Karar Detayı

T.C. ... 10. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: 2022/373 Esas - 2024/888
TÜRK MİLLETİ ADINA
YARGILAMA YETKİSİNİ KULLANAN
T.C.
...
10. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO : 2022/373
KARAR NO : 2024/888

DAVA : Alacak
DAVA TARİHİ : 01/06/2022
KARAR TARİHİ : 11/12/2024
KARARIN YAZILDIĞI TARİH : 07/01/2025
Mahkememizde görülmekte olan alacak davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA: Davacı vekili, davalının ... mail.adresinden müvekkili şirket yetkilisi ...'ın kullandığı .... .... .....tr adresine gönderilen mail ile mutabık kalındığı şekilde taraflar arasında 13/02/2020 tarihli 'konstrüksiyon sözleşmesi' imzalandığını, anılan sözleşme gereğince güneş enerjisi santrali projesinin arazi üzeri taşıyıcı kontrüksiyon elemanlarının üretim, tedarik, saha nakliyesi işinin yapılmasının kararlaştırılmış olunduğunu, davalının sözleşme ekinde belirtilen statik projeye uygun olarak GES taşıyıcı konstrüksiyon sisteminin üretimi, tedariki, saha nakliyesi yükümlülüğünü üstlenmiş bulunduğunu, tarafların sözleşmeye konu işte kullanılacak kontrüksiyonun üretim için KDV dahil 199.420,00 USD, üretilecek konstrüksiyonun montajı için ise 38.350,00 USD bedel ile anlaşmaya vardıklarını, sözleşme gereği proje detayında, 2,6 MW kurulu güç için 160 tonluk bir imalat yapılacağı belirtilmiş olunduğunu, ana imalat kalemi çelik olan projede davalının bildirmiş olduğu statik projedeki 160 tonluk çelik kullanım ihtiyacı esas alındığında davalının sözleşme bedeli teklifinin uygun görülerek müvekkilince sözleşmenin imzalanmış olduğunu, sözleşme ve yapılan imalatın kısmen artması ile 172 ton çelik kullanıldığının bildirildiğini, edimin iş artışıyla 2.787 MW kurulu güç üzerinden ifa edildiğini ve müvekkiline tesliminin yapıldığını, davalının tanzim ettiği faturada; 2,787 MW/Set üzerinden işlemin tamamlandığını, sözleşmenin ifası ve müvekkiline teslimi sonrasında müvekkilinin projenin uygulandığı saha mühendislerince yapılan ölçümlerde davalının, 172 ton çelik hammadde kullandığını bildirerek tanzim ettiği fatura karşısında sahada en fazla 100 ton çelik kullanıldığının, yaklaşık 72 ton civarında çeliğin üretime dahil edilmediğinin, imalatı ayıplı olarak teslim ettiğinin tespit edildiğini, müvekkilinin ayıplı bu hizmetten dolayı Üsküdar 5. Noterliği'nin 02/11/2020 Tarih ve 47711 yevmiye no'lu ihtarnamesini keşide ettiğini, davalıya 10/11/2020 tarihli birim fiyat 27.097,91 USD üzerinden 2,78 MW imalat için KDV Dahil 608.278,97 TL fiyat farkı faturası açıklaması ile fatura tanzim edilerek tebliğ edildiğini, davalı tarafın ise ... 54. Noterliği'nin 13/10/2020 Tarih ve 3775 yevmiye sayılı ihtarnamesi ile faturaya itiraz etmiş olduğunu, imalatta eksik çelik kullanılmadığını müvekkili tarafına bildirmiş olduğunu, projedeki eksik kullanılan çelik miktarının imalatın bulunduğu Birecik/Şanlıurfa'daki bulunan mahalde bilirkişi aracılığı ile de tespit edilebileceğini, davalının sorumluluğunun iade yükümlülüğünün yabancı para cinsinden olmasını talep ettiklerini, davalının imalat aşamasında kullanmayı taahhüt ettiği halde kullanmadığı eksik çelik bedeli olan şimdilik 1.000,00 USD alacağın bilirkişi tarafından belirlendiğinde belirli hale getirilmek koşulu ile davalıdan tahsili ve davalıya tebliğ tarihi olan 06/11/2020 gününden itibaren ticari avans faiziyle tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP: Davalı, davaya yanıt vermemiştir.
KANITLAR: Taraflar arasında akdedilen konstrüksiyon sözleşmesi ve fatura örnekleri ibraz edilmiştir.
Arabuluculuk son tutanağı ibraz edilmiştir.
31/05/2022 tarihli Merkez Bankası kurları dosyaya sunulmuştur.
Davacının keşide ettiği 02/11/2020 tarihli ihtarname örneği ibraz edilmiştir.
Davalının keşide ettiği 13/11/2020 cevabi ihtarname örneği sunulmuştur.
Davacının düzenlediği yansıtma faturasının davalı tarafından iadesine ilişkin belge örneği ibraz edilmiştir.
