Karar Detayı

T.C. ... 10. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: 2022/266 Esas - 2024/846

T.C.
...
10. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ TÜRK MİLLETİ ADINA
GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO : 2022/266 Esas
KARAR NO : 2024/846

DAVA : İstirdat Davası
DAVA TARİHİ : 15/04/2022
KARAR TARİHİ : 03/12/2024
KARAR YAZIM TARİHİ : 10/12/2024

Mahkememize açılan İstirdat davasının yapılan açık yargılaması sonunda;
DAVA:
Davacı vekili, dava dilekçesinde özetle, müvekkilinin üretim lisansı kapsamında, üretilen elektriğin sisteme verilebilmesi için tekel durumda olan davalının işletmiş olduğu trafo merkezi ve iletim hatlarını kullanmak zorunda olduğunu, aynı trafo merkezi için birden fazla lisans başvuru olması halinde, sisteme bağlanma hakkı için firmalar arasında yönetmelik kapsamında yarışma düzenlenmekte Olup, bu yarışmayı müvekkilinin kazanmış olup, taraflar arasında 04.01.2012 tarihinde ... Katkı Payı Anlaşması (Sözleşme) düzenlenmiş olduğununu, sözleşmeye göre üretim tesisinin geçici kabulünün yapıldığı tarihten itibaren 20 yıl boyunca dava ...'a ... katkı payı bedeli ödeneceğini, Yönetmelik ve sözleşmede ... katkı payı; “Üretim tesisinin ilk ünitesinin geçici kabulünün yapıldığı tarihten başlamak üzere ve tüm tesisin geçici kabulünün yapıldığı tarihten itibaren 20 yıl süre boyunca rüzgar enerjisine dayalı elektrik üretim santralinde (...'te) üretilen net elektrik enerjisi için ...'a kilowatsaat (kWh) başına ödenecek bedeli ifade eder.” Olarak tanımlanmış olduğunu, davalı, sözleşme ve yönetmeliğe aykırı şekilde hesaplama yaparak, fahiş tutarlı olan güncelleştirilmiş kümülatif ... katkı payını müvekkilinden talep edilmiş olduğunu, Yönetmeliğin 9'ncu maddesi 2'nci fıkrası hükmü gereğince hatalı hesaplanmış olmasına rağmen, teminatın irat kaydedilme riski karşısında, ... katkı paylarının müvekkili tarafından ödenmiş olduğunu, ... katkı payı tutarının hesaplamasının teklif mektubuna göre mi yoksa taraflar arasında kurulmuş olan sözleşmeye göre mi yapılacağının dava konusu edilmiş olduğunu, ... katkı payı hesaplama yöntemi teklif mektubu, ... Katkı Payı Anlaşması ve Yarışma Yönetmeliğinde ifade edilmiş olduğunu, ... Katkı Payı Anlaşması ve Yarışma Yönetmelik belirlenen yöntem birbirinin aynı olduğunu, teklif mektubundaki yöntemin ise farklı olduğunu, teklif mektubunun da müvekkili tarafından sunulmamış olduğunu, Santrali geçici kabulünün 2019 yılında yapılmış olduğunu, 06.09.2011 tarihli teklif mektubunda birim fiyatın 3,97 TL olarak sabitlenerek sözleşmeye bağlanmış olduğunu, davalı tarafından 2021 yılı katkı payı hesaplamasının TÜFE oranında güncellenmek suretiyle hatalı olarak yapılmış olduğunu, 2011-2020 yılları TÜFE oranları ile 3,97 TL olan birim fiyatın çarpımı suretiyle katkı payı hesap ederek talep etmiş olduğunu, teklif mektubu ilk sunulduğunda bir öneri (icap) niteliği taşımakla beraber, taraflar daha sonra daha farklı bir metin olan sözleşmeyi tercih ederek akitleşmiş olduklarını, bu bakımdan artık bağlayıcı olanın sözleşme olduğunu, sözleşmenin taraflarının özel hukuk tüzel kişileri olduğunu, bu nedenle taraflar arasında görülecek davanın Asliye Ticaret Mahkemesi'nin yetki alanına girdiğini, arabuluculuk görüşmelerinde anlaşma sağlanamadığını, taraflar arasında kurulmuş olan sözleşmeye aykırı olarak tahakkuk ve tahsil edilen fazla ödenen ... katkı payı tutarlarının şimdilik 20.000 TL'sinin fatura ödeme tarihlerinden itibaren işleyecek TCMB'nin değişen oranlarda en yüksek ticari avans faiziyle birlikte davalıdan tahsiline, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı taraf yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP :
Davalı vekili, cevap dilekçesinde özetle, dava konusu uyuşmazlığın çözümünde idari yargı mercilerinin görevli olması nedeniyle görev yönünden davanın reddinin gerektiğini, davacı şirketin yarışma için vermiş olduğu teklif mektubunda, ... katkı payı tutarının teklif yılından ödemeye esas üretim yılına kadar, TÜİK tarafından Ocak ayında açıklanan yıllık TÜFE oranında güncelleştirilerek (kümülatif) ödeneceği çekincesiz şekilde kabul ve taahhüt edilmiş olduğunu, yarışma yönetmeliğinin 9'ncu maddesinde ve sözleşmenin 3'ncü maddesinde katkı payı hesaplanma yöntemi belirlenmiş olduğunu, buralarda yazı formülün Toplam ... Katkı Payı Tutarı - krtE*TÜFE şeklinde olduğunu, taraflar arasında imzalanan ... katkı payı anlaşması gerekse de davacı şirket tarafından sunulan teklif mektubu formu, yönetmeliğin aynı tarihte yayınlanan ekleri olduğunu, bu bakımdan yönetmelik ve eklerinin birbirinden ayrı değerlendirilemeyeceğini, teklif mektubunun yok sayılamayacağını, teklif mektubunun tüm şartları ile birlikte davacı şirketi bağlayıcı olduğunu, bu nedenle, teklifin sabit fiyat kabul edilerek, bu tutarın kümülatif değil, her yıla ait TÜFE oranında belirlenecek artışa göre hesaplanması gerektiği yönündeki davacı iddiasının yönetmelik ve eklerindeki düzenlemelere aykırı olduğu gibi, formülde yer alan TÜFE endeksinin uygulama amacına da uygun olmadığını, yargılamada görev dava şartı bakımından usulden reddine, esastan reddine, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davacı taraf üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLER :
Davalı kurumdan ... katkı payı sözleşmesinin, Teklif Mektubu 2021-2022 yılı için ... katkı payı hesaplanmasına esas alınan belgeler istenilerek incelenmiş ve dosyaya kazandırılmıştır.
Tüm dosya kapsamı ve ön inceleme duruşmasında belirlenen uyuşmazlık konuları hakkında mali müşavir ve elektrik mühendisi bilirkişisinden alınan 27/11/2023 tarihli bilirkişi raporunda özetle, ... katkı payı tutarının hesaplamasının “teklif mektubunda belirlenen (kWh) TL fiyatı, Bir Önceki Yılda Gerçekleşen Yıllık Net Elektrik Enerjisi Üretimi (kWh) miktarı ile yıllık belirlenen Türkiye İstatistik Kurumu tarafından ocak ayında açıklanan yıllık tüketici fiyat endeksi hesabı yapılarak hesaplanacağı”, davalı ile Davacı arasında yapılan sözleşmesinde 3,97 kr = Şirket tarafından ...'a kilowatsaat (kWh) başına ödenmesi taahhüt edilen kuruş hesabına göre yıllık ödeme tutarını, E - Bir Önceki Yılda Gerçekleşen Yıllık Net Elektrik Enerjisi Üretimi (kWh) miktarı ve TÜFE = Türkiye İstatistik Kurumu tarafından ocak ayında açıklanan yıllık tüketici fiyat endeksi hesabı yapılarak, sözleşmesinde belirlenen miktarın üzerine ilave edilerek faturasının tahakkuk edeceğini, Yönetmeliğin 9'ncu maddesi 2'nci fıkrası hükmü gereğince, ... katkı paylarının davalı kurum tarafından davacı tarafa tahakkuk ettirmesi ve karşılığında süresi içerisinde davacı tarafın borcunu ödemiş olmasının sözleşmesine göre yasal olduğu ve herhangi bir aykırılığın olmadığını, davalı tarafından davacı tarafa tahakkuk ettirilen, ... katkı payı faturasında bir aykırılık olmadığı yönünde görüş ve kanaatlerini bildirmişlerdir.
