mahkeme 2022/1260 E. 2023/1489 K.

T.C. ADANA BAM 9. HUKUK DAİRESİ
T.C.
ADANA
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
9. HUKUK DAİRESİ

DOSYA NO : 2022/1260
KARAR NO : 2023/1489
KARAR TARİHİ : 29/12/2023

T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
İ S T İ N A F K A R A R I

BAŞKAN : ... (...)
ÜYE : ... (...)
ÜYE : ... (...)
KATİP : ... (...)

İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ : ... ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ : 11/02/2022
NUMARASI : ... ...

TALEP EDEN : 1 -... - -...
VEKİLİ : Av. ...
[... ] UETS
TALEP EDEN : 2 -... - -...
VEKİLİ : Av. ...
[... ] UETS
KARŞI TARAF : ... -
...
VEKİLİ : Av. ...
...
DAVANIN KONUSU : İhtiyati Tedbir

İSTİNAF KARARININ
KARAR TARİHİ : 29/12/2023
YAZIM TARİHİ : 17/01/2024

... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 11/02/2022 tarih, ... D.iş, ... Karar sayılı kararı aleyhine istinaf başvurusunda bulunulmuş olup, istinaf talebinin süresi içinde yapıldığı, başvuru şartlarının yerine getirilmiş olduğu ve istinafa başvuru koşullarının mevcut olduğu dosya üzerinde yapılan ön inceleme sonucu anlaşılmakla yapılan istinaf incelemesi sonucunda;

