sayılı Kanun'un "İletim faaliyeti" başlıklı 8 inci maddesinin ikinci fıkrasına (ç) bendinden sonra gelmek üzere (d) bendi eklenmiş ve "İletim sisteminin normal işletme koşulları içerisinde işletilmesi ile işletme güvenliği ve bütünlüğü üzerinde risk oluşturan durumlara ilişkin olarak bağlantı ve sistem kullanım anlaşmalarında düzenlenen sistem kullanım ihlallerinin takibini yapmak, ihlal durumu tespit edilen tüzel kişilere sistem kullanım anlaşmasında düzenlenen cezai şartları ve diğer yaptırımları uygulamak" ...’ın görev ve yükümlülükleri arasına alınmıştır.
Elektrik Piyasası Kanunu ile Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun'un 39 uncu maddesi ile, 6446 sayılı Kanun'a eklenen "EK MADDE 3" ile, 6446 sayılı Kanun'un 8 inci maddesinin ikinci fıkrasının (d) bendinin uygulamasından kaynaklanan uyuşmazlıkların idari yargıda görüleceği düzenlenmiş, 7257 sayılı Kanun'un 46 ncı maddesi ile de bu Kanun'un yayımı tarihinde yürürlüğe gireceği belirtilmiştir.
HMK’nın 114 üncü maddesinin 1-b bendine göre “Yargı yolunun caiz olması” dava şartları arasında yer almakta olup, HMK'nın 115/1 inci maddesinde ise mahkemece, dava şartlarının mevcut olup olmadığının, yargı yolunun kamu düzenine ilişkin olması nedeniyle davanın her aşamasında resen dikkate alınması gerektiği belirtilmiştir.
Buna göre bağlantı ve sistem kullanım anlaşmalarında düzenlenen sistem kullanım ihlâllerine yönelik ceza-i şartlara ilişkin uyuşmazlıkların idari yargı yolunda görüleceğine ilişkin düzenlemenin açık hükmü karşısında, dava idari yargı görev alanına girdiğinden HMK'nun 114/b ve 115/2 maddesi gereğince davada yargı yolunun caiz olmaması dava şartı bulunmadığından davanın usulden reddine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

HÜKÜM :
Yukarıda açıklanan nedenlere, kararın dayandığı yasal ve hukuksal gerekçeye, dosyadaki kanıtlara göre;
1-Davanın idari yargının görevine giren dava niteliğinde olduğundan, uyuşmazlık adli yargının görevine girmediğinden, HMK'nun 114/b ve 115/2 maddesi gereğince davada yargı yolunun caiz olmaması dava şartı bulunmadığından DAVANIN USULDEN REDDİNE,
1.-Davacının idare mahkemesine dava açmakta MUHTARİYETİNE,
2-492 Sayılı Harçlar Kanunu gereğince, alınması gereken 427,60 TL maktu karar ve ilam harcının, peşin alınan 13.415,87 TL'den indirilmesi ile arta kalan 12.988,27‬ TL'nin karar kesinleştiğinde ve talep halinde davacıya iadesine,
3-Bakanlık bütçesinden karşılandığı anlaşılan arabuluculuk ücretinin, 6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu'nun 18/A maddesinin 13. ve 14. bendi ile Arabuluculuk Yönetmeliği 26/2 maddesi uyarınca,usule ilişkin karar verilmekle arabuluculuk ücretinin nihai karar sonrasında görevli mahkemece değerlendirilmesine
4-Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca, davalı yararına hesaplanan 17.900,00 TL maktu vekalet ücretinin davacıdan alınarak, kendisini vekil ile temsil ettiren davalıya verilmesine,
5-Davacı tarafından yapılan yargılama giderinin üzerinde bırakılmasına,
6-Taraflarca yatırılan gider ve delil avansının kullanılmayan kısmının karar kesinleştiğinde ve talep halinde taraflara iadesine,
Dair, taraf vekillerinin yüzüne karşı, kararın tebliğinden itibaren iki hafta içinde ... Mahkemesinde İstinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı 16/07/2024

...

*Bu belge 5070 sayılı Yasa hükümlerine göre elektronik olarak imzalanmıştır.