mahkeme 2022/96 E. 2024/509 K.

T.C. ... 10. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

T.C.
...
10. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ TÜRK MİLLETİ ADINA
GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO : 2022/96 Esas
KARAR NO : 2024/509
HAKİM : ... ...
KATİP : ... ...

DAVALI : ... - ...
DAVA : Alacak (Eser Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ : 28/10/2022

Birleşen ... 1. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2023/553 esas sayılı dosyası :

DAVALI : ... - (VKN:...) - ...
DAVA : Alacak (Eser Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ : 25/07/2023
KARAR TARİHİ : 16/07/2024
KARAR YAZIM TARİHİ : 24/07/2024

Mahkememize açılan İtirazın İptali davasının yapılan açık yargılaması sonunda;
DAVA:
ASIL DAVA :
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili tarafından işletilen Restoranın terasına, 2019 yılı Nisan ayında davalı şirket tarafından katlanır tente yapıldığını, yapılan işin bedelinin müvekkili tarafından davalı şirkete ödendiğini, salgın hastalık nedeniyle müvekkiline ait işletmenin 8 ay kapalı kaldığından terasta bulunan tentenin de kullanılmadığını, normalleşme ile faaliyete geçen işletmede kurulu tentenin bir kanadının çalışmadığının görülmesi üzerine davalı şirketin durumdan haberdar edildiğini, davalı tarafından “montaj sırasında gerekli uzunluk ve kalınlıkta ray seçilmeyerek tenteye uygun malzeme kullanılmadığı” kabul edilmesine rağmen, davalı tarafından gereğinin yapılmadığını, müvekkilinin, ücret karşılığı tenteye ithal kalın plastik takılmasını kabul etmek zorunda kaldığını, tamirin ardında 3 ay bile geçmeden 07.09.2021 tarihinde davalı tarafından takılan halatların kopmuş olduğunu, bu durumun davalıya bildirilmesi üzerine 13.09.2021 tarihinde davalı tarafından dönüş yapıldığını, davalının “ilgili sorunun camdan değil raydan kaynaklandığını, kesin çözüm için rayların daha kalın bir modelle değiştirilmesi gerektiğini” bildirdiğini, davalı tarafından yapılan tentede basit kontrol ve muayene ile ortaya çıkmayıp eserin kullanımına bağlı olarak teslimden bir süre sonra ortaya çıkabilecek nitelikte bir gizli ayıbın söz konusu olduğunu, müvekkili tarafından, davalı şirket faturası üzerinde yazılı olan elektronik posta adresine sorunun ne olduğu ile ayıplı mal firma tarafından tamir edilmediği takdirde, tamir masraflarının davalının nam ve hesabına olacak şekilde müvekkili tarafından tamirinin sağlanacağını izah eden elektronik posta gönderildiğini, durumun tespiti maksadıyla ... 5. Sulh Hukuk Mahkemesi 2021/208 D. İş sayılı dosyası ile tespit davası ikame edildiğini, dosya kapsamında aldırılan bilirkişi raporuna göre tentenin düzgün çalışması için yapılacak işlemin 27.09.2021 tarih itibariyle bedelinin 4.250,00 TL olacağı, tentenin kurulumunda hatalı uygulama olduğu tespitinde bulunulduğunu, davalı tarafından bütün ihtarlara rağmen yükümlülüklerini yerine getirmemesi nedeniyle müvekkili tarafından davalının nam ve hesabına olmak üzere tente onarımının 7.670,00 TL bedelle gerçekleştirildiğini, müvekkili tarafından, fatura bedelinin davalıya rücu edilmesi ile davalıdan tahsili maksadıyla ... 26. İcra Müdürlüğünün 2022/475 E sayılı dosyası üzerinden başlatılan icra takibinin davalının itirazı üzerine durduğunu belirterek; davanın kabulüne, itirazın iptali ile takibin devamına, davalının %20'den aşağı olmamak üzere tazminata mahkum edilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Birleşen ... 13 Asliye Ticaret Mahkemesinin 2022/712 esas sayılı dosyasında;
