mahkeme 2023/1580 E. 2023/1362 K.

T.C. ADANA BAM 9. HUKUK DAİRESİ Esas-Karar No: 2023/1580 - 2023/1362
T.C.
ADANA
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
9. HUKUK DAİRESİ

DOSYA NO : 2023/1580
KARAR NO : 2023/1362
KARAR TARİHİ : 27/12/2023

T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
B Ö L G E A D L İ Y E M A H K E M E S İ K A R A R I

BAŞKAN :
ÜYE :
ÜYE :
KATİP :

İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ : ... . ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ : 12/07/2023
NUMARASI : ... ESAS ... KARAR
DAVACI : ...
VEKİLİ : Av. ...
DAVALI : ... TİCARET SİCİL MÜDÜRLÜĞÜ ...
VEKİLLERİ : Av. ...
Av. ...
DAVANIN KONUSU : Şirketin İhyası

İSTİNAF KARARININ
KARAR TARİHİ : 27/12/2023
KARAR YAZIM TARİHİ : 27/12/2023

....Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... esas ... karar sayılı kararına karşı istinaf başvurusu üzerine dosya Dairemize gönderilmiş olmakla, dosya içerisinde bulunan belgeler okunup incelendi.
Üye hakimin görüşü değerlendirildi.
DAVACININ İDDİALARININ ÖZETİ :
Davacı vekili, Müvekklinin 1995 yılında kurulan S.S. ... Konut Yapı Kooperatifine üye olduğunu, üyelik karşılığı yapılacak olan konutun bedelini ödediğini, dava tarihine kadar konutların yapılıp teslim edilmediğini, kooperetif üyeliğinden kaynaklanan dairenin teslimi, mümkün olmadığı takdirde dairenin rayiç bedelinin arabuluculuk vasıtasıyla uzlaşılarak ödenmesini temin için abuluculuk kurumuna başvurulduğunu, arabulucu tarafından yapılan tebligatların iade döndüğünü, adlarına kayıtlı telefonların başka bir kullanıcıya ait çıktığını, arabuluculuk nezdinde görüşme sağlanamadığını, bu konuda .... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... esas sayılı dosyası ile alacaklarının tespiti ve taraflarına ödenmesi için dava açtıklarını, S.S. ... Konut Yapı Kooperatifi, Türk Ticaret Kanununun geçici 7 nci maddesi uyarınca yapılan ihtarlara ve ... Ticaret Sicili Gazetesinde yayımlanan ilana rağmen süresi içerisinde bildirimde bulunmadığından, 29/01/2014 tarihinde Ticaret sicilinden resen silindiğini, S.S. ... Konut Yapı Kooperatifine karşı dava açabilmek için, şirketin ihyası gerektiğini beyan ederek S.S. ... Konut Yapı Kooperatifi'nin tüzel kişiliğinin ihyasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
DAVALININ SAVUNMALARININ ÖZETİ :
Davalı vekili, TTK'nun geçici 7.maddesi kapsamında ticaret sicilden silinen şirketlerin ihyası için öngörülen silinme tarihinden itibaren 5 yıl içinde dava açılması gerektiğini, ihyası istenen şirketin sicil kaydının 29/01/2014 tarihinde ticaret sicilden re'sen silindiğini, bu durumda davanın zamanaşımına uğradığını, ayrıca müvekkili müdürlük tarafından yapılan işlemlerin hukuka ve mevzuata uygun olduğunu, bu nedenle müvekkili müdürlüğe izafe edilecek bir kusur olmadığı gibi iş bu davanın açılmasına da sebebiyet vermediğini, müvekkilinin zorunlu hasım olduğunu belirterek, davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARAR ÖZETİ :
Yerel mahkemece verilen karar ile; " ihyası talep edilen kooperatifin TTK nun geçici 7.maddesi uyarınca 29/01/2014 tarihinde T.Sicilinden re'sen silindiği anlaşılmıştır. TTK geçici 7/15 maddesi; "Bu maddede düzenlenmeyen hususlarda, ilgili kanun ve esas sözleşmelerde öngörülen usullere göre hareket edilir. Bu madde gereğince tasfiye edilmeksizin unvanı silinen şirket veya kooperatiflerin ortaya çıkabilecek malvarlığı, unvana ilişkin kaydın silindiği tarihten itibaren on yıl sonra Hazineye intikal eder. Hazine bu şirket ve kooperatiflerin borçlarından sorumlu tutulmaz. Tasfiye memurlarının sorumlulukları konusunda, özel kanunlardaki sorumluluğa ilişkin hükümler saklı kalmak kaydıyla bu Kanun veya Kooperatifler Kanunu hükümleri uygulanır. Ticaret sicilinden kaydı silinen şirket veya kooperatifin alacaklıları ile hukuki menfaatleri bulunanlar haklı sebeplere dayanarak silinme tarihinden itibaren beş yıl içinde mahkemeye başvurarak şirket veya kooperatifin ihyasını isteyebilir" hükmünü içermektedir. İhyası istenen S.S. ... Konut Yapı Kooperatifine 29/01/2014 tarihinde ticaret sicilinden TTK'nun geçici 7. Maddesi uyarınca re'sen silindiği ve eldeki davanın beş yıllık hak düşürücü süreden sonra 29/12/2022 tarihinde açıldığı anlaşıldığından, davanın hak düşürücü süre nedeniyle reddine" şeklinde karar verilmiştir.
DAVACI TARAFINDAN İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ :
