Karar Detayı

T.C. ... BAM 6. HUKUK DAİRESİ
T.C.
...
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
6. HUKUK DAİRESİ
Dosya No : 2021/615
Karar No : 2024/1465
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
İ S T İ N A F K A R A R I
Başkan : ... (...)
Üye : ... (...)
Üye : ... (...)
Katip : ... (...)
İncelenen Kararın
Mahkemesi : .... Asliye Ticaret Mahkemesi
Tarihi : 20/01/2021
Numarası : ... Esas - ... Karar

Davacı : ...
Vekili : Av. ....

Davalı : ...
Vekili : Av. ...

Davanın Konusu : Alacak (Eser Sözleşmesinden Kaynaklanan)
İstinaf Talep Tarihi : 26/03/2021
İstinaf Karar Tarihi : 20/11/2024
Kararın Yazım Tarihi : 20/11/2024
.... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin... tarih ve ... Esas-... Karar sayılı kararı ile kurulan hüküm nedeniyle davalı vekilinin istinaf başvurusu ile ilgili yapılan incelemede;
Davacı vekili 30.10.2017 tarihli dava dilekçesinde, müvekkili firmanın inşaat sektöründe bina dış cephe sistemleri projelendirmesi, üretimi ve montaj hizmetleri vermekte olduğunu, davalının ise... ilinde inşaat işi ile ilgilendiğini, davalının... İli, ..., ... mah. 1456 ada 595 parsel nolu arsada yapmakta olduğu apartman inşaatını bina boyunca tüm prekast dış cephesinin imalatı ve montajı işini müvekkili firmaya verdiğini, tarafların buna ilişkin sözleşme akdettiklerini, sözleşmenin imzalanmasını müteakip müvekkilinin sözleşme ile yüklendiği edimleri yerine getirmek amacıyla davalı tarafından verilen teknik bilgi ve çizimlere uygun olarak inşa edilmekte olan binaya özel dış cephe elemanlarının imalatına başladığını, imalatların büyük bir çoğunluğunu da bitirdiğini, sözleşmenin ödemeleri düzenleyen maddede belirtildiği üzere, yapılacak hakedişlerin teminatını teşkil etmesi bakımından 100.000,00 TL bedelli teminat senedi düzenleyerek müvekkiline vermesi gerektiğini, sözleşmenin imzalanmış olması ve müvekkilinin imalatların birçoğunu da yapmış olmasına rağmen davalının söz konusu senedi vermediğini, müvekkilini sürekli oyaladığını, yapılan imalatların sevk ve montaj aşamasına gelmesine ve müvekkilinin tüm taleplerine rağmen davalının müvekkilini sürekli oyaladığı ve nihayetinde senedi vermediğini, gelişen bu durum üzerine davalıya sözleşme gereği edimini yerine getirerek senedi vermesi hususunda ....Noterliği'nin 18/05/2017 tarih ve ... yevmiye nolu ihtarnamenin gönderildiğini, davalının ihtarnameye rağmen edimlerini yerine getirmediği gibi müvekkiline... 7. Noterliği'nin 11/05/2017 tarih ve ... yevmiye numaralı cevabi ihtarname ile de sözleşmenin yok hükmünde olduğunu zikretmek sureti ile sözleşmeden döndüğünü açıkça ifade ettiğini, davalının bu anlaşılmaz tutumu üzerine huzurdaki davaya da delil teşkil etmesi bakımından....Sulh Hukuk Mahkemesi'ne başvuru yaptıklarını, sözleşme gereğince davalı için yapılmış olan ürün ve kalıp imalatlarının ve depolama ücretinin tespitinin istediklerini, mahkemece sözleşme çerçevesinde müvekkilinin yapmış olduğu ürün imalatlarının 42.968,37 Euro, kalıp imalatlarının 18.585,00 TL olduğunun tespit edildiğini, müvekkilinin sözleşme ilişkisine dayalı yapmış olduğu fazlaya dair istek hakkı saklı kalmak üzere 18.585,00 TL kalıp imalat bedeli, 184.332,72 TL ürün imalatları bedeli, 48.000,00 TL depolama bedeli, 1.000,00 TL kâr mahrumiyeti, 1.000,00 TL kaçırılan iş fırsatlarından doğan zarar ile 736,80 TL delil tespit masrafı olmak üzere toplam 253.654,52 TL tazminatın .... Noterliğinin 19.09.2017 tarih ve ... yevmiye sayılı ihtarnamesinin tebliğ tarihinden itibaren işleyecek ticari avans faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesini istediği,
Davalı vekili cevap lahiyasında, davacı ile müvekkili şirket arasında sözleşmede işin yapılma şekli başlıklı maddesinde, yüklenicinin sözleşmenin imzalanıp detayların onayından sonra fabrikada prekast imalatına başlayacağı şeklinde yer aldığını, bu anlamda davacı şirketin müvekkili şirketten imalata başlamak için tüm onayları aldığını ispat etmesinin gerektiğini, zira müvekkili şirket tarafından verilmiş bir imalat onayının bulunmadığını, müvekkili şirket ile karşı taraf arasında yapılan yazışmalarda en son imalatta kullanılacak logo konusunun netleştirilmemiş olduğunu, bu konu hakkında son düzenlemeler için beklenmekteyken davacı tarafın .... Noterliği'nin 04/05/2017 tarih ve... yevmiye sayılı ihtarını göndererek imalatların bir kısmının yapıldığını ve buna karşılık teminat senedi verilmesi gerektiğini bildirdiğini, davada ispat külfetinin davacıda olduğunu, öncelikle davacı tarafın sözleşme konusu işlerin imalatçısı olduğu, sözleşme konusu işlerde her inşaat için lazım olan malzemeleri içerdiği, bu anlamda tespit raporunda her ne kadar sözleşmeye göre belirleme yaptığı iddiasında ise de incelemeye konu malların müvekkili şirket için yapıldığına dair şüpheden uzak bir tespit yapılmadığı bu nedenlerle davanın reddini savunduğu,