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davacı şirketin 1Arada Restorant işletmesinde duyulan ihtiyaç doğrultusunda 2019 yılında işletmenin terasına katlanır raylı tentenin yapılması için davalı Çadırsan ile anlaşma yapıldığını, pandemi yasaklarından dolayı restoranın yaklaşık 8 ay kapalı kaldığını, tentenin de kullanılamadığını, restoran tekrar açıldığında ise tentenin bir kısmının ayıplı olması nedeniyle kullanılamadığı için müşterilerin ve davacının zarara uğradığını, en başından beri kalın ray takılması gerektiği halde karşı yanca ince ray takılmış olduğunu, terasın önceden dava konusu edilenden farklı bir kısmında yer alan tentenin yine davalı yanca kalın ray takılması gerektiği halde ince ray takılmış olmasına bağlı olarak kullanılamadığı için davacının zarara uğradığını, terasın farklı bir kısmında ortaya çıkan bu ayıbın basit bir kontrol ve muayene ile ortaya çıkmadığını, eserin kullanımına bağlı olarak teslimden sonra ortaya çıkan gizli ayıp olduğunu belirterek, davanın ... 10.Asliye Ticaret Mahkemesinin 2022/96 esas numaralı dosyası ile birleştirilmesine, tamiratlar için ödenen 10.169,49 TL'lik GIB2022000000002 fatura numaralı fatura bedelinin davalı yanca ticari avans faizi ile birlikte rücuen ödenmesine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Birleşen ... 1. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2023/553 esas sayılı dosyasında;
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili şirket, 1Arada Restorant işletmesinde duyulan ihtiyaç doğrultusunda, 2019 yılının Nisan ayında, işletmenin terasına katlanır raylı tente yapılması için davalı Çadırsan ile anlaştığnıı, pandemi yasaklarından dolayı restoran yaklaşık 8 ay kapalı kaldığını, tentenin de kullanılamadığını, restoran tekrar açıldığında ise tentenin bir kısmının ayıplı olması dolayısıyla kullanılamadığı için müşteriler ve müvekkili zarara uğradığını, üründeki gizli ayıbın varlığı defaatle bildirilmesine rağmen karşı yan şirket sadece "montaj sırasında gerekli uzunluk ve kalınlıkta ray seçilmeyerek tenteye uygun malzemenin kullanılmadığını" kabul ettiğini, yani en başından beri kalın ray takılması gerektiği halde karşı yanca ince ray takıldığını, ürünün en başından beri ayıplı olduğunu, söz konusu bu ayıpla ilgili; ... 10. Asliye Ticaret Mahkemesi 2022/96 Esas numaralı ve 2022/712 esas numaralı dosyasıyla dava açıldığını, bütün bunlardan sonra dava konusu iş yerinde, terasın önceden dava konusu edilenden farklı bir kısmında yer alan tente; yine davalı yanca kalın ray takılması gerektiği halde ince ray takılmış olmasına bağlı olarak kullanılamadığı için müvekkili zarara uğradığını, dolayısıyla bu davayı açma ve davanın ... Asliye Ticaret Mahkemesi 2022/96 Esas sayılı dosyasıyla birleştirilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP :
ASIL DAVA :
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; müvekkili ile davacı şirket arasında, davacının işletmesinde tente yapımı ile alakalı olarak bir anlaşma yapıldığını, müvekkili tarafından istenilen tente proje çizimlerinin yapıldığını ancak davacı tarafından, müvekkili tarafından hazırlanan projede gösterilen ölçüler dışında farklı ölçülerde olmasını talep ettiğini, davacı tarafa istenilen değişiklikler yapıldığı taktirde sistemde kullanılacak profillerin de değişeceğinin davacı şirkete ifade edildiğini, davacı şirket yetkilisinin “parasını biz veriyoruz bu şekilde istiyoruz” sözleriyle, projede gösterilenden farklı isteklerinde ısrarcı olduklarını, davacı yanın olması gerekenden farklı ölçülerde talep etmiş olduğu ürün ile ilgili oluşabilecek sıkıntı ve problemlerin davacı tarafa aktarıldığını bu nedenle müvekkili tarafından yapılan üründeki problemlerin garanti dışında olduğunu, müvekkili tarafından 3 sefer ücretsiz servis sağlanarak sorunların giderildiğini, halatların kopması nedeniyle müvekkili tarafından bu kayışların değiştirildiğini, bunda kullanım talimatına aykırı kullanım ve ek imalatlar nedeniyle meydana gelen bu arızanın sadece kayışların değiştirilmesini kabul eden davacı tarafın talebi doğrultusunda giderildiğini, gizli ayıptan kaynaklanmayan tamir bedelinin kabulünün mümkün olmadığını beyan ile; davanın reddine, davacı tarafın % 20'den aşağı olmamak üzere tazminata mahkum edilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLER :
... 26. İcra Dairesinin 2022/475 esas sayılı takip dosyası istenilerek incelenmiş ve sureti dosyaya kazandırılmıştır.