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNLARININ ÖZETİ :
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkilleri muris ...'ın mirasçısı olduğunu, bu durumun ... 1. Sulh Hukuk Mahkemesi'nin ... Esas, ... Karar sayılı kararıyla sabit olduğunu, müvekkilleri dışındaki mirasçılar ..., ... ve ... olduğunu, Muris ...'ın vasiyetname düzenleyerek müvekkillerinin kardeşi olan ...'ı mirasçılıktan ıskat etttiğini, ...'ın işbu vasiyetnameye karşı "mirasçılıktan çıkarmanın iptali" talepli dava açtığını, davanın ... 4. Asliye Hukuk Mahkemesi'nin ... Esas sayılı dosyasında derdest vaziyette olduğunu, Terekede "... Filtre San. ve Tic. Ltd. Şti." adlı şirketin %93'lük hissesi'nin bulunduğunu, işbu durum 22.11.2018 tarih ve 9708 sayılı Ticaret Sicil Gazetesi'ndeki sermaye artırımı ilanıyla da sabit olduğunu, söz konusu hisselerin, dava dışı ... tarafından açılan dava sebebiyle yönetilememekte olduğunu, şirkette uzun zamandır genel kurul toplantısı yapılmadığını, halihazırdaki yöneticiler tarafından mirasçılıktan ıskatın iptali için açılan dava sebebiyle salt çoğunluğun sağlanamaması gerekçe gösterildiğini, taraflarınca .... Noterliği'nin 20.01.2022 tarih ve ... yevmiye no'lu ihtarnamesi ile muhatap ... Filtre San. ve Tic. Ltd. Şti. ile muhatap ...'a hitaben "genel kurul toplantısı için çağrı yapılması" talep olunduğunu, ancak muhataplar vekili ... 3. Noterliği'nin 26.01.2022 tarih ve ... yevmiye no'lu ihtarnamesiyle "genel kurul talebinizin halihazırda devam eden davalar sebebiyle yapılabilmesi mümkün değildir. Zira bildiğiniz üzere, muris ...'ın şirketteki pay miktarı 4.650 adet(%93'e tekabül etmekte) olup, söz konusu payların halihazırda temsil edilememesi sebebiyle, genel kurulun yapılabilmesi için aranan salt çoğunluk sağlanamamaktadır. Ancak hesap döneminin sona ermesinden itibaren 3 ay içerisinde yapılması gereken genel kurul için, belirlenen tarihin bitimine kadar, gerekli koşulların sağlanıp sağlanmayacağı (dava sürecinin bitip bitmediği) gözlemlenecek olup, belirlenen sürenin sonunda genel kurul çağrısı, Siz Sayın Muhataplara yine de yapılacak, toplantı yeter sayısına ulaşılması halinde genel kurul toplantısı yapılacaktır." şeklinde cevap verdiğini, Aynı ihtarnameye cevapta kâr payı dağıtımına ilişkin olarak ise "Rahmetli ...'ın kendi payına düşen kâr paylarının ise, halen devam eden davalar sebebiyle murisin payının intikalinin yapılamamış olması sebebiyle, dağıtılması mümkün değildir." ifadelerine yer verildiğini. gelinen noktada şirket aktiflerinden mirasçılara yapılan ödemeler de farklılık arz etmekle, bu husus da ihtarnameye cevapta ifade olunduğunu, yine aynı zamanda şirketi temsil ve ilzama yetkili olan ...'ın hiçbir ödeme almadığı ifade olunmakla, bu hususun hayatın olağan akışına aykırı olmasıırı yanında, aynı zamanda gerçek dışı olduğunu, muris ...'ın şirketin münferiden temsil ve ilzama yetkili Müdürler Kurulu Başkanı olmakla, vefatıyla birlikte bu makamda boşluk meydana geldiğini aynı zamanda, şirket genel kurulunun yukarıda izah edilen sebeplerle toplanamaması sebebiyle yıllık faaliyet raporlarına ilişkin değerlendirme gerçekleşemediğini, bilanço ve net dağıtılabilir kâr oranları yönünden bilgi sahibi olunamadığını, denetçiler tarafından rapor hazırlanamadığını veya hazırlanmış rapor varsa ortaklarla paylaşılamadığını, Finansal tablolar yönünden tasdik işlemi yapılamadığını, kâr ve kazanç paylarının dağıtım esasları belirlenemediğini, yönetim kurulu üyelerinin sorumluluğuna ilişkin değerlendirme yapılamadığını, Yeni Müdürler Kurulu Başkanı tayin edilemediğini, söz konusu durumun, müvekkillerinin ve diğer ortakların ortaklıktan kaynaklı haklarını muhtel hale getirdiği gibi, gelinen noktada şirketin aktif-pasif dengesinin korunup korunmadığı, zararlandırıcı işlem yapılıp