Tarafların itiraz ve beyanları doğrultusunda dosya yeni bir elektrik mühendisi bilirkişiye tevdi edilerek alınan 11/03/2024 tarihli bilirkişi raporunda özetle; davalı şirket tarafından fatura düzenlenmesi sırasında esas alınan Teklif Formunda yer alan "teklif birim fiyatının teklif yılı esas alınarak TÜFE endeksine göre güncellenmesi" yönündeki hükmün Yönetmelikte ve ekinde yer alan sözleşme tasarısında yer almadığı, yarışmanın sona ermesi ile yarışma şartlarının ortadan kalkması ve yarışma sonucunda akdedilen sözleşmede teklif formundaki güncelleme hükmünün yer almaması nedenleriyle, yerleşik hale gelen ... BAM 23. Hukuk Dairesi ve Yargıtay 23. H.D.’nin ilamlarına uygun olarak güncellemede sözleşme hükümlerinin esas alınması ve uygulanması gerekeceğini, davacının BAM ilamlarına göre, 2021 yılı ... üretimi kapsamında sözleşmedeki birim fiyatın sabit olduğunun kabulü halinde ödemesi gereken fatura tutarının 2.522.541,18 TL olduğu ve davacının ödediği bedel kapsamında faturadan kaynaklı 4.479.904,11 TL fazladan ödemesi olduğunu, davacının şimdilik talebinin 20.000 TL olduğunu, ... Katkı Payı Anlaşmasının 1. maddesinde tesisin ilk devreye girdiği tarihten itibaren 20 yıl süre ile ... Katkı Payının ...’a ödenmesi ve 20 yıl süreyle güncellenerek ödeme yapılması öngörüldüğünden Anlaşmanın 3. maddesinde yer verilen Katkı Payı hesabında ilk yılın 2019 (Geçici kabul ve işletmeye başlama) olmasına bağlı olarak 2021 yılı faturası için 2019 ve 2021 yılları TÜFE oranına göre Anlaşmada yer alan birim fiyatın kümülatif güncellenerek Katkı Payı Bedelinin tespiti gerekeceğinin düşünülmesi halinde ; dava konu fatura tutarının 3.037.654,28 TL olarak hesaplandığı, davacının ödediği bedel kapsamında 3.964.791,01 TL fazladan ödemesi olacağını, davacının davalıya Fatura tutarı olan 7.002.445,29 TL bedeli Ziraat Bankası kanalıyla 03.02.2022 tarihinde " itirazı kayıtla" ödemiş olduğu yönünde görüş ve kanaatini bildirmiştir.
