mahkeme 2023/1661 E. 2023/1522 K.

T.C. ADANA BAM 9. HUKUK DAİRESİ Esas-Karar No: 2023/1661 - 2023/1522
T.C.
ADANA
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
9. HUKUK DAİRESİ

DOSYA NO : 2023/1661
KARAR NO : 2023/1522
KARAR TARİHİ : 29/12/2023

T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
B Ö L G E A D L İ Y E M A H K E M E S İ K A R A R I

BAŞKAN :
ÜYE :
ÜYE :
KATİP :

İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ : .... ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ : 08/09/2023
NUMARASI : ... ESAS
DAVACI : ...
VEKİLİ : Av. ...
DAVALI : ... TURİZM İNŞAAT SOSYAL HİZMETLER OTOMOTİV NAKLİYE SANAYİ VE TİCARET ANONİM ŞİRKETİ [... ] UETS
VEKİLİ : Av. ... UETS
FERİ MÜDAHİL : ...
VEKİLİ : Av. ... UETS
DAVANIN KONUSU : Menfi Tespit (Kıymetli Evraktan Kaynaklanan)

İSTİNAF KARARININ
KARAR TARİHİ : 29/12/2023
YAZIM TARİHİ : 04/01/2024

.... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 08/09/2023 tarih ve ... Esas sayılı ara kararı aleyhine istinaf başvurusunda bulunulmuş olup, istinaf talebinin süresi içinde yapıldığı, başvuru şartlarının yerine getirilmiş olduğu ve istinafa başvuru koşullarının mevcut olduğu dosya üzerinde yapılan ön inceleme sonucu anlaşılmakla yapılan istinaf incelemesi sonucunda;
İDDİALARIN ÖZETİ :
Davacı vekili dava dilekçesi ile; müvekkili ile davalı arasında 14.07.2022 tarihinde bir takım süs bitkisinin satımı husunda anlaşma sağlandığını, sözleşme bedeli olan KDV dahil 4.999.506,60 TL karşılığında 10 çeşit süs bitkisinin 45 ile 270 gün arasında detayları sözleşmede kararlaştırıldığı şekilde davalı firmaya teslim edileceğinin kararlaştırıldığı, davalı tarafın çoğu zaman malları almakta geciktiğini, davalının sözleşmede belirtilen malları teslim almada temerrüde düşmesi, ödemelerini zamanında ve tam olarak yerine getirmemesi nedeniyle müvekkilinin ihtarname ile sözleşmenin feshedildiğini, ayrıca sözleşme ile birlikte teminat olarak verilen 1.150.000,00 TL bedelli ve 30.06.2023 vade tarihli teminat çekinin vade tarihinden önce iade edilmesinin talep edildiğini, davalı tarafın teminat çekini müvekkiline iade etmeyerek kötüniyetle hareket ettiğini, müvekkilinin mezkur çekten dolayı davalıya borçlu olmadığının tespitine ve çekin iptaline karar verilmesini talep etmiştir.
Davacı vekili 20/07/2023 tarihli talep dilekçesinde özetle; mahkemece 04.07.2023 tarihli tensip zaptı ile teminat çekinin lehtarı olan ... Turizm İnşaat Sosyal Hizmetler Otomotiv Nakliyat Sanayi ve Ticaret A.Ş.'ye çek bedelinin ödenmemesi hususunda tedbir kararı verilmiş ise de davalı firmanın bu süreçte tedbir kararını dolanarak çek bedelini tahsil edebilmek amacıyla çeki kötüniyetli ve ... isimli şahsa danışıklı olarak ciro ettiğini, çeki ciro alan ..., 04.07.2023 tarihinde banka şubesine giderek teminat çek bedelini tahsil etmeye çalıştığını, çekin bağlı olduğu banka hesabında çek bedelini karşılar miktarda para bulunmaması nedeniyle bankaca çek hakkında "karşılıksızdır" işlemi tatbik edildiğini ve teminat olarak bankaca ...'ye 6.000,00 TL ödeme yapıldığını, çek bedelini ve diğer bedelleri çekin bağlı olduğu hesaba yatırdığını, davacının çek bedelinin banka hesabında hazır olduğunu takip alacaklısına 11.07.2023 tarihinde bildirmesine ve ciro alanın da aynı tarihte mesaj ile bildirimde bulunmasına rağmen 12.07.2023 tarihinde müvekkil aleyhinde ....