Davacı vekili tarafından verilen istinaf dilekçesi ile; şirketin ticaret sicil gazetesinden silinmesi ile tüzel kişiliği sona ererek hak ehliyetinin ortadan kalktığını, şirketin devam eden ilişkileri bakımından ticaret sicil gazetesinden silinmiş olması şirketin kesin olarak ortadan kalmış olduğunu göstermediğini, ihyası istenen S.S. ... Konut Yapı Kooperatifi 30 yıllık süre için kurulduğunu, mal varlığı bulunduğunu, kooperatif üyelerinin hak sahipliği için tasfiye işleminin gerçekleşmediğini, kooperatifin faal durumda olduğunu, tasfiye edilmeksizin unvanı silinen şirket ve kooperatiflerin ortaya çıkabilecek mal varlığının unvana ilişkin kaydı silindiği tarihten itibaren 10 yıl sonra hazineye intikal eder hükmü gereğince malın tasfiyesi için 10 yıllık sürede geçmediğini, bu durumun araştırılmadığını belirterek, ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasını beyan etmiştir.
DELİLLER :
Taraf vekillerinin beyan ve dilekçeleri ve tüm dosya kapsamı.
GEREKÇE :
Dava, hukuki niteliği itibarıyla " Kooperatifin İhyası" talebine ilişkindir.
Davacı tarafından, Ticaret Sicilinden resen terkin edilen S.S.... Konut Yapı Kooperatifi hakkında açılmış alacak davası bulunduğu belirtilerek, dava konusu kooperatifin ihyasına karar verilmesi talep edilmiş, mahkemece, TTK'nun geçici 7/15 maddesi gereği 5 yıllık hak düşürücü süre nedeniyle davanın reddine karar verilmiştir.
Karara karşı davacı vekilince istinaf kanun yoluna başvurulduğu anlaşılmıştır.
... Ticaret Sicil Müdürlüğü'nün ... sicil numarasında kayıtlı Sınırlı Sorumlu ... Konut Yapı Kooperatifi'nin 20/01/2014 tarihinde TTK'nun Geçici 7. Maddesine istinaden sicilden resen silindiği anlaşılmaktadır.
TTK'nun geçici 7. maddesinde şirketlerin hangi şartlarda ve usullerle sicilden re'sen terkin edileceği düzenlenmiştir. Aynı maddenin 4. fıkrasının (a) bendi ile Ticaret Sicili Müdürlüklerince; kapsam dâhilindeki şirket ve kooperatiflerin ticaret sicilindeki kayıtlı son adreslerine ve sicil kayıtlarına göre şirket veya kooperatifi temsil ve ilzama yetkilendirilmiş kişilere bir ihtar yollanacağı, yapılacak ihtarın ilan edilmek üzere ... Ticaret Sicili Gazetesi Müdürlüğüne aynı gün gönderileceği, ilanın, ihtarın ulaşmadığı durumlarda, ilan tarihinden itibaren otuzuncu günün akşamı itibarıyla, 11/02/1959 tarihli ve 7201 sayılı Tebligat Kanunu hükümlerine göre yapılmış tebligat yerine geçeceği, 4/c bendine göre terkin sebepleri bulunan şirketlerin faaliyetlerini devam ettirme isteğinde bulunmaları halinde, münfesih olma nedenini verilen süre içinde ortadan kaldırıp ticaret siciline bildirmelerinin ihtar edileceği, aynı maddenin 11. bendi uyarınca, ihtara rağmen süresinde işlem yapmayan şirketin unvanının ticaret sicilden re'sen silineceği, aynı maddenin 15. bendinde "...ticaret sicilden kaydı silinen şirket veya kooperatifin alacaklıları ile hukuki menfaatleri bulunanlar haklı sebeplere dayanarak silinme tarihinden itibaren 5 yıl içinde mahkemeye başvurarak şirketi veya kooperatifin ihyasını isteyebileceği," düzenlemeleri yer almaktadır.
TTK'nun geçici 7. maddesinin 15. fıkrasının son cümlesinde, ticaret sicilinden kaydı silinen şirket veya kooperatifin alacaklıları ile hukuki menfaati bulunanların haklı sebeplere dayanarak, silinme tarihinden itibaren beş yıl içinde mahkemeye başvurarak şirket veya kooperatifin ihyasını isteyebileceği düzenlenmiştir.
Her ne kadar ilk derece mahkemesince karar tarihinde yürürlükte bulunan yasal mevzuat doğrultusunda 5 yıllık hak düşürücü süre nedeniyle davanın reddine karar verilmiş ise de, dosyanın istinaf incelemesi sırasında Anayasa Mahkemesi'nin 15.09.2023 tarihli 32310 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan 22.06.2023 tarihli 2023/33 Esas 2023/117 Karar sayılı kararı ile "13.01.2011 tarihli 6102 sayılı TTK'nun 26/06/2012 tarihli 6335 sayılı Kanunu'nun 38.maddesiyle eklenen geçici 7.maddenin (15) numaralı fıkrasının beşinci cümlesinde yer alan "..... silinme tarihinden itibaren beş yıl içinde ....." ibaresinin Anayasa'ya aykırı olduğuna ve İPTALİNE oybirliğiyle karar verildi" şeklinde iptal kararı verildiği görülmüştür.
TTK'nun geçici 7. maddesinin 15. fıkrasının son cümlesinde, ticaret sicilinden kaydı silinen şirket veya koperatifin alacaklıları ile hukuki menfaati bulunanların haklı sebeplere dayanarak, silinme tarihinden itibaren beş yıl içinde mahkemeye başvurarak şirket veya kooperatifin ihyasını isteyebileceği hükmü Anayasa Mahkemesi tarafından iptal edildiğinden artık beş yıllık hak düşürücü sürenin uygulanabilirliğinin kalmadığı ve davanın süresinde açıldığının kabulü gerekmektedir.