Davacı vekili cevaba cevap dilekçesinde, taraflar arasındaki mail yazışmalarından işverenin talepleri doğrultusunda çizimler ve projeler yapılarak işverene gönderildiğini, işverenin çizimler ve projelerde küçük çaplı değişiklikler talep etmesi üzerine revize edilerek son hallerinin işverene gönderildiğini, tüm bu sürecin işverenle uyumlu şekilde yapıldığının mail yazışmalarında açıkça anlaşıldığını ve işverenin onayı ile imalat aşamasına geçildiğini, imalatı yapılan ürünlerin montajına başlanması amacı ile sözleşmede kararlaştırılan teminat senedinin istendiğini, ancak cevabi ihtarname ile teminat senedi verilmeyeceğinin öğrenildiğini, 01.11.2017 tarihinde işverenin mimarı ... ile yapılan yazışmalarda proje ölçüleri, logo hakkında yazışmaların yapıldığı ve onay verilmesi halinde imalata geçileceğinin ifade edildiğini, ... cevabında ölçü ve detayların uygun olduğunu müvekkiline bildirmesi üzerine imalata geçildiğini bildirdiği,
İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI:
Davanın Kısmen Kabulü ile,
250.917,72 TL alacağın dava tarihinden itibaren başlayacak ticari faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin talebin reddine karar verildiği anlaşılmıştır.
İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ:
DAVALI VEKİLİ 26/03/2021 TARİHLİ İSTİNAF DİLEKÇESİNDE;
Sözleşmenin 3. maddesi gereğince sözleşmeye konu imalatların başlayabilmesi için müvekkili şirketin davalı şirkete onay vermesi gerektiğini, müvekkili şirket tarafından söz konusu imalatların yapılmasına yönelik herhangi bir onay talimatı verilmediğini, bu hususun mahkemenin kabulünde olduğunu, ancak mail yazışmalarından ve ihtarnamelerden sözleşmenin kurulmuşu olduğu ve imalata başlanmış olduğunun anlaşıldığı şeklindeki tespitinin yerinde olmadığını, bu tespit ile onay verildiğinin tespiti değil sözleşmenin kurulduğunun tespiti olduğunu, maillerin dava dilekçesinde sunulmadığını, sonradan sunulan mailleri kabul etmediklerini, müvekkilinin teminat senedi vermemiş olmasının aynı zamanda söz konusu imalatlara onay vermediğini açıkça gösterdiğini, 20/09/2029 tarihli bilirkişi raporunda, "davacı şirketin üretime başlamadan önde davalının onayını alıp almadığı hususunda kesin bir kanaate varılamamıştır" şeklinde tespitinin bulunduğunu, davacı tarafın sözleşmeden dönme şeklindeki seçimlik hakkını kullandığını, bilirkişi ... ...'un hükme esas alınan raporundaki müspet zarara ilişkin tespitinin hatalı olduğunu, mahkemece gerekçeli kararda hükmedilen kalemlerin menfi zarar mı yoksa müspet zarara mı ilişkin olduğu hususunda herhangi bir açıklama ve gerekçe bulunmadığını, .... Noterliği'nin ... yevmiye nolu ihtarnamesi ile davacının sözleşmeden dönme yönündeki seçimlik hakkının kullandığının sabit olduğunu, davacının talep ettiği zararın menfi zarar mı yoksa müspet zarar mı olduğu hususunun davacıya açıklattırılması gerektiğini, davacı tarafın ihtarnamedeki sözleşmeden dönme beyanı neticesi kabul anlamına gelmemekle aleyhe hüküm oluşturulacaksa; sözleşmenin geriye etkili feshi (dönme) ile menfi zararların tazmini ve tarafların sebepsiz zenginleşme hükümlerine göre iade yükümlülüğü yönünde karar oluşturulması gerektiğini, mahkemece alacak olarak davacı tarafa hükmedilen imalat bedeline karşılık imal edilen ürünlerin de davalı müvekkil şirkete iadesi yönünde hüküm kurulması gerekirken bu hususta bir karar oluşturmamasının hatalı olduğunu, bilirkişi raporunun hükme esas alınabilecek nitelikte olmadığını, bilirkişi raporundaki tüm hesaplamaların sözleşmede yer alan birim fiyatlara göre hesaplandığını, bu birim fiyata kar marjı, sözleşmenin 2. maddesinden yola çıkarak imalat ve montaj bedelleri, sözleşmenin 8-06. maddesi uyarınca imalat, nakliye, montaj, montaj sırasında kurulacak vinç dahil olmak üzere bir çok kalem ekli olduğunu, davacı tarafından yapılmayan fakat birim fiyata dahil işlemlerden hesaplama yapılmasının hatıl olduğunu, davacı tarafın “Kar mahrumiyeti” talebi varken hesaplamanın sözleşmedeki birim fiyattan yapılmasının hatalı olduğunu, sözleşmede belirlenen birim fiyata; depolama, sevkiyat ve montaj bedeli de dahil olup, bu bedellerin ayrıca hesaplanmasının hukuka aykırı olduğunu, sözleşmeden dönen davacı üretilen malzemenin sadece üretim maliyetini isteyebileceğini, üretilen malzemenin davalı müvekkil şirketin inşaatına özgü üretildiğinin tespit edilmediğini, müvekkili şirket tarafından imalatlara onay verilmemesinin sebebinin davacı tarafından üretilen malzemenin dış cephede kullanılabilir olmaması olduğunu, söz konusu malzemenin kullanımına hiçbir inşaatta izin verilmediğini belirterek,
Sonuç itibariyle; Yerel mahkemece verilen kararın usul ve yasaya aykırı olarak verildiğinden mahkemenin kararının kaldırılmasını talepleri doğrultusunda karar verilmesini istemiştir.
