mahkeme 2021/601 E. 2024/1336 K.

T.C. ADANA BAM 6. HUKUK DAİRESİ
T.C.
ADANA
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
6. HUKUK DAİRESİ

DOSYA NO : 2021/601
KARAR NO : 2024/1336

T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
İSTİNAF K A R A R I
BAŞKAN : ... (...)
ÜYE : ... (...)
ÜYE : ... (...)
KATİP : ... (...)

İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ : .... ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ : 10/02/2021
NUMARASI : ... Esas- ... Karar

DAVACI : ... -...
VEKİLİ : Av. ...

DAVALI : ...
VEKİLİ : Av. ...
DAVANIN KONUSU : Tazminat
İSTİNAF TALEP TARİHİ :15/03/2021
İSTİNAF KARAR TARİHİ :25/10/2024
KARAR YAZIM TARİHİ :25/10/2024
.... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 10/02/2021 tarih ve ... Esas-... Karar sayılı kararı ile kurulan hüküm nedeniyle davacı ve davalı vekilinin istinaf başvuruları ile ilgili yapılan incelemede;
DAVACI VEKİLİ DAVA DİLEKÇESİNDE ÖZETLE: Taraflar arasında 3 adet ... düz tabanlı silo ve ekipmanlarının imali ve montajına ilişkin 25.08.2015 tarihli sözleşme düzenlendiğini, sözleşmede bedelinin 870.000,00 TL olduğunu, müvekkili davacının bedeli ödediğini, davalının imal ettiği silonun ise eksik ve ayıplı olduğunu, sistemde ring sayısının 15 olması gerekirken 14 olduğunu, silo dip sıyırıcılarının işlevini yapmadığını, ısı kontrol kablo adedinin 5 adet olması gerekirken 4 adet olduğunu, her kabloda 7 sensör olması gerekirken 5 sensör bulunduğunu, ısı ve kontrol panosunda fan ve alarm rölesi bulunmadığını, çatı merdiveninde çift yan korkulukların eksik olduğunu, sistemin 100 ton kapasite ile buğday çekmesi gerekirken 75-80 ton sınırında tıkandığını, çekilen buğdaya zarar verdiğini, kovalı elevatör tambur çapı 610 mm olması gerekirken 400 mm olduğunu, yürüme yolları silodan destek ekipmanının 6 adet olması gerekirken 5 adet, 15 adet olması gereken kontrol kapağının 12 adet olduğunu, mal alma bunkerinin 25 ton kapasiteli olması gerekirken 16 ton kapasiteli bulunduğunu, .... Noterliği'nin 23.06.2017 tarihli, ... yevmiye sayılı ihtarname gönderildiğini, ancak sonuç alınmadığını, eksik ve ayıpların bilirkişi incelemesi ile tespit edilebileceğini, zarardan davalının sorumlu olduğunu ileri sürerek fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak üzere 1.000,00 TL'nin dava tarihinden itibaren işleyecek ticari faizi ile birlikte davalıdan tahsilini istemiş, yargılamanın devamı esnasında 16/11/2020 tarihli dilekçesi ile bedeli 348.000,00 TL'ye ıslah etmiştir.
DAVALI VEKİLİ CEVAP DİLEKÇESİNDE ÖZETLE: Davanın zamanaşımına uğradığını, makine ve ekipmanların müvekkili davalı tarafından davacıya eksiksiz ve kusursuz olarak teslim edildiğini, 17/06/2016 teslim tutanağı bulunduğunu, davacının ayıp ihbar sürelerine uymadığını, TTK'nun 23. maddesi uyarınca açık ayıpta malın tesliminden itibaren 2 gün içerisinde, gizli ayıpta 8 gün içerisinde satıcıya bildirilmesi gerektiğini, sözleşmeye konu siloların 17.06.2016 tarihinde eksiksiz ve çalışır vaziyette davacıya teslim edildiğini, işin 10. Etap Kırsal Kalkınma Hibe Destek Proje Kapsamında yapıldığını, tarafların anılan projeye göre şartname düzenlediklerini, ilgili evrakların ... İl Gıda Tarım ve Hayvancılık İl Müdürlüğü'nden getirtilmesi gerektiğini, şartnamede belirtilen işin tamamının şartnameye uygun yapıldığını, şartnamede ring sayısının 14 olarak belirlendiğini, dip sıyırıcının da şartnamede belirlenen şekilde yapıldığını, dip sıyırıcılarının inşaatın davacı tarafından yanlış yapılması nedeniyle çalışmadığını, fan ve alarm rölesinin anakartın içinde olduğunu, inşaat uygulama projesinin yanlış uygulandığını, 25/8/2015 tarihli sözleşmenin 4. maddesinde inşaatın yapım işinin alıcıya ait olduğunun belirlendiğini, davacının ödediği bedelin yarısını ... İl Gıda Tarım ve Hayvancılık İl Müdürlüğü'nden aldığını, ilgili evrakların getirtilmesi gerektiğini, siloların ayıplı olmadığını, ayıplı sayılsa bile ileri sürülen ayıpların açık ayıp mahiyetinde bulunduğunu, davanın kötü niyetli açıldığını beyan ederek davanın reddini savunmuştur.