Karar Detayı

T.C. ADANA BAM 6. HUKUK DAİRESİ Esas-Karar No: 2021/1476 - 2026/236
T.C.
ADANA
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
6. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO : 2021/1476
KARAR NO : 2026/236
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
İ S T İ N A F K A R A R I

BAŞKAN :
ÜYE :
ÜYE :
KATİP :

İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ : .... ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ : 10/03/2021
NUMARASI : 2014/2148 Esas - 2021/254 Karar

DAVACI
(1.TEMLİK ALAN) : ... Petrol İnşaat Turizm Otomotiv Sağlık Taş. ve Haf. Tic. Ltd. Şti
(1.Temlik Eden: ... Mühendislik Müşavirlik İnş. Teks. Deri Gıda Orman Ürn. Tur. Pet. Taş. Tıbbi İlaç Paz. İmalat Tic. San. Ltd. Şti.)
VEKİLİ : Av.
(2.TEMLİK ALAN) : ... -(T.C. NO: )
(2.Temlik Eden: ... Petrol İnşaat Turizm Otomotiv Sağlık Taş. ve Haf. Tic. Ltd. Şti)
DAVALILAR :1-... Gayrimenkul Yatırımları ve İnş. A.Ş.
VEKİLİ : Av.
2-... Eğitim Öğretim Basın Yayın Elek. Gıda Tur. Bilg. Sist. San. Tic. Ltd. Şti.
VEKİLİ : Av.

DAVA : Alacak (Eser Sözleşmesinden Kaynaklanan)