... 4. Sulh Hukuk Mahkemesinin 2021/208 D. İş sayılı dosyası istenilerek incelenmiş ve sureti dosyaya kazandırılmıştır.
Tüm dosya kapsamı ve ön inceleme duruşmasında belirlenen uyuşmazlık konuları hakkında mali müşavir, inşaat mühendisi ve nitelikli hesap uzmanı bilirkişiden alınan 13/02/2023 tarihli bilirkişi raporunda özetle, taraflar arasında akdedilen sözleşme kapsamında davalı yanca işin sözleşmeye uygun şekilde ifa edilmediğini, yapılan imalattaki arızanın, tente dişlisi ile kayış dişlisinin uyumlu şekilde montajının yapılmamış olmasından veya tente dişlisi ile kayış dişlisinin uyumlu olmamasından kaynaklandığını, bu uyumsuzluğun gözle görülemeyeceği, özel ölçüm aletleriyle ancak bulunabileceği, bu ölçüm aletlerinin kullanımının da özel bilgi gerektireceğinden, davacı tarafından teslim alınan üründeki ayıbın gizli ayıp mahiyetinde olduğunu, ihbarın makul sürede yapıldığına ilişkin takdirin Mahkemeye ait olduğunu, davacı tarafından oluşan hasarın davalı yanca karşılanmaması üzerine işi 3.bir kişiye yaptırmak durumunda kalması nedeni ile 28.12.2021 tarihli faturaya istinaden KDV Hariç 6.500,00 TL ödeme yaptığı, fatura bedeli içerisinde bulunan 1.170,00 TL KDV'nin davacı tarafından tahsil etmiş olduğu KDV tutarlarından mahsup edilmek suretiyle tahsil edilmiş olduğundan, gerek; davalı nam ve hesabına yapılabileceği ve gerekse, yüklenmiş olduğu külfetin 6.500,00 TL olabileceği bu itibarla bu tutara yönelik itirazın iptali gerekeceği ve icra inkar tazminatı talep koşullarının oluşup oluşmadığı hususunda takdirin Mahkemeye ait olduğu yönünde görüş ve kanaatlerini bildirmişlerdir.
Mahkememiz dosyası ile birleşen 1. Asliye Ticaret Mahkemesi ve Mahkememiz 13. Asliye Ticaret Mahkeme dosyaları kapsamında ön inceleme tutanağında tespit edilen uyuşmazlık kapsamında rapor hazırlanması için önceki bilirkişi heyetine tevdi edilerek alınan 21/06/2024 tarihli bilirkişi ek raporunda özetle;
Birleşen ... 13, Asliye Ticaret Mahkemesi 2022/712 E.sayılı dosyası kapsamında davacı tarafından oluşan hasarın davalı yanca karşılanmaması üzerine işi 3.bir kişiye yaptırmak durumunda kalması nedeni ile 09.09.2022 tarih ve GIB2022000000002 numaralı faturaya istinaden KDV Hariç 10.169,49 TL ödeme yaptığını, fatura bedeli içerisinde bulunan 1.830,51 TL KDV'nin davacı tarafından tahsil etmiş olduğu KDV tutarlarından mahsup edilmek suretiyle tahsil edilmiş olduğundan, gerek; davalı nam ve hesabına yapılabileceği ve gerekse, yüklenmiş olduğu külfetin 10.169,49 TL olabileceğini, bu haliyle davacının bu fatura bedelini davalıdan talep edebileceği düşünülmekle hukuki takdirin Mahkemeye ait olduğunu,
Birleşen ... 1. Asliye Ticaret Mahkemesi 2023/553 E.sayılı dosyası kapsamında davacı tarafından oluşan hasarın davalı yanca karşılanmaması üzerine işi 3. bir kişiye yaptırmak durumunda kalması nedeni ile 03.04.2023 tarih ve GIB2023000000017 numaralı faturaya istinaden KDV Hariç 4.800,00 TL ödeme yaptığını, fatura bedeli içerisinde bulunan 864,00 TL KDV'nin davacı tarafından tahsil etmiş olduğu KDV tutarlarından mahsup edilmek suretiyle tahsil edilmiş olduğundan, gerek; davalı nam ve hesabına yapılabileceği ve gerekse, yüklenmiş olduğu külfetin 4.800,00 TL olabileceğini, bu haliyle davacının bu fatura bedelini davalıdan talep edebileceği yönünde görüş ve kanaatlerini bildirmişlerdir.