İcra Dairesi ... Esas sayılı dosyası ile kambiyo senetlerine özgü haciz yolu ile icra takibi başlatıldığını, icra takibinin kesinleşmesi halinde davacı uhdesinde telafisi imkansız zararlar meydana geleceğinden ve bu zararların tazmin edilmesi de çok güç olacağından İİK 72/2 ve 72/3. maddesinin ikinci cümlesi uyarınca mahkemece uygun görülecek bir teminat bedeli karşılığında ....İcra Dairesi'nin ... Esas sayılı dosyası hakkında takibin durdurulması ya da veznede bulunan paranın alacaklıya ödenmemesi hususunda tedbir kararı verilmesini talep etmiştir.
.... Asliye Ticaret Mahkemesi'nce 21.07.2023 tarihli ara karar ile Davacı vekilinin ihtiyati tedbir talebinin kısmen kabulü, kısmen reddi ile dava değeri olan 1.150.000,00 TL nin %15'i olan 172.500,00 TL nakit miktarı mahkeme veznesine yatırdığı veya bu meblağı kapsayan kesin ve süresiz banka teminat mektubunun mahkememize sunduğu takdirde, davacı aleyhine yapılan .... İcra Müdürlüğü'nün ... sayılı dosyasında icra takibinde icra veznesindeki paranın ve icra veznesine girecek paranın alacaklıya ödenmemesi yönünde ihtiyati tedbir konulmasına, icra takibin durdurulması talebin reddine karar verilmiştir.
Tedbir kararına itiraz eden 3. Kişi ... vekili 07/08/2023 tarihli itiraz dilekçesinde özetle; davacı ile davalı arasında açılan davanın verilen çekin teminat için verildiğinin belirtildiğini, sözleşmenin 10.2.3 maddesinde’’ yüklenici işverene 1.150.000,00 TL teminat çeki işverene teslim edecektir’’ denildiğini, teminat çekinin seri numarası, ait olduğu banka, keşidecisi, vadesi, lehtarı ve miktarının gösterilmediğini, müvekkilinin ticari işlerinde alacaklı olduğu ... Turizim A.Ş. çekini müvekkiline borç ödemesi karşılığında verdiğini, çeki bankaya sunduğunda çekin karşılıksız çıktığını, çekin ... İcra Dairesinde takibe konulduğunu, çekin üzerinde "teminattır" "teminat için verilmiştir’’ veya teminatı için verildiğine ilişkin herhangi bir kayıt çekin üzerinden anlaşılmadığını, müvekkilinin alacağı yerine ödeme olarak aldığı çekin taraflar arasındaki ilişkinin bilmesinin mümkün olmadığını, müvekkilinin alacak ilişkisinde iyi niyetli 3. kişi olmasına rağmen müvekkili ... hakkında icra veznesinde ki paranın ödenmemesi kararının alınmasının hukuka aykırı olduğunu, müvekkilinin mahkemede görülen davanın tarafı olmadığını, dosyada yer almayan müvekkili yönünde tedbir kararının verilemeyeceğini, açıklanan nedenlerle ve resen gözetilecek hususlarla mahkemenin ... sayılı 21/07/2023 ara kararının dava dışı olan ve alacaklı olan müvekkili ... etkilenmemesi için ‘’ .... İcra Müdürlüğü'nün ... sayılı dosyasında icra takibinde icra veznesindeki paranın ve icra veznesine girecek paranın alacaklıya ödenmemesi yönünde ihtiyati tedbir konulmasına ilişkin ara kararına itirazla kaldırılmasını karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ ARA KARAR ÖZETİ : .... Asliye Ticaret Mahkemesi 08.09.2023 tarihli ara karar ile İhtiyati tedbire itiraz eden 3. Kişi ... vekilinin mahkemenin 21/07/2023 tarihli ara kararı ile verilen ihtiyati tedbir kararına yönelik itirazı açısından davacı tarafından mahkemeye verilen dava dilekçesi ile davalı olarak ... Turizm... Şirketi aleyhine menfi tespit davası açıldığı, HMK