yapılmadığı, şirketin kâr elde etme amacına uygun hareket edip etmediği de müphem durumda olduğunu, bu sebeple, müvekkilleri adına bilgi edinme ve inceleme hakkının kullanılması için başvuruda bulunulmuş olmakla, 09.02.2022 tarihinde şirket merkezinde inceleme yapılacağını, çoğunluk hissenin temsil edilememesi ve şirket vekilince gönderilen ihtarnamede bu durum gerekçe gösterilerek genel kurulun toplanamayacağının bildirilmesi üzerine; terekede gösterilen mamelekin zarara uğramasının önlenmesi, terekedeki şirket hisseleri yönünden temsilin sağlanması ve genel kurul toplantılarının yapılması, terekenin ve dolayısıyla mirasçıların haklarının korunması için terekeye öncelikle müvekkil ... ...'un veya vekil sıfatıyla taraflarının, mümkün olmadığı takdirde mahkemece belirlenecek üçüncü şahsın tereke temsilcisi olarak atanması için ... 1. Sulh Hukuk Mahkemesi'nin ... Esas sayılı dosyasında talepte bulunulduğunu, HMK'nun 389/(1). maddesinde, mevcut durumda meydana gelebilecek bir değişme nedeniyle hakkın elde edilmesinin önemli ölçüde zorlaşacağından ya da tamamen imkansız hale geleceğinden veya gecikme sebebiyle bir sakıncanın yahut ciddi bir zararın doğacağından endişe edilmesi hallerinde, uyuşmazlık konusu hakkında ihtiyati tedbir kararı verilebileceği, HMK'nun 390/(2). maddesinde de hakimin talep edenin haklarının derhal korunmasında zorunluluk bulunan hallerde karşı taraf dinlenmeden de tedbir kararı verebileceği hüküm altına alındığını, HMK'nun 390/(3). maddesinde ise tedbir talep eden taraf dilekçesinde dayandığı ihtiyati tedbir sebebini ve türünü açıkça belirtmek ve davanın esası yönünden kendisinin haklılığını yaklaşık olarak ispat etmek zorunda olduğu düzenlendiğini, Türk Medeni Kanunu'nun 403/(2). maddesinde kayyımın, belirli işleri görmek veya malvarlığını yönetmek için atanacağı, 426. maddesinde vesayet makamının, aşağıda yazılı olan veya kanunda gösterilen diğer hallerde ilgilisinin isteği üzerine veya re'sen temsil kayyımı atayacağı, kayyım atamasının yasal temsilcinin görevini yerine getirmesine bir engel olmayacağı, 427. maddesinde ise bir tüzel kişi gerekli organlardan yoksun kalmış ve yönetimi başka yoldan sağlanamamışsa kayyım atanacağına ilişkin düzenlemeleri yer aldığını, somut uyuşmazlıkta; şirketin çoğunluk hisse sahibi ve müdürler kurulu başkanı olan muris ...'ın vefatı sebebiyle şirketin olağan işleyişinde bozulma ve aksamalar meydana geldiği, bu hususun bizzat şirket vekili tarafından verilen ihtarnameye cevap ile sabit olduğu, gelinen noktada şirket üzerinde ortaklıktan kaynaklı haklarını kullanamayan müvekkiller yönünden zarara uğrama tehlikesi bulunduğu, yasal mirasçılar arasında ihtilaf bulunduğu ve mirasçılardan biri tarafından açılan davanın derdest bulunduğu, şirket malvarlığı yönünden nasıl tasarrufta bulunmadığının bilinmediği, genel kurul yapılamaması sebebiyle yöneticiler yönünden de değerlendirme gerçekleştirilemediği, gelinen noktada şirket ortakları arasında menfaat çatışması bulunduğu açık olmakla, denetim ve onay kayyımı atanması asgari ölçüde uygulanacak tedbir niteliği taşıdığını, kaldı ki mahkeme kararıyla taraflardan birinin istemi üzerine gerekli önlemlerin alınabilecek olup, mevcut dosya kapsamına göre mirasçılar arasında vuku bulan husumet ve şirketin faaliyetinin bu çekişmeye dayalı olarak zarar görme ihtimali de bulunmasından ötürü davalı şirkete onay ve denetim kayyımı atanması, yöneticilerin şirket müdürü sıfatıyla şirket adına gerçekleştirilecek şirket aktifini azaltıcı tüm iş ve işlemlerin kayyımın onay ve denetimine tabi tutulması, aynı zamanda şirket malvarlıkları ve banka hesaplarına aktif azaltıcı işlemleri engelleyici ihtiyati tebdir konulması yönünde talepte bulunduklarını, bu nedenlerle ihtiyati tedbir talebinin kabulü ile ... Filtre San. ve