İSTİNAF İSTEK TARİHİ (DAVALI ... Eğitim... Ltd. Şti. ) : 14/07/2021
İSTİNAF KARAR TARİHİ : 29/01/2026
KARARIN YAZIM TARİHİ : 29/01/2026
....Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 10/03/2021 tarih ve 2014/2148 Esas - 2021/254 Karar sayılı kararı ile kurulan hüküm nedeniyle temlik alan vekili ve davalı vekilinin istinaf başvurusu ile ilgili yapılan incelemede;
DAVACI VEKİLİ DAVA DİLEKÇESİNDE ÖZETLE: Taşeron yüklenici olan müvekkili şirketin, davalı şirketlerden ... adına tapuda kayıtlı ... İli, ... ilçesi, ... Mahallesi, ... ada, 3 parsel sayılı taşınmazdaki bina yapımı işi için davalı ...... Ltd. Şti ile anlaştığını, müvekkili şirketin binayı bitirme seviyesine getirdikten sonra bakiye alacaklarının hesaplanarak kendisine ödenmesini talep ettiğini, ancak davalı şirketlerin müvekkiline ödeme güçlerinin olmadığı bahanesi ile işten ve inşaattan el çektirildiğini, davalı şirketlerin inşaa edilen binaya müdahalesi söz konusu olduğu gibi, 3.kişilere tapudan devri konusunda da hazırlık içine girdiklerinin muhtemel olduğunu, söz konusu binanın yapı kullanım izni belgeleri incelendiğinde binayı yapanın müvekkili şirket olduğunun anlaşılacağını, ... İli, ... ilçesi, ... Mahallesi, ... ada, 3 parsel sayılı taşınmaz üzerine tüm malzeme ve işçilik giderlerinin müvekkili şirket tarafından karşılanan ve inşaa edilen binanın el değiştirme ihtimali kuvvetle muhtemel olduğundan taşınmaz tapu kaydı üzerine ihtiyati tedbir konulmasına, belirsiz alacak davası nedeni ile şimdilik 50.000 TL alacağın davalılardan ticari faizleri ile birlikte müştereken ve müteselsilen tahsiline, yargılama gideri ve vekalet ücretinin davalı şirketler üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
DAVALI ... GAYRİMENKUL ... İNŞ. A.Ş. VEKİLİ CEVAP DİLEKÇESİNDE ÖZETLE; Davanın husumet yönünden reddi gerektiğini, müvekkili şirket ile ... Eğitim Öğretim Basın Yayın ... San. Tic. Ltd. Şti. arasında 08/07/2014 tarihinde tapuda yapılan satış işlemi sonucu müvekkili şirketin söz konusu taşınmazı 5.000.000,00 TL satış bedeli ile mülkiyetine geçirdiğini, davacı yanın iddia ettiği işbu dava konusu taşınmazın inşaatı ile ilgili kalan bakiye alacağı hususunda olan husumetin diğer davalı ... Eğitim Öğretim Basın yayın Elektronik Gıda ... Ltd. Şti. ile davacı ... Mühendislik Müşavirlik ... Ltd. Şti arasında olduğunu, davalılardan ... Eğitim Öğretim Basın Yayın ... Ltd. Şti. ile davacı ... Mühendislik Müşavirlik İnşaat Ltd. Şti. arasında akdedilen sözleşmede müvekkili şirketin hiçbir bağlantısı olmadığını, müvekkili şirketin sözleşmeye taraf olmadığı için borçlu da olmadığını, tapuda taşımazın tescili yapıldığı zaman tapu senedinde ipotek, haciz vb. herhangi bir ibare bulunmadığını, müvekili şirketin iyi niyetiyle taşınmazı satın alarak, eğitim faaliyetlerine başladığından bahisle davanın reddine, yargılama gideri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
DAVALI ... EĞİTİM ... LTD. ŞTİ. VEKİLİ CEVAP DİLEKÇESİNDE ÖZETLE; Davacının tacir olduğunu, alacağını bilmek zorunda olduğunu, davanın belirsiz alacak davası olarak görülemeyeceği, müvekkili firmanın hiçbir borcu bulunmadığını, davacının işyerini kendisinin terk ettiğini, yatırılması gereken SGK borçları dahil kalan işlerin müvekkili firma tarafından yapıldığını, hak ediş belgeleri incelendiğinde davacının yapmış olduğu işin miktarının ortaya çıkacağını, daha önce yapılan tespitin kendilerine tebliğ edilmediğini, yapılan tespit ve içeriğe itiraz ettiklerini, hak ediş belgeleri ile davacıya banka üzerinden ve diğer yolla yapılan ödemeler incelendiğinde yaptığı iş karşılığı ödemelerin tamamının yapıldığının görüleceğini, ödemelerin müvekkili şirket ve müvekkili şirketin ortakları tarafından yapıldığını, tanık dinlenmesine muvafakatlerinin olmadığından bahisle davanın reddine, yargılama gideri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI:
" Dava, davalı ... Eğitim Öğretim Basın Yayın... San. Tic. Ltd. Şti'ne yönelik Eser Sözleşmesinden kaynaklanan alacak davası, davalı ... Gayrimenkul Yatırımları ve inşaat A.Ş.'ye yönelik ise TBK'nın 19.maddesine dayanan muvazaa nedeniyle açılmış alacak davasıdır.
Somut olayda, temlik eden- davacı ... Mühendislik Müşavirlik İnş. Tek. Deri Gıda Orman Ürn. Tur. Pet. Taş. Tıbbi İlaç Paz. İmalat Tic. Sna. Ltd Şti ile davalı ... Eğitim Öğretim Basın Yayın... San. Tic. Ltd. Şti arasında 05/04/2010 ve 19/02/2010 tarihli iki adet sözleşme yapıldığı konusunda bir uyuşmazlık yoktur. Davacı-Temlik eden ... Mühendislik Müşavirlik İnş. Tek. Deri Gıda Orman Ürn. Tur. Pet. Taş. Tıbbi İlaç Paz. İmalat Tic. Sna. Ltd Şti ile davalı ... Eğitim Öğretim Basın Yayın... San. Tic. Ltd. Şti arasındaki uyuşmazlık bu sözleşmeler uyarınca davacı ... Müh. Ltd.Şti tarafından yapılan imalat bedellerinin, davalı ...... Ltd.ŞTi tarafından ödenip ödenmediği, davalı ... Gayrimenkul Yatırımları ve inşaat A.Ş. yönünden ise imalatların yapıldığı taşınmazın muvazaalı olarak davacıdan mal kaçırmak amacıyla bu davalı tarafından bilerek alınıp alınmadığı hususudur. Mahkememizce yapılan bilirkişi incelemesinde, özellikle davacı tanıklarının aleyhe beyanları dikkate alınarak ve sözleşme kapsamında yapılan imalatların sözleşmedeki birim fiyatları, sözleşme dışı yapılan imalatların ise yapıldığı yer ve tarihteki piyasa fiyatları üzerinden yapılan değerlendirme sonucu toplam değerinin 15/10/2019 tarihli bilirkişi raporunda da belirtildiği üzere 2.489.935,45TL olduğu tespit edilmiştir. Davacı-temlik eden ... Müh... LTd.ŞTi ile davalı ... Eğitim... Ltd.Şti'nin ticari defterlerinin incelenmesi sonucu birbirlerini teyit eden kayıtlara göre davalı ... Eğitim... Ltd.Şti'nin yaptığı ödemeler düşüldükten sonra davaya konu sözleşmeler nedeniyle davacının davalı ... Eğim... Ltd.ŞTi'den 1.352.094,33TL alacaklı olduğu tespit edildiğinden bu davalı yönünden bu miktar üzerinden davanın kabulüne karar verilmiştir.
Davacı her ne kadar davalı ... Gayrimenkul... A.Ş'nin muvazaalı olarak davaya konu imalatların yapıldığı, ... İli ... İlçesi ... Mah. ... ada 1 parseldeki taşınmazı davacıdan mal kaçırmak amacıyla muvazaalı olarak satın alması nedeniyle alacaktan sorumlu olduğu iddia edilmiş ise de mahkememizce davalı iki şirket arasında herhangi bir organik bağın tespit edilememiş olması, taşınmazın 08/07/2014 tarihinde imalatların teslim tarihinden yaklaşık 2 yıl sonra devredilmiş olması, satışın muvazaalı olduğuna dair herhangi bir delilin ibraz edilmemiş olması da dikkate alınarak bu davalı yönünden davanın reddine karar verilmiş ve aşağıdaki gibi hüküm kurulmuştur.
H Ü K Ü M : Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davalı ... Gayrimenkul Yatırımları ve inşaat A.Ş. Hakkındaki davanın REDDİNE,
