mahkeme 2023/461 E. 2023/869 K.

T.C. ADANA BAM 9. HUKUK DAİRESİ Esas-Karar No: 2023/461 - 2023/869
T.C.
ADANA
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
9. HUKUK DAİRESİ

DOSYA NO : 2023/461
KARAR NO : 2023/869
KARAR TARİHİ : 24/10/2023

T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
B Ö L G E A D L İ Y E M A H K E M E S İ K A R A R I

BAŞKAN : ...
ÜYE : ...
ÜYE : ...
KATİP : ...

İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ : MERSİN 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ : 16/12/2022
NUMARASI : ... ESAS-... KARAR
DAVACI : ...
VEKİLİ : Av. ..
DAVALILAR : 1- ... ...
2- ...
DAVA : Kooperatifin İhyası

BİRLEŞEN ... ESAS, ... KARAR SAYILI DOSYA
DAVACI : ...
VEKİLİ : Av...
DAVALI : ... ...-
DAVA : Kooperatifin İhyası

İSTİNAF KARARININ
KARAR TARİHİ : 24/10/2023
YAZIM TARİHİ : 24/10/2023

Mersin 1. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 16/12/2022 tarih ve ... Esas, ... Karar
sayılı kararı aleyhine istinaf başvurusunda bulunulmuş olup, istinaf talebinin süresi içinde yapıldığı, başvuru şartlarının yerine getirilmiş olduğu ve istinafa başvuru koşullarının mevcut olduğu dosya üzerinde yapılan ön inceleme sonucu anlaşılmakla yapılan istinaf incelemesi sonucunda;
TARAFLARIN İDDİALARININ ÖZETİ :
Davacı vekili dava dilekçesi ile; müvekkili idare tarafından Hatay İli, ... İlçesi, ... Mahallesinde kayıtlı bulunan ... ada ... parsel sayılı taşınmazın, Aşağı Ceyhan ... İnşaatı Projesi Erzin-... Cazibe Sulaması kapsamında bulunan BS5 ana sulama kanalı ve BS5-5 borulu şebekeler inşasına tekabül etmesi nedeniyle Bakanlık tarafından kamu yararı kararı alındığını, akabinde taşınmazın kamulaştırma işlemlerine başlandığını, taşınmaz malikleriyle sürdürülen uzlaşma görüşmelerinden netice elde edilememesi nedeniyle dava konusu taşınmazın 150,85 m2'lik kısmının irtifak bedelinin tespiti ve bu hakkın DSİ Genel Müdürlüğü adına tapuya kayıt ve tescili talepli ... 3. Asliye Hukuk Mahkemesi'nin ... Esas sayılı davası açıldığını, 2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu 10. Madde gereği açtıkları davada, dava konusu taşınmazın tapu kaydında da görüleceği üzere, Sınırlı Sorumlu Narenciye Meyve Sebze ve Diğer Tarım Ürünleri Sanayisi Kurma Değerlendirme ve İstihsal Kooperatifinin 468/3840 hisse oranıyla taşınmazda malik olduğunun anlaşıldığını, ... 3. Asliye Hukuk Mahkemesi tarafından ... Esas sayılı dosyası kapsamında, Ticaret Sicil Genel Müdürlüğü'ne müzekkere yazılarak, dava konusu taşınmazda tapu kayıt maliki olarak gözüken ... Kooperatifi'ne ait tüm evrakların celbinin istendiğini, Mersin Ticaret ve Sanayi Odası tarafından mahkemeye gönderilen müzekkere cevabında, Sınırlı Sorumlu Narenciye Meyve Sebze ve Diğer Tarım Ürünleri Sanayisi Kurma Değerlendirme ve İstihsal Kooperatifinin Mersin Ticaret Sicil Müdürlüğünün ... ticaret sicil numarasına kayıtlı olduğu ve kooperatifin 18/08/2000 tarihinde sicilden terkin edildiğinin bildirildiğini, kamulaştırma davasına konu taşınmazda tapu kayıt maliki olan kooperatifin ticaret sicilinden terkin edildiği anlaşıldığından, ... 