Tarafların itiraz ve beyanlarını karşılar ek rapor alınmak üzere dosya önceki elektrik mühendisi bilirkişiye tevdi edilerek alınan 27/04/2024 tarihli bilirkişi ek raporunda özetle; davacının tüm itirazları ile davalının terditli hesaplamadaki itirazı dışındaki tüm itirazlarının aynı konudaki yerleşik BAM ve Yargıtay ilamlarına uygun düşmediğini, kök rapordaki görüş ve kanaatlerimin korunduğunu, davalı şirket tarafından fatura düzenlenmesi sırasında esas alınan Teklif Formunda yer alan "teklif birim fiyatının teklif yılı esas alınarak TÜFE endeksine göre güncellenmesi" yönündeki hükmün Yönetmelikte ve ekinde yer alan sözleşme tasarısında yer almadığı, yarışmanın sona ermesi ile yarışma şartlarının ortadan kalkması ve yarışma sonucunda akdedilen sözleşmede teklif formundaki güncelleme hükmünün yer almaması nedenleriyle, yerleşik hale gelen ... BAM 23. Hukuk Dairesi ve Yargıtay 23. H.D.’nin ilamlarına uygun olarak güncellemede sözleşme hükümlerinin esas alınması ve uygulanması gerekeceğini, davacının BAM ilamlarına göre, 2021 yılı ... üretimi kapsamında sözleşmedeki birim fiyatın sabit olduğunun kabulü halinde ödemesi gereken fatura tutarının 2.522.541,18 TL olduğu ve davacının ödediği bedel kapsamında faturadan kaynaklı 4.479.904,11 TL fazladan ödemesi olduğu, davacının şimdilik talebinin 20.000 TL olduğunu, ... Katkı Payı Anlaşmasının 1. maddesinde tesisin ilk devreye girdiği tarihten itibaren 20 yıl süre ile ... Katkı Payının ...’a ödenmesi ve 20 yıl süreyle güncellenerek ödeme yapılması öngörüldüğünden Anlaşmanın 3. maddesinde yer verilen Katkı Payı hesabında ilk yılın 2019 (Geçici kabul ve işletmeye başlama) olmasına bağlı olarak 2021 yılı faturası için 2019 ve 2021 yılları TÜFE oranına göre Anlaşmada yer alan birim fiyatın kümülatif güncellenerek Katkı Payı Bedelinin tespiti gerekeceğinin düşünülmesi halinde ; davacıya ait tesisin Geçici Kabulünün 2019 yılında yapılmış olması halinde; dava konu fatura tutarının 3.233.106,79 TL olarak hesaplandığını, davacının ödediği bedel kapsamında 3.769.338,50 TL fazladan ödemesi olacağını, davacıya ait tesisin Geçici Kabulünün 2020 yılında yapılmış olması halinde; dava konu fatura tutarının 2.890.832,24 TL olarak hesaplandığı, davacının ödediği bedel kapsamında 4.111.613,05 TL fazladan ödemesi olacağını, davacının davalıya Fatura tutarı olan 7.002.445,29 TL bedeli Ziraat Bankası kanalıyla 03.02.2022 tarihinde " itirazı kayıtla" ödemiş olduğu yönünde görüş ve kanaatini bildirmiştir.
DELİL DEĞERLENDİRME VE HUKUKİ GEREKÇE:
Dava, taraflar arasında imzalanan ... katkı payı anlaşması uyarınca düzenlenen faturadan kaynaklı istirdat istemine ilişkindir.
Somut uyuşmazlıkta davacının, açılan yarışma sonucu davacı şirkete ait Şapdağı ... Üretim tesisinin davalı ... iletim sistemine bağlanması konusunda taraflar arasında ... katkı payı anlaşması yapıldığı, Davalı ... tarafından düzenlenen 21/01/2022 tarihli 2021 yılı üretimine ait 7.002.445,29 TL tutarlı faturanın davacı tarafından ihtirazi kayıtla ödendiği, Davacının ödediği bedelin 20.000,00 TL'sinin iadesine ilişkin kısmi olarak istirdat davası açtığı, davacının faturanın sözleşmeye ve yönetmeliğe uygun olmayacak şekilde teklif mektubu esas alınarak hatalı şekilde ... katkı payı faturası düzenlendiğini ileri sürdüğü, davalı ...'ın ise EPDK tarafından alınan ... başvuruları kapsamında davacının yarışmaya katılarak teklif sunduğunu önceden sözleşme hükümleri ve bütün şartları kabul ettiğini, faturanın sözleşme hükümleri teklif mektubu ve yönetmelik hükümleri değerlendirilerek düzenlendiğini ileri sürmektedir .
Çekişme, ... katkı payının taraflar arasındaki sözleşmeye esas teklif formuna mı yoksa nihai sözleşme hükümlerine göre mi yapılacağı, buna göre davacının fazladan ödemesinin olup olmadığı, varsa miktarı ile istirdadının gerekip gerekmediği yönlerinde toplanmaktadır.
Dava, tacirler arası sözleşmeden kaynaklanan istirdat istemine ilişkin olup, uyuşmazlık sözleşmenin imzalanması sonrası katkı payının hesap yönteminden kaynaklandığından ve adli yargıda görülmesi gerektiğinden, davalının idari yargı yolu itirazına itibar edilmemiş ve davanın esası incelenmiştir.