2-Davalı ... Eğitim Öğretim ... San. Ve Tic. Ltd. Şti. Hakkındaki davanın KISMEN KABULÜ ile; 1.352.094,33 TL'nin dava tarihi olan 11/07/2014 tarihinden itibaren işleyecek değişen oranlı avans faizi ile birlikte bu davalıdan alınarak davacıya ödenmesine, fazlaya ilişkin talebin reddine, " şeklinde karar verildiği anlaşılmıştır.
İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ:
Davalı ... Eğitim Limited Şirketi vekili 14/07/2021 tarihli istinaf dilekçesinde özetle;
Usule ilişkin itirazlar olarak;
1- Davacının taleplerinin belirsiz alacak davasına konu edilemeyeceğini, davacı tacir olup ticari işinden kaynaklanan bu alacağının niteliği gereği alacağını ve miktarını bilebilecek durumda olduğunu,
2- davacının .... Noterliğinden müvekkiline gönderdiği 18.02.2014 tarih ve 3586 yevmiye nolu ihtarnamesi ile açıkça “dava konusu yaptığı eser sözleşmesinden kaynaklanan 1.560.000 TL alacağının muaccel olduğunu” belirterek müvekkilinden talep ettiğini,
3- Davacının belirsiz alacak davası açmakta hukuki yararının bulunmadığını, bu durumda davacının açtığı belirsiz alacak davasının tamamının usulden reddinin gerektiğini,
4- Davanın belirsiz alacak davası olarak kabulü mümkün olmadığından davacının artırdığı tüm taleplerinin zamanaşımına uğradığını,
Esasa ilişkin itirazlar olarak;
1-Davacı tarafından yapıldığı iddia edilen işlerin tespitinin hatalı yapıldığını, davacı tarafından yapıldığı ispatlanamayan pek çok işin hesaba dahil edildiğini, bazı işlerin davacı tarafından yarım bırakıldığını, eksik işlerin müvekkili şirket tarafından tamamlattırıldığını, bazı işlerin tamamının müvekkili tarafından üçüncü şahıslara yaptırıldığını, ancak bunların da davacı tarafından yapılmış gibi hesaba katıldığını, müvekkilinin davacı tarafa ait sigorta borçları ödemelerinin gözönünde tutulmadığını, bilirkişilerin hesaplama yönteminin hatalı olduğunu, üstelik itirazları üzerine alınan yeni bilirkişi raporlarında da önceki raporlardaki bilirkişi hesaplamalarının esas alındığını, yeniden denetime açık bir hesaplama yapılmadığını, itirazlarının karşılanmadığını,
2- Davacı tarafından yapılan ince işlerin bedelinin önceden kararlaştırılmamış olduğundan, Yargıtay'ın yerleşmiş kararlarına göre, sözleşme harici yapılan işlerin neler olduğu tek tek belirlenerek, inşaatın yapıldığı (2010-2012 yılları arasında) tarihteki mahalli piyasa rayicine göre bedelin belirlenmesi gerektiğini,
3- Bilirkişilerin sözleşme harici işleri tespit ederken sundukları belgeleri değerlendirmediklerini, tüm ince işlerin hesabını yaptıklarını, bundan tanık anlatımlarına göre eksik işleri düşmeye çalıştıklarını,
4- Kök raporda ve ek raporlarda da belirtildiği üzere taraf defterlerinin incelemesi sonucu tarafların birbirlerine borcunun bulunmadığının tespit edildiğini, savunmalarını da teyit eder mahiyetteki bu tespitin kararda göz önünde bulundurulması gerektiğini belirterek,
Sonuç itibariyle; Yerel mahkemece verilen karar usul ve yasaya aykırı olarak verildiğinden mahkeme kararının kaldırılması ve talepleri doğrultusunda karar verilmesini istemiştir.
Davacı-Temlik Alan ... Petrol İnş. Ltd. Şti. vekili 16/07/2021 tarihli istinaf dilekçesinde özetle;
1-Mahkemece her ne kadar usul ve yasaya uygun şekilde davalı ... Eğitim Ltd.Şti. yönünden müvekkili şirketin 1.352..094,33 TL alacaklı olduğu kabul edilmiş ise de, davalı ... Gayrimenkul A.Ş. yönünden hukuka aykırı olarak davanın reddine karar verildiğini,
2-Taraflarınca davalı iki şirket arasında hiçbir zaman organik bağın mevcut olduğu veya tüzel kişilik perdesinin aralanması gibi bir iddia ve talepte bulunulmadığını, davalı şirket haksız ve kötü niyetli şekilde taşınmazı muvazaalı olarak iktisap ettiğinden davalıların müteselsil ve müştereken sorumlu tutulması gerektiğinin ifade edildiğini, mahkemece işbu hususlar değerlendirilmeden eksik ve hatalı değerlendirme ile karar verildiğini,
3-Davalı ... Gayrimenkul A.Ş.'nin yargılamanın başından beri kendisinin iyi niyetli 3.kişi konumunda olduğunu bu sebeple kendisine husumet yöneltilemeyeceğini, diğer davalı şirket ile aralarında herhangi bir bağlantının olmadığını ve tapuda yapılan satış işlemi sonucunda dava konusu taşınmazı 5.000.000,00 TL bedelle iktisap ettiğini, gerek cevap dilekçesinde gerekse de duruşmalarda defalarca ikrar ettiğini, mahkemece bu açıklamalara itibar edilerek davanın bu yön itibariyle reddine karar verildiğini, ancak davalı yanın dava derdest haldeyken aradan yaklaşık beş yıl geçtikten sonra iddia ve savunmanın değiştirilmesi ve genişletilmesi yasağını ihlal ederek değiştirdiğini ve taşınmazın bedeli karşılığında bir kısım bonolar verildiğini ve taşınmaz bedelinin 10.800.000,00 TL olduğunu ileri sürdüğünü, yerel mahkemece davalı yanın usul ve yasaya aykırı şekilde sunmuş olduğu işbu beyan ve belgeler arasındaki bariz farklılıkların değerlendirme konusu yapılmayıp, taraflarınca ileri sürülmeyen organik bağ vs. hususlar göz önüne alınarak ... Gayrimenkul A.Ş. yönünden davanın reddine karar verildiğini,
4-Mahkeme içi ikrarların müvekkili şirket lehine kesin delil mahiyetinde olduğunu, mahkeme içi ikrar niteliğindeki beyanların aksine, dava derdest haldeyken aradan beş yıl geçtikten sonra davalı ... Gayrimenkul A.Ş.'nin iddia ve savunmanın genişletilmesi ve değiştirilmesi yasağını ihlal ederek taşınmazın devrine ilişkin sunmuş olduğu beyan ve belgelerin davalı yanın taşınmazı muvazaalı şekilde kötü niyetle iktisap etmiş olduğunu ispat eder nitelikte olduğunu belirterek,
Sonuç itibariyle; Yerel mahkemece verilen karar usul ve yasaya aykırı olarak verildiğinden mahkeme kararının kaldırılması ve talepleri doğrultusunda karar verilmesini istemiştir.
Davacı-Temlik Alan ... Petrol İnş. Ltd. Şti. vekili 13/08/2021 tarihli istinafa cevap dilekçesinde özetle; Davalı yan tarafından her ne kadar huzurdaki davanın belirsiz alacak davasına konu edilemeyeceği ileri sürülmüş ise de, müvekkili şirketin uğramış olduğu zararın belirlenebilir nitelikte olmadığı sabit olduğundan işbu itirazın dikkate alınmaması gerektiğini, davanın belirsiz alacak davası olduğu açıkça sübuta erdiğinden davalı yanın ileri sürmüş olduğu zamanaşımı itirazlarının da yerinde olmadığını, dosya kapsamında mevcut 14/10/2019 tarihli bilirkişi raporunda ince işlerin bedel hesabı yapılırken ek işlerin yapıldığı tarihteki piyasa rayiç değerlerin nazara alınarak müvekkilinin alacağı hesaplanmış olup yapılan hesaplamanın hukuka uygun olduğunu, davalı yan tarafından ödemelerin yapıldığına ilişkin itirazlar öncelikle davalının davaya cevap süresi içerisinde sunulmadığından HMK.141 maddesi uyarınca dikkate alınmaması gerektiğini, ticari defterlerin usulüne uygun tutulmadığı hususunun mahkeme nezdinde yapılan yargılama neticesinde ortaya çıkarıldığından ek iş ve ince iş bedellerinin hesaplanmasında ticari defterlerin dikkate alınmamasının usul ve yasaya uygun olduğunu belirterek davalının istinaf başvurusunun reddine karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLER : İstinaf incelemesine esas;
