mahkeme 2022/528 E. 2025/314 K.

T.C. ADANA BAM 9. HUKUK DAİRESİ
T.C.
ADANA
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
9. HUKUK DAİRESİ

DOSYA NO : 2022/528
KARAR NO : 2025/314
KARAR TARİHİ : 21/02/2025

T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
İ S T İ N A F K A R A R I

BAŞKAN : ... (...)
ÜYE : ... (...)
ÜYE : ... (...)
KATİP : ... (...)

İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ : ADANA 3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ : 14/12/2021
NUMARASI : 2017/1305 Esas, 2021/1019 Karar

ESAS DOSYA

DAVACI : ... -
VEKİLİ : Av. ...
DAVALILAR : 1-... -
2-... -
VEKİLİ : Av. ...
DAVANIN KONUSU : İtirazın İptali

BİRLEŞEN
İSTANBUL ANADOLU 3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ'NİN
2017/174 ESAS 2018/873 KARAR SAYILI DOSYASI

DAVACILAR : 1- ... -TCK NO:..., ...
:2- ... -TCK NO:... ...
VEKİLİ : Av. ... - ----
DAVALI : ... - ...
VEKİLİ : Av. ... -
DAVANIN KONUSU : Alacak
İSTİNAF KARARININ
KARAR TARİHİ : 21/02/2025
YAZIM TARİHİ : 21/02/2025