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI: Mahkemece; davanın eser sözleşmesine dayalı alacak davası olduğu, TTK 23. maddesinin uyuşmazlığa uygulanmayacağı, taraflar arasındaki sözleşmenin 25.08.2015 tarihinde düzenlendiği, sözleşmeye konu işin davacıya 17.06.2016 tarihinde teslim edildiği, sözleşmede eser için davalı tarafça teslimden itibaren 2 yıl süreyle garanti verildiği, davacının 23.06.2017 tarihinde ihtarname gönderdiği, davayı 16.11.2017 tarihinde açtığı, zamanaşımı savunmasına itibar edilemeyeceği, sözleşmeye konu siloların bulunduğu yerde yapılan keşif ve bilirkişi incelemesi ile davalı tarafından yapılan işin ayıplarının belirlendiği, yapılan işin %40 eksik kapasite ile çalıştığı, bunun dışındaki diğer projeye aykırılıkların da bilirkişi raporunda belirtildiği, mevcut ayıp nedeniyle davacı tarafın sistemden %40 oranında eksik fayda sağlayacağı, ayıp oranında indirim isteminin yerinde olduğu, taraflar arasındaki sözleşmede iş bedelinin 870.000 TL olarak belirlendiği, davacı tarafın 348.000,00 TL indirim isteme hakkının bulunduğu gerekçesi ile davanın kabulüne, 348.000,00 TL'nin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, hükmedilen tutarın 1.000,00 TL kısmına dava tarihinden, bakiye 347.000,00 TL kısmına ise ıslah tarihi olan 16.11.2020 tarihinden itibaren yasal faiz uygulanmasına karar verilmiştir.
İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ: Davacı vekili 15/03/2021 tarihli istinaf dilekçesinde; kararın faiz başlangıç tarihi yönünden hatalı olduğunu, 6100 sayılı HMK’nun 107/1. maddesinde belirsiz alacak davasının kurala bağlandığını, davanın açıldığı tarih itibariyle uyuşmazlığa konu alacağın miktar veya değerinin tam ve kesin olarak belirlenememesi halinde davanın belirsiz alacak davası şeklinde açılabileceğine ilişkin emsal Yargıtay kararı bulunduğunu, dava tarihi itibariyle alacağın miktarı tam ve kesin olarak belirlenemeyeceğinden davanın belirsiz alacak davası olarak açıldığını, alacağın tümü bakımından davanın açıldığı tarihten itibaren faize hükmedilmesi gerektiğini ileri sürerek istinaf başvurusunda bulunmuştur.
Davalı vekili 26/02/2021 tarihli istinaf dilekçesinde; kararın usul ve yasaya aykırı olduğunu, teklif metninin hatalı şekilde sözleşme gibi yorumlandığını, davacının tüm iddialarını taraflar arasında yapılan ön görüşmeler esnasında sunulan kesinleşmemiş teklif mektubuna dayandırdığını, Mahkeme'nin de bu teklif mektubunu sözleşme olarak yorumlayarak hüküm kurduğunu, aşamalarda ısrarla bunun bir teklif metni olduğu, işin teknik şartnameye göre yapıldığı, incelemenin bu teknik şartname üzerinden yapılması gerektiği belirtilmiş ise de bu beyanlarının dikkate alınmadığını, dava konusu işin kırsal kalkınma kapsamında yapılan bir iş olduğunu, şartnameye aykırı hareket edilemeyeceğini, dava konusu işin ... numaralı 10. Etap Kırsal Kalkınma Yatırımlarının Değerlendirilmesi kapsamında yapılan projeye ilişkin olduğunu, projeye ilişkin teknik şartnamenin incelenmesi gerektiğini, silonun şartnameye aykırı yapılması halinde hibe destek kapsamında onay alamayacağını, işin yapımına ilişkin makine ve ekipman teknik şartnamesi incelendiğinde, müvekkili firma tarafından yapılan işin tamamının şartnameye uygun yapıldığının görüleceğini, hükme dayanak alınan bilirkişi