Yerel mahkemenin dosyası içerisinde bulunan belge ve kayıtlar.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE :
Dava, hukuki niteliği itibariyle eser sözleşmesinden kaynaklananalacak isteğidir.
Dosya Arasındaki 19/02/2010 Tarihli Sözleşme İncelendiğinde: İşverenin ... Eğitim Öğretim Basın Yayın Elek. Gıda Tur. Bilgisayar Sist. San. Tic. Ltd. Şti., yüklenicinin ... Mühendislik Müşavirlik İnş.Teks. Deri Gıda Orman Ürn. Tur. Pet. Taş. Tıbbi İlaç Paz. İmalat Tic. San. Ltd. Şti. olduğu,
- sözleşme konusunun ... İli- ... ilçesi- ... Köyü Ada No:... Parsel No: 1'de yapılacak olan ... KOLEJ Binası inşaatının ekteki birim fiyatlara göre yapılması işi olduğu,
-sözleşmenin birim fiyatlı olduğu,
- kullanılacak ekip, donanım ve malzemelerin yükleniciye ait olacağı,
- işin süresinin, işin ilk bölümü olarak belirlenen su basman seviyesi için 90 gün, diğer bölümler için sürenin daha sonra karşılıklı olarak belirleneceği, hava şartları gibi mücbir sebeplerin süre uzatımına sebep olacağı,
- ödemelerin ise imalatların fiyatlandırması birim fiyatlar esas alınarak aylık olarak hazırlanıp yönetime iletileceği, üç gün içerisinde fatura kesilerek ödemesinin yapılacağı,
-özel şartlar başlığı altında belirlenen işlerin yüklenici tarafından bedel talep edilmedin yapılacağı,
-sözleşme çerçevesi içerisinde kalmak şartıyla yukarıda yazılı işler dışında bir imalatın yapılması gerekirse yüklenicini bu imalatı yapmakla yükümlü olduğu ve bu imalatla ilgili fiyatların yüklenici tarafından hazırlanıp işverenin kabulüne sunulacağı,
-işin yapımı sırasında malzeme fiyatlarında meydana gelebilecek +/- %3 üzerindeki farkların birim fiyatlara yansıtılacağı
şeklinde kararlaştırıldığı görülmüştür.
Dosya Arasındaki 25/03/2010 Tarihli Sözleşme İncelendiğinde: İşverenin ... Eğitim Öğretim Basın Yayın Elek. Gıda Tur. Bilgisayar Sist. San. Tic. Ltd. Şti., yüklenicinin ... Mühendislik Müşavirlik İnş.Teks. Deri Gıda Orman Ürn. Tur. Pet. Taş. Tıbbi İlaç Paz. İmalat Tic. San. Ltd. Şti. olduğu,
- sözleşme konusunun ... İli- ... ilçesi- ... Köyü Ada No:... Parsel No: 1'de yapılacak olan ... KOLEJ Binası inşaatının ilk kısmının anahtar teslim olarak ekteki fiyata göre yapılması işi olduğu,
- kullanılacak ekip, donanım ve malzemelerin yükleniciye ait olacağı,
- işin süresinin, yüklenicinin sözleşmenin imzalanmasını takiben 7 gün içinde işe başlayacağı,
İlk kısım bodrum kat tabliyelerinin tamamlanması ile sona ereceği, bu kısım için işin süresinin birlikte oluşturulacak iş programına göre karşılıklı olarak belirleneceği,
- ödemelerin ise imalatların fiyatlandırması birim fiyatlar esas alınarak aylık olarak hazırlanıp yönetime iletileceği, üç gün içerisinde fatura kesilerek ödemesinin yapılacağı,
-özel şartlar başlığı altında işveren tarafından KDV muafiyeti sağlanırsa yüklenicinin de muafiyet uygulayacağı,
-sözleşme çerçevesi içerisinde kalmak şartıyla yukarıda yazılı işler dışında bir imalatın yapılması gerekirse yüklenicini bu imalatı yapmakla yükümlü olduğu ve bu imalatla ilgili fiyatların yüklenici tarafından hazırlanıp işverenin kabulüne sunulacağı,
-işin yapımı sırasında malzeme fiyatlarında meydana gelebilecek +/- %3 üzerindeki farkların birim fiyatlara yansıtılacağı( iptal)
şeklinde kararlaştırıldığı görülmüştür.
Dosya Arasındaki 05/04/2010 Tarihli Sözleşme İncelendiğinde: İşverenin ... Eğitim Öğretim Basın Yayın Elek. Gıda Tur. Bilgisayar Sist. San. Tic. Ltd. Şti., yüklenicinin ... Mühendislik Müşavirlik İnş.Teks. Deri Gıda Orman Ürn. Tur. Pet. Taş. Tıbbi İlaç Paz. İmalat Tic. San. Ltd. Şti. olduğu,
- sözleşme konusunun ... İli- ... ilçesi- ... Köyü Ada No:... Parsel No: 1'de yapılacak olan ... KOLEJ Binası inşaatının ilk kısmının anahtar teslim olarak ekteki fiyata göre yapılması işi olduğu
- kullanılacak ekip, donanım ve malzemelerin yükleniciye ait olacağı,
- işin süresinin, yüklenicinin sözleşmenin imzalanmasını takiben 7 gün içinde işe başlayacağı,
İlk kısım bodrum kat tabliyelerinin tamamlanması ile sona ereceği, bu kısım için işin süresinin birlikte oluşturulacak iş programına göre karşılıklı olarak belirleneceği,
- ödemelerin ise imalatların fiyatlandırması birim fiyatlar esas alınarak aylık olarak hazırlanıp yönetime iletileceği, üç gün içerisinde fatura kesilerek ödemesinin yapılacağı,
-özel şartlar başlığı altında işveren tarafından KDV muafiyeti sağlanırsa yüklenicinin de muafiyet uygulayacağı,
-sözleşme çerçevesi içerisinde kalmak şartıyla yukarıda yazılı işler dışında bir imalatın yapılması gerekirse yüklenicini bu imalatı yapmakla yükümlü olduğu ve bu imalatla ilgili fiyatların yüklenici tarafından hazırlanıp işverenin kabulüne sunulacağı,
şeklinde kararlaştırıldığı görülmüştür.
Dosya Arasındaki 06/12/2010 Tarihli Sözleşme İncelendiğinde: İşverenin ... Eğitim Öğretim Basın Yayın Elek. Gıda Tur. Bilgisayar Sist. San. Tic. Ltd. Şti., yüklenicinin ... Mühendislik Müşavirlik İnş.Teks. Deri Gıda Orman Ürn. Tur. Pet. Taş. Tıbbi İlaç Paz. İmalat Tic. San. Ltd. Şti. olduğu,
- sözleşme konusunun ... İli- ... ilçesi- ... Köyü Ada No:... Parsel No: 1'de yapılacak olan ... KOLEJ Binası ve Bahçe Duvarı İnşaatının ekteki fiyata göre yapılması işi olduğu,
- kullanılacak ekip, donanım ve malzemelerin yükleniciye ait olacağı,
- işin süresinin, sözleşmeye müteakip 1 hafta sonra işe başlanacağı,
İşe başlama tarihinden itibaren işin süresinin 120 gün olduğu,
Hava şartları gibi mücbir sebeplerin süre uzatımına sebep olacağı,
- ödemelerin ise imalatların fiyatlandırması birim fiyatlar esas alınarak aylık ( 20'sinde )olarak hazırlanıp yönetime iletileceği, üç gün içerisinde fatura kesilerek ödemesinin yapılacağı,
-özel şartlar başlığı altında sözleşmeye müteakip imalat için gerekli olan demir miktarlarının ödemesinin ihzarat olarak yapılacağı,
-sözleşme çerçevesi içerisinde kalmak şartıyla yukarıda yazılı işler dışında bir imalatın yapılması gerekirse yüklenicini bu imalatı yapmakla yükümlü olduğu ve bu imalatla ilgili fiyatların yüklenici tarafından hazırlanıp işverenin kabulüne sunulacağı,
şeklinde kararlaştırıldığı görülmüştür.
... Tapu Müdürlüğü'nün tespit dosyası arasındaki 02/07/2014 tarihli cevabi yazısından, davaya konu Şambayadı ... ada 1 parsel sayılı taşınmazın, ... Mah., ... ada, 3 parsele dönüştüğünün bildirildiği, 24.800,00 m2 mesahalı ve arsa niteliğindeki bu taşınmazın mevcut hali ile de ... Eğitim Öğretim Basın Yayın Elek. Gıda Tur. Bilgisayar Sist. San. Tic. Ltd. Şti. tarafından 08/07/2014 tarih ve 21923 yevmiye numaralı satış ve ipotek işlemi ile ... Gayrimenkul Yatırımları ve İnş. A.Ş. 'ye devredildiği, halen de tam hisse ile adı geçen adına kayıtlı olduğu görülmüştür.