Adana 3. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2017/1305 esas ve 2021/1019 karar sayılı kararı aleyhine istinaf başvurusunda bulunulmuş olup, dosya üzerinde yapılan istinaf incelemesi sonucunda;
TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ :
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili ... adına borçlu aleyhine yapılan icra takibinin borçlunun haksız itirazı ile durdurulduğunu, bu itirazların yasal dayanaktan yoksun olduğunu, borçlunun borca yönelik itirazı haksız olup, iptal edilmesi gerektiğini, müvekkili ile davalılar ... ve ... birlikteliği arasında 17/03/2014 tarihinde akdedilen Ortak Çalışma Prensipleri adını taşıyan sözleşmeye göre ortaklık ... adına pazarlama çalışmaları yürüterek müşteri kazanması yapılarak kazandırılan müşterilerin belirtilen vadelerde borcunu ödememesi halinde tahsilat sorumluluğunun ... ve ... ortaklığına olacağını, tahsilatın yapılmaması halinde ödenmeyen borç tutarının ortaklığa borç olarak kaydedileceğini, ... ve ... ortaklığı tarafından getirilen müşterileri olan ... Şti , ... Şti ve ... Şti.'nin Adana 9. İcra Müdürlüğü'nden alınan hesap özetlerinde gösterildiği üzere edimlerini yerine getirmediğini, bunun üzerine ... ve ... ortaklığı aleyhine ilamsız icra takibi başlatılmışsa da haksız itirazı sonucu takibin durduğunu, davanın kabulüne, alacağın tahsili için yapılan icra takibine yapılan haksız ve hukuki dayanaktan yoksun borca, faizlere , faizlerin oranına ve tüm ferilerine itirazın iptaline, takibin devamına, en az % 20 oranında olmak üzere icra inkar tazminatına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Birleşen dosyadaki dava dilekçesinde davacı vekili özetle; taraflar arasında imzalanan 17.03.2014 tarihli sözleşmenin 03.12.2015 tarihinde davalı şirket tarafından haksız ve hukuka aykırı bir şekilde feshedildiğini ve bu durumun elektronik posta yolu ile davacı asillere bildirildiğini, davalı tarafından bildirilen fesih nedeninin taraflar arasında yapılan sözleşmeye bir aykırılık teşkil etmediğini, ayrıca davalının müşteri portföyüne kazandırılan müşterilerin, sözleşmenin sona ermesini takip eden 12 ay süre ile davalı tarafından çalışılamayacağı konusunda taraflarca anlaşıldığını ancak davalı firmanın bu şirketlerle çalışmaya devam ettiğini, açıklanan nedenlerle bildirdikleri müşterileri davalıya kazandırıp kazandırmadıkları hususunu ortaya çıkartmak amacıyla davalı şirketin 01.01.2014 tarihinden önceki ticari defterlerinin incelenmesini, sözleşmenin fesih tarihi olan 01.12.2015 tarihinden itibaren 12 ay içinde çalışılıp çalışmadığının tespiti ve çalışılmış ise müvekkillerinin hak etmiş oldukları komisyonun hesaplanabilmesi için davalı şirketin bu döneme ilişkin defterlerinin incelenerek davacıların hakettiği komisyon hesabının yapılmasını ve ortaya çıkan bedelin dava tarihinden itibaren işleyecek mevduata uygulanan en yüksek faiz ile birlikte davalıdan alınıp davacılara verilmesi talebi ile şimdilik 500,00.TL'nin tahsiline karar verilmesini, davacıların, davalıya kazandırdığı müşteri portföyünün bedelinin hesaplanıp dava tarihinden itibaren işleyecek mevduata uygulanan en yüksek faiz ile şimdilik 500,00.TL'nin tahsili ile birlikte davalıdan alınıp davacılara verilmesini talep etmiştir.
Davalılar vekili cevap dilekçesinde özetle; davacının davasının usul yönünden reddine ve mahkemenin yetkisizliğine karar verilmesini, davacının davasının esas yönünden reddine davacının açıkca kötü niyetli olmasından dolayı % 20'den aşağı olmamak üzere kötü niyet tazminatına mahkum edilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
Birleşen dosya cevap dilekçesinde davalı vekili özetle; davanın Adana 1. Asliye Ticaret Mahkemesi'nde davalı aleyhine açmış oldukları itirazın iptali davası ile birleştirilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİ'NİN KARAR ÖZETİ :
İlk Derece Mahkemesi kararında özetle; ticari defter ve belgelerin incelenmesi neticesinde alınan bilirkişi raporlarından asıl davada davacının davalılardan icra takip tarihi itibariyle 40.794,75.TL asıl alacağının mevcut olduğu, davacının talep ettiği faize icra takip tarihi olan 27/09/2016 tarihinden itibaren hükmedilmesi gerektiği, davalılar tarafından dava dilekçesinde belirtmiş oldukları iddialarla ilgili firmaların davacıya ödeme yaptığı ile ilgili olarak dava dosyasına herhangi bir belge de ibraz etmemiş oldukları, hesap raporu hükme esas alınarak asıl davanın kısmen kabulü ile Adana ... Esas sayılı takip dosyasına yapılan itirazın kısmen iptaline, takibin 40.794,75.TL asıl alacak ve asıl alacağa takip tarihi olan 27/09/2016 tarihinden itibaren uygulanacak avans faizi üzerinden devamına, fazlaya ilişkin talebin reddine, davacının dava dışı firmalardan alacaklı olup olmadığının tespitinin yargılamayı gerektirdiği ve alacağın bu nedenle likit olmadığı değerlendirilmekle davacının icra inkar tazminatı talebinin reddine, davalıların kötüniyet tazminatına yönelik taleplerinin koşulları oluşmadığından reddine, birleşen İstanbul Anadolu 3. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2017/174 Esas, 2018/873 Karar Sayılı dosyası yönünden; davacıların açıklanan sebeplerle komisyon ücreti ve portföy bedeline hak kazanamadıkları kabul edilmekle birleşen davanın reddine karar verildiği anlaşılmıştır.
