mahkeme 2022/1512 E. 2024/1278 K.

T.C. ADANA BAM 3. HUKUK DAİRESİ
T.C.
ADANA
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
3. HUKUK DAİRESİ

DOSYA NO : 2022/1512
KARAR NO : 2024/1278

T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
B Ö L G E A D L İ Y E M A H K E M E S İ K A R A R I

BAŞKAN : ... (...)
ÜYE : ... (...)
ÜYE : ... (...)
KATİP : ... (...)

İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ : .... ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ : 09/06/2021
NUMARASI : ... Esas, ... Karar

DAVACILAR : 1-
VEKİLİ : Av. ...
DAVALI : 1- ... -
VEKİLİ : Av. ...
DAVALI : 2- ... - ...
VEKİLİ : Av. ... -
DAVALI : 3-
DAVA : Destekten Yoksun Kalma Tazminatı ile Manevi Tazminat
KARAR TARİHİ : 21/05/2024

GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH : 21/05/2024

....Asliye Ticaret Mahkemesinin 09.06.2021 tarih ve ... Esas, ... Karar sayılı kararına yönelik olarak istinaf kanun yoluna başvurulmuş olmakla Dairemize gönderilen dosyanın yapılan incelemesinde;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ:
DAVA: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; 13.06.2016 tarihinde davalı ... idaresindeki ... Bulgaristan plakalı aracın yaptığı kazada ... vefat ettiğini, müteveffanın davacılar ... ve ... ’in çocuğu, diğer davacıların ise kardeşi olduğu, müteveffanın ölümü ile davacılar ... ve ...'in desteklerinden yoksun kaldığını, kaza yapan aracın zorunlu mali mesuliyet poliçesinin davalı ... . tarafından düzenlendiğini, Türkiye ... oluşan zarardan poliçe limitiyle sorumlu olduğunu, davacıların uğradığı zararının tazmin edilmediği ileri sürülerek davacılar ... ve ... için fazlaya ilişkin haklar saklı olmak üzere 1.000 TL maddi tazminatın (destekten yoksun kalma) kaza tarihinden (Türkiye ... yönünden dava tarihinden) itibaren uygulanacak yasal faizi ile birlikte tüm davalılardan müteselsil olarak ve davacılar ... ve ... için 60.000’er TL diğer davacılar için 5.000’er TL manevi tazminatın olay tarihinden itibaren uygulanacak yasal faizi ile birlikte davalılar ... ve ... . Şirketinden müteselsil olarak alınarak davacılara verilmesine karar verilmesi talep edilmiştir.
Davacılar (... ve ...) vekili 10.11.2020 tarihli dilekçe ile destekten yoksun kalma tazminatı talebini davacı ... için toplam 74.860,85 TL ve davacı ... için 106.978,71 TL'ye çıkarmıştır.
CEVAP: Davalı Türkiye ... vekili cevap dilekçesi ile; dilekçeye göre; kaza yapan aracın Yeşil Kart sigortasının bulunması halinde yabancı sigorta şirketine izafeten zorunlu mali sorumluluk sigortası limit ve şartları çerçevesinde sorumluluk bulunduğunu, kusur oranı için ceza davasının sonucunun beklenmesi gerektiğini, müteveffanın desteklik olgusunun davacı tarafça ispatı gerektiği belirtilerek davanın reddini talep etmiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI: Mahkemece, destekten yoksun kalma tazminatı davasının kabulü ile davacı ... için 74.860,85 TL, davacı ... için 106.987,71 TL’nin tüm davalılardan müteselsil olarak alınarak davacılara verilmesine, hükmedilen bu tutarların 13.06.2015 tarihinden itibaren uygulanacak yasal faizinden davalılar ... ve .... şirketi, dava tarihinden itibaren uygulanacak yasal faizinden davalı Türkiye ... nun müteselsil sorumlu olmasına, manevi tazminat davasının kısmen kabulü ile davacılar ... ve ... için 35.000’er TL ve diğer davacılar (... , ... , ... ve ... ) için 2.500’er TL’nin davalılar ... ve .... şirketinden müteselsil olarak alınarak davacılara verilmesine, hükmedilen bu tutarlara 13.06.2015 tarihinden itibaren yasal faiz uygulanmasına, fazlaya ilişkin istemlerin reddine karar verilmiştir.
İSTİNAF NEDENLERİ: Karara karşı davacılar vekili; takdir edilen manevi tazminat miktarının müvekkillerinin duyduğu acı ve elemi gidermeye yönelik olmadığını, yerel mahkemenin Türkiye ... yönünden maddi tazminata dava tarihinden itibaren faiz yürütülmesinin usul ve esas yönünden yasaya aykırı olduğunu, davalı Türkiye ... na 11.07.2015 tarihinde başvuru yaptıklarının açık olduğunu, davada üç davalı bulunmakta olup gerek dava dilekçesinde ve gerekse ıslah dilekçesinde alacaklarının davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline şeklinde karar verilmesi yönünde talep bulunduğunu, ancak yerel mahkemenin bazı kalemler yönünden müteselsilen, bazı kalemler yönünden ise davalılardan alınarak şeklinde karar verdiğini, bu nedenle tüm kalemler yönünden talepleri gibi müştereken ve müteselsilen şeklinde karar verilmesini talep ettiklerini, yerel mahkemenin eksik yargılama giderine hükmettiğini, işbu dosyada toplam 3.900,00 TL tercüme gideri olmasına rağmen mahkemece sadece 1.150,00 TL'ye hükmettiğini, bu nedenlerle kararın kaldırılması gerektiği belirterek istinaf etmiştir.