3. Asliye Hukuk Mahkemesi'nin ... Esas sayılı dosyasının 09/06/2022 tarihli 25 celse numaralı duruşması 1 nolu ara kararında, kooperatifin ihyası davası açmak üzere idare vekili olarak tarafımıza bir sonraki celseye kadar kesin süre verildiğini belirterek, Mersin Ticaret Sicil Müdürlüğü'nün sicilinde kayıtlı olan Sınırlı Sorumlu Narenciye Meyve Sebze ve Diğer Tarım Ürünleri Sanayisi Kurma Değerlendirme ve İstihsal Kooperatifinin tüzel kişiliğinin ihyasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Birleşen dosya davalısı ... ... 14/12/2022 tarihli cevap dilekçesi ile; davacı idare tarafından açılan ... 3 Asliye Hukuk Mahkemesi'nin ... Esas sayılı davaya ve davaya konu edilen kooperatifin ihyası ile ilgili açılan davaya bir diyeceğinin olmadığını, ancak davanın kabulüne karar verilmesi halinde dava açılmasına sebebiyet vermediğinden doyalı tarafına masraf ve vekalet ücretinin yükletilmemesini, ayrıca davaya konu edilen taşınmazın kamulaştırılması halinde S.S Menas Kooperatifi adına kayıtlı taşınmazın üzerinde mahkemece yaptırılacak olan keşif sonucu aldırılacak olan bilirkişi raporunda mahdesat tespit edilmesi halinde tespit edilen muhdesatın keşif ve bilirkişi incelemesi neticesinde tespit edilecek değerinin kooperatif üyeleri payına eklenmesini ve kooperatif üyelerine hisseleri oranında bedellerinin ödenmesine karar verilmesini talep etmiştir.
Davacı vekili tarafından birleşen ... Esas sayılı dosyasına sunulan dava dilekçesi ile; Mersin 1. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... Esas sayılı dosyasıyla sadece terkin işlemini yapan Mersin Ticaret Sicil Müdürlüğü hasım gösterilerek açıldığını, dosyanın ön inceleme duruşma tutanağında, husumetin tasfiyeyi sona erdiren görevdeki tasfiye kurulu üyeleri ile terkin işlemini yapan Ticaret Sicil Müdürlüğüne yöneltilmesi gerektiğinden, idaremize kooperatifin en son tasfiye memurları olan ... ... ve ... ... aleyhine birleştirme talepli ihya davası açmak üzere 4 hafta süre verildiğini, tasfiye memuru ... ...'un 07/10/2014 tarihinde vefat ettiğini, bu nedenle davada davalı olarak gösterilmediğini, diğer tasfiye memuru ... ... aleyhine birleştirme talepli dava açma zarureti doğduğunu belirterek, davanın Mersin 1. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... Esas sayılı dosyası ile birleştirilmesine, Mersin Ticaret Sicil Müdürlüğü'nün sicilinde kayıtlı olan Sınırlı Sorumlu Narenciye Meyve Sebze ve Diğer Tarım Ürünleri Sanayisi Kurma Değerlendirme ve İstihsal Kooperatifinin tüzel kişiliğinin ihyasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARAR ÖZETİ :
Mersin 1. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 06/12/2022 tarih ve ... Esas, ... Karar sayılı kararı ile; mahkemenin ... Esas sayılı dava dosyası ve bu dosya ile birleşen mahkememizin ... Esas sayılı dava dosyasında; davacının davasının kabulüne, Mersin Ticaret Sicil Memurluğunun ... sicil numarasında kayıtlı iken 29/07/2000 tarihinde terkin edilmiş bulunan TASFİYE HALİNDE SINIRLI SORUMLU NARENCİYE MEYVE SEBZE VE DİĞER TARIM ÜRÜNLERİ SANAYİSİNİ KURMA DEĞERLENDİRME VE İSTİHSAL SATIŞ KOOPERATİFİ'nin ... 3 Asliye Hukuk Mahkemesi'nin ... Esas sayılı dava dosyası ve dosyanın infazı ile ilgili yapılacak iş ve işlemlerle sınırlı olmak üzere ihyasına, tasfiyeden önce görevli olan ... T.C. nolu ... ...'nın ek tasfiye memuru olarak atanmasına karar verildiği anlaşılmıştır.
DAVALI TARAFINDAN İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ :
Davalı ... ... istinaf talebi ile; mahkemece verilen kararın usul ve yasaya aykırı olduğunu, davaya konu kooperatifin tasfiye işleminin usul ve yasaya uygun şekilde yapıldığı ve Ticaret Gazetesinde ilan edildiğini, dolayısı ile usulüne uygun yapılan terkin işleminin ihyasının söz konusu olamayacağını, mahkemece tasfiyeden önce görevli olması nedeniyle ek tasfiye memuru olarak atanmasına karar verildiğini, ihya isteminin kabulüne karar verilmesi halinde ek tasfiye işlemlerini yapması için son tasfiye memuru veya memurlarının yahut yeni bir veya birkaç kişinin tasfiye memuru olarak atanıp keyfiyetin tescil ve ilanına karar verilmesi gerektiğini, davaya konu edilen kooperatife tasfiye memuru olarak atanmış olmasının hiçbir yararı olmayacağını, çünkü sağlık sorunları nedeni ile görevini yerine getiremeyeceğinden, yeniden ihyası talep edilen kooperatifi kendisi dışında yeni bir tasfiye memurunun atanması gerektiğini, bu nedenle davanın reddi gerekirken kabulüne karar verilmiş olmasının yerine olmayıp, kararın kaldırılarak, kendisi dışında başka bir tasfiye memuru atanmasını talep etmiştir.
HUKUKİ NİTELENDİRME, DELİLLERİN VE İSTİNAF SEBEPLERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ :
Dava, kooperatiflerin ihyası istemine ilişkindir.
Davacı vekili dava dilekçesinde, müvekkili tarafından ... 3.Asliye Hukuk Mahkemesi'nin ... Esas sayılı irtifak bedelinin tespiti ve bu hakkın davacı adına tapuya kayıt ve tescili talepli dava açtıklarını, mahkemece dava konusu taşınmazın paydaşlarından olan kooperatiflerin ihyası için taraflarına süre verildiğini belirterek kooperatifin ihyasını talep etmiş, davalılardan tasfiye memuru ... ... tarafından açılmış bulunulan davaya bir diyeceğinin olmadığını beyanla tarafına masraf ve vekalet ücreti yükletilmemesi talep edilmiş, ilk derece mahkemesince davanın kabulüne dair verilen karara karşı davalı ... ... tarafından istinaf başvurusunda bulunulmuştur.
1163 sayılı Kooperatifler Kanunu'nun 98. madde hükmü yollamasıyla dava tarihi itibariyle yürürlükte bulunan 6102 sayılı TTK'nın 547. maddesi, “(1) Tasfiyenin kapanmasından sonra ek tasfiye işlemlerinin yapılmasının zorunlu olduğu anlaşılırsa, son tasfiye memurları, yönetim kurulu üyeleri, pay sahipleri veya alacaklılar, şirket merkezinin bulunduğu yerdeki Asliye Ticaret Mahkemesi'nden, bu ek işlemler sonuçlandırılıncaya kadar, şirketin yeniden tescilini isteyebilirler. (2) Mahkeme istemin yerinde olduğuna kanaat getirirse, şirketin ek tasfiye için yeniden tesciline karar verir ve bu işlemleri yapmaları için son tasfiye memurlarını veya yeni bir veya birkaç kişiyi tasfiye memuru olarak atayarak tescil ve ilan ettirir.” hükmünü içermektedir.
Ticari ortaklıklar gibi, kooperatifin de tüzel kişiliği bulunmaktadır. Kooperatifin tüzel kişiliği, ticaret sicilinden silinmesi (terkini) ile sona erer. Tüzel kişiliğin sona ermesi için de, tasfiye işlemlerinin eksiksiz tamamlanması gerekir. Şayet, tasfiye işlemleri gerektiği gibi tamamlanmamış ve tasfiyesi gereken hususlar eksik bırakılmışsa, tüzel kişilik ticaret sicilinden silinse bile, kooperatifin tüzel kişiliğinin sona erdiğinin kabulü olanaksızdır. Bir tüzel kişiliğin son bulmasını ifade eden fesih ve tasfiye işlemi, aynı zamanda Borçlar Hukukuna ilişkin bir hukuki işlem olup, bu karar ve işlemin hataya