DELİL DEĞERLENDİRME VE HUKUKİ GEREKÇE:
Asıl Dava ve birleşen davalar eserin ayıplı ifası nedeniyle uğranılan zarar için başlatılan icra takibine yapılan itirazın iptali ve icra inkar tazminat davasıdır ve alacak davasıdır.
Davacı işlettikleri restoranın terasına davalının 2019 yılında katlanır tente yaptığını, işin bedelinin davalıya ödendiğini, tentenin ayıplı olduğunu montaj sırasında gerekli uzunluk ve kalınlıkta ray seçilmediğini, davalının nam ve hesabına olmak üzere tentenin onarımı nedeni ile yaptığı masrafların davalıdan tahsili için başlattığı takibe yapılan itirazın iptali , ve alacak isteminde bulunmaktadır.
Davalı ise davacı yanın olması gerekenden farklı ölçülerde talebinin olduğunu, gizli ayıp olmadığını ileri sürmektedir.
Davacı tarafından ... 5 Sulh Hukuk Mahkemesinin 2021/208 değişik iş sayılı dosyasında rapor alınmış, yine mahkememiz dosyasında oluşturulan bilirkişi heyetinden rapor alınmış olup; davacı şirketin iş yerinde davalı şirket tarafından yapılan tente ile alakalı olarak bilirkişilerce yerinde yapılan incelemede sistemdeki arızanın tente dişlisi ile kayış dişlisinin uyumlu şekilde montajının yapılmamış olmasından veya tente dişlisi ile kayış dişlisinin uyumlu olmamasından kaynaklandığı, bu uyumsuzluğun gözle görülemeyeceği , özel ölçüm aletleri ile tespit edileceği, bu ölçüm aletlerinin kullanımının da özel bilgi gerektireceğinden teslim edilen üründeki ayıbın gizli ayıp olduğunun belirlenmiştir.
TBK 471 ve devamı maddelerinde düzenlenen eser sözleşmelerinde, yüklenici, üstlendiği edimleri işsahibinin haklı menfaatlerini gözeterek, sadakat ve özenle ifa etmek zorundadır. Yüklenicinin özen borcundan doğan sorumluluğunun belirlenmesinde, benzer alandaki işleri üstlenen basiretli bir yüklenicinin göstermesi gereken meslekî ve teknik kurallara uygun davranışı esas alınacağı düzenlenmiştir. Eserin ayıplı olması sözleşmeye aykırılık teşkil eder, ayıp açık veya gizli olabilir. Açık ayıp eserin tesliminden sonra yapılan kontrol ve muayene ile tespit edilebilecek ayıplardır. Gizli ayıp ise eserde basit bir kontrol ve muayene ile saptanamayan kullanım ile ortaya çıkan kullanım sırasında gelişen bir durum nedeni ile ortaya çıkan ayıplardır. TBK 477 maddesine göre Eserdeki ayıp sonradan ortaya çıkarsa işsahibi, gecikmeksizin durumu yükleniciye bildirmek zorundadır; bildirmezse eseri kabul etmiş sayılır. Dosya kapsamında meydana gelen arızanın yükleniciye bildirildiği, yüklenici tarafından 3-4 kez gelinerek müdahale edildiği, davalının elektrik posta adresine 17/09/2021 tarihinde gönderilen elektronik posta ile işlerin aksamaması için bedeli mukabili Çadırsan tarafından tentenin onarılmış ve yeni kayış takılmış olmasına rağmen 3 ay geçmeden takılan yeni halatında kopması üzerine tekrar iletişime geçildiği, kalın ray takılmak sureti ile tamir edilmediği takdirde nam ve hesabına tamiratın yapılacağının ihtar edildiği anlaşılmıştır. Eserin davacıya gizli ayıplı olarak teslim edildiği, davacının makul süre içerisinde davalıya ihtarda bulunduğu tüm dosya kapsamından anlaşılmakla , ayıplı ifa nedeni ile davacının katlanmak zorunda kaldığı, asıl ve birleşen dosyalara konu olan onarıma ilişkin 21/06/2024 tarihli bilirkişi raporu ile belirlenen KDV hariç fatura bedellerini ( fatura bedeli içerisinde bulunan KDV'nin davacı tarafından tahsil etmiş olduğu KDV tutarından mahsup etmek sureti ile tahsil edilmiş olduğundan ) istemekte haklı olduğu değerlendirilerek asıl ve birleşen dosyalar açısından aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur. Asıl dava dosyasında icra inkar tazminat talebi bulunmakta ise de, alacağın varlığı ve miktarı yargılama ile belirleneceğinden icra inkar tazminatına hükmedilmemiştir.