Tic. Ltd. Şti.’ne onay ve denetim kayyımı atanmasına, Şirket yöneticilerinin müdürlük yetkilerinin kayyımın onay ve denetimine bırakılmasına, şirket müdürü sıfatıyla şirket adına gerçekleştirilecek şirket aktifini azaltıcı tüm iş ve işlemlerin kayyımın onay ve denetimine tabi tutulmasına, Şirketin TAKBİS ve POLNET'ten elde edilecek sonuçlarda tespit olunacak malvarlığı ile tüm bankalar nezdindeki mevduat, yatırım, yabancı para hesaplarına, kıymetli evrak, tahvil ve hisse senetlerine aktif azaltıcı işlemleri engelleyici ihtiyati tedbir konulmasına karar verilmesini talep etmiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİ'NİN KARAR ÖZETİ :
İlk Derce Mahkemesinin kararında özetle; Dava dışı olarak talep edilen tedbir konusunun yargılamayı gerektirdiği gibi esastan ihtilafı çözücü mahiyette tedbir kararı verilemeyeceği de gözönüne alınarak mevcut delil durumu itibarıyle de talep eden vekilinin talebinin reddine karar verildiği anlaşılmıştır.
DAVACI/DAVALI TARAFINDAN İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ :
Davacı vekili tarafından verilen istinaf dilekçesi ile; ihtiyati tedbir koşullarının oluştuğunu, mahkeme taraflardan birinin istemi üzerine gerekli önlemlerin alınabileceğini, mevcut dosya kapsamına göre mirasçılar arasında vuku bulan husumet ve şirketin faaliyetinin bu çekişmeye dayalı olarak zarar görme ihtimalinin bulunmasından ötürü davalı şirkete onay ve denetim kayyımı atanması, yöneticilerin şirket müdürü sıfatıyla şirket adına gerçekleştirilecek şirket aktifini azaltıcı tüm iş ve işlemlerin kayyımın onay ve denetimine tabi tutulması, aynı zamanda şirket malvarlıkları ve banka hesaplarına aktif azaltıcı işlemleri engelleyici ihtiyati tebdir konulması gerektiğini, yerel mahkemenin reddine karar vermesinin hukuka aykırı olduğunu, ihtiyati tedbir yönünden yaklaşık ispatın sağlandığını, talepte bulunan tarafın, ispat ölçüsü azaltılmış olsa dahi bir ispat faaliyetinde bulunuyorsa, bu çerçevede deliller sunuyorsa ve tam olmasa bile iddia ettiği hususların gerçekliğini yaklaşık şekilde ispat ediyorsa, ihtiyati tedbirin verilmemesi halinde telafisi imkansız zararların ortaya çıkma ihtimali varsa bu halde ihtiyati tedbir kararı verilmesinin kanunun amir hükmü gereği olduğunu, müvekkilleri yönünden tüm koşulların gerçekleşmiş olduğunu, yerel mahkemece ihtiyati tedbir kararı verilmemesinin hukuka aykırı olduğunu belirterek yerel mahkeme kararının kaldırılmasını talep etmiştir.
DELİLLER İLE İSTİNAF SEBEPLERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE :
Dava; Şirkete denetim ve onay kayyımı atanması ile şirket malvarlıkları yönünden ihtiyati tedbir istemine ilişkindir.
Davacı yan; Muris ...'ın şirketin münferiden temsil ve ilzama yetkili Müdürler Kurulu Başkanı olmakla, vefatıyla birlikte bu makamda boşluk meydana geldiğini, şirket genel kurulunun toplanamaması sebebiyle yıllık faaliyet raporlarına ilişkin değerlendirme gerçekleşemediğini, Bilanço ve net dağıtılabilir kâr oranları yönünden bilgi sahibi bulunmadığını, denetçiler tarafından rapor hazırlanamamakta veya hazırlanmış rapor varsa ortaklarla paylaşılmadığını, finansal tablolar yönünden tasdik işlemi yapılamadığını, kâr ve kazanç paylarının dağıtım esasları belirlenemediğini, yönetim kurulu üyelerinin sorumluluğuna ilişkin değerlendirme yapılamadığını, yeni Müdürler Kurulu Başkanı tayin edilemediğini, Söz konusu durumun davacıların ve diğer ortakların ortaklıktan kaynaklı haklarını muhtel hale getirdiği gibi, gelinen noktada şirketin aktif-pasif dengesinin korunup korunmadığı, zararlandırıcı işlem yapılıp yapılmadığı, şirketin kâr elde etme amacına uygun hareket edip etmediği de müphem durumda olduğunu, Bu sebeple, davacılar adına bilgi edinme ve inceleme hakkının kullanılması için başvuruda bulunulmuş olduğunu, 