Küçükçekmece Vergi Dairesine müzekkere yazılarak davacı şirketin 2020-2022 yılları arasına ait BA-BS kayıtları celp edilmiştir.
Davacıya ait GES projesiyle ilgili olarak onay durumunu da kapsar şekilde tüm proje ve ekleri Teiaş'dan getirtilmiştir.
Davacının ticari defter ve kayıtları üzerinden talimat mahkemesi kanalıyla inceleme yaptırılmış, mali müşavir bilirkişiden rapor alınmış, düzenlenen raporda; davacı defter ve kayıtlarının usulüne uygun tutuldukları, taraf arasında süregelen ticari ilişkinin olduğu, 2020 yılına ait BA-BS formlarına göre, davacının 10/11/2020 tarihli birim fiyat 27.097,91 USD üzerinden 2,78 MW imalat için e-fatura numarası IS000000282 olan asıl miktar 515.490,65 TL + % 18 KDV 92.788,32 TL=608.278,97 TL toplam miktarlı GES Taşıyıcı Kontrüksiyon sitemi fiyat farkı yansıtması faturadan dolayı alacaklı göründüğünün tespit edildiği hususu görüş olarak açıklanmıştır.
Talimat mahkemesi kanalıyla inşaat yüksek mühendisi, elektrik elektronik mühendisi ve nitelikli hesap bilirkişi heyeti vasıtasıyla keşif yaptırılmış, düzenlenen raporda; onaylı projede kullanılması gereken çelik malzeme miktarının toplam 112.09 ton olduğu, keşif günü tespit edilen çelik malzeme miktarının 103.29 ton bulunduğu, sonuç olarak onaylı projeyenin uygulanmadığı, sözleşmede belirtilen malzeme ebatlarından farklı ebatlar kullanıldığı, projede belirtilen malzemeden eksik malzeme kullanıldığı, dava tarihi itibariyle projenin uygulanamaması nedeniyle oluşan farkın 180.435,29 TL, keşif tarihi itibariyle projenin uygulanamaması nedeniyle oluşan farkın ise 381.392,19 TL olduğu görüş olarak bildirmişlerdir.
Davacı vekilinin itirazları doğrultusunda talimat mahkemesi kanalı ile ek rapor alınmış, düzenlenen ek raporda; sözleşme gereği 160 ton çelik kullanımının kabulü halinde fark alacağının 64.208,19 USD olduğu, fiyat fark faturası dahil toplam 172 ton çelik kullanımının kabulü halinde fark alacağının ise 77.794,83 USD bulunduğu hususları görüş olarak açıklanmıştır.
Davacı, talep artırım dilekçesi vererek talebini 63.208,19 USD artırarak 64.208,19 USD'ye çıkardığını bildirmiştir.
GEREKÇE: Dava, eser sözleşmesinden kaynaklı ayıplı ifa iddiasına dayalı fazla ödendiği ileri sürülen tutarın istirdadı istemine ilişkindir.
Somut uyuşmazlıkta davacının hak sahibi olduğu GES projesinin arazi üzeri taşıyıcı konstrüksiyon elemanlarının üretimi, tedariki, sahaya nakli ve teslim edilmesi işinin davalı tarafından üstlenildiği, taraflar arasında 13/02/2020 tarihli sözleşmenin imzalandığı, santral gücünün 1 MW 2,6 adet, miktarının 65.000,00 USD 169.000,00 USD +KDV=199.420,00 USD, montajının ise 2,6 MW, birim fiyatı 12.500,00 USD+KDV= 38.350,00 USD olarak belirlendiği, tarafların hak, yetki ve sorumluluklarının ayrıca tayin edildiği, iş artışı olduğu, davalının 2,6 adet yerine 2,787 set üretim yaptığı, sözleşme fiyatı üzerinden 21/07/2020 tarihli faturayı düzenlediği, davacının ödeme yaptığı, daha sonra teslim edilen işte sözleşmede belirtilenden az çelik kullanıldığı gerekçesiyle 10/11/2020 tarihli ve 608.278,97 tutarlı yansıtma faturasını düzenlediği, davalının bu faturayı iade ettiği, karşılıklı ihtarname keşide ettikleri, davacının projesinin dava dışı Teiaş'dan onaylandığı, üretime başladığı ve faaliyetini sürdürdüğü hususları uyuşmazlık konusu değildir. Ayrıca, davalının edimlerini yerine getirdiği, teslimin yapıldığı, cezai şartın da uygulanmadığı, teslimde ihtirazi kaydın konulmadığı, teslim süresinde ve şeklinde bir uyuşmazlığın bulunmadığı da dosya kapsamıyla sabittir.
İddia, savunma, taraflar arasındaki sözleşme ve ekleri, düzenlenen faturalar, keşide edilen ihtarnameler, Teiaş cevabi yazısı, ödeme belgeleri, bilirkişi raporları ve tüm dosya kapsamından, karma edim içermekle birlikte taraflar arasında davacıya ait GES projesinin arazi üzeri taşıyıcı konstrüksiyon elemanlarının üretimi, tedariki, sahaya nakli ve teslim edilmesi yönünde eser sözleşmesi imzalandığı anlaşılmaktadır.