HÜKÜM :
Yukarıda açıklanan nedenlere, kararın dayandığı yasal ve hukuksal gerekçeye, dosyadaki kanıtlara göre;
1-Asıl Davanın KISMEN KABULÜNE;
1.1-... 26. İcra Müdürlüğünün 2022/475 esas sayılı dosyasında davalı tarafından yapılan itirazın kısmen iptali ile takibin 6.500,00 TL alacak üzerinden devamına,
1.2-Alacağa takip tarihinden tahsil tarihine kadar avans faizi uygulanmasına,
1.3-Alacağın varlığı ve miktarı yargılama konusu olduğundan icra inkar tazminatına hükmedilmesine yer olmadığına,
1.4-Fazlaya ilişkin talebin reddine,
1.5-492 Sayılı Harçlar Kanunu gereğince, alınması gereken 444,01 TL nispi karar ve ilam harcın, peşin alınan 92,64 TL'nin mahsubu ile noksan olan 351,37‬ TL'nin davalıdan tahsili ile hazineye irad kaydına,
1.6-Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca, davacı yararına kabul miktarına göre hesaplanan 6.500,00 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak, kendisini vekil ile temsil ettiren davacıya verilmesine,
1.7-Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca, davalı yararına red miktarına göre hesaplanan 1.170,00 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak, kendisini vekil ile temsil ettiren davalıya verilmesine,
1.7-Arabuluculuk aşamasında harcanan 1.560,00 TL giderin kabul ve red oranına göe 1.321,94 TL'sinin davalıdan, 238,06‬ TL'sinin davacıdan tahsili ile hazineye gelir kaydına,
1.8-Davacı tarafça yatırılan 96,64 TL peşin harcın davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine,
2-Birleşen ... 13. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2022/712 esas sayılı dosyasında;
2.1-Davanın KABULÜNE; 10.169,49 TL'nin dava tarihi olan 28/10/22 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile davalıdan alınarak davacıya ödenmesine,
2.2-492 Sayılı Harçlar Kanunu gereğince, alınması gereken 694,67 TL nispi karar ve ilam harcından peşin alınan 173,67 TL harcın mahsubu ile noksan olan 521‬,00 TL'nin davalıdan tahsili ile hazineye irad kaydına,
2.3.-Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca, davacı yararına hesaplanan 10.169,49 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak, kendisini vekil ile temsil ettiren davacıya verilmesine,
2.4-Arabuluculuk aşamasında harcanan 3.120,00 TL giderin davalıdan tahsili ile hazineye gelir kaydına,
2.5-Davacı tarafça yatırılan 80,70 TL başvurma harcı, 173,67 TL peşin harç olmak üzere toplamı 254,37‬ TL'nin davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine,
3-Birleşen ... 1. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2023/553 esas sayılı dosyasında;
3.1-Davanın KABULÜNE; 4.800,00 TL'nin dava tarihi olan 25/07/2023 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile davalıdan alınarak davacıya ödenmesine,
3.2-492 Sayılı Harçlar Kanunu gereğince, alınması gereken 427,60 TL nispi karar ve ilam harcından peşin alınan 269,85 TL harcın mahsubu ile noksan olan 157,75‬ TL'nin davalıdan tahsili ile hazineye irad kaydına,
3.3-Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca, davacı yararına hesaplanan 4.800,00 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak, kendisini vekil ile temsil ettiren davacıya verilmesine,
3.4-Arabuluculuk aşamasında harcanan 3.120,00 TL giderin davalıdan tahsili ile hazineye gelir kaydına,
3.5-Davacı tarafça yatırılan 269,85 TL başvurma harcı, 269,85 TL peşin harç olmak üzere toplamı 539,7‬0 TL'nin davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine,
4-Davacı tarafından yapılan 80,70 TL başvuru harcı, 15.184,50 TL tebligat/posta/müzekkere masrafı, bilirkişi ücreti olmak üzere toplam 15.265,2‬0 TL yargılama giderinin kabul ve red oranına göre 12.935,73 TL'sinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, bakiye kısmın davacı üzerinde bıkarılmasına, kullanılmayan kısmının karar kesinleştiğinde ve talep halinde taraflara iadesine,
Dair, taraf vekillerinin yüzüne karşı, dava değeri istinaf kesinlik sınırı altında kaldığından kesin olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 16/07/2024

Katip ...
e-imzalıdır.

Hakim ... e-imzalıdır.