DAVALI TARAFINDAN İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ :
Davalılar birleşen dosya davacılar vekili istinaf dilekçesinde özetle; davacının birleşen dava davalısının imzalamış olduğu sözleşmeye uyarak sözleşmeyi fesih etme talebini 30 gün önce müvekkillerine bildirmesi gerekirken ve yapacağı fesih için herhangi bir neden sunmasına gerek bile yokken 30 günlük süreyi beklememek ve müvekkillerinin komisyon ücretlerine hak kazanmadıklarını iddia edebilmek için haklı sebep adı altında sözleşmeyi feshetmesinin haksız ve hukuka aykırı olduğunu, hakl sebep iddiasının kabul olduğu düşünülse dahi müvekkillerine komisyonlarını ödemek zorunda olduğunu, müvekkillerinin davalı şirkete İngiltere ve daha çok piyasada ihracat ve ithalatlarına aracılık ettiğini ve kök raporda belirtildiği gibi yüzlerce şirket ile iş yapmalarına aracılık ettiğini, bu durumun da komisyon alacaklarına hak kazanmış olduklarını, bir an için müvekkilleri ile yapılan sözleşmenin haklı sebep ile fesih edildiği iddia edilse dahi müvekkillerinin fesihten sonra 12 ay süre ile de komisyon alacaklarına hak kazanacaklarının açık olduğunu, taraflar arasında imza edilen sözleşmenin açık olduğunu, davalı şirketin de basiretli bir tacir olarak imza atmış olduğu sözleşme hükümleri ile bağlı olduğunu, özel ve teknik bilgiyi gerektiren hallerde bilirkişiye başvurulabileceğini, genel bilgi veya tecrübeyle ya da hakimli mesleğinin gerektirdiği hukuki bilgiyle çözümlenmesinin mümkün olan konularda bilirkişiye başvurulamayacağının belirtilmiş olduğunu, ancak bilirkişi raporunun 5. Sayfasında sözleşmenin haklı nedenle feshedildiği iddiasını değerlendirerek hukuki nitelendirmede bulunduğunu, taraflar arasında imza edilen sözleşmenin her ne sebep ile fesih edildiğinin öneminin veya hukuki değerlendirmesinin gereğinin bulunmadığını belirterek İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasına karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLER :
Taraf vekillerinin beyan ve dilekçeleri ve tüm dosya kapsamı
HUKUKİ NİTELENDİRME, DELİLLERİN VE İSTİNAF SEBEPLERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ ve GEREKÇE :
Esas dosyadaki dava itirazın iptali istemine ilişkin olup, birleşen dosyadaki dava ise sözleşmeden kaynaklı komisyon ve müşteri portföy bedeli istemine ilişkindir.
Esas dosyada davacı vekili özetle, müvekkili ile davalılar arasında 17/03/2014 tarihli ortak çalışma prensipleri isimli bir sözleşme akdedildiğini, sözleşme uyarınca davalıların müvekkili adına pazarlama çalışmaları yaparak müşteri bulmayı üstlendiğini ve karşılığında da müşterilerle anlaşılan iş bedelleri üzerinden davalılara komisyon ücreti ödeneceğinin kararlaştırıldığını, ayrıca sözleşemeye göre müşterilerden tahsil edilemeyen iş bedellerinden davalıların da sorumlu olduğunu, bu kapsamda çalışılan 3 adet müşteriden iş bedellerinin tahsil edilemediğini ve sözleşme gereği alacağın davalılardan tahsili amacıyla başlatılan icra takibine de haksız olarak itiraz edildiğini belirterek itirazın iptali ile takibin devamına karar verilmesini talep etmiş, davalılar ise davacı şirketin kendilerine komisyon borcu olduğunu, ayrıca talep edilen bedellerin davacı şirket tarafından kendilerine ödenecek komisyon alacaklarından mahsup edildiğini belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
Birleşen dosyada ise davacılar vekili müvekkilleri ile davalı şirket arasında akdedilen 17/03/2014 tarihli ortak çalışma prensipleri isimli sözleşmenin davalı şirket tarafından haksız olarak feshedildiğini, yine sözleşmenin 23. maddesi uyarınca fesihten sonraki 12 aylık süre zarfında davalı şirketin davalılar tarafından kazandırılan müşterilerle çalışmamayı taahhüt ettiği halde bu yasağa uyulmayarak davalı şirket tarafından müşterilerle çalışmaya devam edildiğini, bu kapsamda müvekkillerinin komisyon alacağına hak kazandığını, ayrıca sözleşme süresi içerisinde müvekkilleri tarafından davalı şirkete 162 müşteri kazandırıldığını belirterek bilirkişi tarafından hesaplanacak komisyon ve müşteri portföy bedellerinin davalı şirketten tahsiline karar verilmesini talep etmiş, davalı vekili ise davacıların sözleşme süresi içerisinde başka bir şirket kurarak müşterileri bu şirkete yönlendirdiklerini ve sözleşmeyi ihlal ettiklerini, sözleşmenin bu sebeple haklı nedenle feshedildiğini, bu sebeple davacıların dürüstlük kuralına aykırılık sebebiyle komisyon ücreti talep edemeyeceklerini, yine sözleşmede komisyon ücreti dışında müşteri portföy bedeli adı altında bir alacak kararlaştırılmadığını belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiş olup, neticede mahkemece yazılı gerekçeyle esas dosyadaki davanın kısmen kabul, kısmen reddine, birleşen dosyadaki davanın ise reddine karar verilmiştir. İşbu karara karşı esas dosya davalı-birleşen dosya davacılar vekili tarafından istinaf kanun yoluna başvurulmuştur.