DAVACI VEKİLİ İSTİNAFA CEVAP DİLEKÇESİNDE;
İlk derece Mahkemesi kararının usul ve yasaya uygun olduğunu, davalının istinaf talebinin usul ve yasaya aykırı olduğundan reddine karar verilmesi talep etmiştir.
DELİLLER :İstinaf incelemesine esas;
Yerel mahkemenin dosyası içerisinde bulunan belgeler.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE;
14.03.2017 tarihli sözleşmeye göre; iş sahibinin ... Hizmetleri İnşaat ve Taahhüt Ticaret Ltd. Şti., yüklenicinin... Ürünleri San. Tic. Ltd. Şti. olduğu, sözleşme konusunun yüklenici tarafından yapılan ... ili, ..., ... Mahallesi 1456 ada 595 parsel nolu arsada yapılan inşaatın ekteki görseller ve teknik çizimler çerçevesinde Batı, Güney ve Kuzey cephelerinin tüm bina boyunca prekast cephenin fabrikada imalatı, yerinde montajı yapılarak boyası hariç, tam ve eksiksiz olarak teslimi işi olduğu, işin yapılma şekli başlıklı 3.maddesinde,"Sözleşmeye konu olan işin yapılma şekli şjyle olacaktır; Yüklenici sözleşmenin imzalanıp detayların onayından sonra fabrikada prekast imalatına başlayacaktır. Sözleşme imzalandığı gün yapılacak işlerin tüm detayları belli olacak, inşaatın kat betonlarının dökülebilmesi için duvar dış kontürü dışındaki prekast imalatı için bırakılacak tüm konsollar 10 gün içinde çizilerek işverene teslim edilecektir. İşveren bu ölçülere göre binanın dış duvarlarına başlanacak ve kaba inşaatla beraber duvar işleri devam edecek ve kaba inşaatın tamamlanmasından itibaren 30 gün içinde dış cephe duvar işleri bitirilecektir. Dış cephe duvar işlerinin tamamlanmasından sonra binanın dış cephe kaba ve ince sıvasına başlanacaktır. SIVASI BİTEN İLK CEPHE TÜM OLARAK SIVASI YAPILDIĞI GÜN YÜKLENİCİYE HABER VERİLECEK ve İLK CEPHENİN TAMAMLANMASINDAN İTİBAREN 10 İŞ GÜNÜ İÇİNDE YÜKLENİCİ MONTAJ İŞİNE BAŞLAYACAKTIR. İşveren, yükleniciye birinci cepheyi verdikten sonra sözleşmeye konu diğer iki cephenin sıvasını da tamamlayıp prekast montajına hazır hale getirecektir. 2. Cephe, 1. verilen cephenin montajı bitmeden 20 gün içinde yükleniciye teslim edilecek, 3.cephede yükleniciye bu şekilde teslim edilecek buna göre yüklenicinin montaj işine başlama tarihi sıvası bitmiş ilk cephenin işveren tarafından yükleniciye tesliminden itibaren 10 işgünü sonunda başlamış olacaktır. İş bundan sonra projelerine, detaylarına, fen ve sanat kaidelerine uygun olarak yürüyecektir. Meydana gelecek veya gelebilecek detay değişikleri karşılıklı görüşülerek karara bağlanıp iş tamamlanacaktır.", binada kullanılacak prekast elemanların kod noları, metrajı, birim fiyatları, tutarları ve işin toplam bedeli başlıklı 5.maddesinde işin genel toplam tutarının 116.000 EURO+ KDV olduğu, prekast boya bedelinin sözleşmeye dahil edilmediği, prekast boya bedelinin 10.000.00 EURO+KDV olduğu, işin başlangıç ve bitiş tarihi başlıklı 6.maddesinde,"Yüklenci sözleşmenin imzalanıp detayların onayından sonra fabrikada imalata başlayacaktır. Fabrikada imalatı yapılan prekast malzemenin montajı ise bu sözleşmeye konu olan binanın kaba inşaatının tamamlanıp, dış duvarlarının örülüp, ilk sıvasının tamamlandığı günden itibaren 10 işgünü içinde yüklenici işe başlayacaktır. İlk cephenin sıvası tamamlandığı vakit bunun fotoğrafı yükleniciye gönderilecektir. Diğer iki cephe birbirini 20 gün takip ederek tamamlanacaktır. 1. cephenin sıvası yapılmış olarak yükleniciye tesliminden itibaren 10 işgünü sonra başlamak üzere ve ilk cephenin tesliminden itibaren 110 işgünü içinde yüklenici imalat ve montaj işini tam ve eksiksiz olarak projesine, detaylarına göre mastiği yapılmış olarak işverene teslim edecektir.", yapılacak işin toplam bedeli ve bu bedelin yükleniciye hakedişli olarak ödenmesi ile teminat şartları başlıklı 7.maddesinde,"...İmalat çizimlerinin işveren tarafından onayı ile beraber yüklenici bu detaylara uygun olarak model ve kalıp imalatına başlayacak ve sonra ürettiği prekast malzemeleri kaba inşaatın yapımı esnasında şantiyeye nakledecektir....İşin sözleşme bedeli 116.000 EURO+KDV'dir. İşveren bu bedele karşılık 100.000,00 TL bedelli bir teminat senedini sözleşme anında yükleniciye verecektir." şeklinde olduğu,