raporunda siloların 14 sıralı ring halinde yapıldığının, ancak sözleşmede (aslında teklif metninde) 15 ring olcağının belirtildiğini, ancak şartnamede ring sayısının 14 olarak belirlendiğini, bilirkişi raporunun hatalı ve eksik incelemeye dayandığını, bilirkişi raporunun kesinleşmemiş teklif mektubu baz alınarak hazırlandığını, teklif metninde belirtilen bedel ile faturalandırılan bedelin sebeple farklı olduğunu, bilirkişinin 2 yönlü hesaplama yaptığını, ancak Mahkemece fatura üzerindeki değil, teklif metnindeki bedel baz alınarak hüküm kurulduğunu, bilirkişi incelemesinin 1 hukukçu, 1 makine mühendisi bilirkişi tarafından yapıldığını, makine mühendisi bilirkişinin uzmanlık alanı olmayan elektrik tesisatı ile ilgili konularda da inceleme yaptığını, inşaat kısmı davacı tarafından yapılmasına ve yanlış inşattan kaynaklı sorunlar olmasına rağmen inşaat mühendisi bilirkişi görevlendirilmediğini, bu yöne ilişkin itirazlarının reddedilerek hüküm kurulduğunu, bilirkişi raporunda teknik şartname hiç incelenmediğinden raporun hatalı olduğunu, yapılan itirazların değerlendirilmediğini, inşaattan kaynaklı sorunların müvekkili firmaya yüklendiğini, taraflar arasında 25/08/2015 tarihli sözleşme imzalandığını, bu sözleşmenin esas alınması gerektiğini, bilirkişinin sözleşme diye tabir ettiği belgenin teklif metni olduğunu, sözleşmenin 4. maddesindeki özel şartlar başlığı altında alıcının sorumluluklarının düzenlendiğini, buna göre "sevkiyat ile gelen malları indirmek, inşaatı komple yapmak, sistemin çalışması için trafo tesisi ve ana enerji kablosunu getirmek" işlerinin alıcı davacının sorumluluğunda bulunduğunu, inşaattan kaynaklı sorunların müvekkiline yüklendiğini, bilirkişinin bunkerlerle ilgili belirlemesinin doğru olmadığını, müvekkilinin bunkerlerle ilgili bir taahhüdü ve yükümlüğü bulunmadığını, bu durumun raporda müvekkili firmadan kaynaklı bir ayıp olarak beyan edildiğini, müvekkilinin taahhüdünde bulunmayan iş ve işlemlerin müvekkili tarafından taahhüt edilmiş gibi gösterildiğini, davacının bunker inşaatını zaten projede belirtilen şekilde yaptırmadığını, projede belirtilenden küçük yaptırdığını, dip sıyırıcıların silo içerisinde tam merkezde sabitlenen ve silonun yarı çapı uzunluğunda hareket eden helezon konveyör olduğunu, davacı tarafından yapılan inşaat uygulaması projeye uygun yapılmadığından bahse konu silonun tam merkezinde bulunan döküş boşluğuna malı götüren ve o boşluktaki malı tahliye eden merkez döküş boşluğunun inşaat hatası sebebiyle tam ölçüsünde olmadığını, dip sıyırıcıların çalışabilmesi için revizyon yapılıp inşaatın uygun hale getirildiğini, bu beyanlarının dikkate alınmadığını, bu konuda inceleme yapılmadığını, inşaattan kaynaklı sorunlar ayırt edilmeden rapor hazırlandığını, teklif mektubunun değil şartnamenin baz alınması gerektiğini, kurumlardan gelen teknik şartname ve kurum onaylarının incelenmediğini, elektrik mühendisi bilirkişisinin incelemesi gereken hususlarda makine mühendisi bilirkişiden rapor alındığını, ısı sensörlerinin 7 adet olması gerekirken 5 adet olduğu belirlemesinin de doğru olmadığını, bu hususun ancak elektrik bilirkişi tarafından belirleneceğini, ısı sensörleri 7 adettir olduğunu, kablonun içerisinde bulunduğunu, dışarıdan tespit edilemeyeceğini, dışarıdan tespiti mümkün olmayan bir şeyin bilirkişi tarafından nasıl tespit edildiği de anlaşılamayacağını, sensörleri tespit etmek için panoya bakmak gerektiğini, ihbar sürelerine uyulup uyulmadığının incelenmediğini, sözleşmeye konu siloların 17/06/2016 tarihinde davacıya teslim edildiğini, kabul edilmemekle birlikte bilirkişi raporu rapor hükme esas alınıyorsa bile, bu rapora göre hem