Dava konusu inşaata ilişkin dosya arasına alınan 19/08/2014 tarihli ... Belediyesi cevabi yazısında dava konusu ... İli, ... ilçesi, ... Mah., ... ada, 3 parseldeki inşaatın yeni yapı ruhsatının anaokulu binası (351 m2), ilköğretim okul binası (2833 m2) ve orta öğretim binası (4521 m2) için 30/03/2010 tarihli ; iskan ruhsatının anaokulu binası (351 m2), ilköğretim okul binası (2833 m2) ve orta öğretim binası (4521 m2) için 04/05/2012 tarihli olduğu, tüm ruhsatlarda yapı sahibi olarak ... Eğitim Öğretim Basın Yayın Elek. Gıda Tur. Bilgisayar Sist. San. Tic. Ltd. Şti. ; yapı müteahhidi olarak da ... Mühendislik Müşavirlik İnş.Teks. Deri Gıda Orman Ürn. Tur. Pet. Taş. Tıbbi İlaç Paz. İmalat Tic. San. Ltd. Şti. 'nin göründüğü tespit edilmiştir.
.... Noterliği'nin 18/02/2014 tarih ve 3586 yevmiye nolu ihtarnamesinin incelenmesinde; Keşidecinin ... Mühendislik Müşavirlik İnş.Teks. Deri Gıda Orman Ürn. Tur. Pet. Taş. Tıbbi İlaç Paz. İmalat Tic. San. Ltd. Şti. , muhatabın ... Eğitim Öğretim Basın Yayın Elek. Gıda Tur. Bilgisayar Sist. San. Tic. Ltd. Şti. olduğu, ihtar konusunun ... İli- ... Mah. ... ada 1 parsel nolu gayrimenkul üzerine okul binası yapımı için akdedilen sözleşme kapsamında ihtarname ekindeki yapı kullanım izninden de anlaşılacağı üzere eserin yapımına 25/03/2010 tarihinde başlandığı ve 17/04/2012 tarihinde de eser tamamlanıp muhataba teslimi ile birlikte 1.560.000,00 TL tutarındaki alacağın muaccel olduğunu, bugüne kadar da ödenmediği belirtilerek, 1.560.000,00 TL'nin işbu ihtarın tebliğinden itibaren 3 gün içerisinde ödenmesini istendiği, aksi takdirde yasal yollara başvurulacağının ihtar edildiği görülmüştür.
.... Noterliği'nin 25/02/2014 tarih ve 7468 yevmiye nolu cevabi ihtarnemenin incelenmesinde; Keşidecinin ... Eğitim Öğretim Basın Yayın Elek. Gıda Tur. Bilgisayar Sist. San. Tic. Ltd. Şti., muhatabın ... Mühendislik Müşavirlik İnş.Teks. Deri Gıda Orman Ürn. Tur. Pet. Taş. Tıbbi İlaç Paz. İmalat Tic. San. Ltd. Şti. olduğu, ihtarnamenin keşideciye muhatap tarafında gönderilen .... Noterliği'nin 18/02/2014 tarih ve 3586 yevmiye nolu ihtarnameye cevap olduğu, sözleşmeye aykırı hareket ile eser sözleşmesinin yerine getirilmediği, eser tamamlanmadan eksik bırakıldığı, sözleşmede kararlaştırılan yükümlülüklerin hiçbirinin yerine getirilmemesi nedeniyle hiçbir alacaktan bahsedilemeyeceği, yapının başka bir firma ile yapılan sözleşme ile tamamlattırıldığı, eksik ifa nedeniyle işveren olarak kendilerinin alacaklı olduğu, bu kapsamda her türlü dava, itiraz ve alacak hakları saklı kalmak kaydıyla ihtarnameye itiraz ettiklerini ihtaren bildirdikleri görülmüştür.
....Asliye Ticaret Mahkemesi'nin (Kapatılan) 2014/142 D. İş sayılı dosyasının incelenmesinde; Tespit isteyenin ... Mühendislik Müşavirlik İnş.Teks. Deri Gıda Orman Ürn. Tur. Pet. Taş. Tıbbi İlaç Paz. İmalat Tic. San. Ltd. Şti. olduğu, aleyhinde tespit istenenin ise ... Eğitim Öğretim Basın Yayın Elek. Gıda Tur. Bilgisayar Sist. San. Tic. Ltd. Şti. olduğu, tespit başvurusu ile ... İli- ... Mah. ... ada 1 parsel sayılı taşınmazda bina yapımı için tarafların anlaştığı, tespit isteyen yüklenici şirketin binayı bitirme seviyesine getirdikten sonra işveren olan karşı tarafın ödeme gücü olmadığı bahanesi ile tespit isteyen yüklenici şirkete işten ve inşaattan el çektirdiği, işveren olan karşı tarafın binaya müdahalesi söz konusu olduğu gibi 3. kişilere devri veya kiraya vermesi konusunda hazırlık içine girdiği, binada değişiklikler ve tadilatlar yapılacağına dair bilgi alındığından bahisle, tespit isteyen yüklenici şirketin yapmış olduğu imalat, malzeme ve işçilik vs. tüm işler ve bedellerinin tespitinin istendiği, 03/07/2014 tarihinde mahallinde keşif yapıldığı, 05/01/2015 tarihli bilirkişi raporunda tespit isteyenin toplam imalat bedelinin 5.514.754,00 TL olduğunun belirlendiği, tespit isteyen vekilince ek rapor tanzimi istendiği, karşı tarafa tebliğe çıkartılan bilirkişi raporunun muhatabın taşındığı gerekçesi ile tebliğ edilemediği görülmüştür.
İlk derece mahkemesince 05/06/2015 tarihinde taşınmaz mahallinde keşif icra olunduğu, taraf tanıklarının keşif mahallinde dinlendiği görülmüştür.
İnşaat mühendisleri, makine mühendisi, mimar, elektrik mühendisi bilirkişiden oluşan heyet 28.6.2016 tarihli raporunda özetle:Dava dosyasında ve keşif mahallinde yapmış olduğumuz teknik inceleme sonucunda;
1-) Taraflar arasındaki anlaşmanın, kademeli dahi olsa, Okul inşaat kompleksinin tüm detayları ile projelendirilerek (gerektiğinde müşavirlik de yapılarak) işin başından sonuna kadar, anahtar teslimi olacak şekilde inşa edilerek bitirilmesinin kararlaştırıldığı kanaatinin oluştuğunu,
2-) Toplam inşaat bedelinin: Projeden hareketle, (7.705.00 m2 inşaat alanı) yapıların teknik özelliği Çevre ve Şehircilik Bakanlığı inşaat özelliği dikkate alınıp, 2014 yılı yaklaşık m2 maliyet fiyatları ile (700.00 m2) bedel ile yapıldığı belirtilen ince işlerin, ısıtma, soğutma, yangın, elektrik işleri ve çevre düzenlemesi işlerinin hesaplanıp, ilk sözleşmedeki yapılan işlerin yüzdesi düşülüp, kalan kısım değerlendirildiğinde;
5.393.500,00 TL + 130.188,00 TL + 240.000,00 TL + 50.000,00TL = 5.813.688.00 TL
3-) -Davacı tanığı ... 'nın ifadesine göre, sözleşme dışında, davacı tarafından fazladan yapılan işlerin tutarının 70.000.00 TL olduğu, sözleşme kapsamında olupta eksik yapılan işlerin tutarın 314.515,00 TL olduğu , Hesaplanan Toplam İnşaat maliyetinden 244.515.00 TL düşüleceği,
2.964.980.88 TL -244.515.00 TL= 2.720.465.88 TL olacağı,
4-) Davalı tanığı ...'un ifadesine göre, sözleşme dışında, davacı tarafından fazladan yapılan işlerin bulunmadığı, sözleşme kapsamında olup ta eksik yapılan işlerin tutarın 149.500.00 TL olduğu ,Hesaplanan Toplam İnşaat maliyetinden
2.964.980.88TL -149.500.00TL=2.815.480.88TL olacağı,
5-) Davacı ve davalı tanıklarının ifadelerine dayanarak iki şekilde inşaat maliyete hesaplandığını, taktirin mahkemeye ait olduğu belirtilmiştir.
Dava dosyası ile davacı ve davalı ... şirketi defterlerinde inceleme yapılması sonucu Mali müşavir ve hesap bilirkişinden oluşan heyet 10/05/2017 havale tarihli raporda; her iki şirket kayıtlarına göre davacı ... Mühendislik Müşavirlik San. Tic. Ltd. Şti. ile davalı ... Eğitim Öğretim San. .. Ltd. Şti. arasında borç/alacak bulunmadığı, inşaat mühendisi, mimar, makine mühendisi ve elektrik mühendisi tarafından hazırlanan 28/06/2016 tarihli bilirkişi raporunda hesaplanan inşaat maliyetleri ile davalı ... Eğitim ..Ltd. Şti. tarafından yapılan ödemeler kıyaslandığında, davacı şirketin davalı ... şirketinden dava tarihi itibariyle 1.seçeneğe göre 22.624,76 TL, 2. Seçeneğe göre ise 117.639,76 TL alacaklı olduğu, davacı şirketin dava tarihinden itibaren TC Merkez Bankası tarafından belirlenen avans faiz oranı üzerinden alacağını talep edebileceği belirtilmiştir.
Bilirkişi raporlarına taraf vekillerince itiraz edilmesi üzerine ilk derece mahkemesince dosya yeniden önceki hesap bilirkişi heyetine tevdi edilerek ek rapor tanzimi istendiği görülmüştür.