.... Noterliğinin 18.05.2017 tarih ve ... yevmiye sayılı ihtarına göre, keşidecinin ADN Yapı Ürünleri San. Tic. Ltd. Şti., muhatabın ... Hizmetleri İnşaat ve Taahhüt Ticaret Ltd. Şti olduğu ve sözleşmenin imzalanmasını müteakip, yüklenici sözleşme ile yüklendiği edimi yerine getirmek amacı ile işverence verilen teknik bilgi ve çizimlere uygun olarak inşa ettiğiniz binaya özel dış cephe elemanlarının imalatına başlanıp bir kısmının imal edildiğini, sözleşmenin 7.maddesi uyarınca yapılacak hakedişlerin teminatı için 100.000,00 TL bedelli teminat senedinin düzenlenerek kendilerine teslim edilmesi gerektiği halde teslim edilmediğinden yapılan imalatların sevkiyatının yapılamadığını, bu ihtarnamenin tebliğinden itibaren 3 gün içinde teminat senedini vermediğiniz taktirde sözleşmeden döndüğünüz kabul edilerek yapılan imalatın tarafınıza fatura edileceğini, sözleşmeden haksız dönmeniz nedeniyle müspet ve menfi zarar için dava yoluna başvuracaklarını bildirdiği, ihtarın 08.05.2017 tarihinde tebliğ edildiği,
... 7. Noterliği'nin 11/05/2017 tarih ve 866 yevmiye sayılı cevabi ihtarnamesine göre, cevabi ihtarı gönderenin ... Hizmetleri İnşaat ve Taahhüt Ticaret Ltd. Şti, muhatabın... Ürünleri San. Tic. Ltd. Şti olduğu ve 14.03.2017 tarihinde yapılan sözleşmenin henüz işleme konulmadığından üretim ve montaj aşamasına başlanmadığını, sözleşmenin imzalanmasından sonra 100.000,00 TL tutarlı teminat senedinin ısrarla istenmesinin kuşku ve endişe yarattığını, yüklenici şirket ile ilgili yaptıkları araştırmada bir kaç kez kurucu ve temsilcinin değiştirildiğini, vergi kayıtlarının, müşteri portföyünün ve bilançonun düşük oluşu, bankalarda çek kullanamıyor olmanın güveni sarstığını ve henüz işlevi olmayan sözleşme nedeniyle teminat senedini bu nedenlerle vermediklerini, henüz üretime başlamadığınızın bilindiğini ve sözleşmenin yok hükmünde olduğunu, bu nedenle teminat senedinin verilmeyeceğini, günü geldiğinde üretim ve montajın başlaması ile sözleşme hükümleri uygulanarak ödeme yapılacağının bildirildiği,
Gebze 2. Sulh Hukuk Mahkemesi'nin 2017/43 D.İş sayılı tespit dosyası incelendiğinde, tespit isteyenin ADN Yapı Ürünleri San. Tic. Ltd. Şti., aleyhine tespit istenilenin ... Hizmetleri İnşaat ve Taahhüt Ticaret Ltd. Şti olduğu ve tespit başvuru tarihinin 05.06.2017 olduğu ve dosyaya sunulan 25/07/2017 tarihli bilirkişi raporuna göre, tespit konusu Kocaeli ili, Çayırova İlçesi, Şekerpınar Mah., Marmara Cad., No.18'de bulunan dış cephe sistemleri tasarım, üretim ve uygulamasını yapan şirketin yerinde yapılan incelemede sevkiyat ve montaja hazır hale gelen imalatların sözleşme şartları esaslarına göre, toplam bedelinin 42.968,37 EURO, malzemelerin depolama bedelinin aylık 12.000,00 TL, nakliye ve indirme bedelinin 3.540,00 TL, özgün kalıp bedelinin 18.585,00 TL olduğunun belirtildiği,