dayanması karşısında gerçek anlamda bir tasfiye işleminden söz edilemez. Hataya veya kasta dayalı, şeklen gerçekleşmiş bir tasfiyenin kaldırılmasının gerek o işlemi gerçekleştirenlerce, gerekse bundan zarar görenlerce istenebilmesi Borçlar Hukuku'nun temel kurallarından biridir. Buna yönelik düzenlemeye 6762 sayılı TTK hükümlerinde yer verilmemişse de, TTK'nın 1. maddesi yollaması ile Borçlar Kanunu hükümleri çerçevesinde, hataya dayalı bir hukuki işlemin düzeltilmesine olanak tanınması kaçınılmazdır. (Yargıtay Hukuk Genel Kurulu'nun 27.01.1999 gün ve 10-1 E; 1 K; 06.06.2007 tarih ve 10-358 E; 337 K. sayılı ilamları bu yöndedir.)
Bu tür davalarda husumet, tasfiye işlerini eksik bırakarak, tasfiyeyi sonra erdiren en son görevdeki tasfiye kurulu üyeleri ile terkin işlemini yapan yasal hasım Ticaret Sicil Memurluğu'na yöneltilmelidir.
İhyası talep edilen kooperatif ile ilgili Mersin Ticaret Sicil Müdürlüğü'nün 05.07.2022 tarihli yazı cevabı ekindeki belgelerin incelenmesinde, Tasfiye Halinde Sınırlı Sorumlu Narenciye Meyve Sebze ve Diğer Tarım Ürünleri Sanayini Değerlendirme ve İstihsal Satış Kooperatifi (Kısa adı: SINIRLI SORUMLU MENAS KOOPERATİFİ)'nin 25.06.1997 tarihinde tasfiyeye girdiği, 29.07.2000 günlü olağan genel kurulunda oy birliği ile kooperatifin feshine karar verildiği, kooperatifin 18.08.2000 tarihli tescil ile sicilden terkin edildiği, fesih kararının Türkiye Ticaret Sicil Gazetesi'nin 25.08.2000 günlü 5118 sayılı nüshasında ilan edildiği, kooperatifin tasfiye kuruluna ... ... ve ... ...'un atandığı anlaşılmaktadır.
... 3.Asliye Hukuk Mahkemesi'nin ... Esas sayılı dosyasının incelenmesinde, davacı DSİ Genel Müdürlüğü tarafından dava konusu Hatay ili, ... ilçesi, ... Mahallesi, ... ada, ... parsel sayılı taşınmazın 150,85 m2'sinin irtifak kamulaştırma bedelinin tespiti ile bu hakkın davacı adına tapuya kayıt ve tesciline karar verilmesinin talep edildiği, dava konusu taşınmazın dosya arasına getirtilen tapu kaydında ... Kooperatifi'nin 468/3840 oranında paydaş sıfatıyla taşınmaz maliklerinden olduğu, mahkemece duruşmanın 09.06.2022 günlü celsesinde davacı vekiline adı geçen kooperatifin sicilden terkin edildiğinden bahisle ihya davası açmak üzere süre verildiği görülmüştür.
Yukarıdaki açıklamalar ışığında dosyanın incelenmesinde, davacı tarafından açılan ve görülmekte olan irtifak kamulaştırma bedelinin tespiti ile bu hakkın davacı adına tapuya kayıt ve tescili talepli davanın yargılamasında mahkemece dava konusu taşınmazın malik sıfatıyla paydaşlarından olan kooperatifin ihyası hususunda süre verilmesi üzerine kooperatifin ihyasını talep etmekte hukuki yararının bulunduğu, kooperatifin malvarlığının eksik tasfiye edildiği ve aleyhine görülmekte olan davanın niteliği göz önüne alındığında ilk derece mahkemesince kooperatifin ihyasına karar verilmesinde isabetsizlik bulunmadığı gibi, tasfiye memuru olup istinaf başvurusunda bulunan davalının ilk derece mahkemesinde yapılan yargılamada sağlık sorunları nedeniyle tasfiye memurluğu yapamayacağına yönelik bir beyanı olmadığı gibi, ilk olarak istinaf dilekçesinde belirttiği sağlık sorunları olduğu iddiasına yönelik somut bir belgede sunulmadığından ilk derece mahkemesince tasfiye memuru olarak atanmasında da usul ve yasaya aykırı bir yön görülmemiştir.