Hesap bilirkişi heyeti 09/05/2018 havale tarihli ek raporda; her iki şirket kayıtlarına göre davacı ... Mühendislik... Ltd. Şti ile davalı ... Eğitim ..Ltd. Şti arasında borç/alacak bulunmadığı, inşaat mühendisi, mimar, makine mühendisi ve elektrik mühendisi tarafından hazırlanan 20/10/2017 tarihli bilirkişi raporunda hesaplanan inşaat maliyetleri ile davalı ... Eğitim... Ltd. Şti tarafından yapılan ödemeler kıyaslandığında, davacı şirketin davalı ... şirketinden dava tarihi itibariyle 1.seçeneğe göre 661.124,69 TL, 2.seçeneğe göre 737.675,69 TL, alacaklı olduğu, yapılan hesaplamanın, sadece kaba inşaatın sözleşmede belirtilen 1.560.000,00 TL nin dava tarihinde ulaştığı 2.848.707,12 TL göre olduğu, ancak kaba inşaat ile ince işlerin artışının farklı olabileceğinin düşünüldüğü, bundan dolayı davalı tarafından yapılan 2.697.841,12 TL ödemenin her yılki inşaat maliyetinde % kaç oranına tekabül ettiği bulunarak, dava tarihinde davacının bakiye alacağının olup olmadığının belirlenmesinin daha uygun olacağının düşünüldüğü, 2010-2011 yıllarında ödeme yapıldığı halde bunların değer artışı nazara alınmadan, davacının yaptığı inşaatın 2014 yılında değerlendirilmesinin uygun olmadığı belirtilmiştir.
Bilirkişi raporlarına taraf vekillerince itiraz edilmesi üzerine ilk derece mahkemesince dosya yeniden önceki teknik bilirkişi heyetine tevdi edilerek ek rapor tanzimi istendiği görülmüştür.
Teknik bilirkişi heyeti 25/05/2018 havale tarihli ek raporda; davaya konu imalatların değerlendirilmesinde; tanık ...'nın ifadesine göre tüm maliyet üzerinden konu işlerin dava tarihindeki değerinin yüzdesel nisbete bağlı yapılan iş bedelinin 2.738.929,88 TL, tanık ... ifadesine göre yapılan değerleme sonucu ise tüm maliyet üzerinden konu işlerin dava tarihindeki değerinin yüzdesel nisbete bağlı olarak 2.815.480,00 TL olduğu, esas raporda belirtilen konu yerdeki yapıma konu okul inşaatının inşaat alanı ve çevre işlerinin çevre aydınlatması gibi durulmada dikkate alınıp yaklaşık m² maliyet üzerinden bulunan 5.813.688,00 TL üzerinden hareketle İnce İşler + Elek. İşleri + Sıhhi tesisat + Çevre düzenlemenin %51 nispete olan değer üzerinden yapılan tarafların şahitlerinin beyanları doğrultusunda yapılan değerlendirme ile sonuca gidilmeye çalışıldığını, taraflar arasındaki alınmış verilmiş para bedellerinin tespiti ile şahitlerin ifadesine göre çıkan yapılanların toplam bedelleri arasındaki fark bedelinin mali müşavir tarafınca hesaplanacağı belirtilmiştir.
Bilirkişi raporlarına taraf vekillerince itiraz edilmesi üzerine ilk derece mahkemesince uyuşmazlık konusu işlerden sözleşme kapsamındaki işler bakımından taraflar arasındaki bedele ilişkin sözleşme hükmü ile sözleşme dışı yapıldığı ileri sürülen işler bakımından ise bu işlerin imalatının yapıldığı tarihteki piyasa rayiç değerleri esas alınmak suretiyle uyuşmazlık konusu işlerin bedelinin tespiti hususlarında rapor düzenlenmek üzere önceki teknik bilirkişi heyetine tevdi edilerek ek rapor tanzimi istendiği görülmüştür.
Teknik bilirkişi heyeti 26/02/2019 havale tarihli 2.ek raporda; 1.Ek raporda ... ifadesine göre, 2014 yılı için yapılan hesaplamanın 2010 yılına indirgenirse 2.738.929,88/1.39 = 1.970.453,15 TL, 1.ek raporda ... ifadesine göre 2014 yılı için yapılan hesaplamanın 2010 yılına indirgendiğinde 2.815.480,88/1.39 = 2.025.525,81 TL olacağı belirtilmiştir.
İlk derece mahkemesince taraflar arasındaki sözleşmeye konu işler bakımından bedele ilişkin hükümler ile teknik bilirkişi heyetinden alınan ek raporda belirlenen değerler ve tarafların ticari defter ve kayıtlarındaki ödeme tutarları dikkate alınmak suretiyle yapılan ödemeler hususunda güncelleme işlemi yapılmaksızın davacı tarafın davalı taraftan alacaklı olup olmadığı ile alacaklı olması halinde alacağın tutarı hakkında ek rapor düzenlenmesi için önceki hesap bilirkişi heyetine tevdi edilerek ek rapor tanzimi istendiği görülmüştür.
Hesap bilirkişi heyeti 13/05/2019 tarihli 2.ek raporda; davacı şirketin davalı ... şirketinden dava tarihi itibariyle, 1.seçeneğe göre davacı şirket tanığının ifadesi esas alındığında 832.612,03 TL, 2.seçeneğe göre davalı şirket tanığının ifadesi esas alındığında 887.684,69 TL alacaklı olduğu belirtilmiştir.
Bilirkişi raporlarına taraf vekillerince itiraz edilmesi üzerine ilk derece mahkemesince 11/07/2019 tarihli duruşmanın 4 nolu ara kararı gereğince dosya yeniden önceki teknik bilirkişi heyetine tevdi edilerek ek rapor tanzimi istendiği görülmüştür.
Teknik bilirkişi heyeti 15/10/2019 havale tarihli 3.ek raporda; 1.ek raporda ... ifadesine göre 2014 yılı için yapılan hesaplamanın 2012 yılına indirgendiğinde 2.489.935,45 TL, 1.ek raporda ... ifadesine göre 2014 yılı için yapılan hesaplamanın 2012 yılına indirgendiğinde 2.491.575,22 TL olacağı belirtilmiştir.
İlk derece mahkemesince dosya teknik bilirkişilerin 15/10/2019 havale tarihli raporlarına göre hesaplama yapılması için önceki hesap bilirkişi heyetine tevdi edilerek ek rapor tanzimi istendiği görülmüştür.
Hesap bilirkişi heyeti 04/12/2019 havale tarihli 3.ek raporun da; inşaat mühendisi, mimar, makine mühendisi ve elektrik mühendisi tarafından hazırlanan bilirkişi raporunda hesaplanan inşaat maliyetleri ile davalı ... Eğitim .. Ltd. Şti tarafından yapılan ödemeler kıyaslandığında, davacı şirketin davalı ... Eğitim ... Ltd. Şti nden dava tarihi itibariyle 1.seçeneğe göre 1.352.094,33 TL, 2.seçeneğe göre 1.353.734,10 TL alacaklı olduğu belirtilmiştir.
Davacı vekilinin 02/10/2020 tarihli bedel arttırım dilekçesi ile, dava dilekçesinde fazlaya ilişkin haklar saklı tutularak HMK 107. madde çerçevesinde dava değeri tam olarak belirlenemediği için davanın belirsiz alacak davası olarak açıldığı belirtilip, dava değerini 1.353.734,10 TL olacak şeklinde arttırdıkları, aynı tarihte de başlangıçta yatırılan peşin harç mahsubu sonrası 22.264,52 TL bakiye harç ikmali yapıldığı görülmüştür.
Dosyaya ibraz olunan "ALACAĞIN TEMLİKİ SÖZLEŞMESİ" başlıklı belgenin incelenmesinde: temlik edenin ... Mühendislik Müşavirlik İnş.Teks. Deri Gıda Orman Ürn. Tur. Pet. Taş. Tıbbi İlaç Paz. İmalat Tic. San. Ltd. Şti., temlik alanın ... Petrol İnşaat Turizm Otomotiv Sağlık Taşımacılık ve Harfiyat Tic. Ltd. Şti. olduğu, temliknameye göre temlik edenin ... Eğitim Öğretim Basın Yayın Elek. Gıda Tur. Bilgisayar Sist. San. Tic. Ltd. Şti. İle yapmış olduğu 05/04/2015 ve 19/02/2010 tarihli başta olmak üzere tüm sözleşmeler ve eklerinden doğan ve ....Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2014/2148 Esas sayılı dava dosyasına konu edilen alacaklar ile işbu dava dosyasına konu edilmemiş alacaklar ile birlikte, tüm hak ve alacaklarının ve dava haklarının faiz ve tüm fer'ileri ile birlikte 100.000,00 TL bedelle temlik ve tahsil yetkisiyle kayıtsız ve şartsız şekilde ... Petrol İnşaat Turizm Otomotiv Sağlık Taşımacılık ve Harfiyat Tic. Ltd. Şti.'ne temlik edildiği görülmüştür.