İstinaf kanun yolu başvurusuna konu edilen karar hakkında; 6100 sayılı HMK'nın 355. maddesindeki düzenleme gereğince, istinaf dilekçesinde belirtilen nedenler ve kamu düzenine ilişkin aykırılık bulunup bulunmadığı hususlarıyla sınırlı olarak inceleme yapılmıştır.
Taraflar arasında imzalanan 17/03/2024 tarihli "Ortak Çalışma Prensipleri" başlıklı sözleşmeye göre davalılar ... ve ...'ın davacı ... Lojistik ... A.Ş. adına ... ithalat ve ihracat pazarlama çalışması yapmayı üstlendiği, buna mukabil şirket tarafından bu kapsamda yapılan işlerden elde edilen gelirlerden davalılara komisyon ödeneceğinin kararlaştırıldığı, sözleşmede hangi işlerle ilgili hangi oranda komisyon ödeneceğinin kararlaştırıldığı, yine sözleşmenin 15. maddesine göre pazarlama yapılarak şirkete kazandırılan müşterilerin belirtilen vadelerde şirkete olan borçlarını ödememesi durumunda bu husustaki tahsilat sorumluluğunun davalı komisyonculara ait olacağının ve ödenmeyen borç tutarlarının davalıların hesabına borç olarak kaydedileceğinin belirtildiği, sözleşmenin 23. maddesine göre davalılar tarafından davacı şirkete kazandırılan müşterilerden biri sözleşmenin yürürlükte olduğu veya sona erdiği tarihten itibaren 12 aylık süre geçmeden davacı şirket ile iş yapmak istemesi durumunda davalıların bilgisi ve onayı olmadan bu müşterilerle çalışılamayacağının davacı şirket tarafından taahhüt edildiği, ayrıca sözleşmenin 27. maddesinde de sözleşme hangi sebeple feshedilirse edilsin bu kuralın fesih tarihi baz alınarak devam edeceği belirtilmiştir.
6098 sayılı Türk Borçlar Kanunun 520. maddesine göre simsarlık sözleşmesi, simsarın taraflar arasında bir sözleşme kurulması imkânının hazırlanmasını veya kurulmasına aracılık etmeyi üstlendiği ve bu sözleşmenin kurulması hâlinde ücrete hak kazandığı sözleşmedir. Simsarlık sözleşmesine, kural olarak vekâlete ilişkin hükümler uygulanır. Simsar, ancak yaptığı faaliyet sonucunda sözleşme kurulursa ücrete hak kazanır. Ücret, belirlenmemişse tarifeye, tarife yoksa teamüle göre ödenir.
Yine TBK'nın 523. maddesine göre simsar, üstlendiği borcuna aykırı davranarak diğer tarafın menfaatine hareket eder veya dürüstlük kurallarına aykırı olarak diğer taraftan ücret sözü alırsa, ücrete ve yaptığı giderlere ilişkin haklarını kaybeder.
Dosyadaki belgelere, kararın dayandığı delillerle, usul ve yasaya uygun gerektirici nedenlere göre kanunun olaya uygulanmasında ve gerekçede hata edilmediği, ihtilafın doğru olarak tanımlandığı, esas dosyada davacı şirketin taraflar arasında imzalanan sözleşmenin 15. maddesi uyarınca dava dışı müşterilerden tahsil edemediği iş bedellerinin davalılardan tahsili amacıyla başlattığı icra takibinde haklı olduğu, davalıların iş bu alacaklardan sorumlu olup, bilirkişi raporuna göre şirket tarafından davalıların komisyon ücretlerinden mahsup edilen miktarlar da dikkate alınarak yapılan hesaplamaya göre davacı şirketin takip tarihinde halen davalılardan 40.794,75.TL alacaklı olduğu ve mahkemece iş bu değer üzerinden esas dosyadaki davanın kısmen kabulüne karar verilmesinin haklı ve hukuka uygun olduğu, birleşen dava yönünden ise davalıların dürüstlük kuralına aykırı olarak sözleşme devam ederken davalı ...'ın annesinin yanında çalışan ... isimli bir kişi adına ... ... Ltd. Şti.'ni kurdukları ve müşterileri bu şirkete yönlendirdikleri, oysa sözleşmenin 1. ve 2. maddelerine göre davalıların bu tarz bir girişimde bulunmayacaklarını taahhüt ettikleri, bu sebeple TBK 523. maddesi uyarınca simsarlık ücretine hak kazanamayacakları, yine taraflar arasında imzalanan sözleşmede müşteri portföy bedeline ilişkin bir düzenlemenin de yer almadığı, mahkemece bu sebeple birleşen davanın reddine karar verilmesinin de haklı ve hukuka uygun olduğu, esas dosya davalılar-birleşen dosya davacılar vekilinin aksi yöndeki istinaf sebeplerinin yerinde olmadığı anlaşılmakla esas dosya davalılar-birleşen dosya davacılar vekilinin yerinde bulunmayan istinaf kanun yolu başvurusunun esastan reddine dair aşağıdaki şekilde karar verilmiştir.