.... Noterliği'nin 19/09/2017 tarih ve ... yevmiye sayılı ihtarnamesine göre, keşidecinin ADN Yapı Ürünleri San. Tic. Ltd. Şti., muhatabın ... Hizmetleri İnşaat ve Taahhüt Ticaret Ltd. Şti olduğu ve sözleşmenin imzalanmasını müteakip, yüklenici sözleşme ile yüklendiği edimi yerine getirmek amacı ile tarafınızca verilen teknik bilgi ve çizimlere uygun olarak inşa ettiğiniz binaya özel dış cephe elemanlarının imalatına başlanıp büyük çoğunluğunun bitirildiğini, .... Noterliğinin 18.05.2017 tarih ve ... yevmiye sayılı ihtarına rağmen edimin yerine getirilmeyip... 7. Noterliğinin 11.05.2017 tarih ve ... yevmiye sayılı cevabi ihtarnamesinin gönderilerek sözleşmenin yok hükmünde olduğu zikredilerek sözleşmeden dönüldüğünü, Gebze 2. Sulh Hukuk Mahkemesinin 2017/243 D.İş sayılı tespit dosyası ile tespit yaptırıldığını, tespitte sözleşme uyarınca yapılan imalatların 42.968,37 Euro, kalıp imalatının 18.585,00 TL, üretilen ve halen depoda bekletilen malzemenin aylık depolama ücretinin 12.000,00 TL olarak tespit edildiğini, sözleşmenin ihlali nedeniyle tamamlanamamasından kaynaklanan kâr kaybı ve kaçırılan diğer işler nedeniyle talep ve dava hakkı saklı kalmak şartı ile imal edilen ürünlerin bedeli olan 42.968,37 Euro, kalıp imalatı bedeli olan 18.585,00 TL ile söz konusu ürünü 01.06.2017 tarihinden ödeme gününe kadar depolama tutarı olan aylık 12.000,00 TL'nin bu ihtarnamenin tebliğinden itibaren 3 işgünü içinde hesaba yatırılmasını,
Mahkemece talimat yolu ile mahallinde bilirkişi incelemesi yapıldığı,
Mimar ve İnşaat Mühendisinden oluşan Bilirkişi Kurulunun 21.01.2019 tarihli rapor ve 16.11.2019 tarihli ek raporuna göre; dış cephe sistemleri tasarım ve üretim ve uygulamasını yapan şirketin yerinde yapılan incelemede sevkiyata ve montaja hazır hale gelen imalatların şartları ve esaslarına göre toplam bedelinin 42.968.37 EURO olduğu, keşif tarihi olan 09/01/2019 tarihinde Merkez Bankası EURO değeri olan 4.5079 TL'ye yapılan imalatların TL karşılığının 193.697,12 TL olduğu, sevkiyat ve montaja hazır hale gelen imalatların aylık depolama bedelinin 12.000,00 TL, nakliye ve indirme bedelinin günün şartlarına göre 4.500,00 TL, özgün kalıp bedellerinde de yapılan imalatların bitmiş olup, depoda beklediğinden bedelinin 18.585,00 TL olduğu, söz konusu imalatların özel hazırlanmış imalatlar olduğundan başka bir yerde kullanılamayacağının belirtildiği,
İtiraz üzerine dosya üzerinden yeni bir rapor alındığı,
Çukurova Üniversitesi Hukuk Fakültesi Öğretim Üyesi Doç. Dr. ....'un 20.06.2019 tarihli raporuna göre; Davacı... Ürünleri San. Tic, Ltd. Şti ile davalı Metropol Sağlık Hizmetleri İnş. Taah. Tic. Ltd. Şti arasında... İli, ..., ... Mah. 1456 Ada 595 Parsel nolu arsada bulunan apartman inşaatının dış cephesinin prekast imalatı ve montajının davacı şirket tarafından yapımı hususunda 14.03.2017 tarihli sözleşme akdedildiğini, davaya konu olayda davalı şirketin 100.000,00 TL bedelli teminat senedini vermeyerek sözleşmeye aykırı davrandığının tespit edildiğini, davacı şirketin ise üretime başlamadan önce davacının onayını alıp almadığı hususunda kesin bir kanaate varılamamış olup, takdirin mahkemeye ait olduğunu, eser sözleşmesinin düzenlendiği 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun m. 484 hükmünde iş sahibinin eserin tamamlanmasından önce yapılmış olan kısmın karşılığını ödemek ve yüklenicinin bütün zararlarını gidermek koşuluyla sözleşmeyi feshedebileceğinin öngörüldüğünü, davaya konu olayda davacı şirketin davalının onayını alarak üretime başladığının kabul edilmesi halinde, teminat senedini vermeyerek sözleşmeye aykırı davranan ve sözleşmeyi fesheden davalı şirketin TBK m. 484 hükmü uyarınca davacının yaptığı imalat bedelini ve uğradığı zararların tazminini talep edebileceği sonucuna varıldığını, TBK m. 484 gerekçesinde yüklenicinin bütün zararlarının, müspet zararların giderilmesi gerektiği belirtildiğinden davacının, kalıp imalatları için 18.585,00 TL, ürün imalatları için 184.332,72 TL, depolama bedeli 48.000,00 TL, kâr mahrumiyeti 1.000,00 TL ve kaçırılan iş fırsatlarından doğan zararı olan 1.000,00 TL ve yargılama masrafı 736,80 TL için dava tarihinden itibaren işleyecek avans faiziyle birlikte ödenmesini talep edebileceğinin belirtildiği anlaşılmıştır.