İddia, savunma, sözleşme ve ekleri, bilirkişi raporu, davalı tarafından düzenlenen fatura, davacının ödeme belgeleri ve tüm dosya kapsamından, taraflar arasında ... katkı payı sözleşme imzalanmıştır. . Bu sözleşmenin öncesinde davacının, davalıya mevzuat hükümleri uyarınca teklif formu sunduğu, anılan formda katkı payının hesap yönteminden de bahsedildiği, ancak sonrasında asıl sözleşmenin imzalandığı, anılan sözleşmedeki katkı payı hesabının sözleşme öncesi formdan farklı olduğu, nihai sözleşmede bu formun sözleşmenin bir parçası olduğunun kabul edilmediği, basiretli olarak hareket etmesi gereken tacirlerin sözleşme serbestisi kapsamında uyuşmazlığa konu ... katkı payı anlaşmasını imzaladıkları, esasen hesaplamanın artık bu sözleşme hükümlerine göre yapılmasının zorunlu olduğuna karar verilmiştir. Dosya kapsamında alınan bilirkişi Hami Çelebi'nin 11/03/2024 tarihli raporu ve 27/04/2024 tarihli ek raporu itirazları karşılar, denetime elverişli ve BAM ve Yargıtay kararlarına göre düzenlenmiş olmakla hükme esas alınmıştır.
Alınan 27/04/2024 tarihli raporda bilirkişice terditli hesaplama yapılmış olup, raporda BAM kararlarına göre 2021 yılı ... üretimi kapsamında sözleşmedeki birim fiyatın sabit olduğu kabul edilerek hesaplanan fatura bedelinin 2.522.541,18 TL olduğu, davacının 4.479.904,11 TL fazladan ödeme yaptığı tespit edilmiş olup, bu hesaplama yöntemi BAM ilamlarına uygun olarak düzenlenmiş olup hükme esas alınmıştır, davacının 4.479.904,11 TL ihtirazı kayıtla fazla ödeme yaptığı tespit edilmiş olup, davacının kısmi dava açtığı 20.000,00 talebi olduğu anlaşılmakla taleple bağlı kalınarak 20.000,00 TL'nin ödeme tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile davalıdan alınarak davacıya ödenmesine karar verilmiştir.
HÜKÜM :
Yukarıda açıklanan nedenlere, kararın dayandığı yasal ve hukuksal gerekçeye, dosyadaki kanıtlara göre;
Davanın KABULÜNE,
1.-20.000,00 TL'nin ödeme tarihi olan 03/02/2022 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile davalıdan alınarak davacıya ödenmesine,
2.-492 Sayılı Harçlar Kanunu gereğince, alınması gereken 1.366,2‬0 TL nispi karar ve ilam harcından peşin alınan 341,55 TL harcın mahsubu ile noksan olan 1.024,65‬ TL'nin davalıdan tahsili ile hazineye irad kaydına,
3.-Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca, davacı yararına hesaplanan 20.000,00 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak, kendisini vekil ile temsil ettiren davacıya verilmesine,
4.-Arabuluculuk aşamasında harcanan 1.560,00 TL giderin davalıdan tahsili ile hazineye gelir kaydına,
5.-Davacı tarafça yatırılan 80,70 TL başvurma harcı, 341,55 TL peşin harç olmak üzere toplamı 422,25‬ TL'nin davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine,
6.-Davacı tarafından yapılan 10.666,00 TL tebligat/posta/müzekkere masrafı ve bilirkişi ücreti yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
7.-Taraflarca yatırılan gider ve delil avansının kullanılmayan kısmının karar kesinleştiğinde ve talep halinde taraflara iadesine,
Dair, taraf vekillerinin yüzüne karşı, kararın tebliğinden itibaren iki hafta içinde ... Bölge Adliye Mahkemesinde İstinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 03/12/2024

*Bu belge 5070 sayılı Yasa hükümlerine göre elektronik olarak imzalanmıştır.