09.02.2022 tarihinde şirket merkezinde inceleme yapılacağını, çoğunluk hissenin temsil edilememesi ve şirket vekilince gönderilen ihtarnamede bu durum gerekçe gösterilerek genel kurulun toplanamayacağının bildirilmesi üzerine; terekede gösterilen mamelekin zarara uğramasının önlenmesi, terekedeki şirket hisseleri yönünden temsilin sağlanması ve genel kurul toplantılarının yapılması, terekenin ve dolayısıyla mirasçıların haklarının korunması için terekeye öncelikle ... ...'un veya vekil sıfatıyla taraflarının , mümkün olmadığı takdirde mahkemece belirlenecek üçüncü şahsın tereke temsilcisi olarak atanması için ... 1. Sulh Hukuk Mahkemesi'nin ... Esas sayılı dosyasında talepte bulunulduğunu, HMK'nun 389/(1). maddesinde, mevcut durumda meydana gelebilecek bir değişme nedeniyle hakkın elde edilmesinin önemli ölçüde zorlaşacağından ya da tamamen imkansız hale geleceğinden veya gecikme sebebiyle bir sakıncanın yahut ciddi bir zararın doğacağından endişe edilmesi hallerinde, uyuşmazlık konusu hakkında ihtiyati tedbir kararı verilebileceğini ileri sürdüğü anlaşılmıştır.
Mahkemece; ihtiyati tedbir talebinin reddine karar verilmiş, davacı yan vekili tarafından istinaf kanun yoluna başvurulmuştur.
İstinaf kanun yolu başvurusuna konu edilen ilk derece mahkemesi kararı hakkında 6100 sayılı HMK'nın 355. maddesindeki düzenleme gereğince istinaf dilekçesinde belirtilen nedenler ve kamu düzenine aykırılık olup olmadığı hususlarıyla sınırlı olarak inceleme yapılmıştır.
Dosya kapsamı, mevcut delil durumu ve ileri sürülen istinaf sebepleri dikkate alındığında mahkemenin vakıa ve hukuki değerlendirmesinde usul ve esas yönünden yasaya aykırılık bulunmadığı, mirasçılar arasında vuku bulan husumet ve şirketin faaliyetinin bu çekişmeye dayalı olarak zarar görme ihtimali de bulunmasından ötürü davalı şirkete onay ve denetim kayyımı atanması, yöneticilerin şirket müdürü sıfatıyla şirket adına gerçekleştirilecek şirket aktifini azaltıcı tüm iş ve işlemlerin kayyımın onay ve denetimine tabi tutulması yönündeki bir taleple davanın açıldığı ancak davacı yan tarafından şirket malvarlıkları ve banka hesaplarına aktif azaltıcı işlemleri engelleyici ihtiyati tebdir konulması talep edildiği, dava dışı olarak talep edilen tedbir konusunun yargılamayı gerektirdiği gibi esastan ihtilafı çözücü mahiyette tedbir kararı verilemeyeceği de gözönüne alınarak mevcut delil durumu itibarıyla da talep eden vekilinin talebinin reddine ilişkin mahkemece isabetli şekilde değerlendirilme yapıldığı anlaşılmakla, davacı vekili istinaf başvurusunun esastan reddine dair aşağıdaki şekilde karar vermek gerekmiştir.
HÜKÜM: Yukarıda gerekçesi açıklandığı üzere :
1-6100 sayılı HMK'nın 353/1-b.1 maddesi gereğince davacı vekilinin ilk derece mahkemesi'nin kararına ilişkin istinaf başvurusunun ESASTAN REDDİNE,
2- 492 sayılı Harçlar Kanunu gereğince alınması gerekli 269,85.TL maktu istinaf karar harcından peşin alınan 80,70.TL'nin mahsubu ile bakiye 189,15.TL istinaf karar harcının davacıdan alınarak HAZİNEYE İRAD KAYDINA,
3-6100 sayılı HMK'nin 326/1 maddesi gereğince istinaf başvurusu nedeniyle davacı tarafından yapılan harcamaların kendi üzerine BIRAKILMASINA,
4-6100 sayılı HMK'nin 333. maddesi gereğince kullanılmayan gider avansının İlk Derece Mahkemesince İADESİNE,
5-6100 sayılı HMK'nın 330. maddesi gereğince inceleme dosya üzerinden yapıldığından lehine vekalet ücreti takdirine YER OLMADIĞINA,
6-Kararın ilk derece mahkemesince taraflara TEBLİĞİNE,
Dair, 6100 Sayılı HMK'nin 353/1-b-1 maddesi gereğince dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda oybirliğiyle ve 6100 Sayılı HMK'nun 362/1-f maddesi gereğince kesin olarak karar verildi.

...
Başkan
...
e-imzalıdır.
...
Üye
...
e-imzalıdır.
...
Üye
...
e-imzalıdır.
...
Katip
...
e-imzalıdır.