açık hem gizli ayıbın söz konusu olduğunu, bu durumda gizli ve açık ayıplarla ilgili değerlendirmenin ihbar süreleri açısından ayrı ayrı yapılması gerektiğini, bilirkişinin 3. silonun üst kısmında otomatik açma kapağı bulunmadığı ve bu sebeple silo dolması halinde sistemin kullanıcıya haber vermeyeceği, tahılın yere döküleceği yönünde beyanda bulunduğunu, bunun gizli değil açık ayıp olduğunu, daha teslim anında görülebileceğini, davacının ihbar sürelerine uymadığını, TTK 23/1-c maddesi uyarınca, açık ayıp halinde alıcının iki gün içinde durumu satıcıya ihbar etmekle yükümlü olduğunu, ayıp açıkça belli değilse alıcının malı teslim aldıktan sonra sekiz gün içinde incelemek veya incelettirmekle ve bu inceleme sonucunda malın ayıplı olduğu ortaya çıkarsa, haklarını korumak için durumu bu süre içinde satıcıya ihbarla yükümlü bulunduğunu, müvekkilinin merdiven korkuluklarına ilişkin taahhüdü bulunmamasına karşın silo üst merdiven korkuluklarının yapılmamasının açık ayıp olduğunu, kabul edilmemekle birlikte gizli ayıp olsa dahi alıcının, devraldığı satılanın durumunu işlerin olağan akışına göre imkan bulunur bulunmaz gözden geçirmek ve satılanda satıcının sorumluluğunu gerektiren bir ayıp görürse, bunu uygun bir süre içinde bildirmek zorunda bulunduğunu, belirtilen hususlar incelenmeksizin eksik incelemeye dayalı hüküm kurulduğunu ileri sürerek istinaf başvurusunda bulunmuştur.
Davacı vekili 12/03/2021 tarihli istinafa cevap dilekçesinde; taraflar arasında 25/08/2015 tarihli sözleşme bulunduğunu, yapılan işin sözleşmeye uymadığının bilirkişi raporu ile tespit edildiğini, davalını sunduğu şartnamenin imzasız ve taslak mahiyetinde olduğunu, işin 25/08/2015 tarihli yapılması gerektiğini, istinaf dilekçesinde ileri sürülen hususların hukuki dayanaktan yoksun bulunduğunu, inşaat projesinden de davalının sorumlu olduğunu, kurulum ve inşaat işlerinin davalının yönlendirmesi ile gerçekleştiğini, ayıbın kullanım ile fark edildiğini, varlığının anlaşılmasından sonra derhal davalıya bildirildiğini, silonun 17/06/2016 tarihinde teslim edildiğini, ayıpların davalıya bildirildiğini, olumlu yaklaşımda bulunulmaması üzerine 23/06/2017 tarihinde ihtar gönderildiğini, ayıbın 2 yıllık sürede bildirildiğini, davalıya 870.000,00 TL ödendiğini, bedele davalının itirazının olmadığını, fatura bedelinin esas alınamayacağını beyan ederek istinaf başvurusunun reddini talep etmiştir.
DELİLLER : İstinaf incelemesine esas;
Yerel mahkemenin dosyası içerisinde bulunan belge ve kayıtlar.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
25/08/2015 tarihli Sözleşmede; alıcının ..., satıcının ....Ltd.Şti. olduğu, 2. maddesinde sözleşmenin konusunun 3 adet düz tabanlı (3091 m2) tahıl depolama silosu ve bu silolara ait taşıma ekipmanlarının nakliyesi ve montajı yapılmış şekilde teslimi işi, 3. maddesinde sözleşme bedelinin KDV dahil 870.000,00 olduğu, 4. Maddesinde bulunan "satıcının sorumlulukları" başlıklı kısmın C fıkrasında, inşaat için gerekli tavsiye niteliğinde olan mimari ve statik projelerin hazırlanmasının satıcının sorumluluğunda olduğu, D fıkrasında, inşaatın satıcı tarafından denetleneceği, F fıkrasında, üretilen malzemelerin tesisin tesliminden itibaren 2 yıl süre ile satıcının garantisi altında bulunduğu, aynı maddenin "alıcının sorumlulukları" başlıklı kısmın G fıkrasında, inşaatın komple yapılmasının alıcının sorumluluğunda olduğunun kararlaştırıldığı, 5. maddesinde ödeme koşullarının belirlendiği, maddede faturanın KKYDP kapsamında kesileceğinin belirlendiği, 6. maddesinde tesisin yer teslimini müteakip 10 hafta içerisinde teslim edileceği, 8.maddesinde uyuşmazlık halinde Adana Mahkemelerinin yetkili olacağı, 9. Maddesinde garanti şartları, 10. maddesinde bildirim ve ihtarların yazılı olarak yapılacağı, 11. maddesinde işin çalışır biçimde teslim edileceği ve teslim tutanağı düzenlenerek garanti süresinin başlayacağı, 12. maddesinde, bu sözleşmenin 12 madde ve 3 sayfa Ek-1 teknik şartnameden ibaret olduğunun yazılı bulunduğu,