hükümleri dikkate alınarak davada taraf gösterilmeyen dava dışı 3. Kişileri kapsayacak şekilde ihtiyati tedbir kararı verilemeyeceğinden itiraza konu ihtiyati tedbir kararının dayanağı .... İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı takip dosyasının alacaklısının mahkemenin dava dosyasının tarafı olmadığından mahkemenin 21/07/2023 günlü ara kararı ile '' Davacı aleyhine yapılan .... İcra Müdürlüğü'nün ... sayılı dosyasında icra takibinde icra veznesindeki paranın ve icra veznesine girecek paranın alacaklıya ödenmemesi yönünde '' konulan ihtiyati tedbirin kaldırılmasına karar verildiği anlaşılmıştır.
DAVACI VEKİLİ TARAFINDAN İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ :
21.07.2023 tarihli ara karar ile ihtiyati tedbir kararının verildiği tarihteki durum ve koşullarda herhangi bir değişiklik olmadığı, mahkemece her ne kadar ... isimli şahsı iyi niyetli üçüncü kişi olarak adledilip bu şahıs hakkında ihtiyati tedbir kararı verilemeyeceğini ifade etmişse de bu tespitin son derece hatalı olduğunu, fakat sunulan faturalar incelendiğinde olayın hiç de iddia ettiği şekilde gerçekleşmediğinin görüleceğini, müdahil tarafın toplamda 126 bin TL'lik satış yapmışken 1 milyon 150 bin TL'lik çeki ticari alacaklarına istinaden teslim aldığını iddia ettiği, söz konusu faturaların ...-... İş Ortaklığı adına tanzim edildiğini yargılamanın başından beri iş bu ciro işleminin gerçek olmadığı, teminat çekinin "teminat" niteliğini dolanmak adına davalı ... firması ve ... arasında bu şekilde bir yol izlendiği iddia edildiğini, ... tarafından sunulan itiraz dilekçesinin ekindeki faturaların da bu iddialarını ispatlar nitelikte olduğunu, tüm alacak kalemleri banka hesabında hazır olmasına rağmen 10 dakikalık bir işlemle hesaptaki parayı çekmek yerine icra takibine girişen ...'nin asıl niyetinin müvekkilini zarara uğratmak ve fazladan icra geliri elde etmek olduğunu, bu nedenle istinaf incelemesi neticesinde, yerel mahkemenin ihtiyati tedbirin kaldırılmasına ilişkin ara kararının kaldırılmasına karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLER :
... . Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... Esas sayılı dosyası ve tüm dosya kapsamı,
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE :
Dava, menfi tespit istemine ilişkin olup, istinafa konu uyuşmazlık ise ilk derece mahkemesinin 08.09.2023 tarihli ihtiyati tedbire itirazın kabulü ile tedbirin kaldırılmasına dair verilen ara kararın kaldırılması istemine ilişkindir.
Mahkemece verilen 21.07.2023 tarihli ara karar ile davacı aleyhine yapılan .... İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı icra takibinde icra veznesindeki paranın ve icra veznesine girecek paranın alacaklıya ödenmemesi yönünde ihtiyati tedbir konulmasına karar verildiği, karara karşı müdahil 3. Kişi tarafından itiraz edilmesiyle, mahkemece verilen 08.09.2023 tarihli ara karar ile ihtiyati tedbire itirazın kabulü ile davacı aleyhine yapılan .... İcra Müdürlüğü'nün ... sayılı dosyasında icra takibinde icra veznesindeki paranın ve icra veznesine girecek paranın alacaklıya ödenmemesi yönünde konulan ihtiyati tedbirin kaldırılmasına karar verildiği anlaşılmıştır.
İlk derece mahkemece verilen 08/09/2023 tarihli ara karara karşı davacı vekili tarafından istinaf kanun yoluna başvurulmuştur.