Karara karşı davalı ... vekili; anne ve babaya hükmedilen tazminatın davacıların yaşı ve destek durumu ile mukayese edildiğinde fahiş olduğunun açık olduğunu, davacı annenin ve babanın müteveffanın ölümü sonrasında yaşam seviyelerinde bir bozulma olmadığını belirterek kararın kaldırılmasını talep etmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:

Dava, ölümlü trafik kazası sonucu açılmış olan destekten yoksun kalma tazminatı ile manevi tazminat talebine ilişkindir.
Mahkemece davanın kısmen kabulüne karar verilmiş olup karar davacılar vekili ve davalı ... vekili tarafından istinaf edilmiştir.
HMK'nın 355. Maddesi gereği, kamu düzenine aykırılık teşkil eden hususlar hariç tutularak, istinaf neden ve gerekçeleri ile sınırlı olmak üzere yapılan incelemede;
Maddi tazminat yönünden yapılan istinaf incelemesinde:
Davacıların destek payının eşin vefatından sonrası için hatalı hesaplandığı anlaşılmakla Dairemizce aktüerya bilirkişisinden 21.04.2024 tarihli yeni bir rapor alınmıştır. Mahkemece alınan bilirkişi raporlarında müteveffanın çocuksuz ölmesi sebebiyle muhtemel çocuklarının payları hesaba dahil edilmemiş olup Dairemizce alınan yeni raporda içtihatlar dikkate alınarak müteveffanın ilerde en az iki çocuk sahibi olacağı varsayımı ile pay dağıtımı gerçekleştirilmiş olup bu sebeple davacı anne ve babanın payında azalma meydana geldiği, davacı anne ... için 91.391,11 TL, davacı baba ... için 51.232,53 TL tazminata hak kazandığı belirtilmiştir.
Alınan rapor dosya kapsamına, Yargıtay 4. Hukuk Dairesinin içtihatlarına uygun olduğundan itirazlar yerinde görülmemiş ve rapor hükme esas alınmıştır. Buna göre davacı anne ... için 91.391,11 TL, davacı baba ... için 51.232,53 TL tazminata hak kazandığı anlaşılmıştır. Bu nedenle kararın istinaf eden davalı ... yönünden kaldırılması gerekmiştir.
İlk derece mahkemesinin 15/06/2021 tarihli kararı ile davacı ... için 74.860,85 TL, davacı ... için 106.987,71 TL’nin tazminine dair verilen karar üzerine davacı alacaklılar vekili tarafından davalılar aleyhine .... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... Esas sayılı dosyasındaki ilamına istinaden ... . Genel İcra Dairesinin ... Esas üzerinden icra takibi başlattığı, dosya içinde mevcut ödeme dekontunda da anlaşılacağı üzere, davalı şirket tarafından icra dosyasına 313.763,18 TL ödeme yapılarak işbu takibe dayanak ilama istinaden sorumlu olduğu borç tutarı ve ferileri icra dosyasına ödediği anlaşılmıştır. Bu nedenle davalı ... nun ödemesinin infazda dikkate alınması gerekecektir.
Faiz başlangıç tarihine yönelik yapılan istinaf başvurusunun incelenmesinde:
Sigorta şirketinin poliçe kapsamında sorumlu olduğu tazminatı 2918 sayılı KTK 99. maddesi gereğince başvuru tarihinden itibaren 8 iş günü içerisinde ödemesi gerekmektedir. Bu süre içinde ödeme yapılmaz ise bu süre sonra erdikten sonra 9. gün sigorta şirketinin temerrüde düştüğü kabul edilir. Davacı tarafın davadan önce sigorta şirketine bir başvuruda bulunmaması halinde yada başvuru ispatlanmadığı hallerde davalı sigorta şirketinin dava tarihi itibari ile temerrüte düştüğü kabul edilerek bu tarihten itibaren faize hükmolunması gerekmektedir. Yerleşik yargıtay içtihatlarına göre ... yönünden ise; 2918 sayılı KTK 99. maddesi gereğince başvuru tarihinden itibaren faize hükmedilmesi gerekmekte olup, davalının başvuru tarihinde temerrüte düştüğü kabul edilir.
Somut olayda, davacının davalı kuruma 11.07.2015 tarihinde başvuruda bulunduğu dikkate alındığında, ilk derece mahkemesince 11.07.2015 tarihinden itibaren faize hükmedilmesi gerekirken yazılı şekilde karar verilmiş olması yerinde görülmemiştir.
Müteselsil sorumluluk yönünden yapılan istinaf incelemesinde:
Mahkemece maddi manevi tazminat yönünden davalılar müteselsil sorumlu tutulmuş iken yargılama giderleri ve harçlar yönünden davalıların müteselsil sorumluluğuna karar verilmemesi hatalı olduğundan bu yöndeki istinaf sebebi yerinde görülmüştür.
Yargılama giderlerine yönelik yapılan istinaf incelemesinde:
Yargılama harç ve giderleri, kural olarak davada haksız çıkan tarafa, yani aleyhine hüküm verilen tarafa yükletilir (HMK m. 326/I). Davayı kazanan taraf, davayı bir vekil aracılığı ile takip etmişse, haksız çıkan taraf, yargılama gideri olarak vekalet ücreti ödemeye de mahkum edilir (HMK m. 323/1-ğ).
Buna göre eldeki dosyaya baktığımızda 328,32 TL tebligat, müzekkere ve posta gideri, 1.365,00 TL bilirkişi ve ATK ücreti olmak üzere toplam 1.693,32‬ TL yargılama gideri yapıldığı, davacılar vekili tarafından dosyaya sunulan makbuzlardan görüleceği üzere 3.956,12 TL tercüme gideri ile 361,00 TL yurt dışı tebligat ücretinin yapıldığı, mahkemece bu giderlerin eksik hesaplandığı anlaşılmakla davacılar vekilinin bu yöndeki istinaf talebi yerinde görülmüştür.
Manevi tazminat miktarına yönelik yapılan istinaf incelemesinde:
6098 TBK'nın 56/2. maddesi hükmüne göre, hakimin özel halleri göz önünde tutarak manevi zarar adı ile hak sahibine verilmesine karar vereceği bir para tutarı adalete uygun olmalıdır. Hakimin takdir hakkını kullanırken, ülkenin ekonomik koşulları, tarafların sosyal ve ekonomik durumları, paranın satın alma gücü, tarafların kusur durumu, olayın ağırlığı, olay tarihi gibi özellikleri göz önünde tutması ve buna göre manevi tazminat takdir etmesi gerektiği açıkça ortadadır. (HGK 23/06/2004, 13/291-370)
Somut olayda 13.06.2015 tarihinde meydana gelen trafik kazasında davacıların desteği ...'nün vefat ettiği, kazanın meydana gelmesinde davalı sürücü ...'ın %100 oranında kusurlu olduğu, ölenin evli olup 34 yaşında olduğu, davalı sürücünün işçi olduğu, tarafların belirlenen ekonomik sosyal durumları, kaza ve davanın tarihi, ölenin yaşı, davacıların ölene yakınlığı paranın satın alma gücü ve TMK 4. maddesindeki hakkaniyet ilkesi birlikte değerlendirildiğinde hükmolunan manevi tazminatın düşük olduğu, arttırılması gerektiği kanaatine varılmıştır.