Davacı vekilinin 12/03/2018 tarihli dilekçesi ekinde; bila tarihli 4 sayfadan ibaret "Makina ve Ekipman Teknik Şartnamesi", 28/04/2016 tarihli, 543.825,00 TL bedelli fatura, aynı tarihli 823.622,30 TL bedelli fatura (anılan faturada Gıda Tarım ve Hayvancılık Bakanlığının 10. Etap ... referans numaralı KKYD projesi dahilinde yapılmıştır açıklaması vardır.), teslim tutanağı, ihtiyari garanti belgesi ve ihtarname fotokopisini sunduğu,
.... Noterliği'nin 23/06/2017 tarihli, ... yevmiye nolu ihtarnamesinde; ihtar edenin davacı, muhatabın davalı olduğu, 25/08/2015 tarihlinde imzalanmış tahıl depolama sistemine ilişkin olarak teknik şartnameye aykırı olarak eksiklikler tespit edildiği, eksikliklerin sözlü olarak bildirilmesine rağmen giderilemediği beyan edilerek ihtarnamenin tebliği tarihinden itibaren 70 gün içinde eksikliklerin tamamlanmasının istenildiği,
.... Noterliği'nin 06/07/2017 tarihli, ... yevmiye nolu cevabi ihtarnamesinde; keşidecinin davalı, muhatabın davacı olduğu, imzalanan sözleşme gereği yapılan silo depolama tesisinin 17/06/2016 tarihinde tam ve eksiksiz biçimde teslim edildiği, hatalı kullanımdan kaynaklı sorumluluklarının bulunmadığı, 23/06/2017 tarihli ihtarnamedeki hususların kabul edilmediğinin beyan edildiği,
Teslim Tutanağında; 25/08/2015 tarihli sözleşmede belirtilen, ... referans numaralı KKYD projesine göre yapılan silo depolama tesisinin 17/06/2016 tarihinde tam ve eksiksiz olarak, çalışır vaziyette mal sahibine teslim edildiği ve garanti süresinin başlatıldığının yazılı olduğu,
... İl Tarım ve Orman Müdürlüğü'nün 01/12/2018 tarihli, ... sayılı cevabi yazısında; Kırsal Kalkınma Yatırımlarının Desteklenmesi (KKYD) Programı 10. Etap kapsamında hibe sözleşmesi onaylanmış olan ... proje numaralı işle ilgili bilgi ve belgelerin (Hibe Sözleşmesi, İhale Evrak ve Dökümanları, Makine Ödeme Evrakları) yazı ekinde CD olarak sunulduğu, ancak kağıda dökülüp dosya içine alınmadığı,
... Asliye Hukuk Mahkemesi ile istinabe yapılarak bilirkişi raporu alındığı,
... Asliye Hukuk Mahkemesi tarafından 24/01/2020 tarihinde talimat doğrultusunda makine ve hukukçu bilirkişi refakatinde keşif yapıldığı,
... .Ü. Hukuk Fakültesinde görevli Prof. Dr. ... ve ... .Ü. Mühendislik Fakültesinde görevli Dr. Öğr.... tarafından sunulan 31/08/2020 tarihli bilirkişi raporunda; 25/08/2015 tarihli sözleşme ve ... İl Tarım ve Orman Müdürlüğü'nün 01/12/2018 tarihli, ... sayılı cevabi yazısı ekinde CD şeklinde sunulan evrakların incelendiği, kurulumu yapılmış 3 adet FBS 1814 tipi, düz tabanlı silo ve ekipmanlarının 14.080,00 kg tahıl kullanılarak denendiği, taraflar arasında bulunan sözleşmede siloların 15 ring halinde olması gerekirken sözleşmeye aykırı şekilde 14 ring halinde yapıldığı, üç adet dip silo sıyırıcısının elektrik motoru yeterli güçte seçilmediğinden tam olarak çalışmadığı, ayıplı oldukları, sözleşmede 5 adet 7 sensör yapılması kararlaştırılmasına rağmen silo başına 4 adet 5 sensör bulunduğu, ısı kontrol panosunu bulunduğu, çalışıp çalışmadığının elektrik bilirkişisi tarafından tespit edilebileceği, silo üst merdiven ve yan korkuluklarının yapılmadığı, 3. silonun üst kısmında otomatik açma kapama kapak sistemi olmadığı, dolum durumunun sistem panosundan görülemediği, sistemin mal alma bunkeri (girişte) kapasitesinin belirtilmediği, denemede iç haznesinin 15 ton