mahkeme 2021/1757 E. 2024/1838 K.

T.C. ADANA BAM 9. HUKUK DAİRESİ
T.C.
ADANA
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
9. HUKUK DAİRESİ

DOSYA NO : 2021/1757
KARAR NO : 2024/1838

T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
B Ö L G E A D L İ Y E M A H K E M E S İ K A R A R I

BAŞKAN : ... (...)
ÜYE : ... (...)
ÜYE : ... (...)
KATİP : ... (...)

İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ : .... ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ : 22/12/2017
NUMARASI : ... ESAS-... KARAR
DAVACI : ... - ...
VEKİLİ : Av. ... -
DAVALI : ... - ...
VEKİLİ : Av. ... -
DAVA :Menfi Tespit - İstirdat
DAVA TARİHİ : 30/06/2016
.... ASLİYE TİC. MAH.NİN BİRLEŞEN ... ESAS SAYILI DOSYASI:
DAVACI : ... - ...
VEKİLİ : Av. ... -
DAVALI : ... - ...
VEKİLİ : Av. ... -
DAVA : Menfi Tespit - İstirdat
DAVA TARİHİ : 01/08/2016
.... ASLİYE TİC. MAH.NİN BİRLEŞEN ... ESAS SAYILI DOSYASI:
DAVACI : ... - ...
VEKİLİ : Av. ...
DAVALI : ... - ...
VEKİLİ : Av. ... -
DAVA :Menfi Tespit - İstirdat
İSTİNAF KARARININ
KARAR TARİHİ : 05/11/2024
YAZIM TARİHİ : 05/11/2024