HMK'nın 355. Maddesi gereği, kamu düzenine aykırılık teşkil eden hususlar hariç tutularak, istinaf neden ve gerekçeleri ile sınırlı olmak üzere yapılan incelemede;
Açıklanan ve benimsenen nedenlerle dosya içeriğine, toplanan delillere, hükmün dayandığı yasal ve hukuksal gerekçeye göre, ilk derece mahkemesince davalı ...'ın maddi tazminat yönünden anne ... için 91.391,11 TL, davacı baba ... için 51.232,53 TL tazminatla sınırlı olarak sorumlu tutulmasına, davacılar lehine daha yüksek manevi tazminat hükmedilmediği gerektiğinden davacılar ve davalı ... vekillerinin istinaf talebinin kısmen kabulü ile kararın yeniden hüküm kurulması için HMK'nın 353/1-b/2. maddesi gereğince kaldırılmasına karar verilmesi gerekmiş olup aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davacılar ve davalı ... vekillerinin istinaf başvurusunun KISMEN KABUL - KISMEN REDDİ ile,
6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun 353/1-b/2. maddesi hükmü uyarınca düzelterek yeniden esas hakkında karar verilmek üzere .... Asliye Ticaret Mahkemesinin 09.06.2021 tarih ve ... Esas, ... Karar sayılı kararının KALDIRILMASINA,
2- Davacıların destekten yoksun kalma tazminatı davasının KISMEN KABULÜ İLE;
-Davacı ... için 74.860,85 TL, davacı ... için 106.987,71 TL’nin davalı ... ndan başvuru tarihi olan 11.07.2015 tarihinden, diğer davalılar için kaza tarihi olan 13.06.2015 tarihinden itibaren uygulanacak yasal faizi tüm davalılardan müştereken veya müteselsilen alınarak davacılara verilmesine, (davalı ...'ın bu tutarın ... için 91.391,11 TL, ... için 51.232,53 TL ile sınırlı olarak sorumlu tutulmasına)
-Davalı ... tarafından yapılan ödemelerin infaz aşamasında dikkate alınmasına,
3- Manevi tazminat davasının KABULÜ İLE;
- Davacılar ... ve ... için 60.000’er TL ve diğer davacılar (... , ... , ... ve ... ) için 5.000’er TL manevi tazminatın kaza tarihi olan 13.06.2015 tarihinden itibaren uygulanacak yasal faizi ile davalılar ... ve .... Şirketinden müştereken veya müteselsilen alınarak davacılara verilmesine.
4-Maddi tazminat davası yönünden alınması gereken 12.422,07 TL ilam harcından, 481,59 TL peşin harç ve 618,00 TL ıslah harcının mahsubu ile bakiye 11.322,48 TL harcın davalılardan müştereken veya müteselsilen tahsili ile Hazineye irat kaydına,
5-a-)Manevi tazminat davası yönünden alınması gereken 9.563,40 TL ilam harcının davalılar ... ve .... Şirketinden müştereken veya müteselsilen tahsili ile Hazineye irat kaydına,
b-)İlk derece mahkemesince 09.06.2021 günlü karar ile davalılardan tahsiline karar verilen harcın davalılardan tahsil edilmemiş olması ve fakat harç tahsil müzekkeresi çıkartılmış olması halinde söz konusu harç tahsil müzekkeresinin tahsil edilmeksizin iadesinin ilk derece mahkemesince istenilmesine, dairemiz kararına göre yeniden harç tahsil müzekkeresi yazılmasına,
c-)Harç tahsil edilmiş ise tahsil edilen miktarın Dairemizce tahsiline karar verilen bakiye harçtan mahsubu ile bakiyesinin tahsilinin istenmesine,