Dosyaya ibraz olunan "TEMLİK SÖZLEŞMESİ" başlıklı belgenin incelenmesinde: temlik edenin ... Petrol İnşaat Turizm Otomotiv Sağlık Taşımacılık ve Harfiyat Tic. Ltd. Şti., temlik alanın ... olduğu, temliknameye göre temlik edenin davalılar ... Eğitim Öğretim Basın Yayın Elek. Gıda Tur. Bilgisayar Sist. San. Tic. Ltd. Şti. ve ... Gayrimenkul Yatırımları ve İnş. A.Ş. aleyhine açılan ....Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2014/2148 Esas sayılı alacak davasının, işbu dosyaya ilişkin davacı tarafın tüm hak ve alacakları ile tüm faiz ve fer'ilerinin, dava,takip ve talep hakları ile birlikte 101.000,00 TL bedelle temlik ve tahsil yetkisiyle kayıtsız ve şartsız şekilde ...' ye temlik edildiği görülmüştür.
SOMUT OLAYDA:
Davacı şirket, yüklenici olarak halihazırda davalı şirketlerden ... adına tapuda kayıtlı ... İli, ... ilçesi, ... Mahallesi, ... ada, 3 parsel sayılı taşınmazdaki bina yapımı işi için diğer davalı ...... Ltd. Şti. ile sözleşmeler yapıldığını, inşaata başlandığı ve binayı bitirme seviyesine getirdikten sonra bakiye alacaklarını hesaplanarak ödenmesini talep edildiğini, ancak davalıların müvekkiline ödeme güçlerinin olmadığı bahanesi ile işten ve inşaattan el çektirdiğini, tüm malzeme ve işçilik giderleri kendisi tarafından karşılanarak inşaa edilen binaya davalıların müdahalesinin söz konusu olduğunu, binanın yapı kullanım izni belgeleri incelendiğinde binayı yapanın kim olduğunun anlaşılacağını belirterek şimdilik belirsiz alacak talepleri olan 50.000 TL 'nin davalılardan ticari faizleri ile birlikte müştereken ve müteselsilen tahsiline karar verilmesini talep etmiş, 02/10/2020 tarihli ıslah dilekçesi ile de talebini 1.353.734,10 TL'ye çıkarmıştır.
Davalı ... Gayrimenkul ... İnş. A.Ş. vekili ise davanın husumet yönünden reddi gerektiğini, diğer davalı ... Eğitim Öğretim Basın Yayın ... Ltd. Şti. ile davacı ... Mühendislik Müşavirlik İnşaat Ltd. Şti. arasında akdedilen sözleşmeyle hiçbir bağlantısı olmadığını, müvekkili şirketin sözleşmeye taraf olmadığı için kendisine husumet yöneltilemeyeceğini, yine sözleşmenin tarafı olmayan müvekkilinin borçlu da olmadığını ve diğer davalı ... Eğitim Öğretim Basın Yayın ... San. Tic. Ltd. Şti. 'nden 08/07/2014 tarihinde tapuda yapılan satış işlemiyle dava konusu taşınmazın 5.000.000,00 TL satış bedeli ile satın alındığını ve tescil sırasında tapu senedinde ipotek, haciz vb. herhangi bir ibarenin de bulunmadığını, müvekili şirketin iyi niyetiyle taşınmazı satın alarak, eğitim faaliyetlerine başladığını belirterek, davanın reddini savunmuştur.
Davalı ... Eğitim ... Ltd. Şti. vekili de davacının tacir olduğunu, alacağını bilmek zorunda olduğunu, davanın belirsiz alacak davası olarak görülemeyeceği, müvekkili firmanın hiçbir borcu bulunmadığını, davacının işyerini kendisinin terk ettiğini, yatırılması gereken SGK borçları dahil kalan işlerin müvekkili firma tarafından yapıldığını, hak ediş belgeleri incelendiğinde davacının yapmış olduğu işin miktarının ortaya çıkacağını, daha önce yapılıp kendilerine tebliğ edilmeyen tespit ve içeriğine itiraz ettiklerini, hak ediş belgeleri ile banka üzerinden ve diğer yollarla yapılan ödemeler incelendiğinde davacının yaptığı iş karşılığı ödemelerinin tamamının yapıldığının görüleceğini belirterek, davanın reddini savunmuştur.
İlk derece mahkemesince davalı ... ...A.Ş. açısından davanın reddine, diğer davalı ... Eğitim ... Ltd. Şti. açısından da davanın kısmen kabulüne karar verilmiş, işbu karar davacı vekili ile davalılardan ... Eğitim ... Ltd. Şti.'nce istinaf edilmiştir.
Dosya kapsamına göre, davacı ... Mühendislik Müşavirlik İnş. ... Ltd. Şti. ile davalılardan ... Eğitim ... Ltd. Şti. arasında, ... İli, ... ilçesi, ... Mahallesi, ... ada, 3 parsel sayılı taşınmaz üzerinde inşaat yapımı için sözleşme ilişkisi kurulduğu hususu sabittir.
Uyuşmazlık, işbu sözleşme ilişkisi kapsamında davacının üstlendiği edimleri yerine getirip getirmediği, sözleşme kapsamında ve dışında gerçekleştirdiği imalatlar açısından hak ettiği iş bedelinin kendisine ödenip ödenmediği, varsa alacağın zamanaşımına uğrayıp uğramadığı ile davalı ... ...A.Ş.'ye husumet yöneltilip yöneltilemeyeceği noktasında toplanmaktadır.
Temlik Alan Tarafın İstinaf Başvurusunun Değerlendirilmesinde :
Davacı, dava dilekçesi ile eser sözleşmesi kapsamında imalat bedeline ilişkin taleplerini davalılara yöneltmiş, yargılama sırasında ve istinaf dilekçesinde de davalı ... ...A.Ş. 'nin haksız ve kötüniyetli şekilde taşınmazı muvazaalı olarak iktisap ettiğini belirterek, ödenmeyen iş bedelinden, diğer davalı ile müştereken ve müteselsilen sorumlu tutulması gerektiğini ifade etmiştir.
Davacı ve davalı ... Eğitim ... Ltd. Şti. arasında akdedilen sözleşmeler kapsamında diğer davalı ... ...A.Ş.'nin davacıya karşı üstlenmiş olduğu herhangi bir yükümlülüğünün varlığı da, haksız ve kötü niyetli şekilde taşınmazın muvazaalı olarak iktisap edildiği de ispat olunamamıştır.
Bu kabule göre de ilk derece mahkemesinnin davalı ... ...A.Ş. hakkındaki davayı reddi yerinde görüldüğünden, davacı vekilinin bu yöndeki istinaf başvurusuna itibar edilmemiştir.
Davalı ... Eğitim .... Ltd. Şti. Vekilinin İstinaf Başvurusunun Değerlendirilmesinde:
"Eser sözleşmesi taraflara karşılıklı haklar ve borçlar yükleyen bir iş görme aktidir. Yüklenici yapımını üstlendiği eseri sözleşmeye, teknik ve sanatsal ilkelere ve amaca uygun olarak imâl edip iş sahibine teslim etmekle, iş sahibi de kararlaştırılan bedeli ödemekle mükelleftirler."( Yargıtay 15. Hukuk Dairesi'nin 16/06/2014 tarih ve 2013/6078 Esas-2014/4131 Karar sayılı kararı)
"Eser sözleşmesine dayanan işlerde, yapılan işin fen ve sanat kurallarına uygun olarak imal edildiğinin ispat yükümlülüğü yükleniciye, iş bedelinin ödendiğini ispat yükümlülüğü ise iş sahibine aittir." ( Yargıtay 15. Hukuk Dairesi'nin 24.06.2013 tarih ve 2012/4820 E.-2013/4133 K.sayılı kararı)
".... Eser sözleşmesi niteliği gereği tam iki tarafa borç yükleyen bir sözleşme türüdür. Eserde iş sahibinin borcu, bedelin yükleniciye ödenmesi, yüklenicinin borcu ise, iş sahibinin amacına, fen ve sanata uygun imal ve teslim yükümlülüğüdür. İşin tam ve eksiksiz yapıldığının ispat yükü yüklenicide, iş bedelinin ödendiğinin ispat yükü de iş sahibindedir. Eser sözleşmelerinden kaynaklanan ihtilâflarda Dairemizin yerleşik içtihat ve uygulamalarında sözleşme feshedilmediği ya da taşeron-yüklenici tarafından iş tamamlanmaksızın iş sahası terkedilmedikçe gerçekleştirilen iş ve imalâtların yüklenici tarafından yapıldığı karine olarak kabul edilmektedir. Bu karinenin aksinin iş sahibi tarafından yasal, yeterli ve inandırıcı delillerle kanıtlanması mümkündür. Eser sözleşmelerinde eksik iş, sözleşme ve eklerine göre yapılması kararlaştırılan işlerden bir ya da bir kaçının yapılmamasıdır. Ayıplı iş ise, sözleşmede kararlaştırılan vasıfları veya olmasından vazgeçilmez bazı vasıfları taşımayan ya da olmaması gereken bazı bozukluk ve özellikleri taşıyan eserdir. Ayıplı iş ile eksik işi karıştırmamak gerekir. Ayıplı iş yukarıda belirtildiği gibi vasıf noksanlığını ifade ettiği halde, noksan iş yapılmayan işi ifade eder... "(Yargıtay 6. H. D.'nin 01/02/2023 tarih ve 2021/5735 Esas-2023/361 Karar sayılı kararı)