.... Asliye Ticaret Mahkemesi Sıfatıyla'nin... tarih ve ... Esas ... Karar sayılı kararı aleyhine istinaf başvurusunda bulunulmuş olup, istinaf talebinin süresi içinde yapıldığı, başvuru şartlarının yerine getirilmiş olduğu ve istinafa başvuru koşullarının mevcut olduğu dosya üzerinde yapılan ön inceleme sonucu anlaşılmakla yapılan istinaf incelemesi sonucunda;
İDDİALARIN ÖZETİ :
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davalı şirketin müvekkilinden avans(borç) olarak ... Bankası ... Ticari Şubesine ait ... keşide tarihli ve 40.000 TL bedelli çeki aldığını, müvekkili şirketin davalı şirkete güvene istinaden çeki keşide etmesine rağmen davalının söz konusu çek karşılığını tahsil etmesine rağmen müvekkili şirkete karşılığını ödemediğini, davalı şirketin herhangi bir alacağı bulunmamasına rağmen 40.000,00 TL lik çeki ciro ederek üçüncü şahıslara intikal ettirildiğini, çekin vadesi geldiğinde çekin yazılmaması için ödemek durumunda kaldığını, davalı şirket kayıtları incelendiğinde çekin herhangi bir nedene karşılık alınmadığı ve müvekkili şirkete borçlu olduğunun anlaşılacağını bu nedenlerle ... Bankası ... Ticari Şubesine ait ... keşide tarihli ve 40.000 TL bedelli, ... nolu çekten dolayı davalıya borçlu olmadıklarının tespiti ile çek bedeli olan 40.000 TL'nin ödeme tarihinden itibaren ticari avans faizi ile birlikte tahsiline, yargılama gideri ile vekalet ücretinin davalı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; müvekkili şirket aleyhine istirdat davasının açılabilmesi için kanunun aradığı gerekli şartların oluşmadığını, davacı tarafın avans ve güvene istinaden keşide edildiği şeklindeki iddialarının dikkate alınmaması gerektiğini, dava konusu çekin illetten mücerret olmakla birlikte müvekkil şirketin hizmeti nedeniyle keşide edildiğini, müvekkili şirketin davacı şirkete mühendislik ve müşavirlik hizmeti sunduğunu, bu hizmetten kaynaklanan borcun dava konusu çekle ödendiğini, davacının çekin avans olarak keşide edildiği yönündeki iddiasını ispat etmekle yükümlü olduğunu, öncelikle müvekkili şirket aleyhine açılan davanın İİK 72 de öngörülen dava şartı yokluğundan reddi, davacının müvekkili şirkete borcunun ifası için verilen dava konusu çekin avans ve güvene istinaden keşide edildiği yönündeki iddiası ispatlanmadığından davanın reddine, yargılama gideri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
.... ASLİYE TİC. MAH.NİN BİRLEŞEN ... E. SAYILI DOSYASI:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davalı şirketin müvekkili olan şirketten avans olarak 3 adet çeki teslim aldığı, davalı şirketin söz konusu çeklerin karşılığını tahsil etmesine rağmen bu güne kadar müvekkili şirkete karşılığını ödemediği, herhangi bir malda vermediği, davalı şirketin herhangi bir alacağının bulunmamasına rağmen 130.000,00 TL çeki ciro ederek üçüncü şahıslara intikal ettirdiği, çeklerin vadesi geldiğinde müvekkilinin çeklerin yazılmaması için müvekkilinin çeklerin karşılığını ödemek durumunda kaldığını ... Bankası ... Ticari Şubesine ait ... seri nolu ... keşide tarihli 40.000 TL bedelli, ... seri nolu 15/08/2015 keşide tarihli 40.000 TL bedelli, ... seri nolu 30/08/2015 keşide tarihli 50.000 TL bedelli toplam 130.000 TL tutarındaki 3 adet çekten dolayı davalıya borçlu olmadıklarının tespiti ile çek bedelleri olan 130.000 TL'nin ödeme tarihinden itibaren ticari avans faizi ile birlikte tahsiline, yargılama gideri ile vekalet ücretinin davalı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