...Olumlu zarar (pozitiv interesse); sözleşmenin, hiç veya gereği gibi yahut vadesinde yerine getirilmemesinden kaynaklanan zarar olarak tanımlanabilir. Olumlu zarar, alacaklının, ifaya olan çıkarının beklentisinin gerçekleşmemesi sebebiyle uğradığı zarar olarak da tanımlanabilir. Başka bir anlatımla alacaklının mal varlığının mevcut durumu ile sözleşmenin tam ve gereği gibi yerine getirilmiş olsaydı ulaşacağı durum arasındaki farktır. Kural olarak, cebe girmesi beklenen paradır. Borçlunun direnimi üzerine alacaklının, borcun ifası ile birlikte isteyebileceği gecikme sebebiyle tazminat ile gecikme cezası, eksik- ayıplı işler zararı (TBK'nın 125/1 mülga 818 sayılı BK'nın 106/2, ilk cümle) ve ayrıca borcun ifasından ve gecikme tazminatı isteme hakkından vazgeçtiğini hemen bildirerek, borcun ifa edilmemesinden doğan zararı (TBK' nın 125/2, ilk 818 sayılı BK'nın 106/ikinci cümle), olumlu zarar kapsamında olup, olumlu zararların istenebilmesi için sözleşmenin saklı tutulması, yani, sözleşmeden dönülmemiş olması gerekir. Olumlu zarar, kusursuz olan tarafın, sözleşmeden haksız olarak dönen taraftan isteyebileceği tazminatın konusu olan zarardır. Borçlu, kendisine hiçbir kusurun yüklenemeyeceğini kanıtlamadıkça, alacaklının zararını gidermekle yükümlüdür (TBK'nın 112 - 818 sayılı BK'nın 96. md.). Bu maddeye göre borçlu, zararı gidermek istemiyorsa, kusursuzluğunu kanıtlamak zorundadır. Oysa alacaklı, sadece zararını ve miktarını kanıtlamakta ve kusur yönünden de lehine olan yasal karineden yararlanmaktadır. Bu arada her iki taraf kusurlu ise (ortak kusur) birbirlerinden tazminat talebinde bulunamazlar ve sadece birbirlerine kazandırdıklarını, Kanunun geri verme hükmüne göre isteyebilirler. Geri vermenin kapsamının tayinde de kıyasen, nedensiz zenginleşme kuralları uygulanır ( Y.E. Selimoğlu, Eser sözleşmesi, 2. baskı, sh. 339, Adalet Yayınevi). (Yargıtay 15. Hukuk Dairesinin 08.04.2015 tarih ve 2014/3199 E.-2015/1875 K. sayılı kararı).
Davalı iş sahibinin kusurlu olarak sözleşmeyi feshetmesi nedeniyle eser davalıya teslim edilememiştir. Bu durumda davacı yüklenici müspet zarar kapsamında olan kaybını istemekte haklıdır. Bunun dışındaki mahkemece karar altına alınan nakliye gideri ile KDV taraflar arasındaki sözleşme içeriği ve sözleşmenin davalı tarafından feshedilmesi sonucu eserin davalıya teslim edilememesi nedeniyle ayrıca istenemez. Eser sözleşmesine dayanan ilişkilerde kâr kaybının Borçlar Kanunu'nun 356/1 maddesinin yollamasıyla 325. maddesi dikkate alınarak kesinti yöntemi ile belirlenmesi gerekir. Bilirkişiler tarafından bu şekilde bir kaybı hesabı da yapılmamıştır. Mahkemece nakliye ve KDV'ye ilişkin istemlerin ve kesinti yöntemine uygun şekilde belirlenmeyen kâr kaybının kabulü ile yazılı şekilde karar oluşturulması doğru olmamıştır. (Yargıtay 15. Hukuk Dairesinin 11/04/2007 tarih ve 2006/4955 E.-2007/2372 K. sayılı kararı).
Dava, hukuki niteliği itibariyle eser sözleşmesinden kaynaklanan imalat bedeli, depolama bedeli, kâr mahrumiyeti ve kaçırılan iş fırsatı nedeniyle doğan zara ile delil tespiti giderinin tahsili isteğidir.