"Vergi Usul Kanunu hükümlerine göre; fatura, emtia veya yapılan işin karşılığında müşterinin borçlandığı meblağı göstermek üzere imtiayı satan veya işi yapan tüccar tarafından müşteriye verilen bir vesikadır. (229. Madde) Fatura, malın teslimi veya hizmetin yapıldığı tarihten itibaren azami "yedi gün" içinde düzenlenir. 6102 sayılı TTK'da da fatura konusunda hükümler vardır. Ticari işletmesi bağlamında bir mal satmış, üretmiş, bir iş görmüş veya menfaat sağlamış olan tacirden, diğer taraf kendisine bir fatura verilmesini ve bedeli ödenmiş ise bunun da faturada gösterilmesini isteyebilir ( 6102 sayılı TTK.21/1). Bir fatura alan kişi, aldığı tarihten itibaren sekiz gün içinde, faturanın içeriği hakkında bir itirazda bulunmamışsa bu içeriği kabul etmiş sayılır. (TTK:21/2) Ticari defterlerin, ticari davalarda delil olarak kabul edilebilmesi için, kanuna göre eksiksiz ve usulüne uygun olarak tutulmuş, açılış ve kapanış onayları yaptırılmış ve defter kayıtlarının birbirini doğrulamış olması şarttır (HMK.222/2). Bu şartlara uygun olarak tutulan ticari defterler kayıtlarının sahibi ve halefleri lehine delil olarak kabul edilebilmesi için diğer tarafın aynı şartlara uygun olarak tutulmuş ticari defterlerindeki kayıtların bunlara aykırı olmaması ve defter kayıtlarının aksinin senet veya diğer kesin delillerle ispatlanmamış olması gerektiği düzenlenmiştir. Açılış ve kapanış onayları bulunmayan ve içerdiği kayıtlar birbirini doğrulamayan ticari defter kayıtları, sahibi aleyhine delil olur (HMK.222/4). 6102 sayılı TTK'nın 21/1 maddesine göre faturaya itiraz edilmemiş ise içeriği kesinleşir. Aksini yazılı delille ispatı gerekir. Fatura ticari defterlere kayıt edilmiş ise artık faturanın delil olmasıyla ilgili bu maddeye değil, ticari defterlerin delil olmasıyla ilgili HMK.222. maddeye bakmak gerekir. Faturayı teslim aldıktan sonra süresi içerisinde itiraz ve iade etmeyerek ticari defterlerine kaydeden kimse, fatura nedeniyle mal veya hizmet almadığını yazılı ve kesin delillerle ispat etmek zorundadır." (Yargıtay 15. Hukuk Dairesi 09/04/2018 tarih ve 2017/1445 E.-2018/1438 K. Sayılı kararı)
Davacı-temlik eden ... Mühendislik Müşavirlik İnş. ... Ltd. Şti. ile davalılardan ... Eğitim ... Ltd. Şti. arasında, ... İli, ... ilçesi, ... Mahallesinde tapuya kain ... ada 3 parsel sayılı taşınmaz üzerinde inşaat yapımı için sözleşme ilişkisi kurulduğu ve çeşitli tarihli sözleşmeler imzaladığı hususu sabit olup, yüklenici konumundaki davacı-temlik eden ... Mühendislik Müşavirlik İnş. ... Ltd. Şti.'nin işbu sözleşmelerle üstlendiği işleri yapmak, davalı iş sahibi ... Eğitim ... Ltd. Şti.'nin de gerçekleşen işlerin bedelini ödemek durumundadır. Davalı iş sahibi ... Eğitim ... Ltd. Şti. tarafından işin eksik bırakıldığı ve ödenmemiş imalat bedeli bulunmadığı iddia edilmiş olduğundan, bu durumda davacı yüklenicinin alacağının, sözleşme kapsamında gerçekleştirilen imalâtlar açısından sözleşmede kararlaştırılan birim fiyatlar, sözleşme dışı yapılan imalatlar açısından da imalatların yapıldığı yer ve tarihteki piyasa fiyatları üzerinden mevcut ödemeler de gözetilerek hesaplanmalıdır. Dosyanın kapsamına göre yüklenicinin sözleşme dışı işler de yaptığı, bu imalatlar açısından alacağının belirsiz olduğu ve zamanaşımına da uğramadığı, sözleşme konusu işlerin ise tamamlandığı, bu durumun aksinin davalı iş sahibi tarafından da kanıtlanamadığı, kural olarak tespit tarihine kadar yapılan tüm imalatların yüklenici tarafından yapıldığının kabulü gerektiği, yine davalı iş sahibi tarafından yapılan ödemelerin de bilirkişi incelemesinde mahsup edilerek bakiye iş bedelinin tespit edildiği görüldüğünden davalı ... Eğitim ... Ltd. Şti. vekilinin istinaf başvurusuna itibar edilmemiştir.
6100 sayılı HMK'nın 04/06/2025 tarih ve 7550 sayılı kanunun 20.maddesiyle değişik Ek-1/2.maddesi uyarınca dava tarihi itibariyle değerlendirme yapıldığında temyiz yolu açık olmak üzere karar verilmesi uygun görülmüştür.
Sonuç itibariyle;
Temlik alan vekilinin istinaf başvurusunun 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunun 353/1-b-1 maddesi uyarınca esastan reddine,
Davalı ... Eğitim ... Ltd. Şti. vekilinin istinaf başvurusunun 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunun 353/1-b-1 maddesi uyarınca esastan reddine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
H Ü K Ü M : Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere,
A-1-6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu 353/1-b-1 maddesi gereğince temlik alan vekili İstinaf Başvurusunun Esastan Reddine,
2-İstinaf talep eden temlik alandan alınması gereken 732,00 TL istinaf karar harcından peşin alınan 59,30-TL'nin mahsubu ile bakiye 672,70 TL'nin temlik alandan alınarak HAZİNEYE GELİR KAYDEDİLMESİNE,
3-İstinaf talep eden temlik alandan peşin alınan 162,10 TL istinaf kanun yoluna başvurma harcının hazineye irad KAYDEDİLMESİNE,
B-1-6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu 353/1-b-1 maddesi gereğince davalı ... Eğitim ... Ltd. Şti. vekili İstinaf Başvurusunun Esastan Reddine,
2-İstinaf talep eden davalı ... Eğitim ... Ltd. Şti.'den alınması gereken 92.361,56 TL istinaf karar harcından peşin alınan 23.090,39-TL nispi harcın mahsubu ile bakiye 69.271,17 TL'nin davalı ... Eğitim ... Ltd. Şti.'den alınarak hazineye GELİR KAYDINA,
3-İstinaf talep eden davalı ... Eğitim ... Ltd. Şti.'den peşin alınan 162,10 TL istinaf kanun yoluna başvurma harcının hazineye İRAD KAYDEDİLMESİNE,
C-İstinaf masraflarının, başvuran taraflar üzerinde BIRAKILMASINA,
D-İstinaf yargılaması sırasında duruşma açılmadığından vekalet ücreti takdirine YER OLMADIĞINA,
E-6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu 359/4.maddesi uyarınca, kararın Dairemizce TARAFLARA TEBLİĞİNE,
Dair, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu 353/1-b.1, 361/1 ve 365/1 maddeleri uyarınca dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda kararın tebliğ tarihinden itibaren 2 hafta içinde Dairemize veya hükmü veren ilk derece Mahkemesine veya temyiz edenin bulunduğu yer Bölge Adliye Mahkemesi Hukuk Dairesine verilecek bir dilekçe ile Yargıtay nezdinde TEMYİZ YOLU açık olmak üzere oybirliği ile karar verildi.
29/01/2026

Başkan

e-imzalıdır

Üye

e-imzalıdır

Üye

e-imzalıdır

Katip

e-imzalıdır

" Bu Belge 5070 Sayılı Elektronik İmza Kanununa Göre Elektronik Olarak İmzalanmıştır."