.... ASLİYE TİC. MAH.NİN BİRLEŞEN ... E. SAYILI DOSYASI:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davalı şirketin avans olarak ... Bankası'nın ... Ticari Şubesine ait ... seri nolu 15.07.2015 keşide tarihli 40.000,00 TL bedelli çeki aldığını, davacının güvene istinaden çeki keşide etmesine davalının söz konusu çek karşılığını tahsil etmesine rağmen müvekkili şirkete karşılığını ödemediğini, davalının herhangi bir alacağı bulunmamasına rağmen çeki ciro ederek üçüncü şahıslara intikal ettirdiğini, çekin vadesi geldiğinde çekin yazılmaması için ödemek durumunda kalındığını, ... Bankası ... Ticari Şubesine ait 15/07/2015 keşide tarihli ve 40.000 TL bedelli ... nolu çekten dolayı borçlu olmadıklarının tespiti ile çek bedeli olan 40.000 TL'nin ödeme tarihinden itibaren ticari avans faizi ile birlikte tahsiline, yargılama gideri ile vekalet ücretinin davalı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARAR ÖZETİ :
.... Asliye Ticaret Mahkemesi Sıfatıyla'nin... tarih ve ... Esas ... Karar Karar sayılı kararı ile; asıl ve birleşen davaların konusunu oluşturan çeklerin avans olarak verildiği ve bedelsiz oldukları iddia edilmiş ise de, çekin bir ödeme vasıtası olduğu , kural olarak mevcut bir borcun tediyesi (tasfiyesi) amacıyla verildiği hususunda karine bulunduğu, ispat yükünün davacıda olduğu, tarafların ticari defterlerinin ve kayıtlarının incelendiği, kayıtlardaki bilgilerin davacının iddiasını ispat için yeterli olmadığı, davacının yemin deliline dayandığı, yemin teklifinin kabul edilerek eda edildiği ve davanın ispatlanamadığı gerekçesi ile davanın reddine karar verildiği anlaşılmıştır.
DAVACI VEKİLİ TARAFINDAN İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ:
Davacı vekili istinaf talebi ile; yerel mahkeme kararının somut olaya yasa ve usule açıkça aykırı olduğunu, dosyaya sunulan bilirkişi raporlarının eksik araştırmaya dayalı olup söz konusu bilirkişi raporlarına göre hüküm verilmesinin hatalı olduğunu, davalı şirket çeklerin verilen hizmet karşılığı alındığına ikrar etmiş olmakla hizmetin verildiğine ilişkin ispat külfeti davalı şirket tarafından yerine getirilmediğinden davanın kabulü gerektiğini, müvekkil şirket tarafından avans olarak verilen davaya konu çeklere karşılık olarak davalı şirketten hizmet alınmaması nedeniyle sebepsizce zenginleştiğinden ötürü dava açıldığını, taraflar tacir olup söz konusu çeklerin karşılığının ticari defterlere işlenmesi gerektiğini, nitekim davalı tarafın cevap dilekçesinde çeklerin müşavirlik ve mühendislik hizmeti için alındığını beyan ettiğini, müvekkili şirketin davalıdan herhangi bir müşavirlik ve mühendislik hizmeti almadığını, davalı şirket dava konusu çekin müvekkili şirkete verilen hizmet sonucunda alındığını beyan etmiş olmakla verilen ticari ilişkiyi kabul etmiş olmakla artık söz konusu hizmeti verildiğini ispatlaması gerektiğini, davalı şirket tarafından müvekkili şirkete hizmet verildiğine dair dosyaya herhangi bir yazılı ve somut bir delil dosyaya sunulmadığını, bu nedenlerle .... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin kararının istinaf incelemesinin duruşmalı olarak yapılarak kararın kaldırılmasını, istinaf incelemesi sonuna kadar tehiri icra kararı verilmesini talep etmiştir.