Yukarıda açıklanan nedenlerle ilk derece mahkemesince verilen kararın usul ve yasaya uygun olduğu anlaşıldığından, tasfiye memuru olan davalı ... ... tarafından yapılan istinaf başvurusunun reddine karar verilerek hüküm fıkrasının aşağıdaki şekilde kurulması uygun görülmüştür.
HÜKÜM: Yukarıda gerekçesi açıklandığı üzere :
1)-Davalı ... ... tarafından Mersin 1. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 06/12/2022 tarih ve ... Esas, ... Karar
sayılı kararına yönelik yapılan istinaf başvurusunun 6100 sayılı HMK'nın 353/1-b-1 maddesi gereğince ESASTAN REDDİNE,
2)-492 Sayılı Harçlar Kanunu gereğince karar tarihi itibarıyla alınması gereken 269,85.TL istinaf karar harcından peşin olarak alınan 179,90.TL istinaf karar harcının mahsubu ile bakiye 89,95.TL harcın davalı ... ...'dan alınarak HAZİNEYE İRAD KAYDINA,
3)-6100 sayılı HMK'nın 326/1 maddesi gereğince istinaf eden davalı ... ... tarafından yapılan istinaf yargılama giderlerinin davalı ... ... üzerinde BIRAKILMASINA,
4)-6100 sayılı HMK'nın 330. maddesi gereğince inceleme duruşmasız yapıldığından vekalet ücreti takdirine YER OLMADIĞINA,
5)-6100 sayılı HMK'nın 333. maddesi gereğince kullanılmayan gider avansının kararın kesinleşmesi halinde İADESİNE,
6)-6100 sayılı HMK'nın 359/3 maddesince karar tebliğ işlemlerinin Dairemizce YAPILMASINA,
Dair, dairemizce dosya üzerinden yapılan istinaf incelemesi sonucunda oy birliğiyle, 6100 Sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunun 353/1-b-1 bendi gereğince aynı kanunun 361/1 maddesi gereğince Dairemiz kararının tebliğinden itibaren iki haftalık süre içinde Yargıtay nezdinde temyiz kanun yolu açık olmak üzere 24/10/2023 tarihinde karar verildi.

Başkan

¸e-imzalıdır

Üye

¸e-imzalıdır
Üye

¸e-imzalıdır

Katip

¸e-imzalıdır