kapasitede olduğunun belirlendiği, ayrıca bunkerin çelik sisteminin zayıf olduğu, sözleşmede taşıma kapasitesinin 100 ton/h olarak belirtildiği, ancak denemede bu miktarı karşılamadığı, silo manuel kontrol kapılarının 14 adet olması gerekirken 11 adet olduğu, sözleşmede destek direk sayısının 6 adet olarak belirlendiği, ancak 5 adet yapıldığı, bu eksikliklerin ayıp mahiyetinde bulunduğu, mevcut durumda sistemin %40 eksik kapasite ile çalışacağı, 28/04/2016 tarihli faturada bedelin KDV dahil 823.622,30 TL, 2015 yılında imzalanmış mutabakata göre 870.000,00 TL olarak belirlendiği, faturadaki rakam dikkate alınırsa zararın 329.448,92 TL, ikinci durumda ise 348.000,00 TL olacağının bildirildiği,
Davalı vekilinin 30/09/2020 tarihinde Uyap sistemi üzerinden sunduğu dilekçesinde; bilirkişinin hatalı olarak teklif mektubunu esas aldığı, işin ... referans numaralı KKYD projesi dahilinde yapıldığı, projeye ilişkin teknik şartnamenin incelenmesi gerektiği, işin tamamının teknik şartnameye uygun yapıldığı, sorunların inşaattan kaynaklandığı, dip sıyırıcılarının inşaat hatası nedeniyle çalışmadığı, 7 adet ısı sensörü bulunduğu, bunun dışarıdan tespit edilemeyeceği, silonun dolu olup olmadığının tespiti için dolum sensörü olması gerektiği, şartnamede dolum sensörünün yer almadığı, silo inşaatının projeye uygun yapılmadığı, garanti süresi içerisinde tonaj probleminin giderildiği, resmi kurumlardan gelen evrakların incelenmediği, inşaat ve elektrik bilirkişisi refakatinde yeniden keşif yapılması gerektiğinden bahisle bilirkişi raporuna itiraz edildiği,
03/02/2021 tarihli 11 celse ara kararı ile bilirkişi raporuna yapılan itirazın reddine karar verildiği anlaşılmaktadır.
"...O halde mahkemece yapılacak iş; konusunda uzman yeniden bilirkişi heyeti oluşturularak gerek görülmesi halinde mahallinde keşif de yapılması, az yukarıda belirtildiği üzere yüklenicinin basiretli bir yüklenici olarak sözleşme gereğince yapımını üstlendiği imalatı fen ve tekniğine uygun şekilde yapma, teslim etme ve eserin yapılması için gösterilen yer ile ilgili ihbar yükümlülüğü olduğu dikkate alınarak eksik ve kusurlu işlerin giderim bedelinin hesap edilmesi, yine sözleşme eki YİGŞ’nin ilgili maddeleri uyarınca davacı yüklenici tarafından yapıldığı iddia edilen fazla işin sözleşme kapsamında olup olmadığı, sözleşme kapsamında olduğunun kabulü halinde taraflar arasında düzenlenen ara ve kesin hakedişlere girip girmediği, girmiş ise hakedişlere usulüne uygun itiraz olup olmadığı, hakedişlerin kesinleşip kesinleşmediği ile fazla yapılan işlerin sözleşme kapsamında bulunmayıp “ilave iş” olarak nitelendirilmesi halinde Şartnamenin 21 ve 22. maddelerinin değerlendirilmesi, yapılan fazla işin sözleşme bedelinin %10’unu aşması durumunda bedelinin TBK’nın 526. maddesi ve devamı hükümleri uyarınca işin yapıldığı yıl serbest piyasa fiyatlarına göre hesaplanması (serbest piyasa fiyatları içinde KDV olduğundan ayrıca eklenmemesi) için daha önce düzenlenen bilirkişi raporları da değerlendirilerek ve aralarındaki çelişki de giderilerek hazırlanacak gerekçeli ve denetime elverişli rapor alınıp, değerlendirilmek suretiyle ulaşılacak sonuca uygun karar vermekten ibarettir (Yargıtay 6. Hukuk Dairesi'nin 02/05/2024 tarih ve 2023/2352 Esas-2024/1265 Karar sayılı kararı)."
"...Dairemizin içtihatları ve yerleşik uygulamalarında götürü bedelli işlerde işin tamamının yapılmamış olması halinde hakedilen bedelin, gerçekleştirilen imalâtın işin tamamına göre fiziki oranının tespit ve bu oranın götürü bedele uygulanarak hesaplanacağı kabul edilmektedir (Yargıtay 15. Hukuk Dairesi'nin 08.05.2019 tarih ve 2018/5641 Esas-2019/2161 Karar sayılı kararı)."