Somut olayda, davacının yüklenici, davalının işveren olduğu ve taraflar arasında ... mahallesinde tapuya kain 1456 ada 595 parsel üzerine yapılan inşaatın görseller ve teknik çizimler çerçevesinde Batı, Güney ve Kuzey cephelerinin tüm bina boyunca prekast cephenin fabrikada imalatı, yerinde montajı yapılarak boyası hariç, tam ve eksiksiz olarak teslimi işine ilişkin 14.03.2017 tarihli eser sözleşmesinin imzalandığı, yüklenici tarafından işverene gönderilen .... Noterliğinin 18.05.2017 tarihli ihtarı ile, verilen teknik bilgi ve çizimlere uygun olarak inşa edilen binaya özel dış cephe elemanlarının imalatına başlanıp bir kısmı imal edildiğinden hakedişlerin teminatı olarak sözleşmede kararlaştırılan 100.000,00 TL bedelli teminat senedinin kendilerine teslim edilmesinin istendiği ve bu ihtarnamenin tebliğinden itibaren 3 gün içinde teminat senedi verilmediği taktirde sözleşmeden döndüğünüz kabul edilerek yapılan imalatın fatura edileceği, sözleşmeden haksız dönme nedeniyle müspet ve menfi zarar için dava yoluna başvurulacağınını bildirildiği, ihtarın 08.05.2017 tarihinde tebliğ edildiği, ... 7. Noterliği'nin 11.05.2017 tarihli cevabi ihtarı ile 14.03.2017 tarihinde yapılan sözleşmenin henüz işleme konulmadığından üretim ve montaj aşamasına başlanmadığını, yüklenici şirket ile ilgili yaptıkları araştırmada bir kaç kez kurucu ve temsilci değiştirildiğini, vergi kayıtlarının, müşteri portföyünün ve bilançonun düşük oluşu, bankalarda çek kullanamıyor olmanın güveni sarstığını ve henüz işlevi olmayan sözleşme nedeniyle teminat senedini vermediklerini, henüz üretime başladığından sözleşmenin yok hükmünde olduğunun bildirildiği, bunun üzerine.... Sulh Hukuk Mahkemesi'nin 2017/43 D.İş sayılı tespit dosyası ile tespit yaptırıldığı ve .... Noterliği'nin 19.09.2017 tarihli ihtarının işverene gönderildiği, inşa edilen binaya özel dış cephe elemanlarının imalatına başlanıp büyük çoğunluğunun bitirildiğini, Gebze 2. Sulh Hukuk Mahkemesinin D.İş sayılı tespit dosyasında yapılan imalatların 42.968,37 Euro, kalıp imalatının 18.585,00 TL, üretilen ve halen depoda bekletilen malzemenin aylık depolama ücretinin 12.000,00 TL olarak tespit edildiğini, sözleşmenin ihlali nedeniyle tamamlanamamasından kaynaklanan kâr kaybı ve kaçırılan diğer işler nedeniyle talep ve dava hakkı saklı kalmak şartı ile imal edilen ürünlerin bedeli olan 42.968,37 Euro, kalıp imalatı bedeli olan 18.585,00 TL ile söz konusu ürünü 01.06.2017 tarihinden ödeme gününe kadar depolama tutarı olan aylık 12.000,00 TL'nin bu ihtarnamenin tebliğinden itibaren 3 işgünü içinde hesaba yatırılmasının istendiği, 30.10.2017 tarihinde işbu davanın açıldığı sabittir.
Taraflar arasında 14.03.2017 tarihli... ili, ..., ... Mahallesi 1456 ada 595 parselde yapılan inşaatın üç cephesinde tüm bina boyunca prekast cephe imalatı ve montajına dair eser sözleşmesi vardır.
Sözleşmenin 3.maddesinde, sözleşmenin imzalanıp detayların onayından sonra yüklenici fabrikada prekast imalatına başlayacaktır. Sözleşme imzalandığı gün yapılacak işlerin tüm detayları belli olacak, inşaatın kat betonlarının dökülebilmesi için duvar dış kontürü dışındaki prekast imalatı için bırakılacak tüm konsollar 10 gün içinde çizilerek işverene teslim edilecektir. İşveren bu ölçülere göre binanın dış duvarlarına başlayacak ve kaba inşaatla beraber duvar işleri devam edecek ve kaba inşaatın tamamlanmasından itibaren 30 gün içinde dış cephe duvar işleri bitirilecektir. Dış cephe duvar işlerinin tamamlanmasından sonra binanın dış cephe kaba ve ince sıvasına başlanacaktır. SIVASI BİTEN İLK CEPHE TÜM OLARAK SIVASI YAPILDIĞI GÜN YÜKLENİCİYE HABER VERİLECEK ve İLK CEPHENİN TAMAMLANMASINDAN İTİBAREN 10 İŞ GÜNÜ İÇİNDE YÜKLENİCİ MONTAJ İŞİNE BAŞLAYACAKTIR. İşveren, yükleniciye birinci cepheyi verdikten sonra sözleşmeye konu diğer iki cephenin sıvasını da tamamlayıp prekast montajına hazır hale getirecektir. 2. cephe, 1. verilen cephenin montajı bitmeden 20 gün içinde yükleniciye teslim edilecek, 3.cephede yükleniciye bu şekilde teslim edilecek buna göre yüklenicinin montaj işine başlama tarihi sıvası bitmiş ilk cephenin işveren tarafından yükleniciye tesliminden itibaren 10 işgünü sonunda başlamış olacaktır. İş bundan sonra projelerine, detaylarına, fen ve sanat kaidelerine uygun olarak yürüyecektir. Meydana gelecek veya gelebilecek detay değişikleri karşılıklı görüşülerek karara bağlanıp iş tamamlanacaktır.