Eser sözleşmesi, taraflarına haklar sağlayan ve borçlar yükleyen tam iki taraflı iş görme akdidir. Ana edim olarak yüklenici, yapımını üstlendiği eseri sözleşmeye, eklerine, teknik ve sanatsal ilkeler ile amacına uygun imal edip iş sahibine teslim, iş sahibi de kararlaştırılan bedeli ödemekle yükümlüdür. Yüklenici teslimi, iş sahibi de bedeli ödediğini ispat etmelidir.
TBK'nın 481. maddesi uyarınca eser sözleşmesinde bedel önceden kararlaştırılabileceği gibi götürü olarak da tayin edilebilir. Bedel önceden belirlenmemiş veya yaklaşık belirlenmiş ise bedel, yapıldığı yer ve zamandaki eserin değerine ve yüklenicinin giderine bakılarak belirlenir. Aynı Kanunun 472. maddesi gereğince malzeme yüklenici tarafından sağlanmış ise yüklenici, bu malzemenin ayıplı olmasından dolayı iş sahibine satıcı gibi sorumlu olacaktır.
Dava konusu olayda taraflar arasında imzalanan 13/12/2020 tarihli sözleşmede bedel, üretilecek santral gücüne göre ve montaj esas alınarak belirlenmiştir. Kullanılacak çelik miktarı bedelin tayininde kriter olarak alınmadığı gibi ne tutarda çelik kullanılacağı da açıkça kararlaştırılmamıştır. Her ne kadar sözleşmenin eki mahiyetinde şartname mevcut ise de anılan şartnamede yüklenicinin belirlenmiş olan montaj yöntemine göre, işverenden almış olduğu panel tipi ve yerleşim bilgilerini de dikkate alarak, yapmayı planladığı sistemin teknik çizimlerini ölçekli olarak hazırlayıp işverene sunacağı, sözleşme anında bunun henüz kesin olmadığı, bir çok teknik unsuru içerir şekilde (mukavemet, rüzgar yükü, kar yükü v.s) statik hesapların yapılarak üniversite onayına sunulacağı hükmünü içerdiği, yapılan çizimin ve yaklaşık kullanılacak çelik tutarının kesin olmadığı anlaşılmaktadır. Esasen, davalı yüklenici tarafından eser teslim edilmiş olup, dava dışı Teiaş tarafından proje onaylanmıştır. Sonrasında anlaşmaya uygun şekilde ve iş artımı da dikkate alınarak davalının düzenlediği fatura bedeli davacı tarafından ödenmiştir. Bu fatura, çelik miktarı esas alınarak düzenlenmemiştir. Davacı, ihtirazi kayıt koymadan eseri teslim almış olup, eksik ve ayıp ihbarında bulunmamıştır. İşbu davasında projedeki eksiklik veya ayıp ve/veya kullanılan malzemede bir nitelik yoksunluğunu ileri sürmemiş, başta kararlaştırılan tutarda çelik kullanılmadığı ve sözleşmenin buna göre ifa edilmediğini iddia etmiştir. Ancak, yukarıda açıklandığı üzere, çelik miktarı esas alınarak sözleşme imzalanmamıştır. Davacının verdiği bilgiler ve istemine göre davalı projelendirme yapmış, santral gücüne göre montaj yapılarak eser teslim edilmiştir. Dolayısıyla, davacının kullanılacak çelik tutarına göre eserin teslim edilmediği, bedelin buna göre tayin edildiği ve davalının teslim ettiği eserin bu nedenle ayıplı olduğu iddiası yerinde görülmemiş ve davanın reddi gerekmiştir.
HÜKÜM : Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davacının davasının reddine,
2-492 Sayılı Harçlar Kanunu gereğince, alınması gereken 427,60 TL maktu karar ve ilam harcı için alınan 279,73 TL peşin, 37.000,00 TL ve 132,87 TL tamamlama harcı toplamı 37.412,6‬0 TL'den mahsubu ile arta kalan 36.985‬ TL'nin kararın kesinleşmesi ve talep halinde davacıya iadesine,
3-Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca davacı yararına hesaplanan 300.982,98 TL nispi vekalet ücretinin davacıdan alınarak kendisini vekil ile temsil ettiren davalıya verilmesine,
4-Arabuluculuk aşamasında harcanan 3.120,00 TL giderin davacıdan tahsili ile Hazineye gelir kaydına,
5-Davacı tarafça yapılan yargılama giderlerinin üzerinde bırakılmasına,
6-Taraflarca yatırılan gider ve delil avansının karar kesinleştiğinde taraflara iadesine,
Dair, Davacı vekilinin yüzüne karşı, davalı tarafın yokluğunda, kararın tebliğinden itibaren iki hafta içinde ... Bölge Adliye Mahkemesinde İstinaf yolu açık olmak üzere 11/12/2024 tarihinde oy birliği ile karar verildi.