DELİLLER :
.... Asliye Ticaret Mahkemesi Sıfatıyla'nin ... Esas ... Karar sayılı dosyası ve tüm dosya kapsamı,
HUKUKİ NİTELENDİRME, DELİLLERİN VE İSTİNAF SEBEPLERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ ve GEREKÇE :
Asıl ve Birleşen Davalar; kambiyo senedinden kaynaklanan menfi tespit ve istirdat istemine ilişkindir.
Davacı vekili asıl dava dilekçesi ile; davalının davacıdan 30.06.2015 tarihli 40.000,00.TL bedelli çeki avans olarak aldığı, davalının herhangi bir alacağı olmamasına rağmen çeki ciro ederek üçüncü şahıslara intikal ettirdiği, davacının çeki ödemek zorunda kaldığını belirterek ... Bankası ... Ticari Şubesine ait ... nolu 30.06.2015 keşide tarihli 40.000,00.TL bedelli çek nedeniyle borçlu olmadığının tespiti, ödenen bedelin tahsiline karar verilmesini talep etmiş, davalı ise çekin illetten mücerret olduğunu, davacı şirkete mühendislik ve müşavirlik hizmeti sunduğunu, bu hizmetten kaynaklanan borcun dava konu çek ile ödendiğini savunarak davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
Davacı vekili birleşen dava dosyasında; davalının davacıdan avans olarak üç adet çek aldığını, herhangi bir alacağının bulunmadığını, davacının çekleri ödemek zorunda kaldığını belirterek ... Bankası ... Ticari Şubesine ait ... nolu 30.07.2015 keşide tarihli 40.000,00.TL bedelli çek,... Bankası ... Ticari Şubesine ait... nolu 15.08.2015 keşide tarihli 40.000,00.TL bedelli çek,... Bankası ... Ticari Şubesine ait ... nolu 30.08.2015 keşide tarihli 50.000,00.TL bedelli çekler nedeniyle borçlu olmadığının tespiti ve ödenen bedellerin tahsiline karar verilmesi talep etmiş, birleşen diğer dava dosyasında davalının davacıdan 15.07.2015 keşide tarihli ve 40.000,00.TL bedelli çeki avans olarak aldığı, davalının herhangi bir alacağının bulunmadığını, davacının çeki ödemek zorunda kaldığını belirterek ... Bankası ... Ticari Şubesine ait ... nolu 30.06.2015 keşide tarihli 40.000,00.TL bedelli çek nedeniyle borçlu olmadığının tespiti ve ödenen bedelin tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.
İlk derece mahkemesince asıl ve birleşen davaların reddine karar verilmiş ve iş bu karara karşı davacı vekilince istinaf kanun yoluna başvurulduğu anlaşılmıştır.
İstinaf incelemesi, HMK'nın 355. maddesi uyarınca, ileri sürülen istinaf sebepleri ve kamu düzeni yönüyle sınırlı olarak yapılmıştır.
Menfi tespit davalarında ispat yükü kural olarak davalı alacaklı üzerindedir. Ancak kambiyo senedine dayalı olarak alacak talebinde bulunulması halinde ispat yükü borçlu olmadığını iddia eden davacı üzerindedir. Kural olarak çek bir ödeme vasıtası olup mevcut bir borcun tasfiyesine yönelik olarak verilir. Dava konusu çekin avans olarak verildiği, çekin bedelsiz olduğu yönündeki iddianın davacı tarafından kesin deliller ile ispatlanması gerekir.
Somut olayda, davacı tarafından asıl ve birleşen davaları konusu çeklerin davalıya avans olarak verildiği, davalının herhangi bir alacağının bulunmadığının iddia edildiği, davalı tarafından ise davacıya sunulan mühendislik ve müşavirlik hizmetinden kaynaklı borcun dava konusu çeklerle ödendiğinin savunulduğu, ilk derece mahkemesince tarafların ticari defter ve belgeleri üzerinde yapılan bilirkişi incelemesi sonucu davacının ticari defterlerine göre herhangi bir mal ve hizmet alımı görülmediği, davalının ticari defter ve belgelerine göre dava konusu edilen çeklerin tamamının davalının ticari defterlerine işlendiği, davacı adına düzenlenmiş 102957 sayılı 250.000,70.TL tutarındaki faturanın davalı defterlerine müşavirlik hizmeti olarak kayıt edildiğinin tespit edildiği, davacı tarafından dava konu çeklerin avans olarak davalıya verildiği, çekler nedeniyle borçlu olunmadığı iddiasının usulüne uygun yazılı deliller ile ispat edilemediği, davacının yemin deliline dayandığı, davalıya yemin teklif edildiği, davalının usulüne uygun olarak çeklerin vermiş olduğu hizmet karşılığı alındığına dair yemini eda ettiği dolayısıyla ispat yükü kendisinde olan davacının iddiasını ispatlayamadığı, davalının gerekli makamlardan izin alıp almasının araştırılmasının eldeki davada sonuca etkisinin bulunmadığı , ilk derece mahkemesince yazılı gerekçe ile asıl ve birleşen davaların reddine karar verilmiş olmasının usul ve yasaya uygun olduğu, davacı vekilinin aksi yöndeki istinaf sebeplerinin yerinde olmadığı
Yukarıda açıklanan sebeplerle, ilk derece mahkeme kararının usul ve yasaya uygun olduğu, davacı vekilinin istinaf sebeplerinin yerinde olmadığı anlaşıldığından, davacıların istinaf başvurusunun esastan reddine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Yukarıda gerekçesi açıklandığı üzere :
1)-.... Asliye Ticaret Mahkemesi Sıfatıyla'nin... tarih ve ... Esas ... Karar sayılı kararına karşı davacılar vekili tarafından yapılan istinaf başvurusunun 6100 sayılı HMK'nın 353/1-b.1 maddesi uyarınca ESASTAN REDDİNE,
2)-492 sayılı Harçlar Kanunu gereğince alınması gerekli 427,60.TL karar ve ilam harcından peşin alınan 59,30.TL istinaf karar harcının mahsubu ile bakiye 368,30.TL harcın davacıdan alınarak HAZİNEYE İRAD KAYDINA,
3)-6100 sayılı HMK'nın 326/1 maddesi gereğince davacı tarafından yapılan istinaf yargılama giderlerinin davacı üzerinde BIRAKILMASINA,
4)-6100 sayılı HMK'nın 330. maddesi gereğince inceleme duruşmasız yapıldığından vekalet ücreti takdirine YER OLMADIĞINA,
5)-6100 sayılı HMK'nın 333. maddesi gereğince kullanılmayan gider avansının kararın kesinleşmesi halinde İADESİNE,
6)-6100 sayılı HMK'nın 359/4 maddesince karar tebliğ işlemlerinin ilk derece mahkemesince YAPILMASINA,
Dair, 6100 Sayılı HMK'nun 353/1-b-1 maddesi gereğince dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda oybirliğiyle; 6100 Sayılı HMK'nun 362/1-a maddesi gereğince karar tarihindeki asıl ve birleşen davaların dava değerinin 378.290,00.TL'nin altında olması nedeniyle kesin olmak üzere 05/11/2024 tarihinde karar verildi.

...
Başkan
...
¸e-imzalıdır

...
Üye
...
¸e-imzalıdır

...
Üye
...
¸e-imzalıdır

...
Katip
...
¸e-imzalıdır