Sözleşmenin 5.maddesinde, işin genel toplam tutarının 116.000 EURO+ KDV olduğu, prekast boya bedelinin sözleşmeye dahil edilmediği, prekast boya bedelinin 10.000.00 EURO+KDV olduğu,
Sözleşmenin 6.maddesinde, yüklenici sözleşmenin imzalanıp detayların onayından sonra fabrikada imalata başlayacaktır. Fabrikada imalatı yapılan prekast malzemenin montajı ise bu sözleşmeye konu olan binanın kaba inşaatının tamamlanıp, dış duvarlarının örülüp, ilk sıvasının tamamlandığı günden itibaren 10 işgünü içinde yüklenici işe başlayacaktır. İlk cephenin sıvası tamamlandığı vakit bunun fotoğrafı yükleniciye gönderilecektir. Diğer iki cephe birbirini 20 gün takip ederek tamamlanacaktır. 1. cephenin sıvası yapılmış olarak yükleniciye tesliminden itibaren 10 işgünü sonra başlamak üzere ve ilk cephenin tesliminden itibaren 110 işgünü içinde yüklenici imalat ve montaj işini tam ve eksiksiz olarak projesine, detaylarına göre mastiği yapılmış olarak işverene teslim edecektir.
Sözleşmenin 7.maddesinde, ...imalat çizimlerinin işveren tarafından onayı ile beraber yüklenici bu detaylara uygun olarak model ve kalıp imalatına başlayacak ve sonra ürettiği prekast malzemeleri kaba inşaatın yapımı esnasında şantiyeye nakledecektir....İşin sözleşme bedeli 116.000 EURO+KDV'dir. İşveren bu bedele karşılık 100.000,00 TL bedelli bir teminat senedini sözleşme anında yükleniciye verecektir.
Şeklindedir.
Sözleşmeye göre, imalat çizimlerinin işveren tarafından ONAYI ile beraber yüklenici bu detaylara uygun olarak model ve kalıp imalatına başlayacak ve sonra ürettiği prekast malzemeleri kaba inşaatın yapımı esnasında şantiyeye nakledecektir açık hükmü taraflar arasındaki mail yazışmaları çerçevesinde bir değerlendirme yapılmamıştır. Davacının cevaba cevap dilekçesinde bahsettiği yazışmalar ve varsa başka yazışmaların davacı vekili tarafından dosyaya sunulması ve buna göre değerlendirme yapılarak işveren onayı bulunup bulunmadığının araştırılması zorunludur.
Keza davacı yüklenici tarafından yapılan imalatın davalı işverene ait binaya uygun üretilip üretilmediğine dair davalı savunması, ürünün sadece davalıya ait bina için kullanılabileceği, başka bir binada kullanılamayacağı, başka binada kullanılamayacak ise hurda olarak ekonomik bir değeri olup olmadığı hususu araştırılmamıştır. Zira yapılan imalat davacı yüklenicinin elindedir. Bu nedenle davaya konu imalatların başka yerde kullanılabilecek kısımlarının olup olmadığı, var ise bunların değerinin belirlenmesi, kullanılacak kısımlarının bulunmaması halinde ise varsa hurda bedellerinin belirlenmesi, belirlenecek değerlerin imalat bedellerinden düşülerek zararın belirlenmesi gerekir.
Yine, delil durumuna göre gerektiğinde hangi tarafın kusurlu olduğu hususu değerlendirilmemiştir.
Yine, delil tespit dosyası masrafı, asıl alacak kalemi içerisinde istenemez. Dava sonunda kim haklı ise yargılama gideri içinde değerlendirmesi zorunlu bir kalemdir.
Davalının istinaf talebi yerindedir.
Sonuç itibariyle; 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 353-1-a.6 maddesi gereğince davalı vekili istinaf talebinin kabulü ile kararın kaldırılmasına, davanın yeniden görülmesi için dosyanın ilk derece mahkemesine gönderilmesine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Yukarıda gerekçeleri açıklandığı üzere;
1-6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunun 353/1-a.6 maddesi uyarınca davalı vekili İstinaf Başvurusunun Kabulüne,
2-.... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin... tarih ve ... Esas-... Karar sayılı kararının KALDIRILMASINA,
3-Davanın yeniden görülmesi için dosyanın kararı veren yerel mahkemeye GÖNDERİLMESİNE,
4-Davalıdan alınan 4.286,00-TL nispi istinaf karar harcını talep halinde ilk derece mahkemesince davalıya İADESİNE,
5-İstinaf talep eden davalıdan alınan 162,10 TL istinaf kanun yoluna başvurma harcının hazineye İRAD KAYDEDİLMESİNE,
6-İstinaf incelemesi sırasında duruşma açılmadığından, davalı yararına istinaf vekalet ücreti takdirine YER OLMADIĞINA,
7-İstinaf talep eden davalıdan peşin alınan 162,10 TL istinaf kanun yoluna başvurma harcı ile 60,50 TL posta gideri olmak üzere toplam: 222,60 TL'nin davacıdan alınarak davalıya VERİLMESİNE,
8-6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun 359/4.maddesi uyarınca, kararın ilk derece mahkemesi tarafından TARAFLARA TEBLİĞİNE,
Dair, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun 362/1-g bendi gereğince dosya üzerinde yapılan inceleme sonunda, KESİN olmak üzere oy birliği ile karar verildi. 20/11/2024

...
Başkan
...
e-imzalıdır
...
Üye
...
e-imzalıdır
...
Üye
...
e-imzalıdır
...
Katip
...
e-imzalıdır

Bu belge 5070 sayılı elektronik imza kanununa göre elektronik olarak imzalanmıştır.