"...İş bedelinin götürü olarak kararlaştırıldığı durumlarda yüklenicinin hakettiği iş bedeli, fiilen yapımı gerçekleştirilen işlerin, sözleşme kapsamında yapılması gereken tüm işlere göre yüzde (%) olarak belirlenecek fiziki gerçekleşme seviyesinin, sözleşmedeki götürü bedele oranlanması suretiyle hesaplanır (Yargıtay 15. Hukuk Dairesi'nin 24.01.2019 tarih ve 2018/2134 Esas-2019/377 Karar sayılı kararı)."
Dava, hukuki niteliği itibariyle eser sözleşmesinin eksik ve ayıplı ifası nedeniyle tazminat isteğidir.
Davacı, davalı ile aralarında tahıl silosu nakliye ve montajına ilişkin 28/07/2015 tarihli sözleşme bulunduğunu, sözleşme gereği yapılan imalatın eksik ve ayıplı olduğunu, zarardan davalının sorumlu bulunduğunu ileri sürerek fazlaya ilişkin hakları saklı tutarak 1.000,00 TL'nin dava tarihinden itibaren işleyecek faizi ile birlikte davalıdan tahsilini istemiş, 16/11/2020 tarihli dilekçesi ile ıslah beyanında bulunarak talebini 348.000,00 TL'ye yükseltmiştir.
Davalı, davanın zamanaşımına uğradığını, makine ve ekipmanların eksiksiz ve kusursuz olarak teslim edildiğini, ayıp ihbar sürelerine uyulmadığını, inşaatın hatalı yapılması nedeniyle sorun yaşandığını, davanın reddini savunmuştur.
Mahkemece, davanın süresinde açıldığı, ayıp ihbar süresine uyulduğu, yapılan bilirkişi incelemesi ile tesisin % 40 eksik kapasite ile çalıştığının tespit edildiği, ayıp oranında indirim isteminin yerinde olduğu, zarardan davalının sorumlu bulunduğu gerekçesi ile davanın kabulüne, 348.000,00 TL'nin davalıdan tahsiline, hükmedilen tutarın 1.000,00 TL kısmına dava tarihinden, bakiye 347.000,00 TL kısmına ise ıslah tarihi olan 16/11/2020 tarihinden itibaren yasal faiz uygulanmasına karar verilmiştir.
Karara karşı davalı ve faiz başlangıç tarihi yönünden davacı tarafından istinaf başvurusunda bulunulmuştur.
Dosya içerisindeki bilgi ve belgelerden; davacı iş sahibi ile davalı yüklenici arasında 25/08/2015 tarihli götürü bedelli eser sözleşmesi bulunduğu, anılan sözleşme ile 3 adet düz tabanlı (3091 m2) tahıl depolama silosu ve bu silolara ait taşıma ekipmanlarının nakliyesi ve montajı yapılmış şekilde teslimi işinin davalı tarafından yüklenildiği, sözleşmenin 12. maddesinde, bu sözleşmenin 12 madde ve 3 sayfa Ek-1 teknik şartnameden ibaret olduğunun yazılı bulunduğu, teknik şartname olduğu bildirilen evrakın davalı tarafından 12/03/2018 tarihli cevap dilekçesi ekinde sunulduğu, istinabe yolu ile mahallinde bilirkişi refakatinde keşif yapılarak bilirkişi raporu alındığı, hukukçu ve makine bilirkişisi tarafından sunulan 31/08/2020 tarihli bilirkişi raporu esas alınarak karar verildiği, anılan bilirkişi raporunda bazı hususların elektrik bilirkişi tarafından tespit edilebileceğinin belirtildiği, davalının bilirkişi raporuna itirazının celse ara kararı ile reddedildiği, davanın 09/11/2017 tarihinde kısmî dava olarak açıldığı, bilirkişi raporunda belirtilen bedel doğrultusunda 16/11/2020 tarihinde ıslah edildiği, davalı tarafından sunulan garanti belgesinde 17/06/2016 tarihinde teslim edilen makine ve ekipmanların 2 yıl garantili olduğunun belirtildiği, ... İl Tarım ve Orman Müdürlüğü'nün 01/12/2018 tarih ve ... sayılı cevabi yazısı ekinde sunulan CD'de mevcut evrakların çıktısının dosya arasına alınmadığı anlaşılmaktadır.
Davanın kısmî dava olarak açıldığı, belirsiz alacak davası olarak açılmadığı sabit olmakla, davacının faiz başlangıç tarihine ilişkin yaptığı istinaf başvurusunun kabulü mümkün değildir.