Yukarıda açıklanan nedenlerle, davacı vekilinin diğer istinaf sebebi incelenmeksizin Anayasa Mahkemesinin iptal kararı göz önüne alınarak, bu yönde yaptığı istinaf başvurusunun kabulü ile ilk derece mahkemesince verilen kararın HMK'nun 353/1-a-4 maddesi uyarınca kaldırılmasına ve mahkemece, ihya şartlarının bulunup bulunmadığı değerlendirilerek, sonucuna göre karar verilmesi için dosyanın mahkemesine gönderilmesine karar vermek gerekmiştir.
HÜKÜM: Yukarıda gerekçesi açıklandığı üzere :
1)-Davacı vekili tarafından ....Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... esas ... karar sayılı kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun KABULÜNE,
2)-Davacı vekili tarafından ....Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... esas ... karar sayılı Kararının HMK'nın 353/1-a-4 maddesi gereğince, işin esası incelenmeksizin, ilk derece mahkemesi kararının KALDIRILMASINA,
3)-Dava dosyanın yeniden yargılama için ....Asliye Ticaret Mahkemesi'ne GÖNDERİLMESİNE,
4)-492 Sayılı Harçlar Kanunu gereğince peşin alınan 269,85.TL istinaf karar harcının kararın kesinleşmesi ile talep halinde davacıya İADESİNE,
5)-Davacı tarafından istinaf için yapılan yargılama giderinin esas hüküm ile birlikte ilk derece mahkemesince karara BAĞLANMASINA,
6)-6100 Sayılı HMK'nun 333. maddesi gereğince peşin alınan ve harcanmayan gider avansının İlk Derece Mahkemesine İADESİNE,
7)-İnceleme dosya üzerinden yapıldığından lehe vekalet ücreti takdirine YER OLMADIĞINA,
8)-6100 sayılı HMK'nın 7035 sayılı yasanın 30. maddesiyle değişik 359/3 maddesi gereğince kararın kesin olması nedeniyle ilk derece mahkemesince taraf vekillerine TEBLİĞİNE,
Dair, 6100 sayılı HMK'nun HMK'nin 353/1-a-4 maddesi gereğince dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda oybirliğiyle kesin olmak üzere 27/12/2023 tarihinde karar verildi.

Başkan

¸e-imzalıdır

Üye

¸e-imzalıdır

Üye

¸e-imzalıdır

Katip

¸e-imzalıdır