İstinaf incelemesi, HMK'nın 355. maddesi uyarınca, ileri sürülen istinaf sebepleri ve kamu düzeni yönüyle sınırlı olarak yapılmıştır.
Geçici hukuki koruma türlerinden olan İhtiyati Tedbir, 6100 sayılı HMK'nın 389 vd. maddelerinde düzenlenmiştir. HMK’nın 389. maddesinde ihtiyati tedbirin şartları, 390. maddesinde ihtiyati tedbir talebi, 391. maddesinde ihtiyati tedbir kararının kapsam ve içeriği, 393. maddesinde ihtiyati tedbir kararının uygulanması, 394. maddesinde ihtiyati tedbir kararına itiraz ve uygulanacak usule yer verilmiştir.
HMK'nın 389. maddesine göre ihtiyati tedbirin şartları; "mevcut durumda meydana gelebilecek bir değişme nedeniyle bir hakkın elde edilmesinin önemli ölçüde zorlaşması ya da tamamen imkansız hale gelmesi veya gecikme sebebiyle bir sakıncanın yahut ciddi bir zararın doğmasından endişe edilmesi" olarak açıklanmıştır. Ayrıca tedbirin uyuşmazlık konusu hakkında verileceği belirtilmiştir. Yine aynı Yasa'nın 390/3. maddesinde haklılığın yaklaşık olarak ispat edilmesi zorunluluğu koşulu aranmıştır.
Somut olayda, davacı tarafından dava esas teşkil eden çekin davalı şirket ile yapılan sözleşme gereğince teminat olarak verildiği, teminat olarak verilen çekin iade edilmediği kötü niyetli olarak ... isimli kişiye ciro edildiği ileri sürülmüş olup, eldeki davada ...'nin davanın tarafı olmadığı, menfi tespit davalarında ihtiyati tedbir kararının yalnızca davanın tarafı olan kişiler hakkında verilebileceği, davanın tarafı olmayan 3. kişileri etkileyecek şekilde ihtiyati tedbir kararı verilmesinin mümkün olmadığı, bu nedenle ilk derece mahkemesince ihtiyati tedbir kararına itirazın kabulü ile ihtiyati tedbir kararının kaldırılmasına karar verilmesinin usul ve yasaya uygun olduğu, davacı vekilinin aksi yöndeki istinaf sebeplerinin yerinde olmadığı anlaşılmıştır.
Yukarıda belirtilen sebeplerle ilk derece mahkemesince verilen kararın usul ve yasaya uygun olduğu, davacı vekilinin istinaf sebeplerinin yerinde olmadığı anlaşıldığından, davacının istinaf başvurusunun esastan reddine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Yukarıda gerekçesi açıklandığı üzere :
1-).... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 08/09/2023 tarih ve ... Esas sayılı ara kararına karşı karşı davacı vekili tarafından yapılan istinaf başvurusunun 6100 sayılı HMK'nın 353/1-b.1 maddesi uyarınca ESASTAN REDDİNE,
2- 492 sayılı Harçlar Kanunu gereğince harç peşin alındığından yeniden alınmasına YER OLMADIĞINA,
3)-6100 sayılı HMK'nın 326/1 maddesi gereğince davacı tarafından yapılan istinaf yargılama giderlerinin davacı üzerinde BIRAKILMASINA,
4)-6100 sayılı HMK'nın 330. maddesi gereğince inceleme duruşmasız yapıldığından vekalet ücreti takdirine YER OLMADIĞINA,
5)-6100 sayılı HMK'nın 333. maddesi gereğince kullanılmayan gider avansının kararın kesinleşmesi halinde İlk Derece Mahkemesince İADESİNE,
6)-6100 sayılı HMK'nın 359/4 maddesi gereğince kararın kesin olması nedeniyle İlk Derece Mahkemesince taraf vekillerine TEBLİĞİNE,
Dair, dosya üzerinden yapılan inceleme sonucunda HMK'nın 362/1-f maddesi gereğince kesin olmak üzere 29/12/2023 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.

Başkan

¸e-imzalıdır

Üye

¸e-imzalıdır

Üye

¸e-imzalıdır

Katip

¸e-imzalıdır