Davalının istinaf gerekçelerine gelince;
Davacı iş sahibi ile davalı yüklenici arasında götürü bedelli çelik silo imalatı ve montajından kaynaklanan bir eser sözleşmesi vardır. Mahkeme hakimi keşfe giderken işin niteliğinin gerektirdiği uzman bilirkişi/bilirkişileri alarak heyeti oluşturması gerekirken bir makine mühendisi ve bir hukukçu marifetiyle keşif yapmıştır. Bu bilirkişi kurulu raporunda da bir elektrik-elektronik mühendisi bilirkişi tarafından değerlendirmesi gerektiği belirtilmesine rağmen davalı vekilinin bu konudaki itirazı dahi kabul görmemiş, yeterliliği eksik olan bilirkişi heyetinden üç kez ek rapor alınmıştır.
Mahkemece yapılacak iş; yeni bir makine mühendisi ve elektrik-elektronik mühendisinden oluşan yeni bir bilirkişi kurulu ile mahallinde yeniden keşif yapılması, taraflar arasındaki eser sözleşmesinin götürü bedelli olduğu ve yapılan imalatın Kırsal Kalkınma Yatırımlarının Desteklenmesi (KKYD) Programı 10. Etap kapsamında hibe sözleşmesi onaylanmış olan ... proje numaralı işle ilgili bulunduğu nazara alınarak 25.08.2015 tarihli sözleşmeye uygun 3 adet ... Düz Tabanlı Çelik Silo ve Ekipmanlarının imalat ve montajının yapılıp yapılmadığı, imalatta ayıp var ise açık ayıp mı, gizli ayıp mı olduğu değerlendirilerek Yargıtay 6. Hukuk Dairesinin içtihatları ve yerleşik uygulamalarında götürü bedelli işlerde işin tamamının yapılmamış olması halinde hakedilen bedelin, gerçekleştirilen imalâtın işin tamamına göre fiziki oranının tespit ve bu oranın götürü bedele uygulanarak hesaplanacağı kabul edildiğinden düzenlenecek raporda bu hususlara dikkat edilmesi, ayıpların açık veya gizli olup olmadığı, sözleşmenin 4/E ve 9.maddesindeki garanti şartları düzenlemesi çerçevesinde sonuca gidilmesi gerekir.
Sonuç itibariyle; davacı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine, davalı vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 353/1-a.6 maddesi gereğince kararın kaldırılmasına davanın yeniden görülmesi için dosyanın ilk derece Mahkemesine gönderilmesine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM : Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere,
A) 1-Davacı vekilinin istinaf başvurusunun 6100 Sayılı HMK 353/1-b-1 maddesi gereğince ESASTAN REDDİNE,
2-İstinaf talep eden davacıdan alınması gereken 427,60 TL istinaf karar harcından peşin alınan 59,30 TL'nin mahsubu ile bakiye 368,30 TL'nin davacıdan alınarak HAZİNEYE GELİR KAYDINA,
3-İstinaf talep eden davacıdan peşin alınan 162,10 TL istinaf kanun yoluna başvurma harcının HAZİNEYE GELİR KAYDINA,
4-İstinaf masraflarının, başvuran davacı üzerinde BIRAKILMASINA,
5-İstinaf incelemesi sırasında duruşma açılmadığından, davalı lehine istinaf vekalet ücreti takdirine YER OLMADIĞINA,
B) 1-Davalı vekilinin istinaf başvurusunun KABULÜNE,
2-HMK'nun 353/1-a-6 maddesi gereğince .... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 10/02/2021 tarih ve ... Esas-... Karar sayılı kararın KALDIRILMASINA,
3-Davanın yeniden görülmesi için dosyanın kararı veren ilk derece Mahkemesine GÖNDERİLMESİNE,
4-Davalı tarafından yatırılan 4.453,65 TL ve 1.489,32 TL nisbi istinaf karar harcının talep halinde ilk derece Mahkemesince davalıya İADESİNE,
5-Davalı tarafından yatırılan 162,10 TL istinaf kanun yoluna başvurma harcının HAZİNEYE İRAT KAYDINA,
6-Davalı tarafından yatırılan 162,10 TL istinaf kanun yoluna başvurma harcı ve 48,50-TL posta giderinin davacıdan alınarak davalıya VERİLMESİNE,
7-İstinaf incelemesi sırasında duruşma açılmadığından, davalı lehine istinaf vekalet ücreti takdirine YER OLMADIĞINA,
8-Kararın 6100 sayılı HMK'nun 359/3.maddesi uyarınca ilk derece Mahkemesince TARAFLARA TEBLİĞİNE,
Dair dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda, HMK'nın 353/1-a maddesi gereğince KESİN olmak üzere oy birliği ile karar verildi. 25/10/2024

...
Başkan
...
e-imzalıdır
...
Üye
...
e-imzalıdır
...
Üye
...
e-imzalıdır
...
Katip
...
e-imzalıdır

Bu Belge 5070 Sayılı Elektronik İmza Kanununa Göre Elektronik Olarak İmzalanmıştır.