6-Maddi tazminat davası yönünden davacı ... ve ... lehine hüküm tarihindeki AAÜT uyarınca hesaplanan 21.179,40 TL vekalet ücretinin davalılardan müştereken veya müteselsilen alınarak bu davacılara verilmesine,
7-Manevi tazminat davası yönünden davacılar lehine hüküm tarihindeki AAÜT uyarınca hesaplanan 22.400,00 TL vekalet ücretinin davalılar ... ve .... Şirketinden müştereken veya müteselsilen alınarak davacılara verilmesine,
8-Davacılar tarafından yatırılan 29,20 TL başvurma harcı, 481,59 TL peşin harç ve 618,00 TL ıslah harcı olmak üzere toplam 1.128,79 TL'nin davalılardan müştereken veya müteselsilen alınarak, davacılara verilmesine,
9-Davacılar tarafından harcaması yapılan 328,32 TL tebligat, müzekkere ve posta gideri, 1.365,00 TL bilirkişi ve ATK ücreti, 3.956,12 TL tercüme gideri ile 361,00 TL yurt dışı tebligat ücreti olmak üzere toplam 6.010,44‬ TL yargılama giderinin davalılardan müştereken veya müteselsilen alınarak davacılara verilmesine,
10-HMK'nın 333. Maddesi uyarınca hükmün kesinleşmesinden sonra taraflarca yatırılan ve kullanılmayan gider avanslarının bulunması halinde ilgililerine iadesine,
İstinaf giderleri açısından;
11-Davacılar ve davalı ... tarafça yatırılan istinaf karar harcının karar kesinleştiğinde ve talep halinde ilgilisine iadesine,
12-İstinaf aşamasında duruşma yapılmadığı için istinaf incelemesi için vekalet ücreti takdirine yer olmadığına,
13-Davacılar tarafından yapılan 231,60 TL istinaf yargılama ücretinin davalılardan müştereken veya müteselsilen alınarak davacılara verilmesine,
14-Davalı ... tarafından yapılan 2.500,00 TL bilirkişi ücretinin 1.250,00 TL'sinin davacılar ... ve ...'den müştereken veya müteselsilen alınarak bu davalıya verilmesine,
15-Kesin olan işbu kararın taraflara tebliği, avans iade ve harç tahsil işlemlerinin HMK'nın 359/3. maddesi gereğince İlk Derece Mahkemesince yerine getirilmesine,

Dair, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 362. maddesi gereğince; miktar veya değeri üç yüz yetmiş sekiz bin iki yüz doksan (378.290,00) Türk Lirasını geçmeyen davalara ilişkin kararlar hakkında temyiz yoluna başvurulamayacağından (toplamda 181.848,56 TL maddi tazminat ve 140.000,00 TL manevi tazminat) miktar itibari ile KESİN olmak üzere dosya üzerinde yapılan inceleme sonunda oy birliği ile karar verildi.21/05/2024

... ... ... ...
Başkan ... Üye ... Üye ... Katip ...
İş bu karar 5070 Sayılı Yasa hükümlerine uygun olarak elektronik imza ile imzalanmıştır.