HÜKÜM: Yukarıda gerekçesi açıklandığı üzere :
1-6100 sayılı HMK'nin 353/1-b-1 maddesi gereğince davalı birleşen dosya davacıları vekilinin ilk derece mahkemesi kararına ilişkin istinaf başvurusunun ESASTAN REDDİNE,
2-492 sayılı Harçlar Kanunu gereğince karar tarihi itibarıyla alınması gereken 2.786,68.TL karar ve ilam harcından peşin olarak alınan 696,67.TL harçtan mahsubu ile bakiye 2.090,01.TL harcın birleşen dosya davacılarından alınarak HAZİNEYE İRAD KAYDINA,
3-6100 sayılı HMK'nin 326/1 maddesi gereğince istinaf eden birleşen dosya davacıları tarafından yapılan istinaf yargılama giderlerinin kendi üzerine BIRAKILMASINA,
4-6100 sayılı HMK'nin 330. maddesi gereğince inceleme duruşmasız yapıldığından vekalet ücreti takdirine YER OLMADIĞINA,
5-6100 sayılı HMK'nin 333. maddesi gereğince kullanılmayan gider avansının İlk Derece Mahkemesince İADESİNE,
6-Kararın DAİREMİZCE taraflara TEBLİĞİNE,
Dair, dosya üzerinden yapılan inceleme sonucunda, 7036 sayılı Kanunun 7'nci maddesi yollamasıyla 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunun 361'inci maddesi uyarınca kararın tebliğinden itibaren iki hafta içerisinde Yargıtay nezdinde temyiz kanun yolu açık olmak üzere 21/02/2025 tarihinde oy birliğiyle ile karar verildi.

...
Başkan
...
¸e-imzalıdır
...
Üye
...
¸e-imzalıdır
...
Üye
...
¸e-imzalıdır
...
Katip
...
¸e-imzalıdır